Bài 20. Thực hành: Quan sát một số thân mềm

Cấu tạo ngoài mực 1.. Sắc tố trên cơ thể của mực làm cho chúng có màu sắc của môi trường.. - Mực phun chất lỏng có màu đen để săn mồi hay tự vệ?. Hoả mù mực che mắt động vật khác nhưng b

Hình 20.1: vỏ trên cơ thể ốc sên

Vỏ ốc

Đỉnh vỏ

Tua đầu

Tua miệng Thân

3 4 5 1

1 CẤU TẠO VỎ

Hình 20.2 Mặt trong vỏ ốc,

1 Đỉnh vỏ 2 Mặt trong vòng xoắn, 3 Vòng xoắn cuối, 4 Lớp xà cừ.

2

1 CẤU TẠO VỎ

• Đọc thông tin và quan sát hình : H 20.4; 20.5 – SGK để

nhận biết các bộ phận.

• Chú thích bằng số vào các hình

H.20.4 Cấu tạo ngoài trai sông

1 Chân trai; 2 lớp áo; 3 Tấm mang

4 Ống hút; 5 Ống thoát; 6 Vết bám

Cơ khép vỏ;7 Cơ khép vỏ; 8 Vỏ trai

H 20.5 Cấu tạo ngoài mực

1 Tua dài; 2 Tua ngắn; 3 Mắt; 4.Đầu;

5 Thân; 6 Vây bơi; 7 Giác bám

2 CẤU TẠO NGOÀI

H.20.4 Cấu tạo ngoài trai sông

1.Chân trai; 2 lớp áo; 3 Tấm mang, 4 Ống

hút; 5 Ống thoát; 6.Vết bám cơ khép vỏ; 7

Cơ khép vỏ; 8 Vỏ trai

H 20.5 Cấu tạo ngoài mực

1 Tua dài; 2 Tua ngắn; 3 Mắt; 4 Đầu; 5 Thân; 6 Vây bơi; 7 Giác bám

3 2

1

5 4

1 6 5 7 3

2 CẤU TẠO NGOÀI

• Mực: Sống ở biển, vỏ tiêu giảm (mai mực) Cơ thể gồm 4 phần, di chuyển nhanh.

- Mực săn mồi như thế nào?

Mực săn mồi theo cách rình mồi ở một chỗ, thường ẩn náu ở nơi có nhiều rong rêu Sắc tố trên cơ thể của mực làm cho

chúng có màu sắc của môi trường Khi mồi vô tình đến gần, mực vươn hai tua dài ra bắt mồi rồi co về dùng 8 tua ngắn đưa vào miệng

- Mực phun chất lỏng có màu đen để săn mồi hay tự vệ?

Hoả mù mực che mắt động vật khác nhưng bản thân mực có nhìn rõ để trốn chạy không?

Tuyến mực phun ra để tự vệ là chính Hoả mù của mực làm tối đen cả một vùng nước, tạm thời che mắt kẻ thù, giúp cho mực đủ thời gian chạy trốn

Mắt mực có số lượng tế bào thị giác rất lớn có thể vẫn nhìn rõ được phương hướng để trốn chạy an toàn

• Bạch tuộc: Sống ở biển, mai, lưng tiêu giảm, có 8 tua, săn mồi tích cực.

• Ốc sên: sống trên cây, ăn lá cây

• Cơ thể

gồm 4

phần:

đầu, thân, chân, áo Thở bằng phổi

(thích

nghi đời sống ở

cạn).

- Ốc sên tự vệ bằng cách nào?

Ốc sên bò chậm chạp, không trốn chạy được trước sự tấn công của kẻ thù nên ốc tự vệ bằng cách co rụt cơ thể vào trong vỏ Nhờ lớp vỏ cứng rắn, kẻ thù không thể ăn được phần mềm của cơ thể chúng

-Ý nghĩa sinh học của tập tính đào lỗ đẻ

trứng ở ốc sên?

Ốc sên đào lỗ đẻ trứng có ý nghĩa sinh học là bảo

vệ trứng khỏi kẻ thù.

Hình 19.5 Ốc vặn

ỐC BƯƠU VÀNG

ỐC

ỐC

ĐÁ

Hình 19.4 Sò

• Sò: Có 2 mảnh vỏ, di chuyển chậm chạp,sống vùi lấp trong bùn cát.

Trai Trung Hoa

Sò điệp Sò lông

- Vì sao thân mềm có nhiều tập tính thích nghi lối sống?

Nhờ có hệ thần kinh phát triển (hạch não) làm cơ sở cho tập tính phát triển

Áo Mang Khuy cài áo

Tua dài

Miệng Tua ngắn Phễu phụt nước Hậu môn

Tuyến sinh dục

1 2 3 4 5 6 7 8 9

+ Quan sát H 20.6 –SGK Nhận biết các bộ phận và ghi số vào các ô trống sao cho tương ứng với vị trí trên hình vẽ