Bài 11. Lực hấp dẫn. Định luật vạn vật hấp dẫn

- Khoảng cách giữa hai vật rất lớn so với kích thước của chúng Được coi là chất điểm - Đối với các vật đồng chất và có dạng hình cầu, r là khoảng cách giữa 2 tâm và lực hấp dẫn nằm trên

TIẾT 21

ISSAC NEWTON (1642-1727)

Vì sao quả táo

lại rơi xuống

đất?

Chuyển động của mặt trăng xung

quanh trái đất.

Chuyển động của các hành tinh quanh Mặt Trời

Từ những kết quả quan sát thiên văn và kết quả nghiên cứu Niu-Tơn cho rằng tính chất hút lẫn nhau là đặc trưng cho mọi vật.

II Định luật vạn vật hấp dẫn:

Lực hấp dẫn có đặc điểm gì? Yếu

tố nào ảnh hưởng đến độ lớn của lực

hấp dẫn?

TIẾT 21: LỰC HẤP DẪN

ĐỊNH LUẬT VẠN VẬT HẤP DẪN

LỰC HẤP DẪN GIỮA CÁC VẬT

1 Định luật:

Lực hấp dẫn giữa hai chất điểm bất

kì tỉ lệ thuận với tích hai khối lượng

của chúng và tỉ lệ nghịch với bình

phương khoảng cách giữa chúng.

II Định luật vạn vật hấp dẫn:

2 Hệ thức:

F hd = G m 1 m 2

r 2

Trong đó:

• F hd : Lực hấp dẫn giữa hai chất điểm (N)

• m 1 , m 2 : khối lượng của 2 chất điểm (kg)

• r: khoảng cách giữa 2 chất điểm (m)

• G: hằng số hấp dẫn (G = 6,67.10 -11 Nm 2 /kg 2 )

II Định luật vạn vật hấp dẫn:

1

hd

F

m1

m2

r

2

hd

F

Bài tập vận dụng

Hai quả cầu bằng chì, mỗi quả có khối lượng là

45 kg, tâm hai quả cầu cách nhau 10m Hãy tính lực hấp dẫn giữa chúng

10



=

Bài tập vận dụng

Một vật khối lượng m=50kg khoảng cách từ vật đến tâm trái đất gần bằng 6,4 106 m Trái đất

khối lượng M=6 1024 kg Hãy tính lực hấp dẫn

6

50.6.10 6,67.10

6,4.10



=

*ĐẶC ĐIỂM CỦA LỰC HẤP DẪN

- Là lực hút

- Điểm đặt: Đặt tại trọng tâm của vật ( chất điểm )

- Giá của lực : Là đường thẳng đi qua tâm 2 vật

- Khoảng cách giữa hai vật rất lớn so với kích thước của chúng ( Được coi là chất điểm)

- Đối với các vật đồng chất và có dạng hình cầu, r là khoảng cách giữa 2 tâm và lực hấp dẫn nằm trên đường thẳng nối 2 tâm và đặt vào 2 tâm đó

Sau khi học xong lực hấp dẫn, em hiểu thế nào là trọng lực?

Pm

Gia tốc rơi tự do:

III Trọng lực là trường hợp riêng của lực hấp dẫn

Gia tốc rơi tự do:

III Trọng lực là trường hợp riêng của lực hấp dẫn

Nếu vật ở gần mặt đất (h<<R):

g = GM R2

* Nhận xét: Gia tốc rơi tự do phụ

thuộc vào độ cao của vật và coi là

như nhau đối với các vật ở gần

mặt đất.

Có nhận xét gì

về gia tốc rơi tự

do của các vật?

Lực hấp dẫn của Mặt Trời làm các hành tinh quay quanh Mặt Trời.

SỰ TỒN TẠI CỦA LỰC HẤP DẪN TRONG

TỰ NHIÊN

Lực hấp dẫn cũng giúp gắn kết các vật chất để hình thành Trái Đất, Mặt Trời và các thiên thể

khác, nếu không có nó thì các vật thể không thể liên kết với nhau được và cuộc sống như chúng ta hiện nay không thể tồn tại

SỰ TỒN TẠI CỦA LỰC HẤP DẪN TRONG

TỰ NHIÊN

Hiện tượng thủy triều

- Chiến thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng của Ngô Quyền vào năm 938 (Nhờ hiện tượng thủy triều)

- Chiến thắng Bạch Đằng lần 2 năm 1288.

Hiện tượng thủy triều

TriÒu c êng

TriÒu kÐm Mùc n íc triÒu

MÆt Trêi

MÆt Trăng Tr¸i ĐÊt

CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI

VÀ MẶT TRĂNG QUANH TRÁI ĐẤT

Hiện tượng thủy triều

* Nguyên nhân: Do ảnh hưởng sức hút của

Mặt trăng và Mặt trời

* Đặc điểm:

Quan sát hình ảnh vị trí của Mặt trăng so với Trái đất và Mặt trời ở các ngày “triều cường” (dao động thủy triều lớn nhất) và các ngày “triều kém” (dao động thủy triều nhỏ nhất), cho nhận xét?

Vị trí của Mặt Trăng so với Trái Đất và Mặt Trời vào các

ngày “triều cường” (dao động thủy triều lớn nhất)

- Dao động thủy triều lớn nhất (các ngày “triều cường”) khi Mặt Trăng, Mặt Trời và Trái Đất nằm trên 1 đường thẳng

Vị trí của Mặt Trăng so với Trái Đất và Mặt Trời vào các

ngày “triều kém” (dao động thủy triều nhỏ nhất)

- Dao động thủy triều nhỏ nhất (ở các ngày “triều kém”) khi Mặt Trăng, Mặt Trời và Trái Đất nằm vuông góc với nhau.

Mặt trời Trái đất

Mặt trăng, Mặt trời, Trái đất vuông góc

Mặt trăng, Mặt trời, Trái đất thẳng hàng

Thủy triều nhỏ nhất Thủy triều

lớn nhất

Khai thác thủy hải sản Làm muối

Nước triều lên, tàu thuyền đi sâu vào trong đất liền

Điện thủy triều

Dây dọi luôn hướng

vuông góc với mặt đất

do lực hút của Trái Đất

Cân đòn : Vật nào có khối lượng lớn hơn thì sẽ bị Trái Đất hút với 1 lực lớn hơn

Câu 1: Khi khối lượng của hai vật và khoảng cách giữa chúng đều tăng lên gấp đôi thì lực hấp dẫn

giữa chúng có độ lớn:

A.Tăng gấp đôi B Giảm đi một nửa

C Tăng gấp 4 lần D Không đổi

CỦNG CỐ

Câu 2: Lực hấp dẫn do một hòn đá ở trên mặt đất tác dụng vào Trái Đất thì có độ lớn:

A lớn hơn trọng lượng của hòn đá.

B nhỏ hơn trọng lượng của hòn đá.

C bằng trọng lượng của hòn đá.

D bằng 0.

CỦNG CỐ

- Học bài cũ về lực hấp dẫn

- Đọc phần: “Em có biết?” trong SGK.

Húc

-(Ôn lại các khái niệm: lực đàn hồi, biến dạng đàn hồi,

tính chất đàn hồi của lò xo).

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ