Bên cạnh việc tổ chức thực hiện các chính sách an sinh xã hội hiện có trong từng giai đoạn, Nhà nước ta đã dần dần thể chế hoá các hoạt động đó bằng hệ thống pháp luật an sinh xã hội, tạ
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Ước muốn có một cuộc sống tốt đẹp, hạnh phúc là ước muốn ngàn đời của con người Nhưng cuộc sống của con người không phải lúc nào cũng êm ả, thuận buồm xuôi gió mà ngược lại con người luôn phải đối mặt với rủi ro, thiên tai, địch hoạ, bệnh tật, ốm đau, sức yếu tuổi già, khủng hoảng kinh tế – xã hội Luôn rình rập, đe doạ tới sự an toàn cuộc sống, vì thế An sinh xã hội cũng là nguyện vọng, là ước muốn của mọi con người
Nhà nước ta là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, do dân và vì dân Mục tiêu chiến lược “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Bên cạnh việc
tổ chức thực hiện các chính sách an sinh xã hội hiện có trong từng giai đoạn, Nhà nước ta
đã dần dần thể chế hoá các hoạt động đó bằng hệ thống pháp luật an sinh xã hội, tạo khung pháp lý cho mọi người dân, đặc biệt các đối tượng yếu thế, thiệt thòi, dễ bị tổn thương được bảo vệ chăm sóc Để đạt được tiến bộ và công bằng xã hội, việc trợ giúp các đối tượng tượng yếu thế trong xã hội không chỉ là nhiệm vụ, trách nhiệm của Nhà nước
và nhân dân mà còn chứa đựng cội nguồn của truyền thống nhân văn, đạo lý tốt đẹp của một dân tộc có bề dày lịch sử hàng nghìn năm
Bảo vệ giúp đỡ người tàn tật là trách nhiệm của gia đình và toàn xã hội là việc làm thường xuyên của các cấp ủy Đảng chính quyền địa phương, để phát huy sức mạnh cộng đồng sự phối hợp của các tổ chức xã hội và hợp tác quốc tế
Qua thời gian được nghiên cứu môn học An sinh xã hội và việc thực hiện các chính
sách an sinh xã hội tại địa phương, em lựa chọn đề tài: “An sinh xã hội đối với trẻ em khuyết tật ở phường Thạnh Xuân, Quận 12, Tp.HCM - Thực trạng và giải pháp ”
Do kiến thức còn hạn chế, bài viết của em không tránh khỏi những sai sót Rất mong được
sự chỉ bảo của các thầy cô trong khoa CTXH đặc biệt là giảng viên Th.S Nguyễn Thanh
Hải giúp đỡ, bổ sung kiến thức để bài viết của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU
A CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN
I Cơ sở lý luận:
1 Khái niệm.
1.1- Khái niệm An sinh xã hội:
Trên cơ sở những khái niệm của các tổ chức quốc tế, của chuyên gia Việt Nam trong các tài liệu hội thảo; Kinh nghiệm thực tiễn của các nước trong quá trình phát triển
hệ thống an sinh xã hội, kinh nghiệm thực tiễn của Việt Nam có thể đúc kết đưa ra một khái niệm hoàn chỉnh, phù hợp hơn về an sinh xã hội, nó bao gồm được cái phổ biến của thế giới và cái đặc thù của Việt Nam, như sau:
An sinh xã hội là một hệ thống các cơ chế, chính sách, các giải pháp của Nhà nước
và cộng đồng nhằm trợ giúp mọi thành viên trong xã hội đối phó với các rủi ro, các cú sốc
về kinh tế – xã hội làm cho họ suy giảm hoặc mất nguồn thu nhập do bị ốm đau, thai sản, tai nạn, bệnh nghề nghiệp, già cả không còn sức lao động hoặc vì các nguyên nhân khách quan khác rơi vào hoàn cảnh nghèo khổ, bần cùng hoá và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cho cộng đồng, thông qua các hệ thống chính sách về Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y
tế, trợ giúp xã hội và trợ giúp đặc biệt
1.2- Khái niệm người tàn tật
Trên thế giới có rất nhiều quan niệm về người tàn tật mỗi nước, mỗi khu vực, mỗi ngành đều có những quan niệm khác nhau để phù hợp đáp ứng cho mục đích nghiên cứu của mình
* Theo tổ chức y tế thế giới:
Người tàn tật là người không bình thường được chia làm 4 cấp độ khác nhau
- Khuyết tật: Là sự khiếm khuyết giảm sút và rối loạn cơ cấu tổ chức trong một chức năng tâm lý, sinh lý giải phẫu của con người
- Mất khả năng: là giảm sút mất khả năng thực hiện một hoạt động chức năng trong điều khiển hoặc trong phạm vi sinh hoạt bình thường do khuyết tật gây ra
Trang 3- Tàn tật: Là sự mất mát thiệt thòi do khuyết tật gây ra khiến cho họ không thực hiện được một phần hay toàn bộ công việc bình thường mà người bình thường có thể làm được
- Tàn phế: là tàn tật nặng về thể lực, trí lực, cuộc sống của họ hoàn toàn phụ thuộc vào người thân và cộng đồng
* Theo tổ chức lao động thế giới ( ILO):
Người tàn tật là người triển vọng tìm kiếm duy trì và tiến bộ trong một việc làm thích hợp bị hạn chế đáng kể do những tổn thương về thể lực, trí tuệ
+ Tóm lại: Người tàn tật là người mất hoặc giảm khả năng do tàn tật dẫn tới gặp khó khăn và trở ngại trong các hoạt động sinh hoạt, học tập và đời sống
* Đối với Việt Nam:
Khái niệm người tàn tật được quy định rõ tại pháp lệnh về người tàn tật, được thông qua ngày 30/7/1998
Người tàn tật là người không phân biệt nguồn gốc gây ra tàn tật, là người bị khiếm khuyết một hay nhiều bộ phận của cơ thể hoặc chức năng biểu hiện dưới những dạng tật khác nhau, làm suy giảm khả năng hoạt động, khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp nhiều khó khăn
- Khái niệm của Bộ y tế: Người tàn tật là người có khuyết tật thể hiện ở những rối loạn về tâm lý, sinh lý hoặc một chức năng nào đó của con người như: nghe, nhìn, vận động thần kinh
- Khái niệm của Bộ LĐTB&XH: Người tàn tật là người có khuyết tật không có khả năng tự nuôi sống bản thân phải dựa vào người thân, cộng đồng và sự trợ giúp của nhà nước
- Theo pháp lệnh của người tàn tật: Người tàn tật là người không phân hiệt nguồn gốc gây ra tàn tật, là người khiếm khuyết một hay nhiều bộ phận của cơ thể hoặc chức năng biểu hiện dưới những dạng tật khác nhau, làm giảm khả năng lao động, học tập sinh hoạt gặp nhiều khó khăn
II CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Trang 4Một trong những quan điểm cơ bản trong hoạch định chủ trương đường lối của Đảng ta là coi trọng con người đây vừa là truyền thống đạo lý của dân tộc ta từ lâu đời, vừa là mục tiêu, là động lực của sự phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa mà trong một xã hội phát triển thì không thể có những con người còn sống khổ cực khó khăn Nhất là đối với người tàn tật mà trong số đó lại có những người đã từng cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc như thương binh, bệnh binh…
Người tàn tật thuộc nhóm người yếu thế, mọi hoạt động trong đời sống hàng ngày đều gặp phải khó khăn do sự cản trở của những người khuyết tật họ không có được thuận lợi như những người bình thường Vì vậy cần tạo điều kiện thuận lợi trong đời sống sinh hoạt hàng ngày, chia sẻ khó khăn làm cho họ cuộc sống của người khuyết tật lạc quan, vươn lên tật nguyền hòa nhập với cuộc sống cộng đồng.
Về việc chăm sóc người tàn tật, Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến việc bảo vệ chăm sóc và tạo điều kiện cho người tàn tật hòa nhập cộng đồng, luôn quan tâm đến các hoạt động để người tàn tật tự vươn lên bằng nghị lực của chính mình.
Đó là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta Việc làm này không những của đảng và nhà nước mà của toàn xã hội Để xây dựng nhà nước ta giàu mạnh công bằng, dân chủ và văn minh, trong những năm gần đây Đảng và nhà nước ta đã có những biện pháp hưũ hiệu nhằm ngăn chặn khuyết tật, phục hồi chức năng cho người tàn tật, nhằm đem lại sự bình đẳng và tạo cơ hội cho người tàn tật trong xã hội Điều đó được thể hiện bằng các hệ thống chính sách các văn bản pháp luật cụ thể:
- Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992
- Nghị định 55/1999/NĐ- CP ngày 10/7/1999 của Chính Phủ về quy định thi hành một số điều của pháp lệnh người tàn tật
- Quyết định 590/TTg ngày 4/12/1993 của Chính phủ về việc thành lập hội cứu trợ trẻ em bị tàn tật.
Trang 5- Nghị định số 81/CP ngày 23/11/1995 của Chính phủ về việc quy định và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật lao động về người tàn tật.
- Thông tư liên bộ số 13/TTLB/LĐTBXH – GDĐT ngày 17/6/1995 của Bộ lao động TB&XH và Bộ GDĐT hướng dẫn triển khai thực hiện NĐ 26/CP ngày 17/4/1995 của chính phủ về việc giao nhiệm vụ dạy văn hóa cho trẻ bị bị tàn tật.
- Nghị định 67/2007- NĐ- CP ngày 13/4/2007 của Chính phủ về chính sách trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội xã hội.
- Thông tư số 09/2007 TT- BLĐTBXH ngày 13/7/2007 Hướng dẫn một số điều của Nghị định số 67/2007- NĐ- CP.
- Nghị định số 62/2009/NĐ- CP ngày 27/7/2009 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật bảo hiểm y tế.
Người tàn tật có những đặc thù riêng vì vậy trách nhiệm của Đảng và chính quyền địa phương phải hỗ trợ giúp đỡ bộ phận dân cư này để giảm bớt những khó khăn thiệt thòi để họ vươn lên hòa nhập cộng đồng nên các chính sách ban hành được đặt ra như một yếu tố khách quan cần thiết.
Ngoài ra còn một số các chương trình dự án trong và ngoài nước cũng đã và đang được thực hiện trên cả nước nhằm hỗ trợ cho người tàn tật trong việc học hành, tạo việc làm tăng thu nhập cải thiện đời sống và chăm sóc sức khoẻ chỉnh hình.
Song nhìn chung số đối tượng được hưởng thụ còn ít nhất là từ các chương trình dự án, mức trợ cấp còn thấp chủ yếu mới chỉ giải quyết được việc xoá đói thực tế chưa giảm được nghèo nhất là trong điều kiện công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước như hiện nay Với nền kinh tế – xã hội phát triển thì các chính sách đối với những người yếu thế, tàn tật càng phải được quan tâm nghiên cứu sửa đổi bổ xung
để đáp ứng với tình hình thực tế và nhu cầu về chất lượng cuộc sống ngày càng cao của xã hội nói chung của người tàn tật nói riêng
Trang 6B: THỰC TRẠNG TRẺ KHUYẾT TẬT TẠI PHƯỜNG THẠNH XUÂN QUẬN 12 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH:
1 Tình hình thực tế trẻ khuyết tật trên địa bàn Phường Thạnh Xuân Quận 12 Tp.HCM.
Hiện nay theo điều tra, trên địa bàn Phường hiện có tổng số trẻ khuyết tật là 78 em
so với dân số chiếm 0.175%
- Trong 78 trẻ khuyết tật được chia ra như sau:
Khuyết tật thị giác: 3 trẻ
Khuyết tật thính giác: 9 trẻ
Khuyết tật vận động: 37 trẻ
Khuyết tật tâm thần: 14 trẻ
Khuyết tật trí tuệ: 15 trẻ
Nhìn chung trong những năm gần đây số trẻ em khuyết tật tăng chậm do tác động của công tác giáo dục, tuyên truyền, các chính sách pháp luật của nhà nước đã thực sự đi vào cuộc sống như: Chính sách về dân số kế hoạch hoá gia đình, về công tác phòng chống lụt bão, về công tác bảo vệ sức khoẻ, về bảo vệ môi trường, về bài trừ mê tín dị đoan
2 Tình hình thực hiện các chính sách an sinh xã hội đối với trẻ khuyết tật tại phường Thạnh Xuân Quận 12 Tp.HCM:
2.1- Trợ cấp xã hội:
Thực hiện nghị định số 67/2007/NĐ-CP ngày 13/4/2007 của Chính phủ về chính sách trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội, Thông tư số 09/2007/TT-BLĐTBXH ngày 13/7/2007 của Bộ LĐTBXH hướng dẫn thực hiện một số điều của nghị định số 67/2007/NĐ Điều 4 - Pháp lệnh về người tàn tật số 06/1998/PL-UBTVQH ngày 30/7/1998 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội Người tàn tật nặng không có nguồn thu nhập
và không có nơi nương tựa được trợ cấp nuôi dưỡng tại cộng đồng, hoặc được chăm sóc, nuôi dưỡng tại các cơ sở của Nhà nước, của các tổ chức xã hội
- Trợ cấp nuôi dưỡng tập trung các cháu khuyết tật tại phường Thạnh Xuân Quận
12 là: 78 cháu Mức trợ cấp theo Nghị định số 07/2007/NĐ-CP là 380.000 đồng/người/tháng
Ngoài ra UBND Phường còn vận động các cơ quan, tổ chức, các cá nhân trợ giúp các đối tượng và sử dụng nguồn hỗ trợ theo đúng quy định hiện hành để nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho các đối tượng
Bảng 1: Số lượng trẻ khuyết tật phường Thạnh Xuân Quận 12 Tp.HCM
Trang 71 Khu phố 1 5 6,4
Nguồn: Báo cáo tổng kết số lượng trẻ em khuyết tật năm 2016
2.2- Về y tế:
- Theo thống kê: Số trẻ khuyết tật được cấp thẻ BHYT theo Nghị định số 63/2005/NĐ- CP ngày 16/5/2005 trên địa bàn là 78 trẻ Ngoài ra còn được thăm khám thường xuyên vào mỗi tháng
2.3- Về giáo dục:
- Đa phần thì trẻ được học tập tại các trung tâm dành cho trẻ khuyết tật, nhưng cũng
có 50% số trẻ không thể đến trường vì hoàn cảnh gia đình cũng như tình trạng sức khỏe của trẻ Chỉ có 1,28 % trẻ là được học tập tại cộng đồng chung với những trẻ bình thường Nhưng do điều kiện ở lớp học không được hỗ trợ, cũng như kinh phí học tập đều phải đóng ở mức 100% như các trẻ bình thường nên gia đình cũng cho trẻ nghĩ từ giữa năm lớp 10
2.4- Chỉnh hình phục hồi chức năng:
- UBND Phường cũng phối hợp với Lao động thương binh xã hội phường và hội chữ thập đỏ phường trao tặng phương tiện đi lại cho cho trẻ khuyết tật vận động, trao kính cho trẻ bị khiếm thị, và tai nghe cho trẻ bị khiếm thính Còn những trẻ khuyết tật vể tinh thần thì cũng được hỗ trợ về mặt kinh tế để gia đình có điều kiện chăm lo các em
Bên cạnh những việc đã làm được về công tác an sinh xã hội tại địa phương thì vẫn còn những việc chưa làm được như : chưa rà soát được hết các đối tượng là trẻ khuyết tật nặng, không có nguồn thu nhập và không có nơi nương tựa; trẻ khuyết tật nặng tuy có người thân thích nhưng họ già yếu hoặc quá nghèo để xem xét cho hưởng trợ cấp hàng tháng Đảm bảo để tất cả các đối tượng theo quy định của nhà nước, dù ở vùng sâu, vùng
xa đều được thụ hưởng các chính sách hỗ trợ theo quy định
3 Những khó khăn trong quá trình thực hiện chính sách an sinh:
Chưa rà soát nắm chắc số đối tượng khuyết tật, điều kiện hoàn cảnh của từng đối tượng nhất là những trẻ khuyết tật nặng, không có nguồn thu nhập, không có nơi nương tựa và trẻ khuyết tật nặng tuy có người thân thích nhưng họ già yếu hoặc quá nghèo, để xem xét kịp thời giúp đỡ
Trang 8Chưa đảm bảo tất cả các đối tượng là trẻ khuyết tật được hưởng theo quy định của nhà nước, các chế độ chính sách của Đảng, nhà nước, được tiếp cận với các dịch vụ xã hội
Các cán bộ làm công tác xã hội tại phường chưa nắm rõ các quy định chính sách
hỗ trợ cho trẻ khuyết để trẻ có thể tái hòa nhập cộng đồng
Trang 9KẾT LUẬN
Bảo vệ, chăm sóc và tạo điều kiện để trẻ khuyết tật hòa nhập cộng đồng là những hoạt động có ý nghĩa cả về kinh tế, chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc, là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta.Nhất là gia đình lại là chỗ dựa là nguồn hỗ trợ duy nhất của họ Gia đình khó khăn, kinh tế sa sút khi trong nhà có trẻ khuyết tật và lại càng khó khăn hơn khi trẻ khuyết tật không còn khả năng tự phục vụ, tự sinh hoạt hoặc tự kiếm sống
Vấn đề chăm sóc trẻ khuyết tật không phải là vấn đề xã hội thuần tuý mà là một vấn đề kinh tế - xã hội, do đó phải thống nhất chính sách kinh tế với chính sách xã hội Trong những năm qua vấn đề chăm sóc trẻ khuyết tật đã đạt được những thành tựu nhất định Tuy nhiên công tác này vẫn còn gặp nhiều những khó khăn thách thức, điều đó đòi hỏi công tác chăm sóc trẻ khuyết tật phải thực hiện một cách thiết thực, tích cực và vững chắc Thực tế cho thấy chăm sóc trẻ khuyết tật phải có sự đóng góp của toàn xã hội, mới phát huy được tính nhân đạo của quần chúng nhân dân, trong đó Nhà nước là hạt nhân Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và chỉ đạo quản lý thống nhất của Nhà nước trong chương trình quốc gia về chăm sóc người khuyết tật Đây là một vấn đề xã hội không phải giải quyết một sớm, một chiều và của riêng vùng kinh tế nào, địa phương nào mà là một chương trình mang tính quốc gia và phải thực hiện lâu dài nhằm tiến tới một xã hội ổn định và công bằng và văn minh
Trang 10TÀI LI ỆU THAM KHẢO
1.Giáo trình Nhập môn An sinh Xã Hội – Trường Đại học Lao Động Xã Hội
2.Báo cáo công tác thực hiện trợ cấp xã hội phường Thạnh Xuân năm 2015 - 2016
3.Luật người khuyết tật: Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 51/2001/QH10;
Quốc hội ban hành Luật người khuyết tật.
4.Trang web: www.dantri.com.vn
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
LĐTBXH: Lao động thương binh xã hội
PHCN: Phục hồi chức năng
UBND: Ủy ban nhân dân
XĐGN: Xóa đói giảm nghèo