Quản lý rủi ro và an toàn người bệnh

Trong module Quản lý bệnh viện và kinh tế y tế, nhiều vấn đề đã được đặt ra, trong đó, hầu hết là các vấn đề nổi bật, trọng yếu trong ngành y tế. Trong số đó vấn đề để lại cho em nhiều suy nghĩ và cảm xúc nhất là vấn đề “Rủi ro trong y tế”. Bởi đây là vấn đề rất thường gặp trong cuộc đời hành nghề y mà không phải ai cũng hiểu hiểu và thông cảm cho các nhân viên y tế này. Đã làm trong ngành y thì khó tránh khỏi việc “chạm mặt” với các rủi ro này. Hơn nữa, hiện nay, vấn đề đề này đang ngày càng nóng hổi và làm cho nhiều người bác sĩ dù giỏi cũng không thể không lo lắng.Trong giới hạn bài viết này, em sẽ cố gắng nêu bật lên những vấn đề đang diễn ra dưới góc nhìn còn non trẻ của mình bằng những dẫn chứng, phân tích, tìm cách lý giải vấn đề để hiểu, nhận thức rủi ro. Nếu có những yếu tố có thể can thiệp, em xin nêu ra cách khắc phục cũng như giải pháp cho các vấn đề đưa ra cũng như các phương pháp hạn chế rủi ro.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH

LỜI CẢM ƠN

Trước hết em xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến các thầy, các cô trong

bộ môn Quản lý bệnh viện và Kinh tế y tế Khoa Y - Đại học quốc gia TP.Hồ Chí Minhtrong thời gian qua đã tận tình hướng dẫn chúng em trong môn học Các thầy, các côkhông chỉ cung cấp kiến thức, những vấn đề mới nhất, tiến bộ nhất cả ở trong nước vàquốc tế mà còn giúp chúng em hiểu biết cũng như nhận thức đúng dắn hơn về các vấn đềnổi cộm trong vấn đề Quản lý bệnh viện và Kinh tế y tế nước ta hiện nay Không dừng lạichỉ về chuyên môn, các thầy, các cô còn là những người truyền ngọn lửa đam mê đến vớichúng em, để chúng em sống và học tập hết mình với niềm đam mê được xây dựng trênnền tảng ấy Chúng em như được tiếp thêm động lực, hiểu rõ hơn về con đường cũng nhưngành mình đang học

Với lòng biết ơn sâu sắc, em cũng xin gửi lời cảm ơn đến thầy Nguyễn Thế Dũng,người chủ nhiệm bộ môn tận tình cũng như là người thầy đã không tiếc thời gian, côngsức để đứng lớp giảng dạy, hướng dẫn chúng em từng chút từng chút một, từ những vấn

đề to lớn nhất đến những vấn đề chi tiết nhất của môn học, của cuộc đời hành nghề y.Không chỉ vậy, mỗi bài học là một bài chia sẻ những trải nghiệm của thầy với ngành y,nghề y, khiến mỗi bài học thật nhẹ nhàng và dễ hiểu

Em xin gửi lời cảm ơn đến Ban Giám Đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới đã tạo điềukiện, hỗ trợ cho chúng em nơi học tập vừa khang trang vừa có chút gì đó liên kết, gần gũihơn với môn học

Cuối cùng em xin gửi lời cám ơn đến Ban Chủ nhiệm Khoa Y - Đại học quốc giaTP.Hồ Chí Minh và Ban điều phối module đã thiết kế chương trình, môn học này Bởi lẽnhững kiến thức chúng em thu thập được từ đây không chỉ đơn giản là lý thuyết suông màchúng còn là hành trang quý báu trong suốt cuộc đời hành nghề y của mình, với mục đíchcuối cùng là để nâng cao chất lượng y tế nói chung và hướng đến sự nghiệp chăm sóc sứckhỏe cho toàn xã hội phát triển bền vững

Với vốn kiến thức bản thân còn hạn chế và nhận thức chưa còn hạn chế, chắc chắnkhó tránh khỏi những thiếu sót trong quá trình làm bài thu hoạch này Kính mong nhậnđược sự cảm thông cùng những ý kiến đóng góp quý báu từ các thầy, các cô

Trân trọng

TP HCM, 01 tháng 08 năm 2017

SV NGUYỄN THỊ THU THỦY

ii

TÓM TẮT

Trong module Quản lý bệnh viện và kinh tế y tế, nhiều vấn đề đã được đặt ra, trong

đó, hầu hết là các vấn đề nổi bật, trọng yếu trong ngành y tế Trong số đó vấn đề để lạicho em nhiều suy nghĩ và cảm xúc nhất là vấn đề “Rủi ro trong y tế” Bởi đây là vấn đềrất thường gặp trong cuộc đời hành nghề y mà không phải ai cũng hiểu hiểu và thông cảmcho các nhân viên y tế này Đã làm trong ngành y thì khó tránh khỏi việc “chạm mặt” vớicác rủi ro này Hơn nữa, hiện nay, vấn đề đề này đang ngày càng nóng hổi và làm chonhiều người bác sĩ dù giỏi cũng không thể không lo lắng

Trong giới hạn bài viết này, em sẽ cố gắng nêu bật lên những vấn đề đang diễn radưới góc nhìn còn non trẻ của mình bằng những dẫn chứng, phân tích, tìm cách lý giảivấn đề để hiểu, nhận thức rủi ro Nếu có những yếu tố có thể can thiệp, em xin nêu racách khắc phục cũng như giải pháp cho các vấn đề đưa ra cũng như các phương pháp hạnchế rủi ro

13

Tổng hợp sự cố y khoa tại các nước phát triển

4

4, 5 10

vi

DANH SÁCH CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT

WHO: World Health Organization - Tổ chức Y tế thế giới CBYT: Cán bộ y tế.

NB: Người bệnh.

BYT: Bộ Y tế.

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU

Ngày nay, những thành tựu của y học trong việc chẩn đoán, điều trị đã việc điều trịthành công hơn, giúp mang lại cuộc sống hạnh phúc cho nhiều người và nhiều gia đình.Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, thách thức hàng đầu trong lĩnh vực y tế hiện nay làđảm bảo cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe an toàn cho người bệnh Các chuyêngia y tế đã nhận ra một thực tế là bệnh viện thực ra không hẳn là một nơi an toàn chobệnh nhân như mong muốn và mâu thuẫn cho chính sứ mệnh của nó là bảo vệ sức khỏe

và tính mạng của con người

Gần đây, ở Việt Nam, một số sự cố y khoa không mong muốn xảy ra đang nhậnđược sự quan tâm, theo dõi của toàn xã hội với ngành y tế Khi sự cố y khoa khôngmong muốn xảy ra, người bệnh và gia đình người bệnh trở thành nạn nhân, phải gánhchịu hậu quả không mong muốn gây tổn hại tới sức khỏe, tính mạng, tài chính, tai nạnchồng lên tai nạn Không chỉ có bệnh nhân mà nhân viên y tế liên quan trực tiếp tớiđiều này cũng trở thành nạn nhân trước những áp lực dư luận xã hội và cũng cần được

hỗ trợ về tâm lý khi rủi ro nghề nghiệp xảy ra

viii

CHƯƠNG II: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT

2.1/ Rủi ro và quản lý rủi ro

a Rủi ro là gì?

Rủi ro là khả năng (xác suất) xảy ra sự cố không mong muốn

Sự cố không mong muốn- Adverse Events (AE): Y văn của các nước sử dụng thuậtngữ “sự cố không mong muốn” ngày càng nhiều vì các thuật ngữ “sai sót chuyên môn, sailầm y khoa” dễ gây hiểu lầm về trách nhiệm của cán bộ y tế và trong thực tế, không phải

sự cố y khoa nào cũng do cán bộ y tế

- Theo WHO: sự cố không mong muốn là tác hại liên quan đến quản lý y tế (khácbiến chứng do bệnh) bao gồm các lĩnh vực chẩn đoán, điều trị, chăm sóc, sử dụngtrang thiết bị y tế để cung cấp dịch vụ y tế Sự cố y khoa có thể phòng ngừa vàkhông thể phòng ngừa

- Theo Bộ sức khỏe và dịch vụ con người của Mỹ: Sự cố không mong muốn gây hạicho người bệnh do hậu quả của chăm sóc y tế hoặc trong y tế Để đo lường sự cố ykhoa các nhà nghiên cứu y học của Mỹ dựa vào 3 nhóm tiêu chí:

o Các sự cố thuộc danh sách các sự cố nghiêm trọng

o Các tình trạng/ vấn đề sức khỏe người bệnh mắc phải trong bệnh viện

o Sự cố dẫn đến 1 trong 4 thiệt hại nghiêm trọng cho người bệnh nằm trongbảng 4: Phân loại mức độ nguy hại cho người bệnh từ F-I, bao gồm kéo dàingày điều trị, để lại tổn thương vĩnh viễn, phải can thiệp cấp cứu và chếtngười

Bảng 1: sự cố y khoa tại Mỹ và các nước phát triển:

Bảng 2: sự cố y khoa trong phẫu thuật tại bang Minnesota- Mỹ:

Sự cố y khoa do phẫu thuật: WHO ước tính hàng năm có khoảng 230 triệu phẫuthuật Các nghiên cứu ghi nhận tử vong trực tiếp liên quan tới phẫu thuật từ 0,4- 0,8% vàcác biến chứng do phẫu thuật từ 3- 16% Theo Viện nghiên cứu Y học Mỹ và Úc, gần50% các sự cố y khoa không liên quan đến người bệnh có phẫu thuật

Bảng 3: Nhiễm trùng bệnh viện tại một số bệnh viện Việt Nam:

Các nghiên cứu của các bệnh viện về nhiễm khuẩn bệnh viện được báo cáo tronghội nghị, hội thảo về KSNK cho thấy nhiễm khuẩn bệnh viện hiện mắc từ 4,5- 8% ngườibệnh nội trú

b Định luật Murphy:

Nội dung định luật Murphy hay định luật bánh bơ: nếu có hai hay nhiều trườnghợp có thể xảy ra, trường hợp có hậu quả xấu sẽ xuất hiện

Những nguyên tắc căn bản của nó:

1) Thấy thì dễ mà không phải vậy

2) Việc gì cũng phải mất thời gian nhiều hơn ta nghĩ

3) Việc gì có thể sai thì sẽ sai

4) Nếu một số việc có khả năng sai thì việc nào gây thiệt hại nhiều nhất sẽ là điều sai.5) Nếu đơn giản một việc nào đó không thể sai thì nó vẫn sẽ sai

6) Nếu bạn nhận thức rằng diễn tiến một sự việc có 4 hướng có thể sai và mãi loayhoay quanh đó thì sẽ đột xuất phát sinh ra một hướng thứ năm

7) Buông thả một sự việc thì kết quả sẽ từ xấu tới tồi tệ

8) Nếu bạn thấy một sự việc dường như đều tốt đẹp thì dường như bạn đã coi thườngmột điều gì đó

9) Thiên nhiên lúc nào cũng đứng về phía “cái xấu” tiềm ẩn

10)Không có việc gì tránh khỏi lỗi lầm, vì kẻ gạt gẫm rất tinh khôn

11)Khi muốn khởi công làm một việc thì phải hoàn tất một việc khác trước đã

12)Mỗi giải pháp đều phát sinh ra những vấn đề mới

Định luật Murphy giúp ta cảnh giác và có ý thức đề phòng những rủi ro có thể xảyra

x

c Quản lý rủi ro:

Các bước quản lý rủi ro:

- Xác định rủi ro

- Xác định chiến lược đối phó rủi ro: từ bỏ, chuyển giao, chấp nhận

- Hoạch định, giám sát, đáp ứng

2.2/ Phân loại sự cố y khoa:

Tùy theo mục đích sử dụng mà có các cách phân loại sự cố y khoa khác nhau

a Theo mức độ nguy cơ đối với ngưới bệnh

Theo kinh nghiệm của một số nước, sự cố y khoa được phân loại theo mức độ nguyhại của người bệnh, theo tính chất nghiêm trọng của sự cố làm cơ sở đo lường và đánh giámức độ nguy hại cho người bệnh

Bảng 1 Phân loaị sự cố y khoa theo mức độ nguy hại

A Sự cố xảy ra có thể tạo ra lỗi sai sót Không nguy hại cho

bệnh nhân

B Sự cố đã xảy ra nhưng chưa trên NB

C Sự cố xảy ra trên người bệnh nhưng không gây hại

D Sự cố đã xảy ra trên NB đòi hỏi phải theo dõi

E Sự cố đã xảy ra trên NB gây tổn hại sức khỏe tạm

thời đòi hỏi can thiệp chuyên môn Nguy hại cho ngườibệnh

F Sự cố xảy ra trên NB ảnh hưởng tới sức khỏe hoặc

kéo dài ngày nằm viện

G Sự cố xảy ra trên NB dẫn đến tàn tật vĩnh viễn

H Sự cố xảy ra trên NB phải can thiệp để cứu sống NB

I Sự cố xảy ra trên người bệnh gây tử vong

Nguồn: NCC MERP Index, Medication Errors Council Revises and Expended

Index for categorizing Errors, June 12, 2001.

b Theo báo cáo bắt buộc

Bảng 2 Danh mục các sự cố y khoa nghiêm trọng phải được báo cáo

1, Sự cố do phẫu thuật, thủ thuật

- Phẫu thuật nhầm vị trí trên người bệnh

- Phẫu thuật nhầm người bệnh

- Phẫu thuật sai phương pháp trên người bệnh

- Sót gạc dụng cụ

- Tử vong trong hoặc ngay sau khi phẫu thuật thường quy

2, Sự cố do môi trường

- Bị shock do điện giật

- Bị bỏng trong khi điều trị tại bệnh viện

- Cháy nổ ôxy, bình ga, hóa chất độc hại

3, Sự cố liên quan tới chăm sóc

- Dùng nhầm thuốc ( sự cố liên quan 5 đúng)

- Nhầm nhóm máu hoặc sản phẩm của máu

- Sản phụ chuyển dạ hoặc chấn thương đối với sản phụ có nguy cơ thấp

- Bệnh nhân bị ngã trong thời gian nằm viện

- Loét do tỳ đè giai đoạn 3-4 và xuất hiện trong khi nằm viện

- Thụ tinh nhân tạo nhầm tinh trùng hoặc nhầm trứng

- Không chỉ định xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh dẫn đến xử lý không kịp thời

- Hạ đường huyết

- Vàng da ở trẻ trong 28 ngày đầu

- Tai biến do tiêm/chọc dò tủy sống

4, Sự cố liên quan tới quản lý người bệnh

- Giao nhầm trẻ sơ sinh lúc xuất viện

- Người bệnh gặp sự cố y khoa ở ngoài cơ sở y tế

- Người bệnh chết do tự tử, tự sát hoặc tự gây hại

5, Sự cố liên quan tới thuốc và thiết bị

- Sử dụng thuốc bị nhiễm khuẩn, thiết bị và chất sinh học

- Sử dụng các thiết bị hỏng/thiếu chính xác trong điều trị và chăm sóc

- Đặt thiết bị gây tắc mạch do không khí

6, Sự cố liên quan tới tội phạm

- Do thầy thuốc, NVYT chủ định gây sai phạm

- Bắt cóc người bệnh

- Lạm dụng tình dục đối với người bệnh trong cơ sở y tế

Nguồn: NQF, Serious Reportable Event in Health Care 2006 update.

c Theo đặc điểm chuyên môn

Hiệp hội an toàn người bệnh Thế giới phân loại sự cố y khoa theo 6 nhóm

sự cố gồm:

1) Nhầm tên người bệnh

2) Thông tin bàn giao không đầy đủ

3) Nhầm lẫn liên quan tới phẫu thuật

4) Nhầm lẫn liên quan tới các thuốc có nguy cơ cao

5) Nhiễm trùng bệnh viện

6) Người bệnh ngã

2.3/ Hậu quả của sự cố y khoa

xii

Hậu quả của các sự cố y khoa không mong muốn làm tăng gánh nặng bệnh tật, tăngngày nằm viện trung bình, tăng chi phí điều trị, làm giảm chất lượng chăm sóc y tế và ảnhhưởng đến uy tín, niềm tin đối với cán bộ y tế và cơ sở cung cấp dịch vụ.

Tại Mỹ (Utah- Colorado): các sự cố y khoa không mong muốn đã làm tăng chi phí bìnhquân cho việc giải quyết sự cố cho một người bệnh là 2262 US$ và tăng 1,9 ngày điều trị/người bệnh20 Theo một nghiên cứu khác của Viện Y học Mỹ chi phí tăng $2595 và thờigian nằm viện kéo dài hơn 2,2 ngày/người bệnh20

Ở Australia hàng năm: 470 000 NB nhập viện gặp sự cố y khoa, tăng 8% ngày điều trị(thêm 3,3 triệu ngày điều trị) do sự cố y khoa, 18000 tử vong, 17000 tàn tật vĩnh viễn và

280000 người bệnh mất khả năng tạm thời16,17,20 15

Tại Anh: Bộ Y tế Anh ước tính có 850.000 sự cố xảy ra hàng năm tại các bệnh việnAnh quốc, chỉ tính chi phí trực tiếp do tăng ngày điều trị đã lên tới 2 tỷ bảng Bộ Y tế Anh

đã phải sử dụng 400 triệu bảng để giải quyết các khiếu kiện lâm sàng năm 1998/1999 vàước tính phải chi phí 2,4 tỷ bảng Anh để giải quyết những kiện tụng chưa được giải quyết.Chi phí cho điều trị nhiễm khuẩn bệnh viện lên tới 1 tỷ bảng Anh hàng năm Con số kiệntụng lên tới 38000 đối với lĩnh vực chăm sóc y tế gia đình và 28000 đơn kiện đối với lĩnhvực bệnh viện11

Tại Nhật Bản, theo số liệu của tòa án, bình quân mỗi ngày người dân kiện và đưa bệnhviện ra tòa từ 2-3 vụ Thời gian giải quyết các sự cố y khoa tại Nhật Bản trung bình 2năm/vụ khiếu kiện18

2.4/ Các yếu tố liên quan tới sự cố y khoa.

a Yếu tố con người

Sai sót không chủ định

- Do thiếu tập trung khi thực hiện các công việc thường quy (bác sĩ ghi hồ sơ bệnh án,điều dưỡng tiêm và phát thuốc cho người bệnh ) Các sai lầm này không liên quan tớikiến thức, kỹ năng của người hành nghề mà thường liên quan tới các thói quen công việc

- Do quên ( bác sĩ quên không chỉ định các xét nghiệm cấp để chẩn đoán, điều dưỡng viênquên không bàn giao thuốc, quên không lấy bệnh phẩm xét nghiệm, )

- Do tình cảnh của người hành nghề ( mệt mỏi, ốm đau, tâm lý, )

- Do kiến thức, kinh nghiệm nghề nghiệp hạn chế áp dụng các quy định chuyên mônkhông phù hợp Tuy nhiên, trong một số trường hợp sự cố y khoa không mong muốn xảy

ra ngay đối với các thầy thuốc có kinh nghiệm nhất và đang trong lúc thực hiện công việcchuyên môn có trách nhiệm với người bệnh

Sai sót chuyên môn

- Cắt xén hoặc làm tắt các quy trình chuyên môn

- Vi phạm đạo đức nghề nghiệp

b Đặc điểm chuyên môn y tế bất định

- Bệnh tật của người bệnh diễn biến, thay đổi

- Y học là khoa học chẩn đoán luôn kèm theo xác suất

- Can thiệp nhiều thủ thuật, phẫu thuật trên người bệnh dẫn đến rủi ro và biến chứng bấtkhả kháng

- Sử dụng thuốc, hóa chất đưa vào cơ thể dễ gây sốc phản vệ, phản ứng v.v,

c Môi trường làm việc nhiều áp lực

- Môi trường vật lý ( tiếng ồn, nhiệt độ, diện tích )

- Môi trường công việc ( quá tải, thiếu nhân lực, thiếu phương tiện ); Môi trường tâm lý(tiếp xúc với người ốm, tâm lý luôn căng thẳng…)

d Quản lý và điều hành dây chuyền khám chữa bệnh

- Một số chính sách, cơ chế vận hành bệnh viện đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ có thể làmgia tăng sự cố y khoa liên quan tới BHYT, tự chủ, khoán quản làm tăng lạm dụng dịch vụ

- Đào tạo liên tục chưa tiến hành thường xuyên

- Kiểm tra giám sát chưa hiệu quả, thiếu khách quan

xiv

Sơ đồ mô tả các yếu tố liên quan tới sự cố y khoa

2.5/ Giải pháp

- Thành lập Ủy ban quốc gia về chất lượng chăm sóc y tế và an toàn người bệnh

- Thiết lập hệ thống báo cáo sự cố y khoa bắt buộc và báo cáo tự nguyện

- Cải thiện môi trường làm việc của cán bộ y tế

- Xây dựng văn hóa an toàn người bệnh - tập trung giải quyết lỗi hệ thống

- Triển khai bảo hiểm nghề nghiệp theo Luật khám bệnh, chữa bệnh

- Triển khai thực hiện các giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn người bệnh

SỰ CỐ XẢY RA

YẾU TỐ NGƯỜI HÀNH NGHỀ

Kiến thức, kinh nghiềm, đạo đức nghề nghiệp, sức khỏe, tâm lý

YẾU TỐ CHUYÊN MÔN

Bệnh bất định, xác suất, dùng thuốc, phẫu thuật, thủ thuật dễ gây phản ứng

Y U T MÔI TRẾU TỐ MÔI TRƯỜNG NƠI LÀM VIỆC Ố MÔI TRƯỜNG NƠI LÀM VIỆC ƯỜNG NƠI LÀM VIỆCNG N I LÀM VI CƠI LÀM VIỆC ỆC

Môi trư ng v t lý (ánh sáng, nhi t đ , ti ng n, n i làm vi c, áp l c tâm lý)ệt độ, tiếng ồn, nơi làm việc, áp lực tâm lý) ộ, tiếng ồn, nơi làm việc, áp lực tâm lý) ếng ồn, nơi làm việc, áp lực tâm lý) ồn, nơi làm việc, áp lực tâm lý) ơi làm việc, áp lực tâm lý) ệt độ, tiếng ồn, nơi làm việc, áp lực tâm lý) ực tâm lý)

Y U T QU N LÝ ĐI U HÀNH ẾU TỐ MÔI TRƯỜNG NƠI LÀM VIỆC Ố MÔI TRƯỜNG NƠI LÀM VIỆC ẢN LÝ ĐIỀU HÀNH ỀU HÀNH

Chính sách, c ch v n hành, t ch c cung c p d ch v b trí ngu n l c, đào t o nhân viên ơi làm việc, áp lực tâm lý) ếng ồn, nơi làm việc, áp lực tâm lý) ổ chức cung cấp dịch vụ bố trí nguồn lực, đào tạo nhân viên ức cung cấp dịch vụ bố trí nguồn lực, đào tạo nhân viên ấp dịch vụ bố trí nguồn lực, đào tạo nhân viên ịch vụ bố trí nguồn lực, đào tạo nhân viên ụ bố trí nguồn lực, đào tạo nhân viên ố trí nguồn lực, đào tạo nhân viên ồn, nơi làm việc, áp lực tâm lý) ực tâm lý) ạo nhân viên

và ki m tra, giám sátểm tra, giám sát

CHƯƠNG III: THỰC TRẠNG

3.1/ Thực trạng chung

Sự cố y khoa bao gồm cả những sai sót chủ quan và có cả các nguyên nhân khách quan

do bản chất Khám và điều trị là một khoa học dự đoán với mức độ chính xác không thểtuyệt đối Tuy nhiên, với những hiểu biết không đầy đủ và tâm lý bức xúc thiếu kiểmsoát đã ảnh hưởng đến uy tín của Ngành Y, của các bệnh viện, cơ sở y tế Những hành

vi bạo lực với cán bộ y tế khi xảy ra sự cố y khoa ở các cơ sở y tế trong thời gian gần

đây ở Việt Nam là không thể chấp nhận và cần phải nghiêm trị.

Bên cạnh đó không thể không nhắc những cán bộ y tế liên quan đến sự cố y khoa.Trong các thuật ngữ y khoa, họ được nhắc đến như là một nạn nhân liên đới Hãy thửtưởng tượng, khi chúng ta lái xe trên đường và gây tai nạn chết người, dù chúng ta điđúng luật thì tâm lý bạn cũng bị ảnh hưởng rất nặng nề, và người thày thuốc hay cán bộ

y tế cũng vậy Nghiên cứu của WHO chỉ ra các trạng thái tâm lý mà người thày thuốcliên quan đến sự cố y khoa trải qua như xấu hổ, cảm thấy nhục nhã, sợ hãi, hoảng loạn,cảm giác tội lỗi, giận dữ và tự nghi ngờ bản thân Những ảnh hưởng đó sẽ tiếp tục ảnhhưởng bởi các tác động dài hạn và là nguy cơ tăng các sai sót trong nghề nghiệp do sựmất tự tin của cán bộ y tế trong hành nghề

Một điểm quan trọng là tử vong từ sự cố y khoa có thể gây ra từ lỗi của cá nhân ngườiThày thuốc, tuy nhiên các số liệu thống kê cho thấy ở các trường hợp tử vong nguyênnhân từ cá nhân chỉ chiếm 30%, phần lớn nguyên nhân (70%) các sự cố y khoa đến từlỗi hệ thống

Đầu tiên, các lỗi từ cá nhân của người Thày thuốc có liên quan chặt chẽ đến năng lựcchuyên môn và tính cẩn trọng trong công việc Nghề nghiệp nào cũng cần sự cẩn trọng,tuy nhiên trong nghề y thì sự cẩn trọng không chỉ được coi là cần thiết mà còn được coi

là tối quan trọng, bởi lẽ nghề y là nghề nghiệp đặc biệt, liên quan mật thiết đến sứckhoẻ và sự sống chết của con người Tuân thủ các qui định, qui tắc, hướng dẫn là điềukiện tiên quyết trong bất cứ phương pháp điều trị nào, từ việc ghi đơn, tiêm thuốc, làmcác thủ thuật hay sử dụng máy móc trang thiết bị Sự tắc trách hay bỏ bớt, làm tắt cácqui trình có thể may mắn “thoát nạn” ở một vài trường hợp Nhưng nếu sự cố vì thế màxảy ra thì có thể sẽ gây nên các hậu quả nghiêm trọng không thể sửa chữa sau này.3.2/ Thế giới

Bảng 3 Tổng hợp sự cố y khoa tại các nước phát triển

xvi

Nghiên cứu về chất lượng chăm sóc y tế của Úc (1994) do Bộ Y tế và dịch vụ con ngườitiến hành (1994) đã công bố tần suất sự cố y khoa đối với các bệnh nhân nhập viện tại các

Nghiên cứu sự cố y khoa trong các bệnh viện Anh Quốc ghi nhận tần suất người bệnh gặp

sự cố y khoa chiếm 10,8% người bệnh nhập viện và một nửa sự cố có thể phòng ngừa.Nghiên cứu về tần suất sự cố y khoa tại các bệnh viện Canada báo cáo tần suất sự cố ykhoa 7,5% người bệnh nhập viện, 36,9% sự cố có thể phòng ngừa Hàng năm Canada có2,5 triệu người bệnh nhập viện và ước tính có 185.000 người bệnh gặp sự cố y khoa.Nghiên cứu về sự cố y khoa tại Đan Mạch (1998) báo cáo tần suất sự cố y khoa 9% đốivới người bệnh nhập viện, 40% sự cố có thể phòng ngừa

3.3/ Việt Nam

Có những rủi ro y khoa là do bác sĩ: