Các thành phần phép cắt + Mặt phẳng hình chiếu P + Vật thể cần cắt + Vị trí cần cắt trên vật thể + Mặt phẳng cắt tưởng tượng P’ P’... Tập hợp các giao tuyến tạo thành vết cắt trên P’ + B
Trang 1l
A
A
Mặt cắt – Hình cắt
I Khái niệm chung
1 Định nghĩa : Là phương pháp biểu diễn vật
thể trên MPHC để thể hiện hình dạng bên trong
2 Sơ lược về phép cắt
a Các thành phần phép cắt
+ Mặt phẳng hình chiếu P
+ Vật thể cần cắt
+ Vị trí cần cắt trên vật thể
+ Mặt phẳng cắt tưởng tượng P’
P’
Trang 2b Phương pháp cắt
+ Cho mặt phẳng cắt P’ cắt vật
thể tại vị trí A – A Mặt phẳng
cắt P’ cắt các mặt phẳng tại các
giao tuyến Tập hợp các giao
tuyến tạo thành vết cắt trên P’
+ Bỏ phần vật thể giữa người
quan sát và MPHC P, ta thấy vết
cắt trên mặt phẳng cắt P’ và phần
bên trong của vật thể
+ Ký hiệu trên vết cắt là các đường
gạch gạch (Tuỳ theo vật liệu)
+ Thực hiện chiếu vết cắt và phần còn lại
Ghi nhớ :
- Mặt cắt : Thể hiện vết cắt
- Hình cắt : Thể hiện vết cắt và phần còn lại của vật thể
P
l
A
A
Mặt cắt Hình cắt
Trang 3Chú ý :
Để phân biệt phần vật thể nằm trên mặt phẳng cắt với phần nằm sau mặt phẳng cắt Quy định phần nằm trên mặt phẳng cắt được vẽ bằng các ký hiệu vật liệu như sau
II Mặt cắt
1 Chú ý : + Mặt phẳng cắt thường là mặt phẳng ⊥ và // với
mặt phẳng hình chiếu + Trên mặt cắt có vẽ ký hiệu vật liệu và ghi ký hiệu vị trí cắt bằng chữ
2 Các loại mặt cắt
a Mặt cắt chập : Vẽ ngay trên
hình chiếu của vật thể
A A
Ví dụ :
Cho vật thể là chữ L như hình vẽ và 2 HCVG
của vật thể Hướng nhìn và vị trí cắt A -
A
Trang 4+ Đường bao mặt cắt trùng
đường bao hình chiếu được
giữ nguyên
+ Đường bao mặt cắt không trùng với đường bao hình
chiếu được vẽ bằng nét liền mảnh
+ Vẽ ở ngay vị trí cắt, không cần ghi ký hiệu vị trí cắt nhưng ghi
ký hiệu hướng cắt
Chú ý : Mặt cắt chập dùng cho các vật thể có đường bao
đơn giản
Biểu diễn mặt cắt ngay trên hình chiếu
A A
Nhận xét
Trang 5b Mặt cắt rời : Vẽ ngoài hình chiếu của vật thể
A
A
+ Các mặt cắt rời mọi đường bao
được vẽ bằng nét liền đậm
+ Mặt cắt rời thường được đặt ở 2 vị trí
- Dọc theo đường kéo dài của nét
cắt : Không ghi ký hiệu vị trí cắt
- Vị trí bất kỳ : Ghi ký hiệu vị trí cắt
Chú ý : Mặt cắt rời dùng cho các vật thể có đường bao phức tạp
A - A
A
A
Ví dụ :
+ Cho vật thể hình chữ Z
như hình vẽ và 2 HCVG của
vật thể
+ Hướng nhìn khi cắt và vị trí
cắt A - A
+ Thực hiện cắt vật thể tại vị trí cắt
Mặt cắt
Trang 6III Hình cắt
1 Chú ý
+ Có thể dùng một hay nhiều mặt phẳng để cắt vật thể
Nếu dùng một mặt phẳng cắt ta được hình cắt đơn
+ Mặt phẳng cắt thường là mặt phẳng đối xứng của vật
thể và // với MPHC
2 Các loại hình cắt
a Hình cắt toàn phần : Dùng mặt phẳng cắt toàn bộ vật thể
Hình cắt toàn phần
Để thể hiện toàn bộ bên trong vật thể
A
A
A
A-A
Ví dụ :
A
Trang 7Hình cắt riêng phần
b Hình cắt riêng phần : Dùng mặt phẳng cắt riêng một phần nào đó của vật thể để thể hiện cấu tạo bên trong tại bộ phận đó
c Hình cắt kết hợp :
+ Áp dụng cho vật thể có tính đối
xứng để giảm số lượng hình vẽ
+ Ghép một nửa hình cắt với một nửa
hình chiếu, đường phân cách giữa 2
hình là trục đối xứng
Hình cắt kết hợp
+ Đường giới hạn của phần hình cắt với
hình chiếu được vẽ bằng nét lượn sóng
Ví dụ : Thể hiện lỗ ở đầu trục như hình vẽ
+ Dùng mặt phẳng cắt cắt ngay tại đầu trục
+ Phần hình cắt thường để bên phải
trục đối xứng, không vẽ nét khuất bên
phàn hình chiếu
Trang 8Bài tập ứng dụng về mặt cắt – hình cắt
Cho vật thể và 2 HCVG như hình vẽ, Hãy vẽ mặt cắt rời và các hình cắt toàn phần, hình cắt riêng phần và hình cắt kết hợp
B
B
+ Vị trí cắt trên vật thể B - B
+ Dùng mặt phẳng cắt vật thể toàn bộ vật thể tại B – B
Vết cắt
+ Chiếu vết cắt lên MPHC Mặt cắt rời
(Biểu diễn ngoài hình chiếu)
Chú ý : - Mặt phẳng cắt ⊥ Cạnh vật
thể
- Mặt phẳng cắt // MPHC P
Mặt cắt
B - B
B - B
Hình cắt toàn phần
+ Chiếu vết cắt và phần còn lại
vật thể lên MPHC Hình cắt
toàn phần
Trang 9+ Trường hợp vật đối xứng nên ta có thể
dùng hình cắt kết hợp để giảm số lượng
hình vẽ
+ Để quan sát chỗ có rãnh của vật thể,
ta dùng một mặt phẳng cắt tại chỗ
cắt riêng phần
Hình cắt riêng phần
B - B
Hình cắt kết hợp
Đặt ngay trên vị trí tương
ứng của hình chiếu cơ bản
Được biểu diễn cùng với
hình chiếu cơ bản trên
cùng một hướng chiếu
B
B
B
B