CHƯƠNG 7 CẤU TRÚCCấu trúc là tập hợp của một hoặcnhiều biến, có thể khác kiểu nhau,được nhóm lại dưới dạng một tên duynhất cho tiện xử lý.. Cấu trúc giúp cho việc tổ chức cácdữ liệu phức
Trang 1CHƯƠNG 7 CẤU TRÚC
Cấu trúc là tập hợp của một hoặcnhiều biến, có thể khác kiểu nhau,được nhóm lại dưới dạng một tên duynhất cho tiện xử lý (Giống cấu trúcRecord trong Pascal)
Cấu trúc giúp cho việc tổ chức cácdữ liệu phức tạp, đặc biệt trong nhữngchương trình lớn vì trong nhiều tình huốngchúng cho phpé nhóm các biến có liênquan lại để xử lý như một đơn vị thay vìnhư các thực thể tách biệt
Trang 2I Định nghĩa cấu trúc và khai báo biến
Tên_kiểu_cấu_trúc: là tên bất kỳ, dongười sử dụng đặt
Trang 32 Định nghĩa cấu trúc bằng typedef
Nếu một cấu trúc được định nghĩa vớitên_kiểu_cấu_trúc thì ta có thể cùngtypedef đê định nghĩa như sau:
Typedef struct < tên_kiểu_cấu_trúc>
<Tên_kiểu>;
Trang 4Ví dụ:
typedef struct Date DATE;
Nếu một cấu trúc chưa định nghĩa, thì ta có thể dùng typedef để định nghĩa:
Typedef struct [Tên_kiểu_cấu_trúc] {
Trang 6Khai báo riêng lẽ:
Dùng Tên_kiểu_bản_ghi hoặc thông quatên cấu trúc đã được định nghĩa bằngtypedef
+ Dùng tên_kiểu_cấu_trúc:
struct < tên_kiểu_cấu_trúc> <Danh sáchcác biến>
Trang 7Ví dụ:
struct Date date,*pd;
+ Dùng tên định nghĩa bằng typedef
<Tên_kiểu> <danh sách các biến>
Ví dụ:
DATE date,*pd
II Khởi đầu giá trị cho cấu trúc:
Ta có thể khởi đầu giá trị cho mộtcấu trúc theo phương cách như là khởiđầu giá trị cho mảng Theo sautên_biến_cấu_trúc là dấu bằng (=),sau đó là danh dách các giá trị khởiđầu được đặt trong các dấu móc {}.Các giá trị khởi đầu có cùng kiểu với
Trang 8Nếu nó là một biến cấu trúc:
Ta dùng toán tử dấu chấm (.) để thamchiếu đến các trường (thành phần)của cấu trúc
Cú pháp:
Trang 9Nếu nó là một biến con trỏ trỏ đến cấu trúc:
Ta dùng toán tử mũi tên (->) để thamchiếu đến
Trang 10Với các khai báo trên ta có các cách thamchiếu sau:
Trang 11Gán hai biến cấu trúc cho nhau(cùng kiểucấu trúc)
Ví dụ:
scanf(“%2d - %2d %4d”, &today.day,
&today.month, &today.year);
Trang 12IV Mảng các cấu trúc
Vì cấu trúc là khối đối tượng dữ liệu, do đó hoàn toàn có khả năng tạo ra một mảng các cấu trúc Khai báo mảng các cấu truc như sau:
struct <Tên_kiểu_cấu_trúc> <Tên_mảng> [<kích_thước>];
Hoặc là dùng tên đã được khai báo bởi typedef:
<Tên_kiểu> <Tên_mảng>[<kích_thước>];
Ví dụ:
Khai báo mảng cấu trúc:
struct Date aa[10];
DATE ab[10];
Lúc đó để tham chiếu đến các trường ta có
thể dùng như sau:
Trang 13V Cấu trúc lồng nhau
Một cấu trúc được gọi là lồng nhaunếu có một trong các trường của cấutrúc này lại có kiểu cấu trúc Cấutrúc lồng nhau thường được dùng phổbiến trong lập trình C bởi vì nó chophép tạo ra các dữ liệu có thứ bậc
Vi dụ: Tạo cấu trúc để lưu thông tinngày sinh của một người
Trang 14typedef struct
{
char name[30];struct
{
int day;
int month;int year;} birth_day;
} BDATE;
Trang 16Tham chiếu đến các thành phần của cấu trúc lồng nhau thì hoàn toàn giống với việc tham chiếu trong cấu trúc không lồng nhau, tuy chỉ có những trường chứa cấu trúc thì phải thêm tên biến cấu trúc đó vào.
Ví dụ
Với cấu trúc vừa định nghĩa ở ví dụ trên, ta tham chiếu đến các thành phần của biến ngaysinh có kiểu BDATE là:
Tên: ngaysinh.name=“Tran Van A”;
Ngày sinh:
ngaysinh.birth_day.day=19;
ngaysinh.birth_day.month=04;
ngaysinh.birth_day.year=2003;
Trang 17Về mặt lý thuyết thì không có bất kỳ một giới hạn nào về số mức lồng nhau của cấu trúc Nhưng lúc đó các tham chiếu đến các
trường sẽ càng trở nên phúc tạp và khó đọc hơn.
Cấu trúc tự tham chiếu:
Các cấu trúc gọi là tự tham chiếu nếu nó chứa một trường là con trỏ trỏ đến
chính nó.
Ví dụ:
struct a {
int a,b;
float c;
struct a *ptoa;
Trang 18Tính tham chiếu trước (Forward
Referencing)
Tính chất này cho phép ta đưa ra các khaibáo các con trỏ trỏ đến các cấu trúcchưa được định nghĩa, đặc tính này cũngcho phép ta tạo ra sự tự tham chiếu nhưđã đề cập ở trên Ta có thể tạo ra cấutrúc sự tham chiếu lẫn nhau
Ví dụ:
struct s1{
int a;
struct s2 *b;
Trang 19VI Truyền cấu trúc cho hàm
Có hai cách truyền cấu trúc cho hàm:
- Truyền theo biến cấu trúc (gọi là truyền theo giá trị)
- Truyền con trỏ trỏ đến cấu trúc (gọi là truyền theo tham chiếu)
Trang 21Cấu trúc nhỏ (tức là kích thước cỡ xấp
xỉ với một con trỏ)
Muốn bảo đảm rằng lời gọi hàm sẽkhông làm thay đổi cấu trúc được truyềnvào (Khi một đối số truyền theo giá trị,trình biên dịch sẽ tạo một bản sao củađối số đó Hàm được gọi chỉ có thểthay đổi trên bản sao mà thôi)