TRINH CONG SON

Chúng tôi l ng i mà nghe, bài hát hay quá, cô Hà Thanh hát hay quá... Nh ng ch a có thành ph... Và có thêm.

 N m 1943 t Daklak ông theo gia ình chuy n v Hu Ông h c tr ă ừ đ ể ề ế ọ ườ ng ti u ể

h c Nam Giao (nay là Tr ọ ườ ng An), vào tr ườ ng Pellerin, theo h c tr ọ ườ ng Thiên

H u (Providence) Ông t t nghi p tú tài ban Tri t t i Chasseloup Laubat, Sài Gòn ự ố ệ ế ạ

H c tr ọ ườ ng S Ph m Quy Nh n khoá I (1962-1964) Sau khi t t nghi p ông lên ư ạ ơ ố ệ

d y h c và làm Hi u tr ạ ọ ệ ưở ng m t tr ộ ườ ng Ti u h c B o L c (Lâm ể ọ ở ả ộ Đồ ng) Sau

1965, ông b h n ngh d y h c, v s ng và sáng tác t i Saigon ỏ ẳ ề ạ ọ ề ố ạ

 Sau 1975 ông sống ở Huế một thời gian dài và sau ó vào h n t i Saigon đ ở ẳ ạ

 Ngoài Âm nhạc, tác phẩm của ông còn gồm nhiều thể loại thuộc các lãnh vực nh ư : Th , V n và H i H a ơ ă ộ ọ

 Ông tự học nhạc, bắt đầ u sáng tác n m 1958 v i tác ph m ă ớ ẩ đầ u tay Ướ t Mi (Nhà

Xu t B n An Phú in n m 1959) Cho ấ ả ă đế n nay nh c s ã sáng tác h n 600 tác ph m, ạ ĩ đ ơ ẩ

có th ể đượ c phân lo i d ạ ướ i 3 đề ụ ớ m c l n: Tình Yêu Quê H ươ ng – Thân Ph n ậ

 N m 1972, ông o t gi i th ă đ ạ ả ưở ng a Vàng Nh t B n v i bài "Ng i Con" Đĩ ở ậ ả ớ ủ Đ (trong Ca Khúc Da Vàng) qua ti ng hát c a ca s Khánh Ly phát hành trên 2 tri u b n ế ủ ĩ ệ ả

 Giải th ưở ng cho Bài hát hay nh t trong phim "T i L i Cu i Cùng ấ ộ ỗ ố

 Giải Nhất của cuộc thi "Những bài hát hay nhất sau 10 n m chi n tranh" ă ế

v i bài "Em Nông Tr ớ Ở ườ ng, Em Ra Biên Gi i" ớ

 Giải Nhất cuộc thi "Hai m ươ ă i n m sau" v i bài "Hai M ớ ươ i Mùa N ng L " ắ ạ

 N m 1997 ông o t gi i th ă đ ạ ả ưở ng l n c a H i Nh c S cho m t chu i bài hát: ớ ủ ộ ạ ĩ ộ ỗ

"Xin Tr N Ng ả ợ ườ i", "Sóng V âu", "Em i B L i Con ề Đ Đ ỏ ạ Đườ ng"

 Trịnh Công S n có tên trong t i n Bách Khoa Pháp "Encyclopédie de tous les ơ ự đ ể pays du monde" (Coll Les Millions)

 Quan niệm sáng tác: "Tôi chỉ là một tên hát rong i qua mi n đ ề đấ t này để hát lên nh ng linh c m c a mình v nh ng gi c m ữ ả ủ ề ữ ấ ơ đờ ư ả i h o "

 Quan niệm sống: "Sống trong đờ ố i s ng c n có m t t m lòng, dù không ầ ộ ấ để làm gì c , dù ch ả ỉ để … gió cu n i! ố đ

 Các tuyển tập ca khúc nổi tiếng: Ca Khúc Trịnh Công S n,Tình Khúc ơ

Tr nh Công S n, Tu i á Bu n, Khói Tr i Mênh Mông, Ca Khúc Da Vàng, Kinh ị ơ ổ Đ ồ ờ

Vi t Nam, Ta Ph i Th y M t Tr i, Ph Khúc Da Vàng, Nh Cánh V c Bay, T ệ ả ấ ặ ờ ụ ư ạ ự Tình Khúc, L i ờ Đấ Đ ũ t á C ,Th n Tho i Quê H ầ ạ ươ ng Tình Yêu và Thân Ph n, M t Cõi ậ ộ

i V , Huy n Tho i M , C Xót Xa a, Em Còn Nh Hay Em ã Quên, Nh ng

Bài Ca Không N m Tháng ă

Khi nghe tin ông m t ca s Khánh Ly ã phát bi u: "Ông Tr nh Công S n không ấ ĩ đ ể ị ơ

c a riêng ai Ông là c a t t c m i ng ủ ủ ấ ả ọ ườ i Ông yêu dân t c và quê h ộ ươ ng Vi c ông ệ ở

l i và n m xu ng trên quê h ạ ằ ố ươ ng là i u úng T ông, tôi ã thành danh, và quan đ ề đ ừ đ

tr ng h n là thành nhân S ng cùng v i tên tu i c a ọ ơ ố ớ ổ ủ

ông g n 40 n m v i nh ng l i ông d n b o ph i s ng gi a ầ ă ớ ữ ờ ặ ả ả ố ữ đờ ớ i v i m t t m ộ ấ lòng, và s ng v i ng ố ớ ườ ằ i b ng s t t Ông là m t n a ự ử ế ộ ử đờ ố i s ng c a tôi." ủ

s Tr nh Công S n v i ti ng hát Khánh Ly, h ca t ng m t “n hoàng chân ĩ ị ơ ớ ế ọ ụ ộ ữ đấ t”,

h nh c i nh c l i Khánh Ly là m t ca s t Dalat “M t ca s t Dalat” chao i ọ ắ đ ắ ạ ộ ĩ ừ ộ ĩ ừ ơ nghe mà vui s ướ ng quá, b n bè tôi, gia ình b m anh ch tôi, hình nh t t c ạ đ ố ẹ ị ư ấ ả

ng ườ i dân Dalat và riêng tôi b ng c m th y hãnh di n vô cùng, sung s ỗ ả ấ ệ ướ ng nh là ư

ng ườ i nhà mình v a gi t gi i huy ch ừ ậ ả ươ ng vàng th v n h i ! Không ph i “th y ế ậ ộ ả ấ sang b t quàng làm h ” nh ng t lâu ã có gì thân th ắ ọ ư ừ đ ươ ng, t lâu c thành ph ừ ả ố đề u mong có m t ngày c n ộ ả ướ ẽ c s nghe đượ c gi ng hát c a cô Khánh Ly mà dân Dalat ã ọ ủ đ coi là “Khánh Ly c a dân Dalat”, t lâu m i ng ủ ừ ọ ườ đề i u mong có m t ngày ti ng hát ộ ế

c a cô s vang lên v ủ ẽ ượ t ra ngoài thành ph nh bé này ố ỏ để bay cao bay xa kh p n i, ắ ơ chúng tôi không mong gì h n là Khánh Ly s n i ti ng ơ ẽ ổ ế

Và ngày ó ã đ đ đế n Ti ng hát Khánh Ly b t ế ắ đầ u vang lên trên ài phát thanh tr c ti p đ ự ế

ài Saigon, chúng tôi xúm nhau l ng nghe, qua nh ng bài ca c a nh c s Tr nh Công

S n gi ng ca Khánh Ly qu th t m i l làm sao, nó bu n lênh ênh, nó rã r i làm ngây ơ ọ ả ậ ớ ạ ồ đ ờ

ng t c lòng ng ấ ả ườ i C thành ph nh m i mê theo ti ng hát này v i nh ng bài ca ả ố ư ả ế ớ ữ

m i l này Bà ch tôi ang h c d ớ ạ ị đ ọ ướ i Sàigòn trong th g i v nhà ch vi t “ …ch ư ử ề ị ế ị

c gì có em ây ch d n em i nghe Khánh Ly hát v i anh Tr nh Công S n,

mê l m và ch c em c ng s khóc nh ch khi nghe Khánh Ly hát nh ng bài ca v quê ắ ắ ũ ẽ ư ị ữ ề

h ươ ng chi n tranh c a anh S n, nghe bu n không t ế ủ ơ ồ ả đượ c Em i, nhìn cô ơ Khánh Ly trên sân kh u th t d th ấ ậ ễ ươ ng và th t là xinh l m, ch và b n bè mê cô ch t ậ ắ ị ạ ế thôi ”

R i sau này nh ng cu n b ng akai “Tr nh Công S n Khánh Ly hát cho quê h ồ ữ ộ ă ị ơ ươ ng

Vi t Nam” ệ đượ c phát hành, nh b o v t quý giá Chúng tôi v ư ả ậ ề đế n nhà là m máy ở

ch y b ng, ti ng hát ch l i vang lên não nùng bu n th m ạ ă ế ị ạ ồ ả đế n quay qu t Ti ng hát ắ ế

ch vang v ng kh p n i kh p ph và tôi nh b nh b ng theo ti ng hát c a ch vây ị ọ ắ ơ ắ ố ư ề ồ ế ủ ị quanh, trên đườ ng đế n tr ườ ng tôi i ngang nh ng quán chè, quán café, quán nào c ng đ ữ ũ

y ti ng hát c a ch bay ra níu b c chân tôi “M a v n m a bay trên t ng tháp

n ng hay là m u m t em …mùa thu qua ây ã bao l n …” c b n ong ắ ầ ắ đ đ ầ ả ọ đ đư a hát theo để vui bu n ê mê v i ch Khánh Ly, ti ng hát ch là h nh phúc là ni m vui ồ đ ớ ị ế ị ạ ề đầ m

m c a chúng tôi

ấ ủ

Ti ng hát “ u phi n lênh ênh”c a ch làm tôi yêu nh ng bài hát c a Tr nh Công S n, ế ư ề đ ủ ị ữ ủ ị ơ

mà lúc ó tôi không có nhu c u c n bi t Tr nh Công S n là ai, tôi ch yêu bài hát và ti ng đ ầ ầ ế ị ơ ỉ ế hát, mãi v sau nhìn l i tôi m i ch t nh n ra tôi ã l n lên gi a nh ng bài ca tuy t ề ạ ớ ợ ậ đ ớ ữ ữ ệ

di u này và ng ệ ườ i nh c s ã trong tim tôi t bao gi ạ ĩ đ ở ự ờ

T t M u Thân ! m t cái t t th t kinh hoàng, làm thay ế ậ ộ ế ậ đổ i suy t ưở ng c a tôi v ủ ề

cu c s ng, trong ộ ố đầ u óc non n t c a m t cô bé thành ph nh tôi lúc ó m i th t ớ ủ ộ ố ư đ ớ ậ

s bi t mùi v chi n tranh khi m t êm v i bom r i ự ế ị ế ộ đ ớ ơ đạ n n ngay bên nhà mình, sáng ổ

ra v i nh ng c n nhà ớ ữ ă đổ nát, nh ng ữ đố ng g ch v n, nh ng v ng máu en th m ạ ụ ữ ũ đ ẩ tràn lan ây ó và nh ng oàn ng đ đ ữ đ ườ ừ i t thôn p lân c n h i h b ng b con cái nh ấ ậ ố ả ồ ế ỏ

d i, bao gia ình nheo nhóc g ng gánh nhau kéo v thành ph “t n n”, nh ng ạ đ ồ ề ố ị ạ ữ

ng ườ i già nua còn ph i chen chúc nhau t m trú kh p các tr ả ạ ở ắ ườ ng h c, nhà th , chùa ọ ờ chi n, l p h c c a tôi bi n thành nhà t m cho c m y ch c gia ình kh n kh ề ớ ọ ủ ế ở ạ ả ấ ụ đ ố ổ

và còn bao nhiêu là ng ườ i khác ph i ch u c nh màn nhà tan c a s p, nh ng hình nh ả ị ả ử ậ ữ ả

au th ng ó in m mãi mãi trong tôi

đ ươ đ đậ

Có l vì m t ph n nh ng hình nh chi n tranh c a cái t t M u Thân nên tôi ph i ẽ ộ ầ ữ ả ế ủ ế ậ ả

s ng s , n ữ ờ ướ c m t tôi a ra khi nghe ti ng ch vang v ng “ ắ ứ ế ị ọ Đạ i bác êm êm v ng đ đ ọ

v thành ph ng ề ố ườ i phu quét đườ ng d ng ch i ừ ổ đứ ng nghe ….” Tôi b ng th ỗ ươ ng

t n c tôi quá, th ng nh ng ng i dân tôi b t h nh và th ng c chính mình

“ng ườ i già co ro em bé lõa l …t ng h t c m khô, trong mi ng h ng h ” anh ã ồ ừ ạ ơ ế ữ ờ đ nói dùm tôi ch ã hát dùm tôi bao nhiêu là tình c m ã không nói ị đ ả đ đượ c trong trái tim nh ỏ này R i m t ngày i h c v th y Trâm cô b n hàng xóm ồ ộ đ ọ ề ấ ạ đứ ng khóc thút thít “Anh Quang tao m t r i” Tôi l ng c ng ấ ồ ặ ả ườ i không tin c tai mình, th t sao ? mau v y ả ậ ậ sao ? Tôi nh anh Quang ng p lòng, anh Quang m i vào lính ây thôi mà, và m i ngày ớ ậ ớ đ ớ nào anh còn ch y ch i ánh banh v i anh em tôi, anh còn tr quá tôi không t ạ ơ đ ớ ẻ ưở ng

t ượ ng ra đượ c anh ã không còn n a N m ch t tay Trâm mà lòng tôi ray r t v i đ ữ ắ ặ ứ ớ

ti ng hát k l c a ch , ch k cho ch hay ch k cho tôi “Tôi có ng ế ể ể ủ ị ị ể ị ị ể ườ i yêu ch t ế

tr n Ba Gia ….tôi có ng ậ ườ i yêu v a ch t êm qua … ch t th t tình c ch t ch ng ừ ế đ ế ậ ờ ế ẳ

h n hò không h n thù n m ch t nh m ẹ ậ ằ ế ư ơ” Mãi v sau tôi v n thích hát bài hát này tôi ề ẫ hát hoài nh n m lòng, sáng tr a chi u t i tôi rên “Tôi có ng ư ằ ư ề ố ư ử ườ i yêu ch t tr n ế ậ Chu Prong …tôi có ng ườ i yêu n m ch t trôi sông ….” Anh tôi la “bài này ng ằ ế ườ i ta

c m ấ đấ y mày hát coi ch ng b b t ó ừ ị ắ đ ”, tôi ch hi u t i sao ng ả ể ạ ườ i ta c m mà c m ấ ấ cái gì, k ! tôi v n c hát vì ngoài ph ti m nào, nhà nào c ng v n vang ti ng ch ệ ẫ ứ ố ệ ũ ẫ ế ị Khánh Ly hát su t ngày ó, có th y b t b gì âu , có ai b tù vì hát âu, ông anh tôi ch ố đ ấ ắ ớ đ ị ở đ ỉ

có d a tôi là gi i, tôi ch ng s ! Tôi càng hát b o d nhiên ch hát trong nhà thôi, tôi ọ ỏ ẳ ợ ạ ĩ ỉ ở

ch ng dám hát cho ng ẳ ườ i khác nghe, tôi v n hay x u h ố ấ ổ

“Anh n m xu ng cho h n thù vào lãng quên Ti n ằ ố ậ ễ đư a nhau trong m t ngày bu n ộ ồ Đấ t

ôm anh đư a vào c i ngu n R i t ó, trong tr i r ng, ã v ng anh Nh cánh chim, ộ ồ ồ ừ đ ờ ộ đ ắ ư

b r ng, nh trái tim b tình N i ây m t l n, nhìn anh ỏ ừ ư ỏ ơ đ ộ ầ đế n nh ng xót xa ành nói ữ đ cùng h không! ư

M c dù tôi bi t anh Tr nh Công S n vi t bài này cho ông L u Kim C ặ ế ị ơ ế ư ươ ng nh ng ư

b t c lúc nào khi nghe ch hát nh ng l i này tôi b ng th ấ ứ ị ữ ờ ỗ ươ ng ch xót xa, tôi c m ị ả

th y rõ ràng nh ch hát cho chính ng ấ ư ị ườ i th ươ ng c a ch , gi ng ủ ị ọ

ch au th ị đ ươ ng n c n “b n bè còn ó anh nh không anh ….ng ứ ở ạ đ ớ ườ i tình còn ây đ anh nh không anh …” làm tôi ngh n ngào, ngh t th Tôi nh ớ ẹ ẹ ở ớ đế n cái ch t kinh ế hoàng t c t ứ ưở ủ i c a ng ườ i thi u úy không quân trên Pleiku mà tôi ã ế đ đượ c nghe k l i ể ạ

m y n m tr ấ ă ướ c, m t chuy n th ộ ệ ươ ng tâm và au đ đớ n vì chính ch Khánh Ly là n n ị ạ nhân, là ng ườ i ph i ch ng ki n c nh ng ả ứ ế ả ườ i mình th ươ ng k t trong chi c máy bay ẹ ế

r c l a Có l không có gì au lòng h n khi chính m t mình nhìn th y ng ự ử ẽ đ ơ ắ ấ ườ i thân mình ngã xu ng ngay tr ố ướ c m t mà mình bó tay không làm gì ặ đượ đ c, au đớ n nào

l n h n, ó là v t th ớ ơ đ ế ươ ng lòng c a ch mà không bi t vô tình hay c ý anh Tr nh ủ ị ế ố ị Công S n ã di n ơ đ ễ đạ đượ t c tình c m ó b ng nh ng l i nh c quá thi t tha c m ả đ ằ ữ ờ ạ ế ả

vô cùng

Ba ng ườ i anh tôi l n l ầ ượ ị độ t b ng viên, làm thân trai i lính xa nhà, nên m tôi b ng đ ẹ ỗ

ít nói, t l h n và g y h n i, m thích nghe ch hát, m hay nh c tôi “con ư ự ơ ầ ẳ đ ẹ ị ẹ ắ để cái bài t i hôm qua m nghe ó con” tôi bi t bài gì r i , khi ti ng ch ray r t c t lên ố ẹ đ ế ồ ế ị ứ ấ

“ êm nay hòa bình sao m t m ch a vui me hãy ra xem Đ ắ ẹ ư đườ ng ph ng p ng ố ậ ườ i

… êm nay hòa bình ….” là tôi th y m ng i th t yên, đ ấ ẹ ồ ậ để giòng n ướ c m t a ra, m t ắ ứ ộ lúc lâu m quay i d u kín nh th ẹ đ ấ ớ ươ ng r i nói nh “Sao cô y có th hát bu n ồ ỏ ấ ể ồ đế n

th !” Vâng gi ng hát bu n, bài hát bu n và lòng ng ế ọ ồ ồ ườ i nghe c ng bu n, tôi th ũ ồ ươ ng

m tôi xót xa Bây gi tôi th ẹ ờ ươ ng nh me tôi nhi u h n n a m i l n tôi nghe l i ớ ề ơ ữ ỗ ầ ạ

ch hát “ êm nay hòa bình sao m t m không vui…”, gi ng ch v n bu n ray r t, ị Đ ắ ẹ ọ ị ẫ ồ ứ lênh ênh u u n và tôi thì bu n h n vì m tôi không còn bên tôi n a đ ẩ ồ ơ ẹ ữ

Tôi ngh nói v ch Khánh Ly mà không nói v nh c s Tr nh Công S n thì th t h i ĩ ề ị ề ạ ĩ ị ơ ậ ơ thi u sót nên ây tôi xin ế ở đ đượ c nh c m t chút v anh Tr nh Công S n trong cái ắ ộ ề ị ơ duyên g p g bu i ặ ỡ ổ đầ u tiên mà tôi đượ c nghe anh hát

N m tôi h c ă ọ đệ Tam tr ườ ng BTX, nhân d p anh Tr nh Công S n lên Dalat ch i, ị ị ơ ơ

cô hi u tr ệ ưở ng và m t s giáo s ng ộ ố ư ườ i Hu có m i anh ế ờ đế n hát cho n sinh c a ữ ủ

tr ườ ng tôi nghe, d p y anh ị ấ đế n v i ca s Hà Thanh N i vui m ng hân hoan c a ớ ĩ ỗ ừ ủ

b n n sinh chúng tôi th t v b , sáng hôm ó trong h i tr ọ ữ ậ ỡ ờ đ ộ ườ ng ông ngh t, m y đ ẹ ấ

tr m cô h c sinh ă ọ đứ ng ng i kín mít, khi ồ đượ c gi i thi u lên sân kh u anh Tr nh ớ ệ ấ ị Công S n ơ đứ ng bên trái và ca s Hà Thanh ở ĩ đứ ng cách xa m y b ấ ướ c phía bên ph i ả anh L n ầ đầ u tiên tôi đượ c th y nh c s Tr nh Công S n, anh tr l m, h i g y ấ ạ ĩ ị ơ ẻ ắ ơ ầ làm dáng ng ườ i thêm nh , khuôn m t x ỏ ặ ươ ng x ươ ng v i g ng kính c n ớ ọ ậ đồ i m i, ồ anh ôm cây àn guitar tr đ ướ c ng c ự

B n con gái chúng tôi v tay reo m ng khi th y anh xu t hi n và d nhiên bao nhiêu ọ ỗ ừ ấ ấ ệ ĩ cái mi ng cùng la l n “Cô Khánh Ly âu ? cô Khánh Ly âu ? “ D th a nh c s sao ệ ớ đ đ ạ ư ạ ĩ

cô Khánh Ly không i v i ông ? anh Tr nh Công S n m m c đ ớ ị ơ ỉ ườ ừ ố i t t n anh nói “ Khánh Ly b n nhi u vi c Saigòn nên không th i lên Dalat ậ ề ệ ở ể đ đượ c, nh ng hôm ư nay chúng ta có ca s Hà Thanh s hát cho chúng ta nghe” anh ch v phía cô Hà ĩ ẽ ỉ ề

Thanh, r i nh ồ ư đọ đượ c c ánh m t nghi ng c a l h c trò v tài ngh “hát nh c ắ ờ ủ ũ ọ ề ệ ạ TCS” c a Hà Thanh, anh ti p thêm “Hà Thanh ã hát nh c Tr nh Công S n lâu l m ủ ế đ ạ ị ơ ắ

r i, t lúc chúng tôi còn tr Hu ….” ồ ừ ẻ ở ế

Nghe danh ti ng hát cô Hà Thanh t lâu mà bây gi tôi m i th y m t cô, dáng cô cao, ế ừ ờ ớ ấ ặ

n ướ c da tr ng, m t cô t ắ ặ ươ i sáng r ng r , cô m c chi c áo dài ạ ỡ ặ ế

màu xanh lá cây nh t nh t, su t bu i trình di n cô ch c ạ ạ ố ổ ễ ỉ ườ i hi n hòa duyên dáng và hát ề thôi ch không nói gì c ứ ả

B t ắ đầ u ch ươ ng trình nh c s Tr nh Công S n c m micro t gi i thi u m t bài ạ ĩ ị ơ ầ ự ớ ệ ộ hát quen thu c c a anh, anh d o àn và nói m t chút v bài hát r i quay ra ộ ủ ạ đ ộ ề ồ đệ m cho

cô Hà Thanh hát, liên ti p trong bu i trình di n là nh ng bài tình ca n i ti ng c a ế ổ ễ ữ ổ ế ủ anh Di m x a, H tr ng, N ng th y tinh, Nhìn nh ng muà thu i … Cô Hà Thanh ễ ư ạ ắ ắ ủ ữ đ hát r t nh nhàng i u ngh , lâu lâu anh Tr nh Công S n hát theo ph h a trong ấ ẹ đ ệ ệ ị ơ ụ ọ

m t vài bài th t nh p nhàng Gi ng cô Hà Thanh trong veo, cao vút, nghe nh c s ng ộ ậ ị ọ ạ ố nên th y cô hát nh c TCS hay quá, bài nào c ng ấ ạ ũ đượ c chúng tôi v tay r m r m ỗ ầ ầ Trong bu i trình di n này tôi nh nh t và nh mãi là lúc anh Tr nh Công S n gi i ổ ễ ớ ấ ớ ị ơ ớ thi u bài “ Nh cánh v c bay”, anh nói ây là m t bài hát anh m i sáng tác cho m t cu c ệ ư ạ đ ộ ớ ộ ộ tình ã m t, không nh t thi t c a ai, có th là cu c tình c a b t c ng đ ấ ấ ế ủ ể ộ ủ ấ ứ ườ ạ i b n nào ã

đ…có cu c tình , anh nói nh v y và anh r t thích bài hát này, anh v a d t l i thì ộ ư ậ ấ ừ ứ ờ

m t cô n sinh v t h i “D th a, t i sao l i “Nh cánh v c bay” ? Anh S n ộ ữ ụ ỏ ạ ư ạ ạ ư ạ ơ nhìn xu ng khán gi , h i m m c ố ả ơ ỉ ườ ồ i r i tr l i gi ng ch m ch m “À nh th này, ả ờ ọ ậ ậ ư ế khi mình i theo sau nh ng ng đ ữ ườ i con gái m c chi c áo dài ki u decoletté, mình ặ ế ể

th y m t hình nh hay hay, là chi c khuy cài sau c áo c a các cô trông nh m t ấ ộ ả ở ế ổ ủ ư ộ cánh chim, m t cánh chim v c nho nh ….”, anh ng ng m t lúc m t nhìn xa xa r i ộ ạ ỏ ừ ộ ắ ồ

m i ti p “ khi ng ớ ế ườ i con gái ph tình mình, là ng ụ ườ i con gái quay l ng b mình mà ư ỏ

i , mình nhìn v i theo, th y th p thoáng theo t ng b c chân c a ng i con gái,

nh p nhô hai cánh chim bay, cánh v c bay bay càng lúc càng xa, b mình l i n i ây ấ ạ ỏ ạ ơ đ

m t mình…” Chúng tôi òa ra, ộ đẹ p quá, l quá, d th ạ ễ ươ ng quá, nên th quá, tôi bái ph c ơ ụ cái ông nh c s Tr nh Công S n này vô cùng, ch có d ạ ĩ ị ơ ỉ ướ i con m t ngh s giàu t ắ ệ ĩ ưở ng

t ượ ng c a anh hình nh ủ ả đơ n s c a chi c khuy áo dài decoletté m i ơ ủ ế ớ đượ c nhìn ra

là cánh v c bay bay d u v i nh v y, ạ ị ợ ư ậ đẹ p quá là đẹ p Bài hát còn đẹ p h n c b i ơ ả ộ

ph n, h i tr ầ ộ ườ ng m y tr m n sinh im ph ng ph c khi âm thanh ti ng àn guitar ấ ă ữ ă ắ ế đ anh d o b t ạ ắ đầ u vang lên và cô Hà Thanh c t ti ng hát “N ng có h ng b ng ôi môi ấ ế ắ ồ ằ đ

em M a có bu n b ng ôi m t em ….tóc em t ng s i nh r t xu ng thành h ư ồ ằ đ ắ ừ ợ ỏ ớ ố ồ

n ướ c lênh ênh” Chúng tôi l ng i mà nghe, bài hát hay quá, cô Hà Thanh hát hay quá đ ặ đ

H i ó tôi ch a ồ đ ư để ờ ý l i hát m y hay ph i nói là ch a ng m m y, ch c m th y là êm ấ ả ư ấ ấ ỉ ả ấ

m và hay quá th thôi, sau này l n lên qua m i tình th d i r i i l y ch ng,

h nh phúc gia ình ạ đ đầ ấ m m nh ng nh ng ngày m a , nh ng ngày n ng, vui bu n ư ữ ư ữ ắ ồ nhìn b u tr i trong xanh tôi hay ch t nh l i hát anh S n ã vi t, tôi m i th m ầ ờ ợ ớ ờ ơ đ ế ớ ấ thía, ng m ngùi a l “ N i em v ngày vui không em n i em v tr i xanh không ậ ứ ệ ơ ề ơ ề ờ

em …”, tôi nghe ó nh l i h i th m ở đ ư ờ ỏ ă đầ y âu lo, c a m t t m lòng ng p tràn yêu ủ ộ ấ ậ

th ươ ng t m t ng ừ ộ ườ i tình ôn h u, tôi ã yêu em và tôi mãi mong em h nh phúc dù đ ậ đ ạ

em n i nào, dù em v i ai tôi v n yêu em, tôi v n th ở ơ ở ớ ẫ ẫ ươ ng em vô vàn Sau này tôi may m n còn ắ đượ c g p anh S n nhi u l n n a ặ ơ ề ầ ữ để đượ c nghe anh hát nhi u ề

h n, có nhi u k ni m d th ơ ề ỷ ệ ễ ươ ng h n, nh l n g p anh Hu mùa Hè 74, c ng ơ ư ầ ặ ở ế ũ

m t bu i v n ngh b túi thân m t, gi a các sinh viên vây quanh anh S n l i àn, l i ộ ổ ă ệ ỏ ậ ữ ơ ạ đ ạ hát, l i nói v nh ng bài ca c a anh, hôm ó anh cho chúng tôi nghe m y sáng tác m i ạ ề ữ ủ đ ấ ớ

c a anh, tôi nh có bài “Bi t âu ngu n c i”, “Ng u nhiên” và “ tr ” (lúc ó anh ủ ớ ế đ ồ ộ ẫ Ở ọ đ

g i là “Cõi t m”), chúng tôi r t thích thú v i giai i u m i l âm h ọ ạ ấ ớ đ ệ ớ ạ ưở ng ca dao trong

nh ng bài hát này, và anh ữ

S n t p cho chúng tôi cùng hát “Em i qua chuy n ò l ng nghe con sông n m ơ ậ đ ế đ ắ ă

k tr ng i tr ng r t t mày i nh chóng v …Em i qua chuy n ò i a vui ể ă ơ ă ấ ệ đ ớ ề đ ế đ ố

nh ngày h i …tôi xin làm quán ư ộ đợ i bu n chân em ghé ch i” Tôi nh mãi i u b vui ồ ơ ớ đ ệ ộ

t ươ i, thân hình h i ong ơ đ đư a c a anh khi anh t p bài “ tr ” làm cho t t c chúng ủ ậ Ở ọ ấ ả tôi hân hoan theo anh, trên chuy n v c b n c nhâm nhi nh ng câu hát này hoài và ê a ế ề ả ọ ứ ữ mãi đế ậ n t n Saigon, êm ó tôi còn nh thêm ánh m t th t trìu m n c a anh chàng đ đ ớ ắ ậ ế ủ sinh viên khác tr ườ ng nhìn mãi tôi r i b t ch ồ ắ ướ c anh S n hát nho nh “…Tim em ơ ỏ

ng ườ i tr là tôi …mai kia v ch n xa x m c ng g n ….”, nh là duyên n , câu hát ọ ề ố ă ũ ầ ư ợ khi n sau này ng ế ườ ấ i y “ tr ” r i òi “ luôn” trong tim tôi cho ở ọ ồ đ ở đế n ngày nay.

Bu i trình di n c a anh Tr nh Công S n tr ổ ễ ủ ị ơ ở ườ ng BTX n m ó làm cho tôi vui ă đ hoài, vui su t ngày, cho ố đế n bây gi nh l i còn th y vui, và tôi nh mãi bu i ờ ớ ạ ấ ớ ổ đầ u tiên

c h i ng ó, c ng m anh àn, nghe anh hát, và nh t là gi ng nói, l i k

chuy n nhè nh th t có duyên c a anh, tôi th y là mình may m n quá, ngh l i tôi ệ ẹ ậ ủ ấ ắ ĩ ạ

c m th y h nh phúc vô cùng ã ả ấ ạ đ đượ c g p anh, và tôi th t s hãnh di n ặ ậ ự ệ đượ ố c s ng và

l n lên gi a nh ng bài ca anh vi t, anh ã cho th h chúng tôi nhi u quá, m i bài hát ớ ữ ữ ế đ ế ệ ề ỗ

c a anh là m t k ni m trong tôi Không bao gi tôi quên ủ ộ ỷ ệ ờ đượ c tâm h n hi n hòa ồ ề

và con ng ườ i tài hoa đặ c bi t c a anh, nên v i tôi dù anh S n ã ra i v ch n xa ệ ủ ớ ơ đ đ ề ố

x m cu i tr i nh ng yêu th ă ố ờ ư ươ ng c a anh v n còn mãi n i ây cho ng ủ ẫ ơ đ ườ i và cho

i

đờ

M t Bài Th Hay c a Tr nh Công S n ộ ơ ủ ị ơ

M t nhóm nh ng ng ộ ữ ừờ i yêu th m i tôi tham gia ch n m t chùm nh ng bài th ơ ờ ọ ộ ữ ơ tình hay c a th k Tôi ti n c m t bài, ó là ca t bài hát êm th y ta là thác ủ ế ỷ ế ử ộ đ ừ Đ ấ đổ ủ c a

Tr nh Công S n M t êm b ị ơ ộ đ ướ c chân v gác nh , ch t th y oá hoa t ề ỏ ợ ấ đ ườ ng vi Bàn tay ng t hoa t ph n , gi ây ã quên v ắ ừ ố ọ ờ đ đ ườ n x a M t hôm b ư ộ ướ c qua thành ph ố

l , Thành ph ã i ng tr a, ạ ố đ đ ủ ư Đờ i ta có khi t a lá c , Ng i hát ca r t t do Nhi u ự ỏ ồ ấ ự ề khi b ng nh tr nh nhà T nh ng ph kia tôi v Ngày xuân b ỗ ư ẻ ớ ừ ữ ố ề ướ c chân ng ườ ấ i r t

nh , mùa xuân ã qua bao gi Nhièu êm th y ta là thác ẹ đ ờ đ ấ đổ ỉ T nh ra có khi còn nghe *

M t hôm b ộ ướ c chân v gi a ch , ch t th y vui nh tr th ề ữ ợ ợ ấ ư ẻ ơ Đờ i ta có khi là đố m

l a M t hôm nhóm trong v ử ộ ườ n khuya V ườ n khuya oá hoa nào m i n đ ớ ở Đờ i ta có

ai v a qua, Nhi u khi th y tr m nghìn n m m Tôi th y quanh ây h nh ừ ề ấ ă ấ ộ ấ đ ồ ư Đờ i

ta h t mang i u m i l ế đ ề ớ ạ

Tôi ã s ng r t h Lòng tôi có ôi l n khép c a, R i bên v t th đ ố ấ ơ ờ đ ầ ử ồ ế ươ ng tôi quì Vì

em ã mang l i kh n nh B tôi đ ờ ấ ỏ ỏ đứ ng bên đờ i kia.

Ca t bài này (tách kh i nh c) hoàn toàn ừ ỏ ạ đứ ng đượ c nh m t bài th M t bài th ư ộ ơ ộ ơ hay.

c bài th ta i vào th gi i m m c a gác nh và m l a, c a lá c và l i kh n

Đọ ơ đ ế ớ ơ ơ ủ ỏ đố ử ủ ỏ ờ ấ

nh , c a óa hoa m i n và b ỏ ủ đ ớ ở ướ c chân ng ườ ấ i r t nh Trong th gi i nh nh ẹ ế ớ ỏ ẹ này có thác đổ ự S mãnh li t c a tình yêu th ệ ủ ườ ng đượ c so sánh v i bão táp (c n bão t i ớ ơ ớ

r i, ti ng rì r m n ồ ế ầ ướ c, l a Maiacopxki) C n bão nào r i c ng tan Tr n bão nào ử ơ ồ ũ ậ

c ng ũ để ạ l i tan hoang, phá phách Thác đổ ũ c ng mãnh li t Nh ng ây là s mãnh li t ệ ư đ ự ệ

v nh c u và không h có s phá phách Thác ĩ ử ề ự đổ là “tình yêu vô cùng”.

Không th không nói ể đế n không gian thành ph trong bài th này: ố ơ

M t hôm b ộ ướ c qua thành ph l Thành ph ã i ng tr a ố ạ ố đ đ ủ ư

D t Nguy n Bính, ph ã vào th Và ti p theo ph t nh là ph huy n, ph nh , ễ ừ ễ ố đ ơ ế ố ỉ ố ệ ố ỏ

ph bu n, ph c ng, ph núi Nh ng ch a có thành ph Tr nh Công S n phát ố ồ ố ả ố ư ư ố ị ơ

hi n ch t th c a thành ph :nh ng gi c m và nh ng chi u l ng gió, không gian ệ ấ ơ ủ ố ữ ấ ơ ữ ề ộ

m u áo bay lên và nh ng con ầ ữ đườ ng n m nghe n ng m a (h n là thành ph bi t ằ ắ ư ẳ ố ế

n ng i ngh s ã d c h t tinh hoa nhân lo i hoá nó) ng th i c m nh n

ơ ườ ệ ĩ đ ố ế để ạ Đồ ờ ả ậ sâu s c âm h ắ ưở ng bi k ch c a thành ph “ hoang vu”, thành ph “ không h n” ị ủ ố ố ồ

Vì em ã mang l i kh n nh B tôi đ ờ ấ ỏ ỏ đứ ng bên đờ i kia.

R t có th bên ấ ể đờ i kia là “ sa m c thành ph ”, n i ám nh không riêng gì c a ng ạ ố ỗ ả ủ ườ i ngh s du ca ệ ĩ

Tình yêu không bao gi c và hình nh c ng không bao gi m i n t ờ ũ ư ũ ờ ớ Ấ ượ ng tính

hi n ệ đạ i trong th Tr nh Công S n là c m quan thành ph c a tác gi Nh c s ơ ị ơ ở ả ố ủ ả ạ ĩ Nguy n Xuân Khoát và nh c s V n Cao h t s c coi tr ng ca t trong nh c Tr nh ễ ạ ĩ ă ế ứ ọ ừ ạ ị Công S n Nguy n Xuân Khoát: “ Tr nh Công S n vi t d nh l y ch t trong túi ơ ễ ị ơ ế ễ ư ấ ữ ừ ra” V n Cao: “ v i nh ng l i, ý ă ớ ữ ờ đẹ p và độ đ đế c áo n b t ng ”, “ S n, nh c và ấ ờ ở ơ ạ

th quy n vào nhau ơ ệ đế độ n khó phân nh cái nào là chính, cái nào là ph ” Th Vi t đị ụ ơ ệ

hi n ệ đạ i không th thi u nh ng bài th hay trong ca khúc Tr nh Công S n ể ế ữ ơ ị ơ

“Tài hoa, tinh tuý ã c t cánh t nh ng ca khúc đ ấ ừ ữ đầ u tay và độ c chi m m t ế ộ đườ ng bay ngo n m c, s u mu n c a v n ch ạ ụ ầ ộ ủ ă ươ ng lãng m n th k này.” (L i c a Kim ạ ế ỷ ờ ủ

Ng c, nh c s Hà n i tr l i bài ph ng v n c a Hoàng Ng c Hi n v ca khúc Tr nh ọ ạ ĩ ộ ả ờ ỏ ấ ủ ọ ế ề ị Công S n) ơ

Trích H i Ký c a Ph m Duy ồ ủ ạ

Rút t H i Ký III : Th i Phân Chia Qu c C ng ừ ồ ờ ố ộ

Ð u th p niên 70 là lúc Nh c Vi t, trong ph m vi ca khúc, phát tri n ầ ậ ạ ệ ạ ể đế n t t ộ độ Có

s thành công c a nh ng bài hát thông th ự ủ ữ ườ ng và ch ỉ đượ c coi là nh c th ạ ươ ng ph m ẩ m nh danh là nh c vàng v i nh ng tình c m d dãi phù h p v i tu i choai ệ ạ ớ ữ ả ễ ợ ớ ổ choai, v i em gái h u ph ớ ậ ươ ng và lính a tình, tuy không đ đượ c coi tr ng nh ng l i ọ ư ạ

r t c n thi t cho vài t ng l p xã h i trong th i chi n R i có phong trào du ca và tâm ấ ầ ế ầ ớ ộ ờ ế ồ

ca v i nh ng bài hát phi-th ớ ữ ươ ng-m i, i kèm v i tình ca quê h ạ đ ớ ươ ng và tr ườ ng ca, nói lên đượ c ph n nào tâm th c ầ ứ

c a th i ủ ờ đạ i và đượ c thanh niên sinh viên công nh n Trong ph m vi gi i trí, phòng ậ ạ ả trà tr thành cái m t c a m i ng ở ố ủ ọ ườ i : th ươ ng gia, công ch c, t ch c, quân nhân, ứ ư ứ

th ươ ng ph binh và c các bà n i tr n a ai ai c ng thích i nghe nh c và giúp cho ế ả ộ ợ ữ ũ đ ạ

ca s chuyên nghi p, nh c s sáng tác, nh c công ánh àn th ng ti n trong ngh ĩ ệ ạ ĩ ạ đ đ ă ế ề mình Cánh tay n i dài c a phòng trà là quán cà phê có nghe nh c, thu hút ông ố ủ ạ đ đả o sinh viên, h c sinh Nh c tr ra ọ ạ ẻ đờ đ i, em l i cho nh c Vi t m t s bài hát m i, sôi n i, ạ ạ ệ ộ ố ớ ổ

m s c h n tr c M t r ng nhân tài tr trung xu t hi n qua nh ng ban nh c

b n ng ố ườ i (g i là combo), s d ng nh c khí i n t v i âm thanh m i l M ọ ử ụ ạ đ ệ ử ớ ớ ạ ườ i

n m v tr ă ề ướ ở c, trong n ướ c ch có ba nhà s n xu t a hát Bây gi , r t nhi u ỉ ả ấ đĩ ờ ấ ề

ng ườ i t Ng c Chánh (SHOTGUNS) qua Duy Khánh (TR ừ ọ ƯỜ NG S N) t i Ơ ớ

nh ng ng ữ ườ ủ i c a các hãng khác (NHÃ CA, H A MI, S N CA, SÓNG NH C) làm Ọ Ơ Ạ ngh s n xu t b ng nh c, m i tháng tung ra nh ng ch ề ả ấ ă ạ ỗ ữ ươ ng trình nh c r t h p ạ ấ ấ

d n, k c c nh c l n tân nh c, nh c tr l n nh c già (nh c ti n chi n) Hàng ẫ ể ả ổ ạ ẫ ạ ạ ẻ ẫ ạ ạ ề ế

tr m, hàng ngàn (hàng v n, n u k c Saigon và các t nh) c a hàng sang b ng, càng làm ă ạ ế ể ả ỉ ử ă cho b ng nh c phát tri n d d i ă ạ ể ữ ộ

Trong b i c nh sinh ố ả độ ng nh v y, ph n chính y u là sáng tác ph m ph i r t ư ậ ầ ế ẩ ả ấ phong phú Vào lúc này, ngoài nh ng ng ữ ườ đ i i tr ướ c nh V Thành, Cung Ti n, Ph m ư ũ ế ạ Ðình Ch ươ ng, Lâm Tuy n, Hoàng Tr ng, V n Ph ng, V n Gi ng, Ng c Bích, ề ọ ă ụ ă ả ọ Hoàng Thi Th , Tr n Ng c, Y Vân, Lê Dinh, Anh B ng, Trúc Ph ơ ầ ọ ằ ươ ng, Duy Khánh,

Tr n Thi n Thanh t c Nh t Tr ầ ệ ứ ậ ườ ng, Lam Ph ươ ng, Ð L , Ph m Th M ã ỗ ễ ạ ế ỹ đ

xu t hi n m t s ng ấ ệ ộ ố ườ i m i nh Thanh Trang, Tr m T Thiêng, Anh Vi t Thu, ớ ư ầ ử ệ

Lê Uyên Ph ươ ng, Ngô Th y Miên, T Công Ph ng, V Thành An, Nguy n Ánh 9, Lê ụ ừ ụ ũ ễ

H u Hà, Nguy n Trung Cang Tân Nh c ã có t i b n ự ễ ạ đ ớ ố đờ i nh c s và có hàng tr m, ạ ĩ ă hàng ngàn ca khúc đượ c so n ra và hát lên Trong H i Ký này, tôi ch nh c t i nh ng ạ ồ ỉ ắ ớ ữ

ng ườ đ i ánh d u th i ấ ờ đạ i m t cách sâu ộ đậ m b ng tác ph m c a mình Ng ằ ẩ ủ ườ ổ i n i

nh t là Tr nh Công S n Tr ấ ị ơ ướ c tiên, ng ườ i ta bi t t i anh nh Quán V N Quán do ế ớ ờ Ă nhóm sinh viên mang tên KHAI HOÁ ch tr ủ ươ ng Nhóm này ã làm nhà xu t b n đ ấ ả

(QU NG HOÁ) r i khi phong trào phòng trà th nh hành, nhóm m quán cà phê ngay Ả ồ ị ở ở trung tâm Saigon, trên n n Khám L n c trong khu Ð i H c V n Khoa, sinh viên t i ề ớ ũ ạ ọ ă ớ

u ng cà phê nghe b ng nh c và nghe Khánh Ly hát Bài hát c a Tr nh Công S n ố ă ạ ủ ị ơ đươ c nghe t i quán V N lúc ạ Ă đầ u là L i Bu n Thánh C ng nh nh c Ð ng Th Phong, bài ờ ồ ũ ư ạ ặ ế hát tân lãng m n (néoromantique) này nói v n i bu n Bài L i Bu n Thánh th t là ạ ề ỗ ồ ờ ồ ậ

bu n, nh bài hát bu n làm cho ng ồ ư ồ ườ i Âu Châu ph i t t là Ch Nh t Bu n tôi ã nói ả ự ử ủ ậ ồ đ

t i trong m t ch ớ ộ ươ ng sách Trong bài hát c a mình, h Tr nh c ng nói t i ngày ch ủ ọ ị ũ ớ ủ

nh t bu n: ậ ồ

Chi u ch nh t bu n N m trong c n gác ìu hiu Ôi ti ng hát xanh xao c a m t ề ủ ậ ồ ằ ă đ ế ủ ộ

bu i chi u Tr i m a, tr i m a không d t Ô hay mình v n cô liêu ổ ề ờ ư ờ ư ứ ẫ

Tho t nghe ã th y ngay là ti ng hát au ạ đ ấ ế đ đớ n, th y m a m ấ ư ả đạ m trong lòng (nh ư

th Verlaine), th y s cô ơ ấ ự đơ n, hoang v ng Sinh ra Ban Mê Thu t (hay ắ ở ộ

Pleiku?), s ng Hu , m a ám nh Tr nh Công S n r t nhi u cho nên c ng v n là ố ở ế ư ả ị ơ ấ ề ũ ẫ

n i bu n c a ngày ch nh t mùa m a trong bài Tu i Ðá Bu n : ỗ ồ ủ ủ ậ ư ổ ồ

Tr i còn làm m a, m a r i mênh mang T ng ngón tay bu n em mang em mang Ði ờ ư ư ơ ừ ồ

v giáo ề đườ ng, ngày ch nh t bu n ủ ậ ồ

Nh c Tr nh Công S n là nh c nói v QUÊ H ạ ị ơ ạ ề ƯƠ NG, TÌNH YÊU, và THÂN PH N CON Ậ

NG ƯỜ I Hãy nói v tình khúc Tr nh Công S n, nói v thân ph n Ng ề ị ơ ề ậ ườ i Tình trong giai o n quê h đ ạ ươ ng đổ nát này T khi Tân Nh c Vi t Nam ra ừ ạ ệ đờ đầ i u th p niên ậ

40, ã có nh ng tình khúc c a Lê Th đ ữ ủ ươ ng, Lê Yên, Hoàng Giác, Dzoãn M n Lúc ó là ẫ đ

th i bình, khi tình còn xanh và yêu ch a lo s Ngôn ng tình yêu th t là bình d , ờ ư ợ ữ ậ ị đố i

t ượ ng là cô hái m , cô láng gi ng, cô lái ò, cô hái hoa hay anh Tr ơ ề đ ươ ng Chi T khi ừ

n ướ c Vi t b chia ôi, nh c tình mi n Nam ệ ị đ ạ ề đậ m s c h n và trong m ắ ơ ườ ă i n m

u, vì cu c i ch a th c s b e do , ng i ta v n có nh ng bài hát h u tình

đầ ộ đờ ư ự ự ị đ ạ ườ ẫ ữ ữ

hay th t tình, xinh xinh, hi n lành, lúc ấ ề đầ u còn m i m , d n dà ngôn ng tình yêu ớ ẻ ầ ữ

tr thành sáo ng T i lúc ở ữ ớ đờ ố i s ng tr nên b p bênh, thanh niên ở ấ đượ c g i i lính r t ọ đ ấ nhi u (ch t tr n c ng nhi u) bi t bao nhiêu ôi l a ph i xa nhau (có khi v nh ề ế ậ ũ ề ế đ ứ ả ĩ

vi n xa nhau) tình khúc mi n Nam thay ễ ề đổ i ngôn ng Nh c tình không còn là nh c ữ ạ ạ lãng m n, nh c c m tính v i câu hát ạ ạ ả ớ đắ đ ố m u i hay h n d i n a ! Bây gi là nh ng ờ ỗ ữ ờ ữ bài hát nh c nh i c a nh ng tình nhân yêu nhau trong c n mê s ng Nh c tr thành ứ ố ủ ữ ơ ả ạ ở não n và ánh vào não tính Nh c tình bây gi là tình ca c a ng ề đ ạ ờ ủ ườ i m t trí Tình khúc ấ

Tr nh Công S n ra ị ơ đờ ừ i, t giàn phóng là Quán V N Ă đượ c ho ti n Khánh Ly ả ễ đư a vút vào phòng trà, r i vào b ng cassette và ch trong m t th i gian ng n chinh ph c ồ ă ỉ ộ ờ ắ ụ

c t t c ng i nghe So v i tình khúc c a ba b n ch c n m qua, ngôn ng

trong nh c Tr nh Công S n r t m i, ch t ch a nh ng hình nh l lùng, quy n ạ ị ơ ấ ớ ấ ứ ữ ả ạ ế

r nh c n m a h ng, thu h ng hoang, d u i àng, cánh v c bay Tình yêu ũ ư ơ ư ồ ở ồ ấ đ ạ đ ạ trong nh c c a anh là nh ng c m xúc d d i nh trái phá con tim mù loà, nh n i ạ ủ ữ ả ữ ộ ư ư ỗ

ch t c n au th t dài, nh v t th ế ơ đ ậ ư ế ươ ng m r ng Cu c ở ộ ộ đờ i là h vô ch ngh a, ư ủ ĩ con ng ườ ố i s ng trong c nh Chúa, Ph t b loài ng ả ậ ỏ ườ i Cu c ộ đờ i còn là ám ông đ đ

nh ng c ng là quán không Con ng ư ũ ườ i là cát b i m t nhoài, bao nhiêu n m làm ki p ụ ệ ă ế con ng ườ i, ch t m t chi u tóc tr ng nh vôi T t c nói lên s mu n phi n, au ợ ộ ề ắ ư ấ ả ự ộ ề đ n Bu n t i cho thân ph n con ng i nên nhánh c c ng xót xa, phi n á c ng

u phi n, và ch còn nh ng m a và m a xoa d u v t th ng m l n! Hãy nghe

ư ề ỉ ữ ư ư để ị ế ươ ở ớ

thêm nh ng câu hát v m a trong Di m X a : ữ ề ư ễ ư

M a v n hay m a cho ư ẫ ư đờ i bi n ể độ ng Làm sao em bi t bia á không au ? Xin hãy ế đ đ cho m a qua mi n ư ề đấ ộ t r ng Ngày sau s i á c ng c n có nhau ỏ đ ũ ầ

Di m X a cho th y rõ ti ng hát ễ ư ấ ế đứ đ ạ t o n c a n i tâm v n i au con ng ủ ộ ề ỗ đ ườ i trong tình yêu, th y thêm s hoang v ng c a tâm h n B ám nh b i m a ấ ự ắ ủ ồ ị ả ở ư đế độ n còn nhìn ra m u s c c a m a m a h ng Tr nh Công S n nói lên n i bàng hoàng ầ ắ ủ ư ư ồ ị ơ ỗ

c a con ng ủ ườ i khi th y cái ch t n m ngay trong s s ng : ấ ế ằ ự ố

Ng ườ i ng i xu ng xin m a ồ ố ư đầ y Trên hai tay c n au dài Ng ơ đ ườ ằ i n m xu ng nghe ố

ph nên th , hi n hoà, không ch p nh n b o ố ơ ề ấ ậ ạ độ ng Tôi v n cho ng ẫ ườ i Vi t ba ệ ở

mi n ề đấ t n ướ c có nh ng ph n ng khác nhau tr ữ ả ứ ướ c nh ng hoàn c nh khó kh n ữ ả ă

Ví d ng ụ ườ i con gái mi n B c th t tình thì ph n ng b ng s iên gi CHÈO có ề ắ ấ ả ứ ằ ự đ ả

v Vân D i Gi Ðiên hay iên th t r i nguy n r a, ch i b i cu c ở ạ ả đ ậ ồ ề ủ ử ớ ộ đờ i (nh ông ư giáo Phú Nhu n nói ch ở ậ ở ươ ng trên) S ph n ng c a ng ự ả ứ ủ ườ i gái Hu là buông xuôi ế (fatalisme), m t ng ấ ườ i tình là nàng có th âm ể đ đầ u xu ng sông t t Còn mi n ố ự ử ở ề Nam à ? Không oong đơ gì c , ng ả ườ i th t tình s ấ ẽ đố t ch ng nh cô Qu n ồ ư ờ

V ph n nh c, toàn th ca khúc Tr nh Công S n không c u k , r c r i vì n m ề ầ ạ ể ị ơ ầ ỳ ắ ố ằ trong m t s nh c i u ộ ố ạ đ ệ đơ n gi n, r t phù h p v i ti ng th dài c a th i ả ấ ợ ớ ế ở ủ ờ đạ i Bài hát ch c n m t chi c àn guitare ỉ ầ ộ ế đ đệ m theo, n u hoà âm ph i khí r ế ố ườ m rà thì không

h p v i nh ng bài hát so n theo th ballade này T nh c tình yêu, thân ph n con ợ ớ ữ ạ ể ừ ạ ậ

ng ườ i, Tr nh Công S n chuy n qua nh c th n tho i quê h ị ơ ể ạ ầ ạ ươ ng Âm nh c mi n ạ ở ề Nam trong th i gian này th t phong phú V n có nh ng bài hát so n cho tu i choai ờ ậ ẫ ữ ạ ổ choai : Em 16, Em M i Bi t Yêu Ðã Bi t S u, Túp L u Lý T ớ ế ế ầ ề ưở ng, Ng ườ i Tình Chung Vách, Ng ườ i Tình Chung Th y và cho ng ủ ườ i lính C ng Hoà : Lính Mà Em, ộ Lính Dù Lên Ði m, Lính Ngh Gì, Lính Xa Nhà, L i Ng ể ĩ ờ ườ i Lính Xa, Lính Tr n Mi n ậ ề

Xa, Anh Là Lính Ða Tình, Ng ườ i Lính Chung Tình, Ðám C ướ i Nhà Binh Và có thêm

nh ng bài hát ph n ng tr ữ ả ứ ướ c c nh tang th ả ươ ng c a ủ đấ t n ướ c Nh ã nói trong ư đ

ch ươ ng tr ướ c, nh c tâm ca, du ca lúc này là s ph n n c a thanh niên khi th y mình ạ ự ẫ ộ ủ ấ

b ị đư a lên giàn ho thiêu ho c ph i i vào quê h ả ặ ả đ ươ ng b ng cu n dây thép gai r i ằ ộ ồ

xu ng v a hè và tr thành t c ca Bây gi , ngoài nh ng ca khúc i vào tình nh , tình xa, ố ỉ ở ụ ờ ữ đ ớ tình s u v i c n ch t l m, v i n i mu n phi n và ni m xót xa trong c nh cô ầ ớ ơ ế ị ớ ỗ ộ ề ề ả

nh ng ng ữ ườ i tình có ng ườ i yêu ch t tr n Pleime hay ch t chi n khu D, g p ế ậ ế ở ế ặ thêm ng ườ i già em bé, ch gái anh trai, ng ị ườ i phu quét đườ ng, đồ ng hoá h là ng ọ ườ i

nô l da vàng, ng im trong c n nhà nh ch ngày quê h ệ ủ ă ỏ ờ ươ ng sáng chói, đứ ng d y hò ậ reo, ch Hoà Bình ờ đế n ti ng bom im, cho nh ng b ế ữ ướ đ c i trên nh ng con ữ đườ ng không chông mìn, cho đườ ng giao thông ch p n i chuy n xe qua ba mi n, ngày ắ ố ế ề

Th ng Nh t t i cho nh ng tình th ố ấ ớ ữ ươ ng vô b Nh c th n tho i quê h ờ ạ ầ ạ ươ ng,

nh c tình yêu và thân ph n con ng ạ ậ ườ ủ i c a Tr nh Công S n có m t t t ị ơ ộ ư ưở ng ch ỉ

o khá rõ, dù toàn b âm nh c c a anh p nh m t b c ho tr u t ng h n là t

l c ng gi ng nh tôi i vào Ð o Ca, vì l chúng tôi, khi nh p cu c khi xu t th ẽ ũ ố ư đ ạ ũ ậ ộ ấ ế

nh th s ng l ng l gi a thiên ư ể ố ử ơ ữ đườ ng và i ng c đ ạ ụ

Giao l u v i nh c s Tr nh Công S n ư ớ ạ ĩ ị ơ

Em v n bi t là ng ẫ ế ườ i nh c s khi sáng tác c n ph i có c m h ng Em ch c ch n ạ ỹ ầ ả ả ứ ắ ắ

r ng nh ng bài r t hay c a nh c s c ng b t ngu n t nh ng c m h ng nh ằ ữ ấ ủ ạ ỹ ũ ắ ồ ừ ữ ả ứ ư

v y(Di m x a, Tu i á Bu n, Tôi i ậ ễ ư ổ Đ ồ ơ đừ ng tuy t v ng, )(Nh ng c m h ng ệ ọ ữ ả ứ ở

ây có th là tình yêu con ng i, thiên nhiên, t n c ) Câu h i c a em là:

- Nh c s có th k m t vài k ni m v nh ng c m h ng ạ ỹ ể ể ộ ỷ ệ ề ữ ả ứ đố ớ i v i m t s bài hát mà ộ ố

nh c s tâm ạ ỹ đắ c nh t? - Th i th ã thay ấ ờ ế đ đổ i, ngày nay li u nh c s có còn g p ệ ạ ỹ ặ

c nh ng c m h ng t ng t nh v y không sáng tác ti p nh ng ca khúc đượ ữ ả ứ ươ ự ư ậ để ế ữ

m i? (ng_hungnoip@hotmail.com) TCS: - Có nh ng bài hát g n li n v i m t k ớ ữ ắ ề ớ ộ ỷ

ni m nh ng c ng có nh ng bài hát là nh ng sáng tác thu n tuý K ni m v nh ng bài ệ ư ũ ữ ữ ầ ỷ ệ ề ữ hát thì nhi u quá không k h t ra ề ể ế đượ c Xin l i v y - Th i nào c ng v y thôi Khi ỗ ậ ờ ũ ậ

trái tim còn bi t rung ế độ ng thì lúc y c m h ng v n còn Và c m h ng còn thì v n ấ ả ứ ẫ ả ứ ẫ

ti p t c sáng tác Khi nh c ế ụ ắ đế n nh c Tr nh Công S n, ng ạ ị ơ ườ i ta (hay tôi) đề u ngh ĩ đế n ca s Khánh Ly ho c ng ỹ ặ ượ ạ c l i S liên t ự ưở ng này luôn luôn b n ch t ít ề ặ

nh t là th i k tr ấ ờ ỳ ướ c 30-4-1975 Ch c ch n nh c s bi t r t rõ v i u này Là ắ ắ ạ ỹ ế ấ ề đ ề

ng ườ i "trong cu c" nh c s có th gi i thích t i sao? Theo nh c s hi n nay ca ộ ạ ỹ ể ả ạ ạ ỹ ệ

s nào trong n ỹ ướ c có th di n ể ễ đạ t hay nh t nh ng ca khúc c a nh c s và nh c s ấ ữ ủ ạ ỹ ạ ỹ

c m th y v a ý Ph n hai c a câu h i, nh c s có th không tr l i trên "g p g " ả ấ ừ ầ ủ ỏ ạ ỹ ể ả ờ ặ ỡ Toàn b câu h i trên, n u có th ộ ỏ ế ể đề ngh nh c s chuy n giúp ị ạ ỹ ể đế n ca s Khánh Ly và ỹ tôi c ng mu n bi t ý ki n c a ch y TCS: Có m t th i Khánh Ly cùng tôi i hát ũ ố ế ế ủ ị ấ ộ ờ đ chung v i nhau các ớ ở đạ ọ i h c thu c các ô th mi n Nam Ngoài ra còn hát các sân ộ đ ị ề ở

kh u trình di n ho c các hòng trà Khánh Ly c ng chuyên hát nh c c a tôi Có th ấ ễ ặ ở ũ ạ ủ ể nói d o y tôi ch vi t cho Khánh Ly hát Có m t vài ca s hát nh ng ca khúc c a tôi ạ ấ ỉ ế ộ ỹ ữ ủ

hi n nay nh ng hay nh t thì ch a có Cháu r t thích nh ng bài hát c a chú nh H ệ ư ấ ư ấ ữ ủ ư ạ

Tr ng, N ng Th y Tinh, Bi t âu ngu n c i, , nh ng th c s là các bài hát c a chú ắ ắ ủ ế đ ồ ộ ư ự ự ủ

r t khó hát cho hay Cháu ch thích nh t cô Khánh Ly hát nh ng nh c ph m c a chú ấ ỉ ấ ữ ạ ẩ ủ thôi Chú có cho r ng cô y là ngu ằ ấ ừơ i hát nh ng bài hát c a chú hay và truy n c m ữ ủ ề ả

nh t không? Trong bài " Bi t âu ngu n c i " có câu "Cây thu bóng dài và tôi thu bóng ấ ế đ ồ ộ tôi" Cháu không đượ c hi u rõ l m v ý ngh a c a câu y, chú có th gi i thích ể ắ ề ĩ ủ ấ ể ả đượ c không? Chú có th cho cháu a ch email c a chú ể đị ỉ ủ để ệ ti n trao đổ đượ i c không? TCS: - Nh n xét v Khánh Ly nh th là úng - Bu i sáng m t tr i r i xu ng làm ậ ề ư ế đ ổ ặ ờ ọ ố bóng cây và bóng ng ườ i dài ra Đế n tr a gi ng , m t tr i nh ư ờ ọ ặ ờ ở đỉ đầ u thì bóng

ng ườ i và bóng cây thu l i không còn bóng n a Không hi u cái bóng y có th t không ạ ữ ể ấ ậ hay ch b n thân ng ỉ ả ườ i và cây m i là th c ớ ự Đấ y là ?Bi t âu ngu n c i? Có ng ế đ ồ ộ ườ i nói

H ng Nhung có m t gi ng hát ồ ộ ọ đặ c bi t riêng H ngNhung không hát chuyên v ệ ồ ề

nh c ph m c a tôi nên khác v i Khánh Ly - Ng ạ ẩ ủ ớ ườ i Nh t có l i s ng r t khác v i ậ ố ố ấ ớ chúng ta H không quan tâm nhi u ọ ề đế n ng ườ i khác Vì đờ ố i s ng r t ấ đắ đỏ t nên ít

th y khách du l ch n ấ ị ướ c ngoài trên các đườ ng ph ố Đặ c bi t n u là khách m i c a h ệ ế ờ ủ ọ thì h có m t s ch m sóc chu áo và v i m t s l ọ ộ ự ă đ ớ ộ ự ễ độ ơ h i quá ôi lúc làm mình e đ ngai - âm nh c thì h khích khuynh h ạ ọ ướ ng bu n h n là vui N u nói r ng con ồ ơ ế ằ

ng ườ i không có hoài bão, ướ c m thì không th tr thành m t ng ơ ể ở ộ ườ i thành đạ t

nh c s không có tham v ng thi ạ ĩ ọ đấ u là ích đ đế n c a nh c s ? TCS: ủ ạ ỹ Đế n m t ộ

tu i nào ó n u v n còn hoài bão và ổ đ ế ẫ ướ c m thì c ng không còn ơ ũ đủ ờ th i gian để

th c hi n n a Có bao gi nh c s mu n mình là ng ự ệ ữ ờ ạ ỹ ố ườ i bình th ườ ng không danh

ti ng không? Có bao gi nh c s h i ti c vì quá n i ti ng mà không th c hi n ế ờ ạ ỹ ố ế ổ ế ự ệ

c nh ng i u bình d nh t c a con ng i không? TCS: Tôi ch a bao gi

ngh ĩ đế đ ề n i u này Tuy nhiên tôi luôn c m th y mình s ng nh m t ng ả ấ ố ư ộ ườ i bình

th ườ ng và làm nh ng i u bình d nh t t c m i ng ữ đ ề ị ư ấ ả ọ ườ i Th a nh c s , cháu r t ư ạ ỹ ấ yêu thích các bài hát do nh c s sáng tác Nh c và l i th ạ ỹ ạ ờ ườ ng r t hay và sâu l ng, bu n, ấ ắ ồ

c bi t l i bài hát r t c nh c s chau chu t Cháu mu n h i nh c s v các

đặ ệ ờ ấ đượ ạ ỹ ố ố ỏ ạ ỹ ề nhân v t tr tình trong các sáng tác c a nh c s , h ậ ữ ủ ạ ỹ ọ đẹ p và lãng m n quá! Ph i ch ng ạ ả ă

ó là nh ng giai nhân nh c s ã g p ngoài i? N m tr c c bi t nh c s

đ ữ ạ ỹ đ ặ đờ ă ướ đượ ế ạ ỹ không đượ c kho Chúc nh c s m t n m m i m nh kh e và có nhi u sáng tác m i ẻ ạ ỹ ộ ă ớ ạ ỏ ề ớ TCS: Ph i bi t lãng m n hoá m i th ả ế ạ ọ ứ để cu c ộ đờ đẹ i p h n Ph i tìm cách t o ra ơ ả ạ

m t th gi i giai nhân ộ ế ớ để ọ m i ng ườ i cùng m ơ ướ Đ c ó là b n ph n c a nh ng ai ổ ậ ủ ữ

mu n làm công vi c sáng t o Cám n r t nhi u l i chúc c a em Có ph i khi còn ố ệ ạ ơ ấ ề ờ ủ ả

tr , nh c s sáng tác nh ng b n tình ca r t hay t nh ng c m xúc c a b n thân qua ẻ ạ ỹ ữ ả ấ ừ ữ ả ủ ả

v n r t c n thi t cho ng ố ấ ầ ế ườ i sáng tác V i th i gian bây gi c ng c m th y yêu khó ớ ờ ờ ũ ả ấ

h n ngày x a, ôi khi l i g n nh không có c m h ng ơ ư đ ạ ầ ư ả ứ để yêu n a Tôi không hi u ữ ể

l m ca khúc "Bên ắ đờ i qu nh hiu".Vì sao nh c TCS th ạ ạ ườ ng khó hi u nh v y ?Và dù ể ư ậ khó hi u nh ng nhi u ng ể ư ề ườ ẫ i v n thích.Trong ó có tôi TCS: Bên đ đờ i hiu qu nh? ạ không khó hi u l m âu ể ắ đ Đờ i riêng c a m i ng ủ ỗ ườ đề i u có vui bu n khác nhau Có ồ khi bu n phi n có khi vui nhi u ồ ề ề

Trong bài này hình nh ch th y m t n i bu n tri n miên và ám nh v cái ch t Tuy ư ỉ ấ ộ ỗ ồ ề ả ề ế nhiên không có n i tuy t v ng trong ó Th a , nh c s Tr nh Công S n, khi nghe ỗ ệ ọ đ ư ạ ỹ ị ơ

nh ng bài hát c a nh c s , em th y nh trong ó có n ữ ủ ạ ỹ ấ ư đ ướ c m t, tâm h n và con tim ắ ồ

c a nh c s V y thì có ph i tr i qua nh ng c nh ng nh v y hay là v i s ủ ạ ỹ ậ ả ả ữ ả ộ ư ậ ớ ự thông c m c a mình mà nh c s vi t ả ủ ạ ỹ ế đượ c nh ng bài i vào lòng ng ữ đ ườ đế i n nh ư

v y? TCS: Trong m i bài hát ậ ỗ đề u có mình và c ng ả ườ i khác Xin h i Tr nh Công S n ỏ ị ơ

b t ắ đầ u m i tình ố đầ ừ u t bao gi v y.Và t i sao ờ ậ ạ đế n bây gi v n ờ ẫ độ c thân TCS: -

th ườ ng không ph i lúc nào c ng ả ũ đượ c ng ườ đươ i ng th i a thích, nên x lý tình ờ ư ử

hu ng b ng ố ị ườ i ta thay tr ng ắ đổ đ i en nh th nào cho êm ư ế đẹ p nh t? Cám n ấ ơ TCS: Im l ng và lãng quên nh ng l i d ngh X a nay tôi v n làm th Ng ặ ữ ờ ị ị ư ẫ ế ườ i ta không th ánh mãi vào kho ng không ể đ ả đượ c Xin cho tôi đượ c g i nh c s là anh ọ ạ ỹ