Sông nước Cà Mau

Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh : C àng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi , kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện.. Trên thì trời xanh , dưới thì nước xanh ,chung quanh mì

Kính chào quý thầy cô về dự giờ

thăm lớp!

Biên sọan và thực hiện NGUYỄN THỊ THÚY LOAN

GV Ngữ Văn Trường THCS HòaPhú – Tp Buôn Ma Thuột

KIỂM TRA BÀI CŨ :

-Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn là gì ? -Đoạn trích kể theo ngôi thứ mấy ? Chọn ngôi kể như thế có tác dụng gì ?

-Bài học về thói kiêu căng ,về lòng nhân ái:thói

kiêu căng có thể làm hại người khác,ở đời phải

biết yêu thương những người xung quanh, giúp

đỡ người yếu ,người kém may mắn hơn mình.

-Truyện kể theo ngôi thứ nhất, có tác dụng kể những điều mình biết ,mình suy nghĩ,ở đây kể được sự ân hận của Dế Mèn sau khi gây ra cái chết cho Dế Choắt.

Tuần 20

Tiết 77 : Văn bản

SÔNG NƯỚC CÀ MAU

(Trích Đất rừng phương Nam của Đoàn Giỏi )

Giang ,viết văn từ thời chống Pháp.

 Ông thường viết về thiên nhiên , cuộc sống, con người Nam Bộ.

 Tác phẩm chính : Cá bống

mú ,Hoa hướng dương, Ngọn tầm vông , Đất rừng phương Nam,Đường về Gia Hương…

-Thuyền chài (11) -Thuyền lưới (12)

d , Danh từ riêng : Chà Là, Cái Keo (2),

Miên (6), Chà Châu Giang (18)

Đoàn Giỏi

ban đầu về toàn cảnh.

+ Tiếp…ban mai : cảnh kênh

•Người kể có thể quan sát theo trình tự tự nhiên hợp lý,tả sông rạch,cảnh hai bên bờ,lúc tả kỹ, lúc lướt qua ,làm cho cảnh

hiện lên sinh động.

III Phân tích:

  1 Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh :

C àng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi , kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện Trên thì trời xanh , dưới thì nước xanh ,chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá.Tiếng rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa,cùng tiếng sóng rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày đêm không ngớt vọng về trong hơi gió muối

-thứ âm thanh đơn điệu triền miên ấy ru ngủ thính giác ,

càng làm mòn mỏi và đuối dần đi tác dụng phân biệt của thị giác con người trước cái quang cảnh chỉ lặng lẽ một màu xanh đơn điệu.

-Cảm nhận bằng thị giác,thính giác.

-Tả xen kể,liệt kê,điệp từ xanh,dùng những tính từ

chỉ màu sắc,trạng thái,cảm giác

 -Cảm nhận bằng thị giác, thính giác

=>Không gian mênh mông với nhiều sông ngòi, kênh rạch, cây cối phủ kín một màu xanh, sóng biển rì rào

-Sông ngòi ,kênh rạch chi chít như mạng nhện

-Trời xanh, nước xanh ,toàn một sắc xanh cây lá.

-Tiếng rì rào của rừng cây ,của sóng biển vọng về trong hơi gió

muối

-Tìm chi tiết nêu ấn tượng chung về kênh rạch,trời nước,

cây cối, sóng biển?

-Tác giả quan sát bằng giác quan nào? Nghệ thuật miêu

tả?

 2.Cảnh sông ngòi, Cảnh sông ngòi,

kênh rạch:

Đoạn hai nói về cách đặt tên các dòng sông ,

con kênh ở vùng Cà Mau Ví dụ:

 Rạch Mái Giầm vì hai bên bờ rạch mọc toàn

cây mái giầm cọng tròn xốp nhẹ

 Kênh Bọ Mắt vì ở đó tụ tập không biết cơ man nào là bọ mắt ,đen như hạt vừng,chúng cứ bay theo thuyền…

 Kênh Ba Khía vì hai bên bờ tập trung toàn con ba khía.

 Xã Năm Căn vì ngày xưa trên bờ chỉ có một cái lán năm căn.

 Cà Mau là nói trại theo chữ khơ mâu, tiếng Miên nghĩa là nước đen

Sông ngòi kênh rạch được đặt tên một cách dân dã, mộc mạc ,dựa vào đặc điểm sinh thái cây con , động thực

vật ven bờ để đặt tên.

 2.Cảnh sông ngòi, kênh rạch:

Dòng sông Năm Căn:

chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá

mạ ,màu xanh rêu, màu xanh chai lọ …loà nhoà ẩn hiện trong

sương và khói sóng ban mai.

Cảnh dòng sông Năm Căn và rừng đước được miêu tả qua

những chi tiết nào?

-Tác giả dùng lối so sánh, điệp từ ,tính từ chỉ

sắc thái xanh khác nhau làm cho cảnh dòng

sông và rừng đước hiện lên thật rộng lớn ,hùng vĩ .

• Câu hỏi thảo luận:

Trong câu: “thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt , đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn” :

• Có những động từ nào chỉ hoạt động của con

thuyền?

• Thay đổi trình tự những động từ ấy có ảnh hưởng

gì đến nội dung diễn đạt không?

• Nhận xét sự chính xác , tinh tế trong cách dùng từ

của tác giả ở câu này ?

•Đáp án :

-Các động từ ,cụm động từ: thoát qua ,đổ ra , xuôi về.

-Không thay đổi được vì sẽ sai lạc nội dung -Tác giả đã miêu tả chính xác hoạt động của con thuyền trong từng

khung cảnh.

1 45 6 10

2 Cảnh sông ngòi, kênh rạch:

Qua cách đặt tên các kênh rạch và miêu tả dòng sông Năm

Căn , rừng đước ,em thấy thấy cảnh thiên nhiên

ở đây như thế nào ?

-Thiên nhiên còn hoang sơ ,mang vẻ đẹp nên thơ ,

hấp dẫn, đầy bí ẩn.

Rừng tràm

Sân chim

3.Chợ Năm Căn:

Chợ nổi

Chợ nổi

3.Chợ Năm Căn:

Đáp án:

• Những túp lều lá thô sơ kiểu cổ nằm cạnh những

ngôi nhà gạch văn minh hai tầng.

• Thuyền chài, thuyền lưới, thuyền buôn dập dềnh trên

sóng.Những đống gỗ cao như núi chất dựa bờ

• Những bến vận hà nhộn nhịp dọc dài theo sông.

• Những ngôi nhà bè ban đêm , ánh đèn măng-sông

chiếu sáng như những khu phố nổi.

• Những người con gái Hoa kiều bán hàng xởi lởi.

• Những người Chà Châu Giang bán vải , những bà cụ

người Miên bán rượu,với đủ các giọng nói líu lô,đủ

III.Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

-Quan sát,miêu tả cụ thể,bao quát

-So sánh, liệt kê…

2 Nội dung:

Cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp hùng vĩ, rộng lớn ,đầy sức sống, Chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập ,trù phú ,độc đáo.

Nhờ đâu mà tác giả miêu

tả ,giới thiệu một vùng sông nước Cà Mau tường tận và hấp

dẫn đến như vậy?

Nhờ sự hiểu biết tường tận,gắn bó với con người và vùng đất này,nói rộng ra là lòng yêu thiên nhiên,

tình yêu quê hương , đất nước sâu sắc.

IV.Luyện tập:

 Kể tên con sông ở quê hương em,giới thiệu vắn tắt về con sông ấy?

Cảnh sông Sê-rê-pôc.

Bài tập củng cố:

Bài văn miêu tả cảnh gì?

A Cảnh buơn bán của người dân vùng sơng nước.

Sông nước Cà Mau

rạch

Cảnh dòng sông Năm Căn, rừng đước

SƠ ĐỒ BÀI HỌC

Sông nước Cà Mau

Cách đặt tên sông ngòi, kênh

rạch

Tiết 77:Văn bản

SÔNG NƯỚC CÀ MAU

(Trích Đất rừng phương Nam của Đoàn Giỏi)

1.Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh:

-Cảm nhận bằng thị giác,thính giác =>Không gian mênh mông với nhiều sông ngòi,kênh rạch,cây cối phủ kín một màu

xanh,sóng biển rì rào

2.Cảnh sông ngòi, kênh rạch:

-Tác giả dùng lối so sánh,điệp từ,tính từ chỉ sắc thái xanh khác nhau làm cho cảnh dòng sông và rừng đước hiện lên thật rộng lớn,hùng vĩ

-Thiên nhiên còn hoang sơ,mang vẻ đẹp nên thơ,hấp dẫn,đầy bí ẩn

3.Chợ Năm Căn:

-Tả cụ thể, bao quát, chú ý hình khối, màu sắc,âm thanh…

=>chợ Năm Căn thật tấp nập, đông vui, trù phú, độc đáo

-•H ướng dẫn học ở nhà: ng d n h c nhà: ẫn học ở nhà: ọc ở nhà: ở nhà:

• Vi t đo n văn trình bày c m nghĩ c a ết đoạn văn trình bày cảm nghĩ của ạn văn trình bày cảm nghĩ của ảm nghĩ của ủa

em v vùng Cà Mau qua bài “Sông ề vùng Cà Mau qua bài “Sông

n c Cà Mau” ước Cà Mau”.

• H c ghi nh ọc ghi nhớ ớc Cà Mau”.

• So n bài “So sánh” ạn văn trình bày cảm nghĩ của

Kết thúc tiết học.

Lớp học Tốt !

Kính chào tạm biệt

quý thầy cô