Thiết kế nội thất viện dưỡng lão

Không chỉ là là nơi chăm sóc người già Viện Dường Lão đước kết hợp nhiều yếu tố để có thể là nơi nghỉ dường của người cao tuồi với các khu vực chức năng của khu nghĩ dưỡng cao cấp như Nh

B ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ THÀNH PHÔ HÒ CHÍ MINH

-

oOo -ĐÒ ÁN TỐT NGHIỆP THIÉT KẾ NỘI THẤT VIỆN DƯỠNG LÃO

Chuyên ngành : MỸ THUẬT CỎNG NGHIỆP

Mã số ngành : (Nội thất), (Thời trang)

GVHD : Ths VÕ THỊ THƯ THỦY

MSSV : 107301123

TP Hồ Chí Minh, tháng 01 năm 2012

CỘNG HÒA XẢ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

B ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Độc lộp _ Tự d() _ Hạnh phúc

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CỒNG NGHỆ TP HCM

KHOA :MỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP

BỘ MỎN: _ _

NHIỆM VỤ ĐỔ ÁN TỐT NGHIỆP

HỌ VÀ TÊN: _ _ _

NGÀNH: .

MSSV: LỚP: 7 Đầu đề Đồ án tốt nghiệp: 2 Nhiệm vụ (yêu cầu về nội dung và sô" liệu ban đầu): 3 Ngày giao Đồ án tốt nghiệp :

4 Ngày hoàn thành nhiệm v ụ :

5 Họ tên người hướng dẫn Phần hướng dẫn 1/ 1 1 .I

2 / .

Nội dung và yêu cầu ĐATN đã được thông qua Bộ môn Ngày tháng năm 20 CHỦ NHIỆM BỘ MỒN (Ký và ghi rõ họ tên) NGƯỜI HƯỚNG DẪN (Ký và ghi rõ họ tên) PHẦN DÀNH CHO KHOA, BỘ MÔN Người duyệt (chấm sơ b ộ):

Đơn vị:

Ngày bảo vệ:

Điểm tổng kết:

Nơi lưu trữ Đồ án tốt nghiệp:

Thiết Ke Nội Thất Viện Dườne Lão

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Điểm số bằng s ố Điểm số bằng chữ

( GV Hướng dân ký và ghi rõ họ tên )

Thiết Kế Nội Thất Viện Dưỡng Lão

LỜ I C Ả M Ơ N

Em xin trân trọng biết ơn!

BGH Trường Đại Học K ỹ T huật C ông N ghệ TPH C M

Chủ nghiệm khoa mỹ thuật công nghiệp

Đã truyền đạt kiến thức cho em để em có những nền tản g c ơ bản vừng chắc trong 4 năm hoc tập ở trường.T hầy cô đâ hết lòng tận tình giúp đở ,phát huy hết khả nàng sáng tạo của m ình trên con đ ư ờ ng học tập để chấc ch ằn cỏ m ột nghề trong tương lai, N hà trư ờ n g và thầy cô đã tran g bị cho chúng em các kiến thức

để tự tin bước vào đời để phát huy khả năng sáng tạo của m inh và trờ thành công dân có ít cho x ã hội

Để có được kết quả làm đồ án hôm nay em xin trân trọ n g lời cảm ơn chân thành nhất tới cô người đã trực tiếp hư ớng dẫn bài tốt nghiệp cho em trong suốt

4 tháng qua:

Cô: Võ T hị Thu T hủy

N gười đã tận tình hư ớng dẫn ,giảng dạy, quan tâm ,giúp đờ và tạo m ọi điệu kiện thuận lợi đế em có thể hoàn thành tố t đồ án của m ình.C ô là người và chỉ bảo

cho em những biết đúc kết nhừng kiến thức quan trọ n g của việc thiết kế trong suốt 4 năm học để có thể vận dụng 1 cách tố t nhất tro n g công việc của e sau Cô còn chỉ cho em biết them 1 số kiến thức trên thực tế biết cách sưu tầm tài liệu,

kế hoạch thiết kế rõ ràng để có thể phát huy khả năng sáng tạo tốt nhất và hoàn thành tốt đồ án cùa m ình m ột cách m ĩ m ân nhất

Em xin chân thành cám ơn cô rất nhiều và e chúc cô luôn khỏe m ành để có thể truyền đạt kiến thức và nhiệt tình hư ớng dẫn giúp đờ các em khóa sau hoàn thành tốt bài tố t nghiệp như em !!

Thiết Ke Nội Thất Viện Dường Lão _

ĐÒ ÁN TÓT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH NỘI THẤT

MỤC LỤC LỜI MỜ ĐÀU

CHƯƠNG 1 : LÝ DO CHỌN ĐÈ TÀI

1.1/ Lý do chọn đề t à i 8

1.2/ Mục đích thiết k ế 9

CHƯƠNG 2 : PHÀN NGHIÊN c ứ u LIÊN QUAN ĐÉN ĐÈ TÀI 2.1/ Các loại hình của Viện Dưỡng Lão -Trung Tâm chăm sỏc người cao tuồi: 10 2.2/ Các loại hình của Viện Dưỡng L ã o 12

2.3/ Phân tích sở thích, thói quen, của người cao tu ồ i: 12

2.4/ An toàn trong Sinh hoạt của người cao tu ổ i: 13

2.5/ Cơ cấu các khu chức năng trong Viện Dưỡng L ã o 18

CHƯƠNG 3 : PHÀN NGHIÊN c ứ u PHONG CÁCH THIÉT KÉ 3.1/ Khái niệm phong cách Zen : .21

3.2/ Các định dạng phong cách Zen : 22

3.3/ Các ứng dụng của phong cách Zen trong kiến trúc, nội th ấ t: 23

CHƯƠNG 4 : HƯỚNG NGHIÊN c ứ u CHÍNH VÀ Ý TƯỞNG ĐÈ TÀI 4.1/ Đốỉ tương nghiên cún : 28

4.2/ Đặc trưng của đề t à i: 29

4.3/ Thể hiện đề tà i: 32

Thiết Kế Nội Thất Viện Dường Lão

LỜI M Ở Đ Ầ U

Xã hội ngày càng phát triển con người bị cuốn theo nhịp phát triên của xã hội,

ai cũng phấn đấu vì công việc của mình Đến 1 ngày chúna ta sẽ phải dừng lại nghỉ ngơi, lúc này tuổi dã cao, và chúng ta lại cần đến sự chăm sóc, tình thương, sự ấm cúng

Nhưng có ngừời vì mãi đam mê cỏne việc, không dành nhiêu thơi gian cho bản than đến lúc này không có ai bên bên cạnh để nương tựa, có người thì có gia đình, có con cháu nhưng sự phát triển của xã hội lai lôi cuốn và con cháu cũng không dành nhiều thơi gian ở bên cạnh để chăm sóc

Ở Việt Nam chúng ta mô hình Viện Dưỡng Lão chưa được phát triển Và theo quan điểm hầu hết mọi người “Viện Dưỡng Lão” là một nơi rất đáng sợ đối với người già Nhưng nhiều người không có người chăm sóc, và cũng không có khả năng chăm sóc bản than thì Viện Dưỡng Lão là sự lựa chọn tôt nhât

Đe tạo cho mọi người có cái nhìn khác về Viện Dường Lão, ý tưởng thiết ké Viện Dường Lão nhằm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi, mọi thiết kế đều hướng tới người cao tuồi, như độ an toàn, sở thích, sự tiện lợi Phong cách thiết kế dựa trên phong cách Zen, với sự tĩnh lặng, hòa hợp với thiên nhiênn cây xanh nhằm mang đến 1 không gian ở lý tưởng cho nhưng neười cao tuồi muốn nghỉ ngơi sau một thời gian dài vất vả với cuộc sống

Không chỉ là là nơi chăm sóc người già Viện Dường Lão đước kết hợp nhiều yếu tố để có thể là nơi nghỉ dường của người cao tuồi với các khu vực chức năng của khu nghĩ dưỡng cao cấp như Nhà Hàng, café, hồ bơi Để cho mọi người có được 1 cái nhìn thoáng hơn tích cực hơn về Viện Dưỡng Lão

Thiết Kế Nội Thất Viện Dưỡng Lão

Số lượng người cao tuổi tăng lên sẽ làm phát sinh ra nhiều vấn đề liên quan như dịch

vụ chăm sóc cho người cao tuổi, những phong trào hoạt động thể thao giải trí dành cho các cụ, dịch vụ sức khỏe v.v Nếu theo như truyền thống gia đình ngày xưa trong các gia đình thì cha mẹ sẽ ở chung với con cái Tuy nhiên, gia đình truyền thống ở Việt Nam hiện nay đã có nhiều thây đồi Mỗi gia đình bây giờ thông thường chỉ có từ một đến hai con cộng với sức ép của cuộc sống cồng nghiệp, vấn đề di cư và các vấn đề khác khiến cho việc chăm sóc cho người lớn tuổi không được quan tâm chăm sóc chu đáo Vắn đề này đã đặt ra một thách thức không nhò dành cho xã hội Ở các nước phưomg tây các vấn đề an sinh dành cho người cao tuổi được phát triển tốt Họ được chăm sóc sức khỏe chu đáo, có các viện dưỡng lão, các trung tâm chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi với các trang thiết bị hiện đại và tiện nghi Thì ờ Việt Nam chúng

ta các viện dưỡng lào hầu như không được chú trọng, các cở sở thì củ kỹ lại không được đầu tư thường xuyên

Thiết Kế Nội Thất Viện Dưỡng Lão

H 1.2 Một nhà dưỡng lão ở cần thơ

Nhằm mục đích góp phần đưa ra giải pháp để giải quyết một phần vấn đề bức thiết trên, em chọn đề tài cho đồ án tốt nghiệp là thiết kế nội thất dành cho viện dưỡng lão

Em hy vọng nhừng giải pháp thiết kế nội thất trong đồ án trên sẻ đem lại sự thoải mái

và tiện nghi dành cho những người cao tuồi sống trong đó Và qua đó cũng tỏ lòng biết

ơn đối với ông bà cha mẹ là những bậc đã sinh thành và dưỡng dục chúng ta thành người

1.2/ Mục đích thỉết kế :

0 Việt Nam chúng ta mô hình Viện Dường Lão chưa được phát triển Và theo quan điểm hầu hết mọi người “Viện Dưỡng Lão” là một nơi rất đáng sợ đối với người già Nhưng nhiều người không có người chăm sóc, và cũng không có khả năng chăm sóc bản than thì Viện Dưỡng Lão là sự lựa chọn tốt nhất

Đề mọi người có cái nhìn khác về Viện Dường Lão, ý tưởng thiết kế Viện Dưỡng Lão nhàm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi, mọi thiết kế đều hướng tới người cao tuồi, như độ an toàn, sở thích, sự tiện lợi Phong cách thiết kế dựa trên phong cách Zen, với sự tĩnh lặng, hòa hợp với thiên nhiênn cây xanh nhằm mang đến 1 không gian ở lý tường cho nhưng người cao tuồi muốn nghỉ ngơi sau một thời gian dài vất vả với cuộc sống

Không chỉ là là nơi chăm sóc người già Viện Dưỡng Lão đước kết hợp nhiều yếu tố để có thể là nơi nghỉ dưỡng của người cao tuồi với các khu vực chức năng của khu nghĩ dưỡng cao cấp như Nhà Hàng, café, hồ bơi Để cho mọi người có được 1 cái nhìn thoáng hơn tích cực hơn về Viện Dưỡng Lão

Thiết Kế Nội Thất Viện Dưỡng Lão

CHƯƠNG 2 : PHÀN NGHIÊN cứu LIÊN QUAN ĐẾN ĐÈ TÀI

2.1 Giới thỉệu tống quan về vỉện dưỡng lão.

Viện dưỡng lão hay nhà dưỡng lão (hay còn gọi bằng những tên khác là nhà điều dưỡng, nhà nghỉ dưỡng) là những khu vực, tòa nhà được xây dựng nhàm phục vụ cho việc điều dưỡng, khám chữa bệnh hay chăm sóc tập trung những người cao tuổi có hoàn cảnh về tuổi tác, sức khỏe, bệnh tật đau yếu Viện dưỡng lão do nhà nước đầu tư xây dựng hoặc do tư nhân xây dựng Đây là một trong những công ừình mang tính phúc lợi xã hội, an sinh xã hội và có ý nghĩa đối với công tác chăm sóc người già yếu cùa xã hội Thông thường thì viện dưỡng lão thường được bố trí xây dựng ở những nơi tương đối yên tĩnh, tránh xa sự ồn ào, sối động của thành phố như vùng nông thôn, ngoại ô, đồng quê hoặc những nơi thanh tĩnh khác

Tại các nước có nền kinh tế phát triển, đặc biệt là ờ Châu Ảu, châu Mỹ, châu ú c , dân số già đi sẽ gia tăng nhu cầu về các dịch vụ chăm sóc cho người già, nếu như ờ phương Đồng, theo truyền thống, cha mẹ khi tuồi cao sức yếu sẽ được con cái phụng dưỡng tại nhà, thì ở phương Tây, những người cao niên được đưa vào sống trong các viện dưỡng lão hoặc các cơ sở chăm sóc người cao tuồi Tại Hoa Kỳ, Viện Dưỡng lão

là một cơ quan dịch vụ (dịch vụ tư nhân hoặc dịch vụ công) mang tính phúc lợi và an sinh xã hội, Những nơi này dành cho những người cao niên già yếu, không thể tự chăm sóc chính mình được nữa Những người già có thể đến các cơ sở dưỡng lão, những cơ sở này phải có giấy phép, chứng chi hành nghề do cơ quan có thẩm quyền cấp

H 2.1 Một nhà dưỡng lão ở nước Anh

Thiết Kế Nội Thắt Viện Dưỡng Lão

Trong viện dưỡng lão, họ được chăm sóc về y tế với chế độ dinh dưỡng đặc biệt mồi ngày Tùy tỉnh trạng sức khỏe, bệnh lý mà họ được phân thành những khu riêng biệt

Ví dụ như khu dành cho người có sức khỏe khá, khu người già yếu, hay khu cho người

có sức khỏe tâm thần kém Các điều dường là những người trực tiếp phụ trách chăm sóc cho các cụ

Ngoài việc cho các cụ uống thuốc chữa bệnh hoặc thuốc bổ mồi ngày, các điều dưỡng viên còn giúp đỡ họ trong vấn đề vệ sinh cá nhân Mọi việc khác như giặt giũ quần áo,

ra giường, ăn uống, vui chơi giải trí cũng đều có các nhân viên lo liệu Ngoài chế độ chăm sóc chuyên nghiệp, cơ sở vật chất cũng rất tốt Các cụ ông, cụ bà được ở trong những cán phòng riêng tươm tất, đầy đủ các tiện nghi cơ bản như giường nệm, bàn ghế, tivi, tủ lạnh Họ có những không gian sinh hoạt chung như phòng tiếp khách, nhà cầu nguyện, nhà ăn, phòng giải trí Hàng ngày, mỗi người đều có thời khóa biểu sinh hoạt riêng như đi bộ ngoài trời, dự buổi lễ cầu nguyện, tập thể dục, chơi trò chơi, tập hát, đọc sách báo

Bên cạnh đó, viện dưỡng lão cũng là mái nhà chung nơi người già có thể gặp gờ và sinh hoạt cùng với những người đồng thế hệ để giảm đi nỗi cô đơn vào tuồi xế chiều Những cụ bà mạnh khỏe có thề ngồi cùng nhau đan lát, vẽ tranh trong khi các cụ

ông được đưa đi chơi Ở đấy sẽ có những huốỉ tiệc được tồ chức trong năm (vỉ dụ

như: Le Giảng Sinh, Tết Nguyên đán, Le Vu Lan, rằm Trung Thu ) nhằm quy tụ tất

cả người già trong viện và thân nhân của họ đến chung vui, giúp không khí viện dưỡng lão trở nên rộn ràng, ấm áp hơn Hoặc kế cả những ngày thường, con cái cũng có thể đăng kỷ vào thăm cha mẹ, ông bà hoặc đón họ về chơi với gia đình rồi quay trở lại.

H2.2 Ngày lễ noel trong một viện dưỡng lão

Thiết Ke Nội Thất Viện Dưỡng Lão

Ở Việt Nam hiện nay, lối sống công nehiệp đang phát triển mạnh mẽ kéo theo đó là sự thay đổi trong gia đình truyền thống Con cái không có nhiều thời gian ở bên cạnh chăm sóc cha mẹ Vì thế những người lớn tuổi trong gia đình đang mất dần sự quan tâm chăm sóc cần thiết Cho nên nhu cầu bức thiết là phải có các trung tâm dưỡng lão đáp ứng đầy đủ các nhu cầu giải trí, chăm sóc sức khỏe cho các cụ ấy

Tuy nhiên, ở Việt Nam do cở sở vật chất còn thiếu thốn, cộng với những quan niệm xưa cũ như viện dường lão chỉ dành cho những cụ bi bệnh rất khó khăn trong vấn đề chãm sóc hay những cụ lang thang không có gia đình Cho nên viện dưỡng lão ở Việt Nam dường như còn là một điều khá mới lạ, là một chốn đáng bỏ đi trong suy nghĩ của nhiều người Nhưng viện dường lão ở nước ngoài thì là một nơi để các cụ có thể bầu bạn với nhau, được chăm sóc y tế Và hiện tại ở Việt Nam cũng đã có những viện dưỡng lão chất lượng cao, ở đó các cụ được chăm sóc khá tốt về nhiều mặt

2.2 Các loại hình của Viện Dưỡng Lão -T rung Tâm chăm sóc ngưòi cao tuồi

Hiện nav ở việt nam đang có một số mồ hình viện dường lão và chăm sóc sức khỏe cho người lớn tuổi Các mô hình này có thể được phân loại theo ba hướng: trung tâm chăm sóc người cao tuổi do nhà nước quản lý như mô hình do ngành lao động thương binh xã hội và một số mô hình khác do các cơ quan nhà nước, đoàn thê như: hội chữ thập đỏ, nhà dường lão nghệ sĩ quản lý Bên cạnh đó, nghiên cứu còn xem xét tới các mnô hình hoạt động chăm sóc người cao tuổi do tư nhân quản lý

Như ta đã thấy hiện nay các trung tâm chăm sóc sức khỏe cho người lớn tuồi phần lớn

là các trung tâm của nhà nước quản lý hoặc là các cơ sở từ thiện Do nguồn kinh phí hạn hẹp cũng như chưa có sự quan tâm đủng mức Trong các trung tâm này thường thiếu đội ngũ nhân viên cũng như bác sĩ, đa số các nhân viên trong trung tâm này thường là các tình nguyện viên Nên người lớn tuổi ở trong các trung tâm này thường không được đáp ứng đầv đủ các dịch vụ chăm sóc cũng như giải trí

Nắm bắt được xu thế, yêu cầu của xã hội loại hình viện dưỡng lão tư nhân gần đây đang đang phát triển đã mờ ra một lựa chọn mới cho người cao tuổi Việt Nam Các viện dưỡng lão này thường được đầu tư chăm cơ sở vật chất khang trang với các dịch

vụ tiện nghi, đội ngũ nhân viên ở các trung tâm này cũng được đào tạo bài bản về chuyên môn để chăm sóc sức khỏe cho các cụ

2.3 Phân tích nhu cầu, sở thích, thói quen, cũa ngưòi cao t u ố ỉ:

Người lớn tuổi thường thây đổi thói quen và sở thích trong lối sống của họ so với thời trẻ Tuy nhiên họ củng có những sở thích và yêu cầu riêng của họ

Cằn sự yên tĩnh: mọi tiếng ồn đều làm cho người già cảm thấy khó chịu và bực bội Tuy họ không nói ra nhưne con cái cũng cần hiểu sự yên tĩnh là điều rất cần Trong gia đình phải chú ý bớt nói to, eiảm thiểu mọi tiếng ồn từ nhạc, từ tivi có thể sấp xếp

Thiết Kế Nội Thất Viện Dưỡng Lão

một không gian thật yên tĩnh như cửa sổ phải hướng ra phía vườn cây điều đó là rất tốt với người già

Cần được làm việc: sau một thời gian cống hiến cho xã hội và cho đất nước, thì lúc này đây chính là thời gian để họ làm những điều mình thích Hãy để các cụ già lựa chọn những công việc yêu thích Nhiều khi sự an nhàn cũng không tốt cho sức khỏe các cụ Nếu bạn bận bịu, hãy để cho các cụ giúp những công việc lặt vặt trong nhà, giúp bạn nuôi dạy con cái Điều này rất tốt bời nhiều khi không có gì tốt hơn những kinh nghiệm quý báu đi trước truyền lại, vừa có hiệu quả mà còn có gia phép Như vậy

sẽ làm cho các cụ thấy mình có ý nghĩa, có giá trị cho con cháu

Cần được kết bạn: được hàn huyên tâm sự, uống nước với bạn bè cũng là một thú vui của người già Do đó, bạn nên để các cụ thường xuyên đi chơi và tham gia các hoạt động xã hội ở xã phường Một chút niềm vui nhiều khi tốt hơn thuốc và cũng để các cụ hoà nhịp vào cuộc sống ngày càng hiện đại

2.4 An toàn trong Sinh hoạt của người cao tuối.

Sinh hoạt hàng ngày của người cao tuổi thường bị ảnh hưởng của bệnh tật, sự suy yếu của các chức năng cơ thể Khả năng nhìn- nghe kém rõ, việc di động đứng- ngồi khó khăn, gân cốt suy nhược khiến bước đi không vững; phản ứng chậm làm cho thân thể mất thăng bằng, dễ bị té ngã; trí nhớ suy kém khiến dễ uống nhầm loại thuốc hoặc nhầm phân lượng

Do đó phải đặt vấn đề an toàn của người già trong đời sống hàng ngày Trước hết cần chú ý tới môi trường sinh sống, chủ yếu là nhà ở

Nhà ở, theo thường lệ, là chốn an toàn của con người Thế mà oái ăm thay nhà ở cũng

là nơi nguy hiểm cho con người Đặc biệt là người già, nếu nội thất không được sắp xếp chu đáo

Thiết Kế Nội Thất Viện Dưỡng Lão

Phần lớn tai nạn xẩy ra cho nsười già là ở nhà Thí dụ như trượt té vì sàn nhà ướt, té vì vấp phải thảm trải trên sàn, vấp phải giây điện trên lối đi; té trong bồn tắm vì vấp phải cục xà phòng,bị chén bát, chai lọ rơi trúng đầu trong lúc với tay lấy chúng ở tủ cao, đi vấp phải tường, bàn ghế vì không đủ ánh sáng; té từ thang lâu xuống; uông nhâm thuốc, té vì leo thang hay đứng trên ghế với lấy đồ trên kệ cao, té vì vừa ngủ dậy bước khỏi giường thấy chóng mặt

về an toàn trong nhà,chúng tôi xin đề nghị một bản kiểm điểm dưới đây để bảo đảm tránh tai nạn cho người cao niên :

1- Cần lau khô ngay khi sàn nhà nhà bị ướt vì bất cứ lý do gì Chờ sàn nhà khô mới đi qua

2- Cần giữ sàn nhà và cầu thang không bị các vật linh tinh nằm vương vãi cản trở bước đi

3- Giữ cất các dụng cụ cần thiết ở các tầng tủ vừa tầm tay với tới

4- Khi đánh bóng sàn nhà, nên dùng loại sáp không trơn trượt

5- Thảm nhỏ trải trên sàn nhà phải là loại bám vào sàn, không trượt khi bước lên

6- Không nên trải tấm thảm nhỏ ờ đầu và cuối thang lên lầu

7- Không dùng nhừng tấm thảm đã rách, có xơ làm vướng chân

8- ơ buồng tắm: trải thảm cao su hay dán những miếng cao su nhỏ trong bồn tam để tránh trợt té khi đang tắm; dựng tay vịn ở thành bồn tấm; để xà phòng nơi dễ với tay lấy

9- Không có vật cản trở ở hành lang thông từ phòng này sang phòng khác, nhất là từ phòng ngủ sang phòng tắm

10- Giây điện thoại, giây điện nối nguồn điện với máy truyền thanh, truyền hình cần được thu gọn trong mép tường, khồng cản trở lối đi

11- Cần có đầy đủ ánh sáng trong các phòng Nút mở-tắt đèn nên đặt gần cửa ra vào cho tiện dùng; có đèn mờ suốt đêm trong phòng tắm, hành lang, cầu thang

12- Thang lầu cỏ tay vịn suốt chiều dài của thang, tay vịn to vừa bàn tay nắm; bậc thang không lung lay; nếu có trải thảm thì thảm phải được gắn chật vào bậc thang

13- Việc xử dụng thang bước cao và ghế đẩu: Thang và ghế phải ở tình trạng tôt, vững chắc, đặt trên mặt phẳng, rắn chắc, thăng bàng Khi leo lên thang thì mặt phải đối diện với bậc thang; khồng đứng trên bậc cao chót của thang

14- Xử dụng giầy dép: giầy phải có đế bám sát trên mặt sàn hay mặt đường Không nên mang tất khi đi đứng trên sàn nhà gỗ hay đá hoa vì trơn trượt

Thiết KeNội That Viện Dưỡng Lão

15- Khi đứng lên hay ngồi xuống, nên chậm rãi, tránh té ngã vì chóng mặt, mất thăng bằng

16- Ngoài sân, vườn: quét sạch lá, rác rưởi trên lối đi Dụng cụ làm vườn cất dọn vào kho an toàn Nên có thảm chùi chân ở ngưỡng cửa

17- Uống thuốc theo đúne chỉ dẫn của bác sĩ về liều lượng, giờ uống

18- Nhiệt độ trong nhà vừa phải Nếu quá lạnh, phản ứng cuả ta chậm lại, dễ té ngã

Đôi khi, dù với tất cả các đề phòne trên ta vẫn có thề ngã Tẻ ngã có thể đưa đến những hậu quả trầm trọng cho cơ thể, dẫn tới tình trạng nguy hiểm cho sinh mạng người tuồi cao Mỗi năm, cử 3 vị trên 65 tuổi thì có 1 vị bị té ngã ít nhất một lần, đặc biệt là khi họ sống trong viện dưỡng lão Bất kể điều kiện ăn ở ra sao, tai nạn là nguyên nhân tử vong thứ sáu ở người cao tu ổ i, mà té ngã chiếm đa số trong những tai nạn này

Ngã gây gẫy xương hông nhiều nhất (90%), rồi đến các chấn thương khác Hàng năm

có đến gần 200,000 người cao tuổi gẫy xương hông vì ngã, nhiều người chết trong khi nàm ở nhà thương, số tử vong sau 5 năm lên tới 50%, đặc biệt là đàn ông và có kèm thêm bệnh hoạn

Sau khi ngã, dù không có thương tích, họ rất sợ di động, trở nên mất tự tin, mất độc lập, đời sống thể xác và tâm thần cuả họ suy giảm mau lẹ, dễ đưa tới tàn phế

a-Nguyên nhân

Những nguyên nhân gây té ngã có thể là từ môi trường bên ngoài, như đã kể trên, hoặc

từ trong cơ thể với các bệnh như :

1- Các bệnh kinh niên: tiểu đường, tai biến mạch máu não, Parkinson, phong thấp, bệnh tim, cao huyết áp

2- Gây ra do dược phẩm: các loại thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc trị cao huyết áp, bệnh tim, thằn kinh tâm trí, hoặc do dùng nhiều dược phẩm một lúc

3- Té ngã do sự thay đổi chức năng của tuổi già: kém thính giác thị giác, cảm giác ngoài da, khớp xương cứng, cơ bắp teo yếu, dáng đi không vững, mất thăng bàng cơ thể

- Đối phó

Thiết Kế Nội Thất Viện Dưỡng Lão

Khi bị té ngã, hãy bình tĩnh đối phó Nếu thấy rằng ta có thể bị thương ở chân hay xương sống thì không nên cố ngồi dậy Trái lại, nếu không có đau đớn ở cơ thể, ta cỏ thể cố ngồi dậy theo cách sau đây:

1- Nếu té nằm ngửa, hãy chuyển sang thế nằm sấp bằng cách sau: quay mật về phía định lăn, đầu gối và khuỷu tay hướng về phía đối nghịch, rồi đồng thời chuyển chúng qua thân mình về phía định lăn

2- Khi đã nằm sấp rồi, dùng bàn tay và đầu gối để nhổm người lên, bò tới phía trước một cái ghế ờ gần đâu đó

3- Đặt bàn tay lên mặt ghế, ngả người xuống để thân mình được tay chống đỡ

4- Co đầu gối nào mạnh, dùng bàn chân phía đó đẩy người nhổm lên, đầu gối bên kia chống dưới sàn, quay nhẹ người rồi ngồi xuống ghế Sau khi nghỉ thờ một lúc ta sẽ kêu cấp cứu

Nhiều người lớn tuồi sẽ ở riêng rẽ một mình trong phòng ngủ Trong trường hợp này, nên sắp xếp một hệ thống chuông báo cắp cứu khi có tai nạn để thông báo kịp thời cho các nhân viên điều dưỡng

2.5 C ơ cấu các khu chức năng tron g V ỉện D ư ỡn g Lão

2.5.1 Khối Phòng Ngủ

Người già thường ít di chuyển, vì

vậy căn phòng là nơi họ sử dụng phần lớn

thời gian trong ngày nên khi bố trí phòng

bạn cần phải tìm hiểu kỹ

Theo phong thuỳ truyền thống thì phòng

ngủ của người già nằm mé đông nam ngồi

nhà là tương đối tốt

Trong cuộc sống thực tế, để thuận lợi cho

sinh hoạt giải trí và nâng cao chất lượng

cuộc sống thì phòng ngủ của người già cần

chú ý những điểm sau đây:

Người già thường ít ngủ, khi ngủ nếu môi trường không tốt, dễ bị quấy rầy, đánh thức, vậy nên phòng ngủ của người già cần chọn nơi khuất nẻo Môi trường phải sạch sẽ, tĩnh lặng, có lợi cho sự nghỉ ngơi cùa người già Phòng ngủ cùa người già ở mé nam hoặc đông ngôi nhà, tương đối kín đáo sẽ là vị trí tốt nhất

Thiết Kể Nội Thất Viện Dường Lão

Phòng ngủ cùa người già không quá xa phòng trực của điều dường và các khu vực sinh hoạt chung, để tiện cho việc di chuyển và chăm sóc, cũng như để họ không cảm thấy lẻ loi trong sinh hoạt hàng ngày

Người cao tuổi thường là mắt mờ chân chậm, mọi hoạt động không còn linh hoạt, tự

do như lúc còn trẻ, vậy nên môi trường phòng ngủ phải suy xét đến tình hình sức khỏe

và thói quen của người già Nếu như là nhà lầu, tốt nhất nên đặt ở tầng trệt hay phải có thang máy, đề tránh việc người già phải leo trèo cầu thang dễ có nguy cơ xảy ra các tai nạn không mong muốn

Người già vỉ tuổi cao sức yếu, sức lực không còn dồi dào như thời còn trẻ hay trung niên, và thời gian càng trồi đi, sức lực càng giảm sút, môi trường phòng ngủ càng cần phải có đầy đủ ánh sáng, và không khí trong lành Ánh sáng đầy đủ và thời gian nhận được ánh sáng dài đều có lợi cho sức khỏe và có ảnh hưởng rất lớn đối với cơ thể người già, đây được coi là liều thuốc tốt nhất đối với họ.Các phòng nằm ở mé nam hoặc mé đông sẽ đáp ứng được nhừng yêu cầu này

Vì lý do tuối tác và sức khoẻ nên phần lớn thời gian của người già là ờ trong phòng vì vậy cần phải phòng rét, phòng nóng và thông gió tốt, nhằm tránh các cụ bị tổn hao sức khỏe vì phải chịu rét, chịu nóng

Truyền thông dân gian cho rằng, hướng đông nam là nơi chí tôn, người già là bậc trưởng bối trong nhà, chọn đặt phòng ngủ cho các cụ ở phía ấy là hợp lý Đồng thời cũng biểu thị lòng tôn kính trưởng lão, làm cho không khí gia đình thêm hòa mục, đầm ấm

b/ Khối Thư Giãn, Khối Sinh Hoạt

Đối với người cao tuồi thì việc vui chơi thư giãn rất cần thiết, tham gia các hoạt động giúp có them tinh thần và niềm vui trong cuộc sống, gặp gỡ nhiều người, quen biết ban bè

Nhưng mọi hoạt động đền năm trong sự an toàn cho phép Việc vui chơi của người cao tuổi có thể là một thứ vui gian dị như chăm sóc cây kiểng, các câu lạc bộ dưỡng sinh, hát kịch, trà đạo, cờ tướng

Thiết Ke Nội Thất Viện Dưỡng Lão

c/ Khối Ãn Uống :

Khu vực ăn uống phải đảm bỏa vệ sinh thực phầm, bào vệ sức khỏe cho các cụ Các bữa ăn được lên lịch để có được chế độ dinh dưỡng tốt nhất, và tăng sức đề kháng cho các cụ v ố n dT người cao tuồi thì sức đề kháng và hệ miễn dịch đều giảm

d/ Khối Vệ Sinh

Phòng vệ sinh là một khu vực không thể thiếu trong

các công trình kiến trúc Đặc biệt, phòng vệ sinh và

nhà tắm trong một bản thiết kế của một công trình

dành cho người lớn tuồi lại còn đòi hòi những đặc

điểm riêng biệt phù hợp cho các cụ

Phòng vệ sinh dành riêng cho người già cần phải

được bố trí cho thuận tiện Tâm lý chung của người

già, không muốn phụ thuộc nhiều vào những người

xung quanh, đặc biệt là chuyện vệ sinh cá nhân Vì

vậy, việc thiết kế hoặc trang bị một số thiết bị cần

thiết: thảm chống trơn, tay vịn, để có một phòng tắm an toàn sẽ giúp người già thoải mái và yên tâm hơn Các chi tiết có thể chú ý trong phòng tắm của người lớn tuổi là:

Ghế tắm: ờ người lớn tuồi, ngồi tắm là tư thế thoải mái và an toàn nhất Tại các cửa

hàng bán dụng cụ y khoa hiện có bán loại ghế tắm cho người già Ghế có mặt bằng plastic không thấm nước Chân và thành ghế bàng nhôm, không gỉ, có thể điều chỉnh chân ghế cao thấp phù hợp với người sử dụng

Vòi hoa sen: khoá và vòi đặt ở vị trí vừa tầm tay, không phải với lên cao Có thể tắt

mở và sử dụng vòi sen dễ dàng

Tay vịn: tay vịn là điểm tựa cần thiết để người lớn tuổi di chuyển trong phòng tắm

Gắn tay vịn tại một số vị trí như bồn cầu, bồn tắm, vòi hoa sen, điểm thường di chuyền

Bồn rứa mặt: khồng nên đặt quá cao Khoảng cách từ sàn nhà lên thành bồn rửa trong

khoảng 80 - 90cm là hợp lý

Nen nhám: lót gạch nhám hoặc bất cứ vật liệu gì có thể tạo ra độ nhám cho sàn nhà

tắm để chống trơn

Ghế bô: có bánh xe và chỗ đề chân dùng để chăm sóc cho những cụ không thể tự làm

vệ sinh được Nếu khồng sử dụng ghế bô có thể táng độ cao của bồn cầu Với chiều cao của bồn cầu bình thường, người lớn tuổi sẽ gặp khó khăn khi phải hạ cơ thể xuống thấp

Thiết Kế Nội Thắt Viện Dưỡng Lão

Kệ xà bóng’, đặt ờ vị trí vừa tầm với, nên sử dụng loại có hộp phía dưới đề tránh xà

bông chảy xuống sàn, gây tron trợt

Không gian bên trong, nên hạn chế sự góc cạnh trong thiết kế v ề vật liệu, nên sử dụng nhừng loại vật liệu chốngtron trượt Người già thường thích gần gũi với thiên nhiên Vật liệu xanh như đá, gỗ, mây, nứa, v.v vừa tốt cho sức khỏe bời sự an toàn, vừa gắn

bó với thiên nhiên

2.3/ Phân tích sở thích, thói quen, của người cao t u ồ i :

Nằm, ngồi và một số hoạt động khác

Nên tránh chỗ ngồi có gió lùa Nếu ngồi quạt thì không để gió thổi thẳng vào gáy và đỉnh đầu Nên dùng quạt quay để thay đổi hướng gió, không để gió luôn thổi thẳng vào người Khi mở cửa, chú ý đứng nép mình sau cánh cửa để gió không lùa thẳng vào mặt, dễ bị cảm Khi ngồi ở nơi có gió mạnh (ban công, bên hồ) nên ngồi ờ vị trí để gió thổi vào lưng

Khi lên xuống cầu thang, nếu tức ngực, khó thở khác với bình thường, nên đi khám bệnh Nếu nhói đau bên ngực trái và khỏ thở, cần chú ý đến chứng thiếu máu cơ tim

Để giữ cột sống, không nên với tay lấy một vật gì quá tầm, không bê vật quá nặng Khi mang xách, trọng lượng nên cân đối cả hai bên Không cúi lom khom khi quét nhà, quét sân, kể cả lúc bê một vật gì đó Giữ cho lưng thẳng trong mọi trường hợp có thế Nên kê một gối êm, cao vừa phải vào đoạn cột sống thắt lưng khi nằm để chữa tật còng lưng

Đối với người cao tuồi, hoạt động thể lực và trí lực rất cần thiết nhưng phải thực hiện đều đặn và thường xuyên, tránh tình trạng bữa đực, bữa cái Não có hoạt động thì lượng máu lên nuôi não cũng nhiều hơn; nếu không, não dễ bị teo nhỏ Tay chân không hoạt động, cơ bắp sẽ teo nhẽo, khớp đau, dẫn đến suy nhược, lười biếng, rút ngắn tuổi thọ

Thiết Kế Nội Thất Viện Dường Lão

2.4/ An toàn trong Sinh hoạt của người cao tuối :

Đây là một trong nhũng yếu tố cơ bản nhất khi thiết kế Vị trí của không gian này thường được gia chủ bố trí thấp tầng, như tầng 1 hoặc 2 Điều này không những thuận tiện cho đi lại của người già, mà còn đảm bảo sức khỏe, không phải leo thang nhiều tâng Đối với nhà có khuôn viên hay vườn, ông bà thường thích chăm sóc cây côi, việc

bố trí vị trí phòne cho người già cũng cần lưu ý điều này, làm thế nào để tiện lợi nhất

Không gian bên trong, nên hạn chế sự góc cạnh trong thiết kế v ề vật liệu, nên sử dụng nhừng loại vật liệu chống trơn trượt Người già thường thích gần gũi với thiên nhiên Vật liệu xanh như đá, gỗ, mây, nứa, vv vừa tốt cho sức khoe bởi sự an toàn, vừa gán

bó với thiên nhiên

Đối với giới trẻ, đôi khi sự táo bạo về màu sắc, nhừng gam màu đối nghịch, tương phản sẽ tạo nên nhừng không gian lạ, lại chính là sở thích của họ Ngược lại, với người già, họ lại thích một không gian yên tĩnh, hài hòa hơn Do vậy, màu sắc trong không gian cho ông bà thường được các KTS chọn là màu trung tính, những gam màu ấm áp, nhẹ nhàng như vàng kem, ghi, w Màu sắc đậm, rực rỡ có thể khiến người già khó ngủ

Không nên có quá nhiều ánh sáng trong phòng của ông bà vì có thể chúng sẽ gây chói mắt nhưng vẫn phải đảm bảo vừa đủ ánh sáng và gió tự nhiên cho một không gian thoáng đãng Tốt nhất nên thiết kế rèm cửa, vừa làm đẹp cho căn phòng và che bớt ánh sáng khi cần thiết Các loại đèn chùm cũng nên hạn chế sử dụng vì không hợp với sở thích của họ

Thiết Ke Nội Thất Viện Dường Lão

CHƯƠNG 3 : PHẢN NGHIÊN c ử u PHONG CÁCH THIẾT KẾ

3.1/ Khái niệm phong cách Zen :

Nhiều người lâu nay vẫn nghe nói đến phong cách Zen trong nội thất nhưng không phải ai cũng hiểu Zen là gì? Nó hiện hữu như thể nào trong phong cách nội thất?

Zen có nghĩa là "thiền" ừong tiếng Nhật.Zen hướng đến sự đơn giản, tinh khiết và thiên nhiên Zen hóa giải tất cả những gì quá trang trọng, phô trương hay quá bày biện Mục đích chính của Zen là làm cho con người và thiên nhiên hòa hợp Không gian mang phong cách Zen sẽ là một sự dẫn dắt luân chuyển nhịp nhàng từ bên ngoài đến không gian nội thất bên trong, như một vòng luân hồi không bao giờ chấm dứt

Nội thất phong cách Zen không chỉ thể hiện ờ kiểu dáng, vật liệu hay màu sắc hài hòa, không gói gọn trong không gian nội thất mà hiện hữu trong mọi hoạt động ăn, ngủ, làm vườn, trang trí nhà cửa tạo thành một không gian sống mà con người sẽ đạt đến trạng thái bình an

Hình ảnh của căn nhà trên là một ví dụ Qua hàng tre trước cồng, bạn như bước vào một thế giới khác, hoàn toàn tĩnh lặng Sau khi bước lên các bậc thang, bạn sẽ ngỡ ngàng trước một mặt nước mênh mông mà khơi nguồn là một con lạch nhỏ Ở đó, tất

cà các giác quan của bạn sẽ chìm đắm trong bầu không

khí của Zen Bạn sẽ nhận ra không có giới hạn giữa các

không gian Tất cả chỉ tồn tại một "thiền đường" tĩnh

lặng

Zen tin vào bản thân của chính sự vật Vì thế, nội thất

mang phong cách Zen sẽ thể hiện được bản chất thật của

các vật thể cấu thành không gian đó Zen đề cao giá trị

tinh khiết và tự nhiên của vật liệu và sử dụng chúng thô

mộc, trần trụi Với Zen, không gian nội thất sẽ mang đậm

hơi hướng của tự nhiên Không gian nội thất mang phong

Thiết Kế Nội Thất Viện Dưỡng Lão

cách Zen sẽ giúp ta cảm nhận được các vân của gỗ, những sớ đan của chiếu , và cái xù

xì của đá thiên nhiên

3.2/ Các định dạng phong cách Zen :

- Đậc điểm chính: Không gian nội thất tạo cảm giác thiền định

- Không gian: Tĩnh lặng, thể hiện sự chuyển tiếp nhịp nhàng từ bên trong nội thất ra bên ngoài thiên nhiên

- Vật liệu: Thô mộc, tự nhiên thể hiện đúng bản chất của vật liệu

- Màu sắc: Nhẹ nhàng, giản dị

- Ánh sáng: Dịu mát, không gay gắt, có thể có những khoảng tối

- Đồ gỗ, vật dụng trang trí: Đơn giản, thồ mộc và có chọn lọc, không được quá nhiều

3.3/ Các ứng dụng của phong cách Zen trong kiến trúc, nội t h ấ t :

Đến với nghệ thuật thư pháp, tranh thủy mặc, hay tu thiền nhập định là một trong những thú tiêu khiển giải thoát tao nhân mặc khách khỏi vướng bận “thâm, sân, si” Không dừng lại ở đó, người ta còn muốn biến cả không gian sống của mình thành một thiền viện Không đủ điều kiện để đạt đến cảnh giới ấy, thì xu hướng kiến trúc Zen trong nhà phố cũng phần nào đáp ứng được nhu cầu của bạn

Đơn giàn hoá kiến trúc, nhưng

không phải vì thế mà Zen kém

phần hiện đại Kiến trúc phương

Tây đương đại cũng đã đặt tính

đơn giản và thực dụng lên hàng

đầu Tuy nhiên, cái đơn giản của

Zen nằm ở chính trong bản chất

nội tại của chất liệu đồ vật kết hợp

với sự liên tưởng bày biện của con

người Trang trí nội thất theo

phong cách thiền định đạt đến trình độ không một đồ vật thừa, tự bản thân vật dụng nói lên giá trị của nó trong bối cành sắp đặt theo hàm ý chủ nhân

ỉ

Thiết Kế Nội Thất Viện Dưỡng Lão

Nguồn sáng tự nhiên làm chủ đạo và được canh sáng đạt hiệu quả chiếu sáng vừa

đủ cho nhu cầu sinh hoạt thiết yếu, chừa lại một phần khuất bóng để khơi gợi cho con người những khám phá bí ẩn Kiến trúc Zen còn sử dụng phổ biến các màu trang nhã như vàng kem, trắng đen, nhằm tạo nên một không gian sinh hoạt trong lành, thanh sạch và trầm ấm

Người Nhật ưa chuộng Zen bởi tồn tại trong lịch sử với những trận cuồng phong và động đất, họ hiểu rằng “cái bắt tay” với “bà mẹ trái đất” là cách sống tốt nhất Từ đó, kiến trúc Zen đã vượt qua giới hạn của nó và trở về với tinh thần Zen - tinh thần thiền định Một ngôi nhà theo kiến trúc Zen không chỉ có giá trị thưởng lãm, mà đó còn là một phong cách sống trờ về với tự nhiên để đạt cảnh giới cao nhất trong giác ngộ

Bước chân vào khu vườn yên tĩnh, những bụi bặm ồn ào của phố thị đã dừng lại ngoài kia Chính vì thế, kiến trúc Zen không những lột tả được cái thần thái của không gian,

bố cục sắp đặt, mà còn bộc lộ cả tâm tư của gia chủ Phong thủy trong Zen được đặt lên hàng đầu, nhằm đảm bảo mệnh trạch và vận hội của chủ nhân phải hoàn toàn phù hợp và tương ứng Không dừng lại ở nội ngoại thất, khi đã đầu tư vào một kiến trúc Zen, có nghĩa là bạn đã mang hơi thở Zen len lỏi vào từng gốc cây, ngọn cỏ, từng hòn

đá xù xì nằm chơ vơ nơi góc tường, hay từng manh chiếu tatami mỗi khi thiền định

Thiết Kế Nội Thất Viện Dưỡng Lão

Không gian mang phong cách Zen sẽ là một sự dẫn dắt luân chuyển nhịp nhàng từ bên ngoài đến không gian nội thất bên trong, như một vòng luân hồi không bao giờ chấm dứt Từ cái nhìn ấn tượng về sự thô mộc, thiên nhiên của kiến trúc, nhắm mắt lại bạn sẽ cảm nhận mùi hương nồng nàn của cỏ cây, bùn đất, trong âm thanh róc rách của mặt nước và tiếng chuông thoang thoảng trên các đầu hồi Bạn sẽ phân vân tự hỏi đâu

là trong nhà và đâu là ngoài nhà, để cuối cùng

nhận ra rằng sẽ không có giới hạn giữa các

không gian đó Tất cả chỉ tồn tại một ‘"thiền

đường” thật tĩnh lặng, nơi mà các không gian

nội thất như bồng bềnh trôi trên cái sóng sánh

của mặt nước bên ngoài Và ánh nắng bên

ngoài như tĩnh lại bởi cái thô mộc và hun hút

của bên trong

Zen sao chép lại cái hồn của thiên nhiên, không

phải đơn thuần là hình dạng bên ngoài của nó Viên đá là viên đá, cái cây là cái cây Chúng ta có thể dễ dàng nói, nhưng khồng bao giờ có thể thấu hiểu điều mình nói cho đến khi khiêng viên đá trên tay và cảm nhận hơi lạnh cùa nó thấm vào lồng ngực, hay vuốt tay dọc theo thân cây và cảm thấy sự vỡ vụn của những vỏ cây còn sót lại trên

ta y ”

Zen đề cao giá trị tinh khiết, tự nhiên của vật liệu và sử dụng chúng thô mộc, trần trụi Với Zen, không gian nội thất sẽ mang đậm hơi hướng của tự nhiên

Thiết Kế Nội Thất Viện Dường Lão

Sự nhấn mạnh vào tính đơn giản

đã làm các thiết kế mang phong

cách Zen mang đậm hơi hướng

hiện đại phương Tây, tương tự

như phong cách tối giàn

(Minimalism) Tuy nhiên, không

gian nội thất tối giản phương Tây

thường thiên về "màu sắc của ánh

sáng tự nhiên", trong khi nội thất

Zen lại hướng về "màu sắc pha

trộn của bóng tối" Nói cách khác, ánh sáng trong nội thất Zen được sử dụng gián tiếp hoặc dùng ánh sáng của đèn lồng Nội thất mang phong cách Zen hiện đại - kết hợp giữa không gian hiện đại phương tây và các vật dụng trang trí phương đông, các đồ tạo tác đông - tây có thể kết hợp hay hoán đổi cho nhau - điều quan trọng nhất là sử dụng chúng như thế nào trong tổng thể không gian toàn trắng giúp cho các vật trang trí khác kiểu hợp nhất lại một cách nhịp nhàng

Phòng ngủ với màu sắc đơn giản, vật liệu thô mộc - một vỉ dụ điển hình cho phong cách Zen.