Bài 40. Đa dạng và đặc điểm chung của lớp Bò sát

Hãy lựa chọn những thông tin thích hợp ở hình 40.1 điền vào bảng sau:Tên bộ Mai và yếm Hàm và răng trứngVỏ trường Môi Hàm dài, răng lớn mọc trong lỗ chân răng Vừa ở nước, vừa ở cạn Qua

Chào mừng Quý thầy cô

và các em học sinh tham

dự tiết học Sinh học 7

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Trình bày cấu tạo hệ tuần hoàn và hô hấp của thằn lằn

thích nghi với đời sống ở cạn?

Trả lời:

- Tuần hoàn:

+ Tim 3 ngăn ( 2 tâm nhĩ, 1 tâm thất) xuất hiện vách hụt

+ 2 vòng tuần hoàn, máu đi nuôi cơ thể ít bị pha hơn

- Hô hấp:

+ Phổi có nhiều vách ngăn

+ Sự trao đổi khí nhờ sự co dãn cơ liên sườn

Bài 40

SỰ ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA

LỚP BÒ SÁT

I Sự đa dạng của bò sát

Trên thế giới có khoảng 6500 loài

bò sát ở Việt Nam đã phát hiện

271 loài Chúng có da khô, vảy

sừng bao bọc và sinh sản ở trên cạn

Bò sát hiện nay đ ợc xếp vào bốn

bộ: Bộ đầu mỏ, bộ có Vảy(chủ yếu gồm những loài sống ở cạn), bộ Cá sấu( sống vừa ở n ớc vừa ở cạn) và Bộ rùa gồm một số loài rùa cạn một số

loài rùa n ớc ngọt( vừa sống ở n ớc vừa sống ở cạn) ba ba sống chủ yếu ở n

ớc ngọt, rùa biển sống chủ yếu ở

biển

I ĐA DẠNG CỦA Bề SÁT

Trên thế giới có khoảng 6500 loài bò sát ở Việt Nam đã phát hiện 271

loài Chúng có da khô, vảy sừng bao bọc và sinh sản ở trên cạn Bò sát

những loài sống ở cạn), bộ Cá

sấu( sống vừa ở n ớc vừa ở cạn) và

Bộ rùa gồm một số loài rùa cạn một

số loài rùa n ớc ngọt( vừa sống ở n ớc vừa sống ở cạn) ba ba sống chủ yếu

ở n ớc ngọt, rùa biển sống chủ yếu ở biển

I ĐA DẠNG CỦA Bề SÁT

màng nhĩ

Rùa núi vàng

Cá sấu xiêm Thằn lằn bóng Rắn ráo

Bò sát: nhông Tân Tây Lan thuộc bộ đầu mỏ

Hãy lựa chọn những thông tin thích hợp ở hình 40.1 điền vào bảng sau:

Tên bộ

Mai và yếm Hàm và răng trứngVỏ trường Môi

Hàm dài, răng lớn mọc trong lỗ chân răng

Vừa ở nước, vừa ở cạn

Qua bảng trên em hãy cho biết:

Những đặc điểm cấu tạo ngoài đặc trưng phân biệt ba bộ thường gặp ở lớp bò sát?

Dựa vào đặc điểm của “ hàm” hoặc “răng” là có thể phân biệt được 3 bộ Dựa vào mai và yếm để phân biệt bộ rùa, hàm để phân biệt bộ cá sấu

Thằn lằn giống cá sấu nhưng hàm ngắn hơn, kích thước nhỏ hơn.

N1,2: Câu 1; N3,4: Câu 2; N5,6: Câu 3

Bài 40.

I.Sự đa dạng của bò sát

II Các loài khủng long

1 Sự ra đời và thời đại phồn thịnh của khủng long

ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP BÒ SÁT

- Lớp bò sát rất đa dạng, có khoảng 6500 loài

được chia làm bốn bộ: bộ đầu mỏ, bộ rùa, bộ

cá sấu, bộ có vảy.

- Chúng có lối sống và môi trường sống phong

phú.

II Các loài khủng long

1 Sự ra đời và thời đại phồn thịnh của khủng long

Tổ tiên của bò sát đã được hình thành cách đây

khoảng 280 – 230 triệu năm, Sau đó do gặp những điều kiện thuận lợi, bò sát cổ đã phát triển rất mạnh

mẽ Đây là thời kỳ phồn thịnh nhất của bò sát, đựơc

gọi là Thời đại Bò sát hoặc Thời đại Khủng long

Trong thời đại Khủng long có nhiều loài bò sát to lớn hình thù kỳ lạ thích nghi với những môi trường sống

có nhiều điều kiện sống rất khác nhau.

Em hãy nêu những đặc điểm thích nghi của khủng long cánh, khủng long bạo chúa và khủng long cá, khủng long cổ dài

thích nghi với môi trường sống của chúng bằng cách hoàn

thành bảng:

Khủng long cá

Khủng long cánh

Khủng long bạo chúa

Khủng long cổ dài

Môi trường sống

Cổ Chi Đuôi Dinh

dưỡng thích nghi ý nghĩa

Biển

Ngắn Ngắn

Rất ngắn

Biến thành vây bơi

Hai chi trước ngắn,

có vuốt sắc nhọn, hai chi sau to khoẻ

Hai chi trước thành cánh, hai chi sau nhỏ yếu

Đuôi to

Đuôi dài, mảnh

Khúc vây đuôi to

Ăn thịt động vật ở trên cạn, mõm ngắn

Ăn cá, mõm rất dài

Ăn cá, mực, mõm dài

Di chuyển nhanh, linh hoạt

Bay lượn

Bơi lội trong nước

Rất dài Cạn 4 chi to, khỏe Dài, rất to

Ăn thực vật, mõm ngắn

Di chuyển chậm chạp

Qua bảng thông tin trên em hãy nêu sự ra đời và

thời đại phồn thịnh của khủng long?

-Sự ra đời: Từ loài bò sát cổ cách đây khoảng

280-230 triệu năm

-Thời đại phồn thịnh của khủng long: thời đại Bò sát hoặc thời đại khủng long

+Nguyên nhân:Do điều kiện sống thuận lợi, chưa có

kẻ thù=>Các loài khủng long rất đa dạng (Khủng

long sấm, khủng long bạo chúa, khủng long cổ dài, khủng long cánh, khủng long cá )

Bài 40.

I.Sự đa dạng của bò sát

II Các loài khủng long

1 Sự ra đời và thời đại phồn thịnh của khủng long

ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP BÒ SÁT

-Sự ra đời: Từ loài bò sát cổ cách đây khoảng 280-230 triệu năm

-Thời đại phồn thịnh của khủng long: thời đại Bò sát hoặc thời đại khủng long

+Nguyên nhân:Do điều kiện sống thuận lợi, chưa có kẻ thù=>Các loài khủng long rất đa dạng (Khủng long sấm,

khủng long bạo chúa, khủng long cổ dài, khủng long cánh, khủng long cá…

Cách đây khoảng 65 triệu năm, khi đó trên trái đất xuất hiện chim

và thú Chim và thú có cỡ nhỏ hơn khủng long, song sức sống cao

và hoạt động mạnh mẽ hơn, có khả năng duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định không phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường ( động vật hằng

nhiệt) Chúng có số lượng đông và nhiều loài đã phá hoại trứng

khủng long Thậm chí nhiều loài thú ăn thịt đã tấn công cả khủng long ăn thực vật Lúc đó khí hậu trái đất đang nóng bỗng trở nên lạnh đột ngột, cùng với những thiên tai như núi lửa, khói bụi che phủ bầu trời Trái Đất trong nhiều năm, ảnh hưởng tới sự quang hợp của thực vật, thiên thạch va vào trái đất, khủng long có cỡ lớn thiếu chỗ trú thích hợp để tránh rét, thiếu thức ăn đã bị tiêu diệt hàng

loạt Chỉ còn một số loài cỡ nhỏ hơn nhiều so với khủng long như thằn lằn, rắn, rùa, cá sấu… còn tồn tại cho đến ngày nay

2 Sự diệt vong của khủng long

Hai thiên thạch đâm vào nhau, một trong những mảnh văng ra bắn thẳng vào trái đất (Ảnh: Sciam.com )

2- Sự diệt vong của khủng long

Qua thông tin SGK/ trang 132

Em hãy cho biết tại sao khủng long cỡ lớn bị tiêu diệt?

- Do ảnh hưởng của khí hậu và thiên tai

- Do sự cạnh tranh với chim và thú

Em hãy cho biết tại sao khủng long cỡ nhỏ có thể tồn tại đến ngày nay?

Bò sát cỡ nhỏ dễ tìm nơi

ẩn náo, nhu cầu thức ăn

không cao

BÀI 40

ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA

LỚP BÒ SÁT

I-Sự đa dạng của bò sát

II-Các loài khủng long

1-Sự ra đời và thời đại phồn thịnh của khủng long

2-Sự diệt vong của khủng long

Khủng long bị diệt vong cách đây khoảng 65 triệu năm.Nguyên nhân:

- Do sự cạnh tranh của chim và thú

- Do sự thay đổi đột ngột của khí hậu và thiên tai

Sơ đồ khái quát sự xuất hiện và diệt vong

Khủng long bạo chúa Khủng long cá

Khí hậu nóng chuyển sang lạnh đột ngột

Sự xuất hiện của chim và thú

Chuyển sang khô hanh

BÀI 40: ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM

CHUNG CỦA LỚP BÒ SÁT

II Các loài khủng long

I Đa dạng của bò sát

1 Sự ra đời và thời đại phồn thịnh của khủng long

2 Sự diệt vong của khủng long

III Đặc điểm chung

Quan sát một số bò sát và

hoàn thành bảng sau

Có cơ quan giao cấu

Tim 3 ngăn có vách hụt , 2 vòng tuần hoàn , máu nuôi cơ thể là máu pha

Phổi có nhiều vách ngăn Chi yếu có vuốt sắc

Màng nhĩ nằm trong hốc tai

Cổ dài

Da khô , có vảy sừng Thích nghi hoàn toàn với đời sống ở cạn

III Đặc điểm chung

Thảo luận nhóm 4HS ( Thời gian :3 phút) Hoàn thành bảng sau :

Có cơ quan giao cấu

Tim 3 ngăn có vách hụt , 2 vòng tuần hoàn , máu nuôi cơ thể là máu pha

Phổi có nhiều vách ngăn Chi yếu có vuốt sắc

Màng nhĩ nằm trong hốc tai

Cổ dài

Da khô , có vảy sừng Thích nghi hoàn toàn với đời sống ở cạn

III Đặc điểm chung

III- Đặc điểm chung của bò sát

Dựa vào bảng thông tin vừa nêu hãy nêu đặc điểm chung của bò sát?

- Da khô, có vảy sừng

- Cổ dài, màng nhĩ nằm trong hốc tai

- Chi yếu, có vuốt sắc

- Thở hoàn toàn bằng phổi, phổi có nhiều vách ngăn

- Tim có vách hụt ngăn tâm thất, máu nuôi cơ thể

là máu pha

- Là động vật biến nhiệt

- Có cơ quan giao phối, thụ tinh trong

- Trứng có màng dai hoặc có vỏ đá vôi bao bọc,

giàu noãn hoàng

III- Đặc điểm chung của bò sát

BÀI 40:

ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA

LỚP BÒ SÁT

I- Sự đa dạng của bò sát

II- Các loài khủng long

1- Sự ra đời và thời đại phồn thịnh của khủng long

2- Sự diệt vong của khủng long

III- Đặc điểm chung của bò sát

IV- Vai trò của bò sát

Dựa vào thông tin về vai trò của bò sát

Hãy nêu lợi ích và tác hại của bò sát và

nêu ví dụ

- Diệt sâu bọ có hại: thằn lằn bóng, rắn…

- Làm thực phẩm: baba, rùa…

- Làm dược liệu: nọc rắn, mật rắn, mỡ trăn…

- Sản phẩm mỹ nghệ: vảy đồi mồi, da trăn, rắn,

da cá sấu …

- Gây độc cho con người

IV- Vai trò của bò sát

1 Lợi ích

- Giá trị dược phẩm: baba

- Thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao: yếm rùa…

- Có ích cho nông nghiệp: thằn lằn

bóng, rắn…

2 Tác hại

- Gây độc cho người: rắn độc

Thằn lằn chân ngón Nhông cạp ra

Trăn gấm

Củng cố

Đặc điểm nhận biết bộ cá sấu là:

A Hàm rất dài, có nhiều răng lớn, nhọn, sắc

B Răng mọc trong lỗ chân răng

C Trứng có vỏ đá vôi bao bọc

D Cả A, B, C đều đúng

Tại sao khủng long bị tuyệt chủng?

B Khí hậu trở nên lạnh đột ngột cùng với các thiên tai như núi lửa phun, thực vật kém phát triển

C Khủng long cỡ lớn thiếu thức ăn , thiếu chỗ tránh rét nên bị tiêu diệt hàng loạt

D Cả A, B, C đều đúng

A Do sự xuất hiện của chim và loài thú ăn thịt

Đặc điểm của bộ rùa là:

A Hàm không có răng

B Trên có mai

C Dưới có yếm

D Cả A, B, C đều đúng

Bộ có vảy có đặc điểm là:

A Hàm có răng lớn, trứng có vỏ đá vôi bao bọc

B Hàm không có răng, không có mai và yếm

C Hàm ngắn, có răng nhỏ mọc trên hàm, trứng có màng dai bao bọc

D Hàm dài, răng nhỏ, trứng có vỏ đá vôi bao bọc