Bài 44. Sinh sản vô tính ở động vật

Bài 44. Sinh sản vô tính ở động vật tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các l...

SINH SẢN VÔ TÍNH

Ở ĐỘNG VẬT

GV: Lê Đăng Dương THPT : Đoàn kết- HBT –Hà Nội

Trùng biến hình

MỘT SỐ ĐỘNG VẬT SINH SẢN VÔ TÍNH

Thủy Tức

MỘT SỐ ĐỘNG VẬT SINH SẢN VÔ TÍNH

Giun dẹp

Sao biển

MỘT SỐ ĐỘNG VẬT SINH SẢN VÔ TÍNH

Số lượng cá thể sau sinh sản?

Đặc điểm của những cá thể con sinh ra?

Một hoặc nhiều Cá thể

Số lượng cá thể ban đầu?

Giống nhau và giống mẹ ban đầu

Giống nhau và giống mẹ ban đầu

Hãy cho nhận xét về:

Vậy sinh sản vô tính ở động vật là gì?

Sinh sản vô tính là kiểu sinh sản mà một cá thể sinh ra một hoặc nhiều cá thể mới giống hệt mình, không có sự kết hợp giữa tinh trùng và tế bào trứng.

I Khái niệm sinh sản vô tính

1. VD: trùng biến hình, thủy túc

2 KN

Hình thức Đại diện Nguồn gốc cá thể con

Phân đôi ở trùng biến hình

1 Phân đôi:

Đại diện Nguồn gốc cá thể con

Phân đôi Động vật nguyên sinh,

giun dẹp

phần giống nhau, mỗi phần lớn lên cho cơ thể mới

Nảy chồi

Phân

mảnh

Trinh sinh

Click to edit Master text styles

San hô cũng sinh sản bằng

nảy chồi

Đại diện Nguồn gốc cá thể con

Phân đôi

Nảy chồi Bọt biển, ruột khoang,

san hô

chồi nhô ra rồi phát triển thành cơ thể mới

Phân

mảnh

Trinh sinh

Nhiều cơ thể mới (2n)

Sao biển - sinh sản nhờ phân mảnh.

3 Phân mảnh:

Sinh sản bằng cách phân mảnh ở sán lông.

Sán lông

Sán lông mới

Cơ thể mới

Nguyên phân

Mảnh nhỏ

Bọt biển.

Đại diện Nguồn gốc cá thể con

Những mảnh vụn của cơ thể mẹ phân bào nguyên nhiễm tạo ra cơ thể mới.

Trinh sinh

Loài thằn lằn trinh nữ Whiptail (thuộc chi Cnemidophorus)

Đại diện Nguồn gốc cá thể con

như ong, kiến, rệp

cư, bò sát

nhiễm nhiều lần => tạo ra cá thể mới có bộ nhiễm sắc thể đơn bội (n)

Đại diện Nguồn gốc cá thể con

Phân đôi Động vật nguyên sinh, giun

dẹp

- Cơ thể mẹ tự co thắt ở giữa rồi tách ra thành 2 phần giống nhau, mỗi phần lớn lên cho cơ thể mới.

- Phân chia nhân và tế bào chất.

Nảy chồi Bọt biển, ruột khoang, san hô

- 1 phần cơ thể mẹ nguyên phân nhanh tạo thành chồi nhô ra rồi phát triển thành cơ thể mới.

- Sống độc lập hoặc dính trên cây mẹ.

- Tế bào trứng không thụ tinh phân chia nguyên nhiễm nhiều lần => tạo

ra cá thể mới có bộ nhiễm sắc thể đơn bội (n).

- Thường xen kẽ với sinh sản hữu tinh

Hiện tượng thằn lằn bị đứt đuôi,cua gãy càng tái sinh được đuôi, càng mới có phải là hình thức sinh sản vô tính không?

Sự giống và khác nhau giữa các hình thức sinh sản vô tính.

Khác nhau Phân đôi Dựa trên phân chia đơn giản tế bào chất và nhân (tạo ra các eo thắt

để chia đều nhân và tế bào chất )

Nảy chồi Dựa trên nguyên phân nhiều lần để tạo 1 chồi con Sau đó chồi con

tách khỏi cơ thể mẹ tạo thành cơ thể mới.

Phân mảnh Dựa trên mảnh vụn vỡ của cơ thể, qua nguyên phân để tạo cơ thể

mới.

Trinh sinh Dựa trên phân chia tế bào trứng ( không thụ tinh) , theo kiểu nguyên

nhiều lần tạo cơ thể mới (n)

Giống nhau - Từ một cá thể sinh ra 1 hay nhiều cá thể mới giống cá thể mẹ.

- Về mặt di truyền: theo cơ chế nguyên phân và không có sự kết

hợp giữa trứng và tinh trùng.

Phân biệt trinh sinh với 3 hình thức còn lại

- Phân đôi, phân mảnh, nảy chồi:

• Từ một phần cơ thể mẹ tạo ra cơ thể mới

Tại sao các cá thể con sinh ra trong sinh sản vô tính lại giống hệt cá thể mẹ ?

Vì sinh sản vô tính xảy ra theo cơ chế nguyên phân => các cá thể con có bộ gen giống hệt cá thể mẹ.

=> Các cá thể con có các đặc điểm giống các thể mẹ

Hãy chọn các ưu điểm và hạn chế của sinh sản vô tính:

1 Cá thể sống độc lập, đơn lẻ vẫn có thể tạo ra con cháu  có lợi trong trường hợp mật độ quần thể thấp.

2 Không có lợi trong trường hợp mật độ quần thể thấp.

3 Tạo ra các cá thể thích nghi tốt với môi trường ổn định, ít biến động.

4 Tạo ra con cái rất đa dạng về di truyền  động vật có thể thích nghi tốt trong điều kiện sống thay đổi.

5 Con cái giống nhau về mặt di truyền  môi trường bất lợi  bị tiêu diệt cùng một lúc.

6 Tạo ra số lượng lớn con cháu giống nhau trong thời gian ngắn.

ƯU ĐIỂM

HẠN CHẾ

Các cá thể sinh sản vô tính có vật chất di truyền giống nhau => phản ứng tương đối giống ngau trước điều kiện ngoại cảnh

=> Nếu điều kiện sống thay đổi đột ngột gây bất lợi có thể chết hàng loạt Thậm chí dẫn đến diệt vong.

Khi điều kiện sống thay đổi đột ngột có thể dẫn đến hàng loạt cá thể động vật sinh sản vô tính bị chết, tại sao?

Mô đang được nuôi cấy trong ống

nghiệm

Gan người được nuôi cấy từ tế bào cuống rốn

Hãy nêu ứng dụng trong y học ?

b Ứng dụng

Thay thế những cơ quan,bộ phận của cơ thể bị tổn thương Đã thành công trong nuôi : cấy da, tim, thận, giác mạc

Tại sao chưa thể tạo được cơ thể mới từ tế bào hoặc mô của động vật có tổ chức

cao???

Do tế bào động vật có tổ chức cao có tính biệt hóa cao nên chưa tạo được cơ thể từ việc nuôi cấy mô

2 Nhân bản vô tính:

Nhân bản vô tính là chuyển nhân của một tế bào sôma(2n) vào một tế bào trứng đã bỏ nhân, kích thích tế bào trứng phân hóa tạo phôi, phát triển thành cá thể mới.

a Khái niệm

Chuyển nhân của TB tuyến vú (TB xôma: 2n) vào TB trứng đã lấy mất nhân.

Chuyển tế bào xoma vào

b Quy trình nhân bản vô tính

b Ý nghĩa

Tạo ra các cá thể mới có đặc điểm sinh học giống tế bào gốc.

- Trong chăn nuôi: tạo giống nhân bản có năng suất cao

- Trong y học, thẩm mỹ: có thể tạo các mô, cơ quan nhân tạo thay thế cho mô, cơ quan bị bệnh, hỏng.

Ý nghĩa của nhân bản vô tính?

- Các nhà khoa học Mỹ đã nhân bản

thành công chuột từ tế bào gốc của chuột

trưởng thành được lấy từ da của loài gặm

nhấm này

Hình ảnh chuột nhân bản từ tế bào gốc lấy từ da

Một số thành tựu nhân bản vô tính trên thế giới

- Tháng 11.2008, các nhà khoa học Nhật Bản đã thành công trong việc tạo chuột sống

từ mẫu chuột chết cách đó 16 năm

Mẫu chuột để đông lạnh sau 16 năm Hậu duệ của chuột chết

Các nhà khoa học Anh lần đầu tiên nhân bản được 12 cái phôi từ những con khỉ

trưởng thành

Khỉ

Khỉ nhân bản vô tính

Các nhà khoa học Ý đã phối giống thành công cho Prometea (chú ngựa nhân bản vô tính

đầu tiên) Hiện tại chú ngựa này vẫn khỏe mạnh

Ngựa

Ngựa nhân bản vô tính

Lợn nhân bản vô tính

Năm 2005, Trung Quốc đã thành công trong việc nhân bản lợn → Đánh dấu bước tiến

bộ về công nghệ sinh học của Trung Quốc

Ở Việt Nam, nghiên cứu nhân bản vô tính đã được thực hiện trên các loài chuột, trâu,

bò nhà, bò tót, gấu, khỉ và sao la

Hạn chế của nhân bản vô tính?

Hàng ngang số 2 (gồm 7 chữ cái): Thủy tức có hình thức sinh sản nào ?

Hàng ngang số 3 (gồm 8 chữ cái): Hình thưc sinh sản của sán lông Hàng ngang số 4 (gồm 10 chữ cái): Cơ sở tế bào học của quá trình sinh sản vô tính là gì ?

Hàng ngang số 5 (gồm 9 chữ cái): Hình thức sinh sản vô tính của ong ? Hàng ngang số 6 (gồm 7 chữ cái): Hiện tượng thằn lằn mọc lại đuôi gọi là:

Dặn dò