Bài 47. Quần thể sinh vật

Thế nào là một quần thể sinh vật?Tập hợp những cá thể thông Tập hợp những cá thể cùng loài Tập hợp những cá thể voi Cùng sống trong khoảng không gian xác định Quan sát các hình ảnh sau

Chương II : HỆ SINH THÁI

Bài 47: QUẦN THỂ SINH VẬT

I Thế nào là một quần thể sinh vật?

Tập hợp những cá thể thông

(Tập hợp những cá thể cùng loài)

Tập hợp những cá thể voi ( Cùng sống trong khoảng không gian xác

định)

Quan sát các hình ảnh sau:

Bài 47 : QUẦN THỂ SINH VẬT

+ Cùng một loài.

+ Cùng sinh sống trong một không gian nhất định + Vào một thời điểm nhất định.

+ Có khả năng sinh sản tạo thế hệ mới.

Dấu hiệu chung của một quần thể:

Quần thể sinh vËt lµ g×?

I Thế nào là một quần thể sinh vật?

 Quần thể sinh vật là tập hợp những cá thể cùng loài, cùng sống trong một khu vực nhất định, ở một thời điểm nhất định và có khả năng sinh sản tạo thành những thế hệ mới.

 Ví dụ: rừng thông, rừng cao su…

Bài 47 : QUẦN THỂ SINH VẬT

Hãy đánh dấu vào các ô trống trong bảng sau những ví dụ về quần thể sinh vật và tập hợp các cá thể không phải là quần thể sinh vật.

sinh vật Không phải quần thể sinh vật

Tập hợp các cá thể rắn hổ mang, cú mèo và lợn

rừng sống trong một rừng mưa nhiệt đới

Rừng cây thông nhựa phân bố tại vùng núi

Đông Bắc Việt Nam

Tập hợp các cá thể cá chép, cá mè, cá rô phi

sống chung trong một ao.

Các cá thể rắn hổ mang sống ở 3 hòn đảo cách

xa nhau.

Các cá thể chuột đồng sống trên một đồng lúa Các cá thể

chuột đực và cái có khả năng giao phối với nhau sinh ra

chuột con Số lượng chuột phụ thuộc nhiều vào lượng

thức ăn có trên cánh đồng.

x x

Chậu cá chép vàng Lồng gà bán ở chợ

Có phải là quần thể sinh vật không?

Không phải là quần thể sinh vật vì để hình thành một quần thể sinh vật trong tự nhiên, ngoài các dấu hiệu trên thì quần thể phải được hình thành qua một thời gian lịch sử lâu dưới tác động của chọn lọc tự nhiên, quần thể đó tồn tại, sinh trưởng, phát triển và thích nghi với môi trường

Tỉ lệ giới tính là gì ?

Tỉ lệ giới tính có ý nghĩa gì ?

Là tỉ lệ giữa số lượng cá thể đực / cá thể cái

- Có ý nghĩa quan trọng, nó cho thấy tiềm năng sinh sản của quần thể

Trong chăn nuôi, điều này được ứng dụng như thế nào?

-Tùy theo từng loài mà điều chỉnh tỉ lệ đực/cái cho phù hợp

II.Những đặc trưng cơ bản của quần thể

1.Tỉ lệ giới tính:

•Tỉ lệ giới tính ở lứa tuổi trưởng thành ở các loài:

- Người: 50 / 50

- Vịt, Ngỗng: 60 / 40

- Gà, Dê, Hươu, Nai: cá thể cái gấp 2 – 10 lần cá thể đực

- Ong, Mối: cá thể đực gấp 2 – 10 lần so với cá thể cái

Tỉ lệ giới tính thay đổi phụ thuộc vào các yếu tố nào?

2.Thành phần nhóm tuổi

Yêu cầu học sinh nghiên cứu Thông tin SGK

Bảng 47.2 Ý nghĩa sinh thái của các nhóm tuổi

Trong quần thể sinh vật có những nhóm tuổi nào?

Nhóm tuổi trước sinh sản Nhóm tuổi sinh sản Nhóm tuổi sau sinh sản

Nêu cấu tạo của biểu đồ tháp tuổi?

Nhóm tuổi trước sinh sản Nhóm tuổi sinh sản Nhóm tuổi sau sinh sản

Ba dạng tháp Chiều dài cạnh đáy Tỉ lệ sinh Số lượng cá thể biến đổi

3 Mật độ quần thể

Mật độ cây bạch đàn: 625 cây/ha đồi

Mật độ sâu rau: 2 con/m2 ruộng rau

Mật độ chim sẻ: 10 con/ha đồng lúa

Mật độ tảo xoắn : 0,5 gam /m3 nước

Mật độ quần thể là số lượng hay khối lượng sinh vật có trong một đơn vị diện tích hay thể tích.

Mật độ quần thể là gì?

Mậ t độ quần thể phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Mật độ quần thể phụ thuộc vào:

- Chu kì sống của sinh vật

- Nguồn thức ăn của quần thể

- Yếu tố thời tiết: hạn hán, lụt lội, cháy rừng, dịch

bệnh

Trong các đặc trưng của quần thể thì đặc trưng nào

đặc trưng khác và ảnh hưởng đến mức sử dụng nguồn sống, tần số gặp nhau giữa con đực và con cái, sức sinh sản và sự tử vong, trạng thái cân bằng của quần thể, các mối quan hệ sinh thái khác để quần thể tồn tại và phát triển.

III Ảnh hưởng của môi trường tới quần thể sinh vật

Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau:

2 Số lượng ếch nhái tăng cao vào mùa mưa hay mùa khô ?

1 Khi thời tiết ấm áp và độ ẩm không khí cao số

lượng muỗi nhiều hay ít ?

3 Chim cu gáy xuất hiện nhiều vào thời gian nào trong năm?

tăng cao.

nhiều

Sự thay đổi của môi trường ảnh hưởng như thế nào tới quần thể?

Điều kiện sống của môi trường thay đổi sẽ dẫn tới sự thay đổi

số lượng cá thể của quần thể.

Khi số lượng cá thể vượt quá khả năng của môi trường

thì giữa các cá thể hình thành mối quan hệ nào?

Khi số lượng cá thể vượt quá khả năng của môi trường thì giữa

các cá thể hình thành mối quan hệ cạnh tranh

Kết quả của mối quan hệ cạnh tranh là gì?

Mật độ quần thể điều chỉnh về quanh mức cân bằng

L Ỉ

6 5 4

7

1

2 3

TRÒ CHƠI Ô CHƯ

biến đổi theo

hướng tăng lên