Cac tieu chuan dung trong ban ve ky thuat

í nghĩa của việc tiờu chuẩn hoỏ bản vẽ + là “ngụn ngữ” của kỹ thuật Cần cú cỏc văn bản quy định chặt chẽ và thống nhất do Nhà nước ban hành  Những tiờu chuẩn về bản vẽ + Cỏc tiờu chuẩn

ChươngưIư: Nhữngưnguyênưtắcưcơư

bảnưvềưtrìnhưbàyưbảnưvẽ

I í nghĩa của việc tiờu chuẩn hoỏ bản vẽ

+ là “ngụn ngữ” của kỹ thuật

Cần cú cỏc văn bản quy định chặt chẽ và thống nhất do Nhà nước ban hành  Những tiờu chuẩn về bản vẽ

+ Cỏc tiờu chuẩn Nhà nước Việt Nam được viết tắt : TCVN

Vớ dụ : TCVN 8 : 93

8 là đăng ký số tiờu chuẩn về nột vẽ

93 là năm ban hành tiờu chuẩn + í nghĩa

- Nõng cao chất lượng bản vẽ, nõng cao năng suất lao động

- Học sinh : Rốn luyện ý thức tổ chức kỷ luật

+ là tài liệu kỹ thuật liờn quan tới sản phẩm, hàng hoỏ trong

thiết kế, chế tạo, lắp rỏp

+ là tài liệu chuyển giao cụng nghệ giữa cỏc quốc gia

Do đú :

Trong kỹ thuật, bản vẽ được coi là tài liệu như thế nào ?

II Các tiêu chuẩn về trình bày bản vẽ

1 Khổ giấy (TCVN 2- 74) Là kích thước tờ giấy sau khi xén

a Các loại khổ giấy

+ Khổ A0 : Khổ cơ sở có diện tích = 1 m2

+ Các khổ giấy khác chia từ A0

b Trình bày khổ giấy

+ Khung bản vẽ : Vẽ nét đậm

- Đặt ngang

- Đặt đứng

+ Lề trái  Đóng bản vẽ

+ Khung tên ở góc dưới

bên phải bản vẽ

A1

A1 A2

A2

A3

A3

A4 A4

297

5 25

210

25

5

Kích thước

(mm)

+ Khung tên : Vẽ nét liền đậm

- Kích thước khung tên

Giáo viên

VÏ H×nh häc

TL 1:1 Bài số 2

- Nội dung ghi trong khung tên

Trường THPT Ngô Quyền

Học sinh

140

25

4

5

6

7 8

Ô 1 : Học sinh

Ô 2 : Họ Tên học sinh

Ô 3 : Ngày hoàn thành bản vẽ

Ô 4 : Giáo viên

Ô 5 : Tên bản vẽ

Ô 6 : Tổ - Lớp -Trường

Ô 7 : Tỷ lệ

Ô 8 : Bài tập số

2 Tỷ lệ (TCVN 3 – 74)

Tỷ số giữa kích thước trên hình vẽ với kích thước thật tương ứng trên vật thể

Có 3 loại tỷ lệ :

+ Tỷ lệ thu nhỏ : 1:2; 1:2,5; 1:4;1:5; 1:10; 1:100; + Tỷ lệ phóng to : 2:1; 2,5:1; 5:1;10:1;

+ Tỷ lệ nguyên hình : 1:1 Chú ý :

- Ghi tỷ lệ vào trong bản vẽ : TL 2:1

-­Chọn tỷ lệ phụ thuộc bản vẽ và mức độ phức tạp của vật thể

- Dù vẽ theo tỷ lệ nào, con số kích thước ghi trên bản vẽ

là kích thước thật

Thực tế : Vật lớn, vật nhỏ  Thể hiện thu nhỏ phóng to

Tỷ lệ :

3 Đường nét (TCVN 8 – 93)

Quan sát vật thể : Có đường thấy, không thấy, đường tâm

và trục, Thê hiện theo các quy định

Phân chia giữa hình chiếu và hình cắt

b/3

Lượn sóng

Đường tâm, đường trục

b/3

Chấm gạch

mảnh

- Đường gióng, đường ghi kích thước

- Gạch gạch

b/3

Liền mảnh

Đường bao khuất

b/2

Đứt

Đường bao thấy Khung bản vẽ, khung tên

b 0,5 1,5

Liền đậm

(Cơ bản)

Ứng dụng

Bề rộng nét

Hình dạng Tên nét

Chú ý : Lựa chọn bề rộng nét vẽ phụ thuộc độ lớn

bản vẽ

Ví dụ :

1

2

4

3

5

1 : Nét cơ bản (Nét đậm)

Thể hiện các đường nhìn thấy

2 : Nét đứt

Thể hiện các đường không thấy

3 : Nét liền mảnh

Thể hiện các đường gióng và

đường ghi kích thước, đường

gạch gạch trong các mặt cắt và

hình cắt

4 : Nét chấm gạch mảnh

Thể hiện các đường tâm và đường trục

5 : Nét lượn sóng

Phân chia ranh giới giữa hình chiếu và hình cắt

Các nét được thể hiện trên hình biểu diễn của vật thể

4 Ghi kích thước (TCVN 9 – 85) : Xác định độ lớn của vật thể

a Các thành phần

+ Đường gióng : Giới hạn phần được ghi Vẽ bằng nét liền mảnh + Đường ghi : Xác định phần được ghi Vẽ bằng nét liền mảnh, 2 đầu có 2 mũi tên

+ Chữ số ghi : Chỉ kích thước thật, viết chính xác rõ ràng

b Các phần tử được ghi

+ Là đoạn thẳng :

Ví dụ : Đoạn thẳng AB

- Đường gióng : 2 đoạn thẳng ⊥ tại A, B

- Đường ghi : Đoạn thẳng // A B, 2 đầu có mũi tên

- Chữ số ghi : Trên và giữa đường ghi Hướng nghiêng 750

30

Vị trí chữ số ghi phụ thuộc vào độ

nghiêng đường ghi như các vị

trong hình vẽ

10

10

10

0 10

10

+ Là cung tròn

Ví dụ : Cung tròn CD

- Đường ghi : Có 3 cách và // phần tử cần ghi

- Chữ số ghi :Chỉ độ lớn cung ghi trên và giữa

đường ghi

Chiều chữ số góc phụ thuộc vào

độ nghiêng đường phân giác của

cung tròn ở các vị trí như hình vẽ

12

0 0

4 5 0

10

60 0

Chú ý :

- Mỗi kích thước được ghi 1 lần, không thừa, không thiếu

- Kích thước một chiều được ghi về một phía, lớn ở ngoài, nhỏ trong, đường gióng không cắt đường ghi

- Đường gióng nhô khỏi đường ghi 2 mm

- Có thể dùng đường tâm, trục, bao

làm đường gióng, không được làm

đường ghi

- Không để đường ghi cắt ngang đường bao

- Đường ghi ngắn  Mũi tên để ngoài

- Đường ghi nối tiếp nhau  Mũi tên

thay bằng chấm đậm hoặc gạch chéo

- Trước chữ số chỉ đường kính hình tròn phải có ký hiệu Ø Hình tròn lớn, đường ghi qua tâm và chữ số ghi trong

Ø 35

Hình tròn nhỏ, đường ghi qua tâm và chữ số

ghi bên ngoài

- Trước chữ số chỉ bán kính cung tròn phải có ký hiệu R

Cung tròn lớn, đường ghi qua tâm và chữ số ghi trong

Cung tròn nhỏ, đường ghi qua tâm và chữ số ghi bên ngoài

R5

5 Chữ và chữ số (TCVN 6 – 85)

+ Mọi chữ và chữ số viết trong bản vẽ phải theo khổ chữ

chọn theo tiêu chuẩn

+ Khổ chữ được tính theo chiều cao h của chữ in hoa

Các khổ chữ h : 14; 10; 7; 5; 3,5;

Khổ chữ được chọn tuỳ theo độ lớn của bản vẽ

+ Các chữ và chữ số có thể viết nghiêng 750 hoặc thẳng đứng