Bài 2. Vận chuyển các chất trong cây

Tiết 2 – Bài 2: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CÂY Trong cây có hai dòng vận chuyển: + Dòng mạch gỗ còn gọi là dòng nhựa nguyên hay dòng đi lên + Dòng mạch rây còn gọi là dòng nhựa luyện ha

TRƯỜNG THPT YÊN THỦY B

Bài 2 VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CÂY

Giáo viên : Bùi văn Văn Khiệt

SINH HỌC 11

HỎI BÀI CŨ

2

3

8 9

1 Con đường thành TB-gian bào

2 Con đường chất NS – không bào

3 Lông hút

4 Biểu bì

5 Vỏ

6 Nội bì

7 Trung trụ

8 Ống mạch gỗ

9 Đai caspari

1 Hãy chú thích các bộ phận cũng như chỉ ra con đường xâm nhập của nước và muối khoáng từ đất vào mạch gỗ?

Tiết 2 – Bài 2: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CÂY

Trong cây có hai dòng vận chuyển:

+ Dòng mạch gỗ (còn gọi là dòng nhựa nguyên hay dòng đi lên)

+ Dòng mạch rây (còn gọi là dòng nhựa luyện hay dòng đi xuống)

Tiết 2 – Bài 2: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CÂY

I DÒNG MẠCH GỖ

1 Cấu tạo của mạch gỗ

Hãy mô tả con đường

vận chuyển của dòng mạch

gỗ trong cây?

Dòng mạch gỗ từ rễ qua

thân lên lá, qua các tế bào nhu

mô cuối cùng qua khí khổng ra

ngoài

H.2.1 Con đường của dòng mạch gỗ trong cây

 Dòng mạch gỗ từ rễ qua thân lên lá  qua các

tế bào vỏ khí khổng ra ngoài.

Tiết 2 – Bài 2: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CÂY

I DÒNG MẠCH GỖ

1 Cấu tạo của mạch gỗ

Mạch gỗ cấu tạo như thế nào?

Mạch gỗ gồm các tế

bào chết (quản bào và

mạch ống) nối kế tiếp

nhau tạo thành con

đường vận chuyển

nước và các ion

khoáng từ rễ lên lá.

Giống nhau

Khác nhau Đường

Chiều dài

Cách Nối

1 Cấu tạo của mạch gỗ: - Gồm 2 loại: quản bào và mạch ống

* Tế bào chếtống rỗng thấm lignin bền chắc

* Các lỗ bên xếp khít nhaucặp lỗ  lối đi vận chuyển ngang.

Tế bào dài Tế bào ngắn, rộng

Gối đầu lên nhau,

hơi vát

Các đầu ống xếp kế

tiếp nhau

2 Thành phần của dịch mạch gỗ

Hãy nêu thành phần của dịch mạch gỗ ?

Nước, muối khoáng và các chất hữu cơ

3 Động lực đẩy dòng mạch gỗ

Hãy cho biết nước và các ion khoáng được vận chuyển trong mạch gỗ nhờ những động lực nào ?Nhờ 3 động lực: + Áp suất rễ (động lực đầu dưới) tạo ra sức đẩy

nước từ dưới lên.

+ Lực hút do thoát hơi nước ở lá (động lực đầu

trên) hút nước từ dưới lên.

+ Lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau

và với thành mạch gỗ dòng vận chuyển liên tục

từ rễ lên lá.

+ Áp suất rễ

(động lực đầu

dưới) tạo ra

sức đẩy nước

từ dưới lên.

+ Lực liên kết giữa các phân

tử nước với nhau và với thành mạch gỗ

dòng vận chuyển liên tục

từ rễ lên lá.

+ Lực hút do thoát hơi nước ở lá (động lực đầu trên).

Giải thích hiện tượng ứ giọt ?

 Không khí bão hòa hơi nước  nước ứ lại qua mạch

gỗ ở tận các đầu cuối của lá, nơi có khí khổng.

liên kết với nhau tạo nên sức căng bề mặt, hình thành nên giọt nước treo đầu tận cùng của lá.

Sự ứ giọt ở lá cây dâu đất

Tiết 2 – Bài 2: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CÂY

II DÒNG MẠCH RÂY

Qs H.2.5 – 2.6 SGK  Mô tả cấu tạo của mạch rây ?Thành phần dịch của mạch rây ? Động lực vận chuyển ? Từ đó nêu điểm khác nhau giữa dòng mạch gỗ và dòng mạch rây ? Bằng cách điền vào PHT:

II Dòng mạch rây:

Mạch gỗ Mạch rây

Cấu

tạo

Thành

phần

dịch

Động

lực

+ Là những tế bào chết + Thành tế bào có chứa lignin + Các tế bào nối với nhau thành những ống dài từ rễ lên

lá

+ Nước, muối khoáng và các chất hữu cơ được tổng hợp ở rễ

 Là sự phối hợp của 3 lực:

+ Áp suất rễ + Lực hút do thoát hơi nước ở lá + Lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau và với vách tế bào

+ Là những tế bào sống, gồm ống rây và tế bào kèm

+ Các ống rây nối đầu với nhau thành những ống dài đi từ lá xuống rễ

hóa ở lá:

+ Saccarôzơ, axit amin…

+ Một số ion khoáng được sử dụng lại

thẩm thấu giữa cơ quan nguồn (lá) và cơ quan chứa (rễ)

Vì sao khi ta bóc 1 khoanh vỏ quanh cành hay

thân cây thì một thời gian sau phía trên chỗ vỏ bị bóc phình to ra?