Câu 3 12 điểm Phân tích những thành công về nghệ thuật miêu tả, khắc họa nhân vật của thi hào Nguyễn Du qua các đoạn trích trong Truyện Kiều... Yêu cầu về kiến thức b.Đặt nhan đề cho đoạ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
PHÒNG GDĐT UÔNG BÍ
KỲ THI CHỌN ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP THÀNH PHỐ - NĂM HỌC 2017- 2018
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
MÔN: NGỮ VĂN Ngày thi: /10/2017 Thời gian làm bài: 150 phút
(không kể thời gian giao đề)
(Đề thi này có 01 trang)
Câu 1 (2.0 điểm)
Narziss là một chàng trai đẹp Vẻ đẹp của chàng khiến các nữ thần phải say mê, đắm đuối Nhưng chàng không hề để tâm hay đáp lại một ai Ngày ngày, chàng soi mặt trên hồ nước để tự chiêm ngưỡng sắc đẹp của mình Chàng say mê mình đến nỗi một ngày kia nghiêng quá đà, ngã xuống hồ và chết đuối Từ nơi đó mọc lên một bông hoa đẹp mang tên Narziss, đó là hoa thuỷ tiên
(Lược dẫn theo Nhà giả kim, Paolo Coelho, NXB Văn học, 2015, tr 11)
a Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích (0,5 điểm)
b Hãy đặt nhan đề cho đoạn trích (0,5 điểm)
c Từ câu chuyện về chàng Narziss, hãy giải thích ý nghĩa loài hoa thuỷ tiên? (1,0 điểm)
Câu 2 (6.0 điểm)
Viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ về bệnh nghiện facebook đối với một bộ phận
học sinh hiện nay
Câu 3 (12 điểm)
Phân tích những thành công về nghệ thuật miêu tả, khắc họa nhân vật của thi hào Nguyễn Du qua
các đoạn trích trong Truyện Kiều.
- Hết
Họ và tên thí sinh: ……… …… Số báo danh:………
Họ và tên, chữ ký của giám thị số1:
………
………
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG NINH
PHÒNG GDĐT CẨM PHẢ HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HỌC SINH GIỎICẤP THÀNH PHỐ
LỚP 9 NĂM HỌC 2016 - 2017
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Môn: NGỮ VĂN
(Hướng dẫn chấm này có: 03 trang)
I/ Hướng dẫn chấm chung:
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm
- Hướng dẫn chấm chỉ nêu những gợi ý có tính chất định hướng, GK có thể vận dụng linh họat, tránh cứng nhắc và nên cân nhắc trong từng trường hợp cụ thể để phát hiện
những bài làm thể hiện tố chất của học sinh giỏi (kiến thức vững chắc, năng lực cảm thụ sâu sắc, tinh tế, kĩ năng làm bài tốt…); đặc biệt khuyến khích những bài làm có sự sáng tạo, có
phong cách riêng
- GK đánh giá bài làm của học sinh trên cả hai phương diện: kiến thức và kĩ năng Chỉ cho điểm tối đa ở mỗi ý khi thí sinh đạt đựơc yêu cả về nội dung kiến thức và kĩ năng Với những
câu mắc các lỗi về kĩ năng, giáo viên trừ tối đa 1, 0 điểm trong tổng số điểm toàn câu.
- Điểm toàn bài là 20 điểm, chi tiết đến 0,25 điểm (không làm tròn số).
II/ Đáp án và thang điểm
1
(2,0
điểm)
1.1 Yêu cầu về kĩ năng
Diễn đạt rõ ràng, trong sáng, trình bày sạch đẹp, không mắc lỗi chính tả
1.2 Yêu cầu về kiến thức
b.Đặt nhan đề cho đoạn trích: HS có thể đặt các nhan đề khác nhau miễn là phù
hợp nội dung văn bản và ngắn gọn: theo nhân vật chính, theo một chi tiết đặc sắc
trong văn bản, theo nội dung/ý nghĩa văn bản (Narziss, chuyện chàng Narziss,
hoa thuỷ tiên, sự tích hoa thuỷ tiên…)
0,5
c.Từ câu chuyện về chàng Narziss, giải thích ý nghĩa cho hoa thuỷ tiên:
– Chàng Narziss được yêu mến, say mê nhưng không hề để tâm hay đáp lại một
ai Chàng là một người lạnh lùng, vô tình
– Chàng tự say mê chiêm ngưỡng sắc đẹp của mình Chàng là người chỉ biết yêu
bản thân
Như vậy, hoa thuỷ tiên có thể là là biểu tượng cho những kẻ lạnh lùng, ích kỉ
Giám khảo lưu ý: đây là ý nghĩa do hình tượng văn học gợi ra; đáp án không nêu ý nghĩa của
hoa thuỷ tiên trong đời sống.
1,0
2
(6,0
điểm)
2.1.Yêu cầu về kĩ năng
- Thí sinh có kĩ năng làm bài văn nghị luận xã hội về hiện tượng đời sống
- Bố cục rõ ràng, mạch lạc; lập luận chặt chẽ, dẫn chứng thuyết phục; diễn đạt,
văn phong trong sáng; dùng từ, đặt câu chuẩn xác, không mắc lỗi chính tả
2.2.Yêu cầu về kiến thức
a Mở bài
Giới thiệu vấn đề nghị luận: bệnh nghiện facebook – hiện tượng tiêu cực đối với
một bộ phận học sinh hiện nay
0,5
Trang 3b.Thân bài
* Nêu hiện tượng
- Facebook là một trang mạng mạng xã hội ảo nhằm đáp ứng nhu cầu giao tiếp,
giải trí, chia sẻ, khám phá, hiểu biết, trải nghiệm,…của con người; facebook trở
nên phổ biến ở Việt Nam từ năm 2010 và đến nay đã có số người sử dụng tăng
nhanh vào loại đứng đầu thế giới, trong đó đa số học sinh thành thị sử dụng
facebook, bệnh nghiện facebook khá phổ biến trong xã hội hiện đại
- Biểu hiện của bệnh nghiện facebook là đắm chìm trong thế giới ảo, bị facebook
kiểm soát, chi phối mọi hoạt động, tiêu phí mọi thời gian, đánh mất những điều
quí giá trong cuộc đời thực
1,0
* Nguyên nhân- Hậu quả
- Nguyên nhân dẫn đến bệnh nghiện faceboook: Sống thiếu lí tưởng, không có mục
đích, thiếu khả năng kiểm soát bản thân, đồng nhất số lượt thích và bình luận của
mọi người trên faceboook với giá trị bản thân,
- Hậu quả:
+ Tiêu phí thời gian, hao tổn sức khoẻ, xao nhãng học hành, công việc, xói mòn
tình cảm; đắm chìm trong thế giới ảo sẽ trở nên ngu dốt, lạnh lùng, vô cảm, thậm
chí mất niềm tin nơi cuộc đời thực
+ Dễ bị ảnh hưởng xấu từ những thông tin không được kiểm chứng, sai sự thật
hoặc rơi vào những cạm bẫy tiềm ẩn
- Hiện tượng trên chỉ xảy ra ở một bộ phận học sinh, vẫn có những người biết sử
dụng facebook cho mục đích tốt đẹp
(Thí sinh lấy dẫn chứng tiêu biểu để chứng minh)
3,0
* Giải pháp
- Nhà trường và xã hội cần tăng cường giáo dục văn hoá trên mạng, tạo ra những
sân chơi hấp dẫn thu hút giới trẻ
- Bản thân mỗi người cần: Nhận thức rõ mặt lợi, hại của facebook để không tiêu
phí thời gian vào facebook, biết sử dụng faceboook một cách thông minh, hiệu
quả (hướng tới cái cái tích cực, trong sáng, lành mạnh, cái đẹp, cái có ích để lan tỏa những điều tốt đẹp; không kết bạn dễ dãi, không a dua theo cái xấu, tỉnh táo
nhận biết đúng sai, tránh mọi cạm bẫy; sống tích cực với cuộc đời thực)
1.0
3
(12
điểm)
3.1.Yêu cầu về kĩ năng
- Làm đúng kiểu bài nghị luận văn học về phân tích một khía cạnh nghệ thuật
trong tác phẩm văn chương, sử dụng kết hợp nhuần nhuyễn các thao tác lập luận
và các phương thức diễn đạt
- Bố cục bài viết sáng rõ, mạch lạc, lập luận chặt chẽ Hành văn lưu loát, trong
sáng, có cảm xúc
3.2 Yêu cầu về kiến thức:
a Mở bài: Nêu vấn đề nghị luận - thành công về nghệ thuật miêu tả nhân vật
b.Thân bài:
b1 Nghệ thuật miêu tả, khắc họa nhân vật
- Khắc họa chân dung nhân vật chính diện bằng bút pháp ước lệ, tượng trưng
(phân tích, chứng minh qua đoạn trích Chị em Thúy Kiều)
+ Thúy Vân có vẻ đẹp tươi tắn, đoan trang, phúc hậu như dự báo trước số phận
yên ổn của nàng sau này
4,0
Trang 4+ Thúy Kiều đẹp sắc sảo mặn mà, lại còn có tài năng hơn người trong quan niệm
thẩm mĩ thời phong kiến: cầm, kì, thi, họa Nàng còn là một cô gái có tâm hồn
phong phú, sâu sắc, nhạy cảm Sắc đẹp, tài năng, tâm hồn của Kiều qua ngòi bút
của Nguyễn Du đã dự báo trước tương lai số phận đau khổ bất hạnh của nàng
- Khắc họa tính cách nhân vật
+ Bằng miêu tả ngoại hình, ngôn ngữ, cử chỉ, hành động (phân tích, chứng minh
qua Mã Giám Sinh mua Kiều): Mã Giám Sinh là nhân vật phản diện, được
khắc họa bằng bút pháp tả thực Hắn là một con buôn lưu manh đi hỏi vợ với
danh xưng mập mờ, diện mạo trai lơ, ngôn ngữ cộc lốc, hành động xấc xược, vô
lễ, ti tiện Hắn lạnh lùng vô cảm trước những đau khổ của con người
+ Khắc họa tính cách nhân vật qua ngôn ngữ đối thoại (phân tích, chứng minh
qua Thúy Kiều báo ân báo oán): Qua lời Kiều nói với Thúc Sinh, Hoạn Thư cho
thấy nàng là người sắc xảo, trọng ân nghĩa, bao dung, vị tha; lời đối đáp của
Hoạn Thư bộc lộ rõ tính cách khôn ngoan, quỷ quái tinh ma của nhân vật này.
2,0
- Miêu tả nội tâm nhân vật qua ngôn ngữ độc thoại và nghệ thuật tả cảnh ngụ
tình (phân tích, chứng minh qua Kiều ở lầu Ngưng Bích): Nghệ thuật tả cảnh
ngụ tình đã biểu lộ sâu sắc nỗi buồn tủi, cô đơn, lo sợ… của nàng Kiều trước
ngoại cảnh rộng lớn, heo hút, mịt mờ; nghệ thuật độc thoại nội tâm biểu lộ nỗi
nhớ da diết của Kiều trong cảnh bên trời góc bể bơ vơ.
3,0
b2 Đánh giá chung
- Thúy Vân, Thúy Kiều, những nhân vật chính diện được Nguyễn Du tôn vinh và
được khắc họa bằng bút pháp ước lệ cổ điển Họ là những nhân vật lí tưởng,
được mô tả với những chi tiết chọn lọc, ngôn ngữ trang trọng phù hợp với cảm
hứng tôn vinh, ngưỡng mộ con người
- Nhân vật phản diện như Mã Giám Sinh được khắc họa bằng bút pháp tả thực,
ngôn ngữ trực diện Nhân vật này gắn với cảm hứng phê phán, tố cáo xã hội của
Nguyễn Du
- Việc khắc họa chân dung nhân vật đã thể hiện tính cách, tư cách nhân vật cùng
cảm hứng nhân văn của Nguyễn Du trước cuộc đời và con người
- Tôn trọng truyền thống nghệ thuật trung đại nhưng Nguyễn Du cũng in dấu ấn
cá nhân trong việc khắc họa chân dung các nhân vật Nhiều nhân vật của ông đã
đạt tới mức điển hình hóa
2,0
c Kết bài
- Khẳng định tài năng nghệ thuật miêu tả nhân vật của Nguyễn Du thể hiện qua
các đoạn trích Truyện Kiều đã học.
- Liên hệ bản thân…
0,5