Bài 13. Máu và môi trường trong cơ thể

Tìm hiểu chức năng của huyết tương và hồng cầu.. - Huyết tương là thành phần lỏng có trong máu 90% nước, 10% là các chất khác → Duy trì máu ở trạng thái lỏng để lưu thông dễ dàng trong m

Trang 3

- Lấy một ống nghiệm đựng 50 ml máu, cho vào ống

nghiệm một ít oxalat natri làm máu không đông được.

- Để lắng tự nhiên sau 3- 4 giờ

- Máu trong ống nghiệm chia thành hai phần rõ rệt:

+ Phần trên: Lỏng, trong suốt, vàng nhạt, chiếm 55% thể tích.

+ Phần dưới: Đặc quánh, đỏ thẫm chiếm 45% thể tích

Trang 4

? Phần trên và dưới của máu có cấu tạo thế nào?

- Phần trên: Không chứa tế bào → Gọi là huyết tương.

- Phần dưới: Gồm các tế bào máu (hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu)

I - Máu.

1 Tìm hiểu thành phần

cấu tạo của máu.

Trang 5

? Hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu có đặc điểm gì?

Hồng cầu

Bạch cầu

Tiểu cầu -Hồng cầu: màu hồng, dạng hình

đĩa lõm hai mặt và không có nhân.

- Bạch cầu: trong suốt và không có

Trang 7

? Chọn từ thích hợp dưới đây điền vào chỗ trống:

- Máu gồm:(1)……… và các tế bào máu.

- Các tế bào máu gồm:(2)………, bạch cầu và.(3) ………

? Qua bài tập và thí nghiệm đã nêu, em hãy rút ra kết luận về

thành phần cấu tạo của máu?

1 Tìm hiểu thành phần cấu tạo của máu.

Huyết tương Bạch cầu Hồng cầu Tiểu cầu

Trang 8

- Máu gồm: Huyết tương và các tế bào máu.

+ Huyết tương: Chiếm 55% thể tích máu

+ Các tế bào máu: Chiếm 45% thể tích máu gồm: Hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu

I - Máu.

1 Tìm hiểu thành phần cấu tạo của máu.

Trang 9

2 Tìm hiểu chức năng của huyết tương và hồng cầu

I - Máu

1 Tìm hiểu thành phần cấu tạo của máu

? Em hãy nêu thành phần chủ yếu của huyết tương?

* Huyết tương bao gồm:

? Khi cơ thể bị mất nước nhiều (khi tiêu chảy, khi lao động nặng, khi mồ hôi ra nhiều ) máu có lưu thông dễ dàng

trong mạch được nữa không? Vì sao?

Không Vì mất nước, máu đặc lại, chỉ còn các tế bào máu nên sự vận chuyển máu gặp khó khăn

? Vậy với thành phần chất trong huyết tương, có gợi ý gì về

Trang 10

? Thành phần chủ yếu có trong hồng cầu là

thành phần nào? Chúng có đặc tính gì?

-Thành phần chủ yếu của hồng cầu là Hêmôglobin (Hb)

-Hb có đặc tính khi kết hợp với O 2 có màu đỏ tươi, khi kết hợp với CO 2 có màu đỏ thẫm

I - Máu

2 Tìm hiểu chức năng của huyết tương

và hồng cầu

Trang 11

? Vì sao máu từ tế bào trở vể phổi có màu

đỏ thẫm? Ngược lại, máu từ phổi trở về tim

Trang 12

? Vậy hồng cầu thực hiện chức năng gì?

- Hồng cầu vận chuyển oxi và cacbonic

I - Máu

Trang 13

? Em hãy chứng minh cấu tạo của hồng cầu hoàn toàn phù hợp

với chức năng của nó?

Hồng cầu không có nhân ( giảm tiêu dùng Oxi cho chính nó), hình đĩa, lõm hai mặt làm tăng diện tích tiếp xúc của

hồng cầu nên sẽ tăng khả năng kết hợp của hồng cầu với ôxi Hơn nữa hồng cầu có số lượng rất nhiều, khả năng kết

hợp của Hb với ôxi là sự kết hợp lỏng lẻo nên khi tới tế bào

dễ dàng nhường ôxi cho tế bào

I - Máu

Trang 14

- Huyết tương là thành phần lỏng có trong máu (90% nước, 10% là các chất khác) → Duy trì máu ở trạng thái lỏng

để lưu thông dễ dàng trong mạch Vận chuyển các chất dinh dưỡng, các chất cần thiết khác và chất thải

- Hồng cầu vận chuyển oxi và cacbonic

I - Máu

Trang 15

Tất cả các mô và tế bào trong cơ thể phải luôn luôn được cung cấp các chất dinh dưỡng, ôxi, và thải ra ngoài khí

cacbonic, các chất độc và các chất tiết do hoạt động tế bào sinh ra, đều ở trạng thái hoà tan và thấm qua màng tế bào Như vậy, bất cứ một tế bào nào cũng phải sống trong một môi trường lỏng, đó là môi trường trong cơ thể

I - Máu

Trang 16

II - Môi trường trong cơ thể

I - Máu

Trang 17

một số thành phần của máu thấm qua thành mao mạch chảy vào khe hở của các tế bào tạo thành nước mô

Nước mô sau khi trao đổi chất với tế bào thấm qua

thành mạch bạch huyết tạo thành bạch huyết ,bạch huyết lưu thông trong mạch bạch huyết rồi lại đổ về tĩnh mạch máu và hoà vào máu

Trang 19

? Vậy môi trường trong cơ thể bao gồm những yếu tố nào?

- Môi trường trong cơ thể gồm máu, nước mô và bạch huyết

I - Máu

Trang 20

? Các tế bào cơ, não của cơ thể người có thể thực hiện sự trao đổi chất trực tiếp với môi trường ngoài được không?

? Sự trao đổi chất của tế bào trong cơ thể người với môi trường ngoài phải gián tiếp thông qua những yếu tố nào?

Do các tế bào này nằm sâu ở các phần trong cơ thể

không liên hệ được trực tiếp với môi trường ngoài nên

không thể thực hiện được sự trao đổi chất với môi trường ngoài

Gián tiếp thông qua môi trường trong cơ thể

Trang 21

? Vậy môi trường trong cơ thể có vai trò gì?

- Môi trường trong của cơ thể giúp tế bào thường xuyên liên hệ với môi trường ngoài trong quá trình trao đổi chất

I - Máu

Trang 22

Nhờ môi trường trong cơ thể mà tế bào và môi trường ngoài được liên hệ thường xuyên với nhau trong quá trình trao đổi các chất dinh dưỡng, ôxi, CO 2 , và các chất thải.

Nhờ các thành phần ở môi trường trong gần như không thay đổi nên đảm bảo cho tế bào hoạt động bình thường Mỗi sự thay đổi các yếu tố của môi trường trong sẽ gây ra những rối loạn trong cơ thể

I - Máu

Trang 23

Nêu chức năng của hồng cầu và huyết tương?

? Môi trường trong cơ thể bao gồm những thành phần nào?

Môi trường trong có chức năng gì?

- Máu gồm huyết tương chiếm 55% thể tích máu, các tế bào máu chiếm 45% thể tích máu bao gồm hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu.

- Chức năng của huyết tương: Duy trì máu ở trạng thái lỏng để

dễ lưu thông và vận chuyển các chất như dinh dưỡng, các chất cần thiết và các chất thải.

- Hồng cầu có chức năng vận chuyển khí ôxi và khí cacbonic

- Môi trường trong cơ thể gồm máu, nước mô và bạch huyết

- Môi trường trong của cơ thể giúp tế bào thường xuyên liên hệ với môi

trường ngoài trong quá trình trao đổi chất

Trang 24

Có bao giờ các em suy nghĩ :

? Tại sao máu lại có màu đỏ ?

? Cơ thể chúng ta có khoảng bao nhiêu lít máu ?

? Máu đươc sinh ra từ đâu?

Trang 25

Ở người, trung bình có 75ml máu/kg cơ thể,nữ giới

là 70ml/kg và nam giới là 80ml/kg.Nhờ thế mà ta tính được lượng máu gần đúng của mỗi cơ thể

Máu gồm có huyết tương và tế bào máu.Máu gồm

có hồng cầu bạch cầu và tiểu cầu Hồng cầu có

hemoglobin, hemoglobin có nhân là ion sắt nên màuđỏ

Trang 26

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

+ Đối với tiết học này

- Học bài và trả lời câu hỏi sgk trang 44

- Làm bài tập 3 trang 44.

- Đọc mục “Em có biết” trang 44.

+ Đối với tiết học sau

- Đọc trước và chuẩn bị bài mới: BẠCH CẦU - MIỄN DỊCH.

- Tìm hiểu các hàng rào phòng thủ của bạch cầu và các loại miễn dịch.

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	1,33 MB