Bài 14. Lực hướng tâm

Bài 14. Lực hướng tâm tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kinh t...

Giáo viên: Nguyễn Thị Huyền

Tr ng PT DTNT huy n Sa Th y Kon ường PT DTNT huyện Sa Thầy – Kon ện Sa Thầy – Kon ầy – Kon – Kon

Tum

T : Lí Tin Công ngh ổ: Lí – Tin – Công nghệ – Kon – Kon ện Sa Thầy – Kon

Câu hỏi 1: Nêu những đặc điểm và viết công thức tính gia tốc trong chuyển động tròn đều? Trả lời:

- Đặc điểm: Gia tốc trong chuyển động tròn đều luôn hướng vào tâm của quỹ đạo nên gọi

là gia tốc hướng tâm.

KIỂM TRA BÀI CŨ

- Công thức: 2 r 2

r v

aht  

Câu hỏi 2: Phát biểu và viết hệ thức của định luật II Niu – Tơn?

F m

F

a   

Trái Đất

Vệ tinh nhân tạo

Tại sao vệ tinh nhân tạo bay được vòng quanh Trái Đất?

Tại sao đường ô tô và đường sắt ở những đoạn cong thường phải làm

nghiêng về phía tâm cong?

Với một sợi dây và một quả

cầu, làm thế nào để quả

cầu chuyển động tròn đều?

Nếu dây bị tuột thì quả cầu sẽ bị văng đi Vậy nhờ đâu mà quả cầu có thể chuyển động tròn

đều?

O

O

TRƯỜNG PT DTNT HUYỆN SA THẦY

TỔ : LÝ-TIN-CÔNG NGHỆ

14 LỰC HƯỚNG TÂM

htF

như thế nào?

Để gây ra gia tốc hướng tâm cho vật theo định luật II Niu tơn thì lực tác dụng lên vật phaỉ có hướng như thế nào?

Hãy nêu định nghĩa của

đều và gây ra cho vật gia tốc hướng

tâm gọi là lực hướng tâm.

Đặc điểm: Lực hướng tâm luôn hướng

vào tâm quỹ đạo.

Áp dụng định luật II Niu – Tơn, viết công thức tính

lực hướng tâm?

14 LỰC HƯỚNG TÂM

Vệ tinh nhân tạo chuyển động tròn đều quanh Trái Đất thì lực nào đã gây ra gia tốc hướng tâm cho vệ

14 LỰC HƯỚNG TÂM

I LỰC HƯỚNG TÂM

3 Ví dụ

Nếu đặt được một khẩu súng

đại bác trên đỉnh của một ngọn

núi rất cao, vượt ra ngoài tầng

khí quyển của Trái đất và nếu

súng đủ mạnh thì có thể phóng

viên đạn đại bác bay vào qũy đạo

vòng quanh Trái đất Khi đó đạn

trở thành một vệ tinh nhân tạo

của Trái đất vì lực hấp dẫn giữa

nó và Trái đất là lực hướng tâm.

Ý tưởng của Niu-Tơn và vệ tinh nhân tạo của Trái Đất

A

B

C

D Núi

v = 7,9 km/s

14 LỰC HƯỚNG TÂM

Trái đất chuyển động gần như tròn đều quanh Mặt Trời thì lực nào đóng vai trò là lực hướng tâm?

Mặt Trời gây ra gia tốc hướng tâm cho Trái đất, đóng vai trò là lực hướng tâm

14 LỰC HƯỚNG TÂM

I LỰC HƯỚNG TÂM

3 Ví dụ

b) Lực ma sát nghỉ đóng vai trò là

lực hướng tâm giữ cho một vật

đứng yên trên bàn quay chuyển

Lực nào đã gây ra gia tốc

hướng tâm cho vật?

Lực nào đóng vai trò là lực hướng

tâm? Tại sao khi bàn quay nhanh đến một mức nào đó thì vật sẽ văng

ra ngoài bàn?

Khi tăng tốc độ quay của bàn đến một giá

trị nào đó lực ma sát nghỉ không đủ lớn

để đóng vai trò là lực hướng tâm nữa, vật

sẽ trượt trên bàn ra xa tâm quay rồi văng

ra khỏi bàn theo phương tiếp tuyến với

quỹ đạo Chuyển động như vậy gọi là

chuyển động li tâm

Tại sao đường ô tô và đường

sắt ở những đoạn cong thường

phải làm nghiêng về phía tâm

cong?

14 LỰC HƯỚNG TÂM

I LỰC HƯỚNG TÂM

3 Ví dụ

c) Hợp lực của phản lực N và

trọng lực P khi xe qua đường

cong đóng vai trò là lực hướng

F 

Khi xe ô tô, tàu hỏa đi đến

đoạn đường cong, phản lực N

của mặt đường không cân bằng

với trọng lực P nữa Hợp lực

của hai lực này nằm ngang

hướng vào tâm của quỹ đạo,

làm ô tô, tàu hỏa chuyển động

14 LỰC HƯỚNG TÂM

Những hình ảnh về những mặt đường cong được làm nghiêng trong thực tế

14 LỰC HƯỚNG TÂM

Cho biết lực nào đóng vai trò

là lực hướng tâm?

Lực hướng tâm

có phải

là một loại lực mới không

?

Lưu ý: Lực hướng tâm không

phải là loại lực mới thêm vào các lực đã biết như trọng lực, lực đàn hồi,phản lực… mà chỉ là một trong các lực đó hay hợp lực của các lực đó Vì nó gây ra gia tốc hướng tâm nên gọi là lực hướng tâm

14 LỰC HƯỚNG TÂM

I LỰC HƯỚNG TÂM

II CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM ( Đọc thêm) Nếu bàn quay nhanh dần lên thì vật còn nằm trên bàn nữa

hay không? Vì sao?

1 Định nghĩa

Vật trượt trên bàn ra xa tâm quay rồi

văng ra khỏi bàn theo phương tiếp

tuyến quỹ đạo Vì khi đó lực ma sát

nghỉ cực đại nhỏ hơn lực hướng tâm

cần thiết giữ cho vật chuyển động tròn

Chuyển động này được gọi là chuyển

động li tâm

Chuyển động li tâm là chuyển động

lệch ra khỏi quỹ đạo tròn theo phương

tiếp tuyến với quỹ đạo của vật.

Xe qua chỗ rẽ mà chạy nhanh quá sẽ bị trượt li tâm dễ gây tai nạn.

Để tránh trượt li tâm nên giảm

tốc độ khi đi qua đường cong.

3 Lưu ý

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM Câu 1: Chọn phát biểu sai.

A Vệ tinh nhân tạo chuyển động tròn đều quanh Trái Đất do lực hấp dẫn đóng vai trò lực hướng tâm.

C Xe chuyển động đều trên đỉnh một cầu võng, hợp lực của trọng lực và phản lực vuông góc đóng vai trò lực hướng tâm.

B Xe chuyển động vào một đoạn đường cong (khúc cua), lực đóng vai trò hướng tâm luôn là lực ma sát.

D Vật nằm yên đối với mặt bàn nằm ngang đang quay đều quanh trục thẳng đứng thì lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực hướng tâm.

Câu 2: Ở những đoạn đường vòng, mặt đường được làm nghiêng Việc làm này nhằm mục đích nào kể sau đây?

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

A Giới hạn vận tốc của xe

C Tăng lực ma sát.

B Tạo lực hướng tâm.

D Cho nước mưa thoát dễ dàng.

D 13 000 N

Tóm tắt:

Độ lớn của lực hướng tâm của chiếc xe là:

N r

v m a

m

250

50 1200

.

2 2









Lực ma sát nghỉ giữa vật và bàn đóng vai trò là lực hướng tâm

Do đó:

N r

v m F

5 , 0

3 1 , 0

2 2







