Về kiến thức : - Hiểu được cơ cấu ngành cơng nghiệp với sự đa dạng của nĩ, cùng một số ngành cơng nghiệp trọng điểm, sự chuyển dịch cơ cấu trong từng giai đoạn và các hướng hồn thiện..
Trang 1Ngày soạn : 15/02/2009
Ngày dạy : 17/02/2009
Tiết : 29
Tuần : 6 ( HKII )
BÀI 26 : CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP
I Mục tiêu bài học :
1 Về kiến thức :
- Hiểu được cơ cấu ngành cơng nghiệp với sự đa dạng của nĩ, cùng một số ngành cơng nghiệp trọng điểm, sự chuyển dịch cơ cấu trong từng giai đoạn và các hướng hồn thiện
- Hiểu được sự phân hĩa lãnh thổ cơng nghiệp và giải thích được sự phân hĩa đĩ
- Phân tích được cơ cấu cơng nghiệp theo thành phần kinh tế cũng như sự thay đổi của nĩ và vai trị của mỗi thành phần
2 Về kỹ năng :
- Phân tích biểu đồ chuyển dịch cơ cấu cơng nghiệp
- Xác định được trên bản đồ cơng nghiệp chung ( hoặc Atlat địa lí Việt Nam) các khu vực tập trung cơng nghiệp chủ yếu của nước ta và các trung tâm cơng nghiệp chính cùng với cơ cấu ngành của chúng trong mỗi khu vực
3 Về thái độ :
- Rèn luyện tinh thần và thái độ học tập của học sinh
4 Kiến thức trọng tâm :
- Cơ cấu ngành cơng nghiệp của nước ta tương đối đa dạng và tương đối đầy đủ các ngành
- Cơ cấu ngành cơng nghiệp của nước ta đang chuyển dịch rõ rệt theo hướng theo hướng tăng tỷ trọng của các ngành cơng nghiệp chế biến, giảm tỷ trọng của ngành cơng nghiệp khai thác
- Ngành cơng nghiệp của nước ta cĩ sự phân hĩa rõ rệt về mặt lãnh thổ
- Cơ cấu cơng nghiệp theo thành phần kinh tế cĩ sự thay đổi, giảm tỷ trọng khu vực nhà nước và tăng tỷ trọng khu vực ngồi nhà nước
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ cơng nghiệp chung Việt Nam
- Atlat địa lí Việt Nam
- Bảng biểu số liệu, sơ đồ, biểu đồ về cơng nghiệp Việt Nam
III Phương pháp : Phát vấn, nêu vấn đề, thảo luận.
IV Tiến trình tổ chức dạy học :
1 Ổ n định lớp : ( Kiểm diện sĩ số ghi vào sổ đầu bài )
2 Kiểm tra bài cũ :
CH 1 : Các nhân tố tác động tới tổ chức lãnh thổ nơng nghiệp ở nước ta ?
Sgk trang 106.
CH 2 : Trình bày những thay đổi trong tổ chức lãnh thổ nơng nghiệp ở nước ta ?
Sgk trang 109,110
3 Bài mới :
- Ở lớp 10 chúng ta đã được tìm hiểu về cơ cấu ngành cơng nghiệp chung, vậy cơ cấu ngành cơng nghiệp của Việt Nam như thế nào và đang thay đổi ra sao chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài học bài hơm nay
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CHÍNH
HĐ 1 : Cá nhân/cả lớp
B
ước 1 : Giáo viên yêu cầu học sinh dựa vào
kiến thức đã học, Sgk và vốn hiểu biết của mình
trả lời các câu hỏi :
? Hãy nêu khái niệm cơ cấu cơng nghiệp theo
ngành ?
? Chứng minh cơ cấu cơng nghiệp theo ngành
của nước ta tương đối đa dạng ?
? Thế nào là ngành cơng nghiệp trọng điểm ?
? Quan sát hình 26.1 Sgk trang 113, hãy nhận
xét về sự chuyển dịch cơ cấu cơng nghiệp theo
ngành của nước ta ?
? Cơ cấu ngành cơng nghiệp của nước ta đang
phát triển theo xu hướng nào ?
Bước 2 :
Học sinh suy nghĩ trả lời, giáo viên chuẩn kiến
thức, kết hợp với sơ đồ cơ cấu cơng nghiệp theo
ngành
HĐ 2 : Cặp/nhĩm.
B
ư ớc 1 : Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận
theo cặp trả lời câu hỏi
? Dựa vào H.26.2 hoặc Alat địa lý Việt Nam
trình bày sự phân hĩa lãnh thổ cơng nghiệp
nước ta ?
B
ư ớc 2 : Giáo viên hướng dẫn học sinh thảo
luận, ghi những ý chính ra nháp
B
ư ớc 3 : Giáo viên gọi đại diện học sinh trình
1 Cơ cấu cơng nghiệp theo ngành :
- Khái niệm : Cơ cấu cơng nghiệp theo ngành
được thể hiện ở tỉ trọng giá trị sản xuất của từng ngành ( nhĩm ngành ) trong tồn bộ hệ thống các ngành cơng nghiệp Nĩ được hình thành phù hợp với các điều kiện cụ thể ở trong và ngồi nước trong mỗi giai đoạn nhất định
- Cơ cấu ngành công nghiệp nước ta tương đối
đa dạng với khá đầy đủ các ngành quan trọng thuộc 3 nhóm chính :
+ Công nghiệp khai thác + Công nghiệp chế biến + Công nghiệp sản xuất, phân phối điện, dược liệu, khí đốt, nước
- Ngành cơng nghiệp trọng điểm : Là ngành cĩ thế mạnh lâu dài, mang lại hiệu quả cao về kinh
tế - xã hội và cĩ tác động mạnh mẽ đến các ngành kinh tế khác
- Cơ cấu ngành công nghiệp nước ta có sự chuyển dịch rõ rệt nhằm thích nghi với tình hình mới :
+ Tăng tỉ trọng nhóm ngành công nghiệp chế biến
+ Giảm tỉ trọng nhóm ngành công nghiệp khai thác và công nghiệp sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước
- Xu hướng phát triển : + Xây dựng cơ cấu ngành cơng nghiệp tương đối linh hoạt phù hợp với xu thế phát triển của đất nước và thế giới
+ Đẩy mạnh phát triển các ngành cơng nghiệp : Chế biến nơng – lâm – thủy sản; sản xuất hàng tiêu dùng; khai thác, chế biến dầu khí, đưa cơng nghiệp điện lực đi trước một bước
+ Đầu tư theo chiều sâu, đổi mới trang thiết bị
và cơng nghệ
2 C ơ cấu cơng nghiệp theo lãnh thổ :
- Hoạt động cơng nghiệp tập trung ở một số khu vực :
+ Ở Bắc Bộ, đồng bằng sơng Hồng và vùng phụ cận là vùng cĩ mức độ tập trung cơng nghiệp vào loại cao nhất cả nước Từ Hà Nội hoạt động công nghiệp với chuyên môn hóa khác nhau lan tỏa theo nhiều hướng dọc các tuyến giao thông huyết mạch
Trang 3bày, kết hợp chỉ bản đồ trên bảng, các học sinh
khác theo dõi, gĩp ý kiến Giáo viên chuẩn kiến
thức
HĐ 3 : Cá nhân.
Bước 1 : Học sinh căn cứ vào hình 26.3 sơ đồ
cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế
trong bài học :
? Nhận xét về cơ cấu ngành công nghiệp phân
theo thành phần kinh tế ở nước ta ?
? Xu hướng chuyển dịch của các thành phần ?
Bước 2 : Học sinh trả lời, giáo viên giúp học
sinh chuẩn kiến thức
( Các hướng Sgk ) + Ở Nam Bộ, các trung tâm cơng nghiệp tập trung ở Đơng Nam Bộ và vùng phụ cận… + Duyên hải Miền Trung : Đà Nẵng là trung tâm cơng nghiệp lớn nhất, ngồi ra cịn cĩ Vinh, Quy Nhơn, Nha Trang,
+ Ở các vùng cịn lại, cơng nghiệp phát triển chậm và phân bố rải rác
- Sự phân hĩa lãnh thổ cơng nghiệp là kết quả tác động của các nhân tố :
+ Các khu vực tập trung công nghiệp thường gắn liền với sự có mặt của tài nguyên thiên nhiên, nguồn lao động có tay nghề, thị trường, kết cấu hạ tầng và vị trí địa lý thuận lợi
+ Các khu vực mức độ tập trung công nghiệp còn thưa thớt là do sự thiếu đồng bộ của các nhân tố trên, đặc biệt là giao thông vận tải
- Những vùng có giá trị công nghiệp lớn : ĐNB ( 56 % ), ĐBSH (19,6 % ), ĐBSCL ( 8,8
% )
3 Cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế :
- Cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế
đã có những thay đổi sâu sắc
- Các thành phần kinh tế tham gia vào hoạt động công nghiệp ngày càng được mở rộng
- Xu hướng chung : + Giảm tỉ trọng khu vực Nhà nước
+ Tăng tỉ trọng khu vực ngoài Nhà nước, đặc biệt là khu vực có vốn đầu tư nước ngoài
4 Củng cố :
- Dựa vào hình 26.2, em hãy nêu các trung tâm công nghiệp lớn ?
- Tại sao cơ cấu ngành công nghiệp nước ta có sự chuyển dịch ?
- Chứng minh rằng cơ cấu ngành công nghiệp nước ta có sự phân hóa về mặt lãnh thổ Tại sao lại có sự phân hóa đó ?
5 Dặn dò : - Học bài cũ, trả lời các câu hỏi sau bài học Sgk
- Chuẩn bị trước bài mới “ Vấn đề phát triển một số ngành công nghiệp trọng điểm ”