Kim Lân- Làng Câu 2: 1,0 Vì sao Chính Hữu đặt tên cho bài thơ về tình đồng đội của những người lính là Đồng chí?. Câu 3: 2,0 Viết một đoạn văn nghị luận ngắn khoảng 10- 12 dòng theo l
Trang 1MÔN: NGỮ VĂN 9
MA TRẬN ĐỀ
Cấp độ
Chủ đề
Tiếng Việt
- Các thành
phần biệt lập
- Liên kết câu
- Nhận diện các thành phần biệt lập qua các đoạn văn
- Xác định các phép liên kết câu thông qua hai đoạn văn
Số câu 1
Số điểm 2
Số câu 1
Số điểm 2 Văn học
- Đồng chí
- Những ngôi
sao xa xôi
- Giải thích nhan đề hai tác phẩm
Số câu 1
Số điểm 1
Số câu: 1
Số điểm 1 Tập làm văn
- văn bản nghị
luận theo
phương pháp
diễn dịch
- Nghị luận về
một đoạn thơ,
bài thơ
- Phương pháp diễn dịch
- Bức tranh chuyển mùa cuối hạ sang thu trong bài thơ
Sang thu.
- Bàn về sức mạnh kì diệu của văn nghệ
- Cảm nhận về bài
thơ Sang thu về nội
dung và nghệ thuật
Viết đoạn văn ngắn ( khoảng 10-12 dòng)
Viết bài văn nêu cảm nhận về bức tranh giao mùa
trong bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh
Số câu 2
Số điểm: 7
Số câu 2
Số điểm: 7
Số điểm: 2
Số câu : 1
Số điểm: 1
Số câu 2
Số điểm: 7
Số câu : 4
Số điểm: 10
Trang 2MÃ ĐỀ 1
Câu 1: (2,0) Tìm phép liên kết trong các đoạn văn sau:
a) Ở rừng mùa này thường như thế Mưa Nhưng mưa đá Lúc đầu tôi không biết Nhưng rồi có tiếng lanh canh gõ trên nóc hang Có cái gì vô cùng sắc xé không khí ra từng mảnh vụn Gió Và tôi thấy đau, ướt ở má
( Lê Minh Khuê- Những ngôi sao xa xôi) b) Hay là quay về làng?
Vừa chớm nghĩ như vậy ông lão đã lập tức phản đối ngay.
( Kim Lân- Làng)
Câu 2: (1,0)
Vì sao Chính Hữu đặt tên cho bài thơ về tình đồng đội của những người lính là Đồng chí?
Câu 3: (2,0)
Viết một đoạn văn nghị luận ngắn ( khoảng 10- 12 dòng) theo lối diễn dịch bàn về sức mạnh kì diệu của văn học đối với con người
Câu 4: (5,0)
Cảm nhận của em về khoảnh khắc giao mùa cuối hạ sang thu trong bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh
MÃ ĐỀ 2
Câu 1: (2,0)
Xác định thành phần biệt lập trong các câu sau và chỉ ra những từ ngữ thể hiện thành phần biệt lập đó:
a) - Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ Đi bốn năm hôm mới lên đến đây, vất vả quá!
b) Suốt cuộc đời, từ lúc lọt lòng đến lúc nhắm mắt xuôi tay, tre với người sống chết có nhau, chung thuỷ.
c) Chao ôi, có thể là những cái đó Những cái đó ở thật xa Rồi bỗng chốc, sau một cơn mưa đá,
chúng xoáy mạnh như sóng trong tâm trí tôi.
Câu 2: (1,0)
Tựa đề Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê, theo em có ẩn ý gì không?
Câu 3: (2,0)
Viết một đoạn văn nghị luận ngắn ( khoảng 10- 12 dòng) theo lối diễn dịch bàn về sức mạnh kì diệu của văn học đối với con người
Câu 4: (5,0)
Cảm nhận của em về khoảnh khắc giao mùa cuối hạ sang thu trong bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
MÃ ĐỀ 1:
Câu 1:
a) Phép nối: nhưng; và (1,0)
b) Phép thế: như vậy thế cho hay là quay về làng (1,0)
Câu 2:
- Đồng chí là những người cùng chung chí hướng, lí tưởng cao đẹp (0,25)
- Đây cũng là cách xưng hô của những người cùng trong một đoàn thể cách mạng (0,25)
Trang 3- Nhan đề nhấn mạnh tình đồng chí chính là bản chất cách mạng của tình đồng đội và thể hiện sâu sắc tình đồng đội (0,5)
MÃ ĐỀ 2
Câu 1:
a) Thưa ông : thành phần gọi- đáp (0,5)
- vất vả quá!: thành phần cảm thán (0,5)
b) từ lúc lọt lòng đến lúc nhắm mắt xuôi tay: thành phần phụ chú (0,5)
c) Chao ôi: thành phần cảm thán (0,5)
Câu 2:
- Tựa đề Những ngôi sao xa xôi gợi về hình ảnh những ngôi sao nhỏ, sáng trong, lấp lánh trên
bầu trời cao vời vợi (0,25)
- Đó còn là vẻ đẹp tâm hồn của ba cô gái thanh niên xung phong sống trên cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn trong kháng chiến chống Mĩ với những phẩm chất tốt đẹp: dũng cảm, hồn nhiên, lắm mơ mộng, giàu cảm xúc…(0,5)
- Có thể xa xôi về không gian, thời gian nhưng tâm hồn họ vẫn toả sáng như những ngôi sao lung linh, bất tận (0,25)
Câu 3:
+ Về hình thức (0,5)
- Viết đoạn văn ngắn ( khoảng 10- 12 dòng) theo lối diễn dịch
+ Về nội dung:
- Giải thích khả năng kì diệu của văn học đối với con người (0,25)
Tác phẩm văn học có giá trị sẽ giúp con người nhận thức được hiện thực cuộc sống, tự nhận thức được chính mình, tự xây dựng mình (0,25)
Tác phẩm văn học có giá trị góp phần nâng cao đời sống tâm hồn tình cảm cho con người (0,25)
- Văn học có khả năng kì diệu đó là nhờ văn nghệ có những đặc điểm riêng trong nội dung phản ánh
Và sự tác động đến người đọc (0.25)
Văn học phản ánh nhiều cung bậc tình cảm, nghĩ suy của con người trong đời sống thường ngày thông qua lăng kính chủ quan và cảm xúc của ngưưoì nghệ sĩ (0,25)
Từ đó văn học đi sâu vào nhận thức, lay động cảm xúc, tâm hồn con người bằng con đường của cảm xúc, con tim Người đọc được sống cùng cuộc sống nội tâm của nhân vật và của người viết (0,25)
Câu 4: (5,0)
*) Yêu cầu chung:
- Đề yêu cầu nghị luận về bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh ( có thể kết hợp nhiều thao tác nghị luận) Ngoài việc nắm vững bài thơ, bài làm cần nêu được các ý kiến đánh giá và cảm thụ riêng về nội dung, nghệ thuật của bài thơ
*) Gợi ý:
* Nội dung:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, cảm xúc về bức tranh mùa thu trong thời khắc giao mùa cuối hạ sang thu (0,5)
- Cảm nhận về bức tranh mùa thu ở đồng quê Bắc Bộ qua những dấu hiệu đặc trưng, dân dã:
+ Hương ổi len nhẹ vào không gian, phả vào gió thu se lạnh khiến cả đất trời và lòng người nồng nàn, mê đắm Đó là hương vị dẫn dã làm nên nét mới cho thu và thơ (0,25)
+ Sương thu giăng mắc nhẹ nhàng với nhữg bước đi chầm chậm, cố ý như đi chậm lại để thể hiện tâm trạng con người (0,25)
Trang 4+ Với sự tinh tế của ngòi bứt tài hoa, Hữu Thỉnh làm lay động lòng người bằng cách sử dụng từ ngữ
để nói lên tâm trạng hụ hẫng, bâng khuâng của một con ngưưoì dù sang thu nhưng vân còn nồng nàn nắng hạ (0,25)
- Không gian nghệ thuật của bức tranh lúc sang thu càng được mở rộng (0,5)
+ Dòng sông chậm rãi duyên dáng hơn, không còn ào ạt như dòng chảy của mùa hè (0,25)
+ Những cánh chim bắt đầu đi tìm nơi tránh rét ở phương nam (0,25)
+ Hình ảnh liên tưởng sáng tạo độc đáo với đám mây là cầu nối thời gian vắt nừa mình từ mùa hạ sang bờ bên kia của mùa thu… (0,25)
- Bước đi của thời gian đã làm dịu bớt cái gắt gao của nắng, tiếng vang động của sấm và những cơn mưa giông ào ạt của mùa hè (0,25)
+ Khổ cuối được tác giả lồng ghép yếu tố tả thực và ý nghĩa ẩn dụ sâu sắc qua hình ảnh hàng cây đứng tuổi(0,25)
Hàng cây là quen với tiếng sấm động của mà hè giờ không còn giật mình nữa (0,25)
Hay đó là con người đã trải qua những bất thường quả cuộc sống giờ không còn bất ngờ trước những tác động của ngoại cảnh (0,25)
- Mùa thu vừa chớm rất nhẹ, rất mỏng và êm, vừa thực vừa hư, đang mang lại những cảm giác mới
mẻ và suy ngẫm cho con người (0,25)
- Bức tranh thu của Hữu Thỉnh đã gợi bao cảm xúc, suy nghĩ về thiên nhiên, đất nước và cuộc đời trong lòng người đọc (0,5)
* Nghệ thuật:
- Thể thơ năm chữ với giọng thơ nhẹ nhàng, đầm thắm về bức tranh màu thu lắng đọng, trữ tình (0,25)
- Sử dụng từ láy tạo hình đặc sắc: chùng chình, vội vã, dềnh dàng.(0,25)
- Các hình ảnh liên tưởng, sáng tạo độc đáo, các biện pháp tu từ góp phần thể hiện tâm trạng con người trong khoảnh khắc giao mùa, giao thời (0,25)
GV : Trần Thị Tú Nga