Bài 30. Truyền tin qua xináp

Bài 30. Truyền tin qua xináp tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực...

Xung thần kinh truyền

đi theo cả 2 chiều

Quan sát sơ đồ khái quát về cấu trúc sợi thần kinh, cho biết: Nếu kích thích ở giữa sợi thần kinh thì xung thần kinh truyền đi như thế nào ?

Kích thích

+ +

+ +

+ +

+

+ +

+ +

+ +

Trung ương

TK Nơron cảm giác

Nơron vận động

Vậy trong cung phản xạ xung thần kinh truyền đi như thế nào ?

Tại sao xung thần kinh trong cung phản xạ lại chỉ truyền theo 1 chiều duy nhất ?

Tế bào thần kinh

I Khái niệm xináp

1 Khái niệm

I- Khái niệm xinap

- Căn cứ vào vị trí của

• 2

•7

3 1

Hãy nêu lại các thành phần cấu tạo của xinap ?

•6

II- Cấu tạo của xinap:

(Xét cấu tạo xinap

hoá học )

• Ti thể

Màng trước xinap

Màng sau xinap

Thụ thể tiếp

nhận chất trung

gian hóa học •Khe xinap

Túi chứa chất trung gian hóa học

Chùy

xinap

II- Cấu tạo của xinap:

(Xét cấu tạo xinap

hoá học )

Quan sát hình vẽ, hãy mô tả cấu

tạo của xinap ?

II- Cấu tạo của xinap ( Xét cấu tạo xinap hoá học ) Mỗi xinap có cấu tạo gồm 3 bộ phận:

hóa chất tạo năng lượng cung

cấp cho hoạt động của xinap

- Kích thước khe tùy

theo loại xinap( xinap

TK – TK kích thước

hẹp hơn so với xinap

TK – cơ và xinap TK –

tuyến

Khe xinap

II- Cấu tạo của xinap ( Xét cấu tạo xinap hoá học )

Màng trước

Màng sau

Ca ++

Xinap hóa học có chất trung gian hóa học là Axêtincôlin

III- Quá trình truyền

tin qua xinap

Hướng truyền xung

Ca ++

1 Xung thần kinh lan truyền đến làm Ca 2+ đi vào trong chùy xinap

chứa axetincolin gắn vào màng trước và vỡ ra, giải phóng axetincolin

3 Axetincolin gắn vào thụ thể trên màng sau và làm xuất hiện điện thế hoạt động lan

truyền đi tiếp

Hướng truyền xung

Ca ++

truyền đến chùy xinap

gắn vào thụ thể ở màng

hiện điện thế hoạt động lan truyền đi tiếp

Hướng truyền xung

Ca ++

III- Quá trình truyền

tin qua xinap

Hướng truyền xung

* Xung thần kinh lan truyền qua xinap theo 1chiều vì:

Phía màng sau không có chất trung gian hóa học để đi về màng trước và ở màng trước không

có thụ thể tiếp nhận chất trung gian hóa học

Lan truyền qua xinap gồm nhiều giai đoạn và

phải qua quá trình khuếch tán chất trung gian hóa học qua khe xinap

Tiết 32 – Bài 30: TRUYỀN TIN QUA XINAP

* Sự lan truyền xung thần trên sợi thần kinh không

có bao miêlin diễn ra nhanh hơn qua xinap vì:

Lưu ý : Ngoài ra còn có xinap điện có cấu tạo từ các kênh ion nối giữa 2 màng TB  xung TK có thể lan truyền thẳng từ nơron này sang nơron khác

- Xinap điện chỉ có ở cơ tim, thành ống tiêu hóa, khí quản và một số vùng trên vỏ não

- Xinap điện cho phép thông tin dẫn truyền theo 2 chiều

GIẢI THÍCH HIỆN TƯỢNG

Những người da đỏ đang săn thú

Do họ tẩm vào đầu mũi lao chất độc, chất độc họ thường sử dụng là chất curare, chất này có khả năng phong tỏa màng sau xinap thần kinh – cơ

gây liệt cơ

biết tại sao chỉ với những cây lao thô sơ như vậy mà họ lại có thể săn được con thú lớn này?

Xinap thần kinh - cơ

là gì? Tại sao khi màng sau xinap này bị phong

toả lại gây liệt cơ?

Xinap thần kinh - cơ

là gì? Tại sao khi màng sau xinap này bị phong

toả lại gây liệt cơ?

1 Thuốc Atropine:- Dùng thuốc atropin phong bế màng sau xinap sẽ làm mất khả năng nhận cảm của màng sau Do đó, làm hạn chế xinap đối với chất

axetincolin.- hưng phấn và làm giảm co thắt nên có tác dụng giảm đau.

2 Thuốc Aminazin- Dùng aminazin có tác ụng tương tự như enzim aminoxidaza là làm phân giải adrenalin- Vì thế làm giảm lượng thông tin về não dẫn đến an thần.

thế làm giảm lượng thông tin về não dẫn đến an thần

l

Cơ chế truyền tin qua xináp được ứng dụng

trong thực tế như thế nào?

Cơ chế truyền tin qua xináp được ứng dụng

trong thực tế như thế nào?

- Atropin phong bế màng sau của xináp làm mất khả năng nhận cảm với chất axêtycolin của màng sau  hạn chế hưng phấn và làm giảm co thắt  giảm đau.

- Thuốc tẩy giun sán cho lợn (dipterec), sau khi uống vào thuốc ngấm vào giun sán, phá hủy enzim

ở các xináp gây co cơ telanos làm giun sán cứng

đờ không bám được vào niêm mạc ruột, cơ trơn của ruột lợn tăng cường co bóp đẩy giun sáng ra ngoài.

- Xung TK  vào chuỳ xinap, ion Ca 2+ đi vào chuỳ và tác dụng làm giải phóng chất trung gian hóa học  qua khe xinap  màng sau xinap.Tác dụng này gây ra 2 trạng thái hoặc là hưng phấn hoặc là ức chế

+ Nếu chất trung gian hóa học gây hưng phấn  tác dụng lên màng sau làm thay đổi tính thấm của màng đối với ion Na  màng sau xuất hiện hưng phấn và tiếp tục truyền đi

+ Nếu chất trung gian hóa học có tác dụng gây ức chế  tác dụng lên màng sau làm thay đổi trạng thái của màng

từ phân cực thành tăng phân cực xuất hiện điện thế

ức chế sau xinap Vậy xung đến xinap dừng lại không được truyền đi nữa

Em có biết

Một số chất trung gian hoá học phổ biến và tác dụng của chúng.

CỦNG CỐ

Câu 1: Thông tin được truyền qua xinap nhờ:

B Sự di chuyển ion Ca++ từ ngoài vào trong chùy xinap

C Xung thần kinh lan đến xinap

D Sự di chuyển ion Na+ từ khe xinap vào

ở màng sau

CỦNG CỐ

Câu 2: Trong cơ chế lan truyền điện thế hoạt động qua Xináp, chất trung gian hóa học gắn vào thụ quan ở màng sau làm cho màng sau:

A Đảo cực và tái phân cực

B Tái phân cực

C Mất phân cực

D Đảo cực