Bài 43. Giới thiệu chung hệ thần kinh

Bài 43. Giới thiệu chung hệ thần kinh tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các...

Năm học: 2015-2016

Sau khi chạy một vòng quanh sân trường, em thấy cơ thể mình có những hoạt động nào thay đổi? Tại sao lại

có hiện tượng này?

Sau khi chạy có những hoạt động thay đổi như: Tim đập nhanh, thở gấp, ra mồ hôi nhiều… Đó là do vai trò phối hợp hoạt động các cơ quan tim, phổi, tuyến mồ hôi… của hệ thần kinh nhằm cung cấp kịp thời O2 , các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể và thải kịp thời CO2 , các chất cặn bã (mà tế bào thải ra)

VAI TRÒ HỆ THẦN KINH

Điều khiển, điều hòa và phối hợp hoạt động các cơ quan, hệ cơ quan trong cơ thể thành một khối thống nhất, đảm bảo sự thích nghi của cơ thể với những đổi thay của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể

VAI TRÒ HỆ THẦN KINH

Điều khiển, điều hòa và phối hợp hoạt động các cơ quan, hệ cơ quan trong cơ thể thành một khối thống nhất, đảm bảo sự thích nghi của cơ thể với những đổi thay của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể

BÀI 43

GIỚI THIỆU CHUNG

HỆ THẦN KINH

NỘI DUNG:

NỘI DUNG:

I NƠ RON- Đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh

II- Các bộ phận của hệ thần kinh

1- Cấu tạo

2- Chức năng

H4.4 Mô thần kinh

Tế bào thần kinh

Tế bào thần kinh đệm

Mô thần kinh gồm:

+ Tế bào thần kinh (nơron)

+ Tế bào thần kinh đệm

Hệ thần kinh

1

2

I/Nơron-đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh.

(?)Em hãy nêu thành phần cấu tạo của mô thần kinh?

-Cấu tạo:

Lựa chọn từ hoặc cụm từ thích hợp để điền vào hình cấu tạo của một nơron.

Eo Răngvie Bao miêlin

Thân (hình sao) chứa nhân

Thân (hình sao) chứa nhân

Các sợi nhánh

Sợi trục dài có bao miêlin, eo răngviê Tận cùng là cúcxináp - là nơi tiếp xúc giữa các nơron

Sợi trục dài có bao miêlin, eo răngviê Tận cùng là cúcxináp - là nơi tiếp xúc giữa các nơron

H.43.1 Cấu tạo của nơron

điển hình

Cấu Tạo:

-Cấu tạo một nơron gồm:

+Thân: chứa nhân.

+Các sợi nhánh:ở quanh

thân.

+Một sợi trục dài có bao

Mielin,giữa các bao mielin

ngăn cách bởi eo Rangvie,

tận cùng sợi trục có cúc

xinap

I/Nơron-đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh.

Các tế bào thần kinh có hình dạng, kích thước khác nhau nhưng đều gồm 3 phần:

- Thân tế bào

- Tua gai

- Sợi trục

I/Nơron-đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh.

(?)quan sát hình

bên(hướng mũi tên), các

em hãy cho biết chiều dẫn

truyền xung thần kinh?

truyền một chiều từ trên

xuống dưới.

+Là khả năng lan truyền Xung thần kinh theo

một chiều nhất định từ nơi phát sinh hoặc nơi tiếp nhận về thân nơron và truyền đi dọc theo sợi trục.

1/Cấu tạo:

Cấu tạo một nơron gồm:

+Thân: chứa nhân.

+Các sợi nhánh:ở quanh thân.

+Một sợi trục dài có bao Mielin,giữa các bao mielin ngăn cách bởi eo Rangvie, tận cùng sợi trục có cúc xinap

2/Chức năng:

Cảm ứng và dẫn truyền xung thần kinh

1/Cấu tạo:

Cấu tạo một nơron gồm:

+Thân: chứa nhân.

+Các sợi nhánh:ở quanh thân.

+Một sợi trục dài có bao Mielin,giữa các bao mielin ngăn cách bởi eo Rangvie, tận cùng sợi trục có cúc xinap

2/Chức năng:

Cảm ứng và dẫn truyền xung thần kinh

I/Nơron-đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh.

(?)Quan sát H43.2, xác định

các thành phần của hệ thần

kinh? Chọn các cụm từ sau: não, tuỷ sống, bó sợi cảm

giác, bó sợi vận động điền vào chỗ trống thích hợp.

1/Cấu tạo.

Hệ thần kinh gồm bộ phận trung ương và bộ phận

ngoại biên.

- Bộ phận trung ương có não và tuỷ sống được bảo

vệ trong các khoang xương và màng não tuỷ: hộp

sọ chứa

……… nằm trong xương sống.

- Nằm ngoài trung ương thần kinh là bộ phận

ngoại biên, có các dây thần kinh do

các và tạo nên Thuộc bộ phận ngoại biên còn có các hạch thần kinh.

não Tủy sống

Bó sợi cảm giác Bó sợi vận động

II/Các bộ phận của hệ thần kinh.

Hệ thần kinh gồm

Bộ phận trung ương

Bộ phận ngoại biên

các dây thần kinh

các hạch thần kinh

Xét về mặt cấu tạo hệ thần kinh gồm những bộ phận nào?

Bó sợi cảm giác

Bó sợi vận động

Chuỗi hạch

thần kinh

Dây thần kinh tủy Dây thần

kinh não

Bộ phận ngoại biên

Bộ phận trung ương Bộ phận ngoại biên

-Gồm não và tủy sống

- Được bảo vệ trong khoang

xương, não nằm trong hộp sọ, tủy

sống nằm trong cột sống

- Có chức năng điều khiển hoạt

động của các cơ quan trong cơ thể

- Gồm dây TK và hạch TK

- Nằm ngoài bộ phận TW thường nối với cơ quan cảm ứng, cơ quan vận động

- Có chức năng dẫn truyền xung TK

- Giống nhau:

+ Đều được cấu tạo bởi các tế bào TK và các tổ chức TK đệm

+ Đều là thành phần của cung phản xạ, giúp cơ thể thực hiện các phản xạ

- Điểm giống nhau và khác nhau giữa bộ phận thần kinh trung

ương và bộ phận thần kinh ngoại biên?

- Khác nhau:

-Điều hoà cơ quan sinh dưỡng

và cơ quan sinh sản;

- Là hoạt động không có ý thức

Dựa vào chức năng được chia thành

II/Các bộ phận của hệ thần kinh.

2/Chức năng.

Vì sao gọi là hệ TK vận động? Hệ TK sinh dưỡng? Hệ TK vận động và hệ TK sinh dưỡng có những điểm nào giống nhau, điểm nào khác nhau?

- Gọi là hệ TK vận động và hệ TK sinh dưỡng là vì:

+ Hệ TK vận động tham gia điều khiển và điều hòa hoạt động của cơ vân và cơ xương tạo ra sự vận động của cơ thể, đây là những hoạt động có sự tham gia của ý thức

VD: Hoạt động đi, chạy, nhảy, lao động

+ Hệ TK sinh dưỡng tham gia điều khiển và điều hòa hoạt động của các cơ quan dinh dưỡng và cơ quan sinh sản, liên quan đến hoạt động của mô cơ trơn và mô cơ tim tạo ra sự hoạt động của các cơ quan nội tạng, đây là những hoạt động không có sự tham gia của ý thức

VD: Tiêu hóa thức ăn ở dạ dày, ruột, hoạt động của tim…

Hệ TK vận động Hệ TK sinh dưỡng

- Điều khiển và điều hòa hoạt

động của hệ cơ - xương

- Có sự tham gia của ý thức

- Điều khiển và điều hòa hoạt động của các cơ quan dinh dưỡng

và cơ quan sinh sản

- Không có sự tham gia của ý thức

- Hệ TK vận động và hệ TK sinh dưỡng có những điểm giống nhau, khác nhau như sau:

1/Cấu tạo:

Hệ thần kinh gồm:

- Bộ phận ngoại biên: Gồm dây thần kinh và các

hạch thần kinh.

2/Chức năng:

- Hệ thần kinh vận động: Điều khiển hoạt động

hệ cơ xương.

- Hệ thần kinh sinh dưỡng: Điều hòa hoạt động

của cơ quan nội tạng

1/Cấu tạo:

Hệ thần kinh gồm:

- Bộ phận ngoại biên: Gồm dây thần kinh và các

hạch thần kinh.

2/Chức năng:

- Hệ thần kinh vận động: Điều khiển hoạt động

hệ cơ xương.

- Hệ thần kinh sinh dưỡng: Điều hòa hoạt động

của cơ quan nội tạng

II/Các bộ phận của hệ thần kinh.

Các biện pháp để bảo vệ hệ thần kinh:

• Phải đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông.

• Không chở quá số người quy định (2 người tính cả người chở) đối với xe máy và xe đạp.

• Không tham gia các trò chơi nguy hiểm như: bắn súng, trèo cao…

1 Bộ phận thần kinh được bảo vệ trong hộp sọ là:

b.Thần kinh ngoại biên

c.Thần kinh ngoại biên và hệ thần kinh vận động.

d Hệ TK vận động và hệ thần kinh sinh dưỡng.

CỦNG CỐ

3 Điều khiển hoạt động của các cơ vân, lưỡi, hầu, thanh

quản là do:

a Hệ thần kinh vận động (cơ xương).

b Hệ thần kinh sinh dưỡng.

c Thân nơron.

d Sợi trục

4 Điều khiển hoạt động các nội quan như hệ hô hấp, tuần

hoàn, tiêu hoá, bài tiết là do:

a Hệ thần kinh vận động (cơ xương).

b Hệ thần kinh sinh dưỡng

c Thân nơron

d Sợi nhánh.