Giáo trình kỹ năng mềm 2

Giáo trình kỹ năng mềm giúp bạn giao tiếp tốt hơn. Kỹ năng mềm (soft skills) là thuật ngữ dùng để chỉ các kỹ năng quan trọng trong cuộc sống con người như: kỹ năng sống, giao tiếp, lãnh đạo, làm việc theo nhóm, kỹ năng quản lý thời gian, thư giãn, vượt qua khủng hoảng, sáng tạo và đổi mới...

KHOA MÁY TÀU TH Y Ủ

M C L C Ụ Ụ

CH ƯƠ NG 1: KỸ NĂNG LÀM VI C NHÓM Ệ

Ph n này sẽ trình bày tóm t t nh ng n i dung c b n nh t c a kỹ năng làmầ ắ ữ ộ ơ ả ấ ủ

vi c theo nhóm Kỹ năng làm vi c theo nhóm là m t trong nh ng “kỹ năng m m” vôệ ệ ộ ữ ềcùng quan tr ng không ch v i sinh viên đang ng i trên gh nhà trọ ỉ ớ ồ ế ường mà v i t tớ ấ

c m i ngả ọ ười trong đ i s ng hàng ngày cũng nh trong công vi c Ph n tài li u nàyờ ố ư ệ ầ ệ

do v y không ch giúp cho sinh viên n m đậ ỉ ắ ược các ki n th c c b n v làm vi cế ứ ơ ả ề ệnhóm trong m t nhóm h c t p mà còn giúp cho sinh viên có độ ọ ậ ược kĩ năng làm vi cệnhóm đ áp d ng hi u qu cho công vi c chuyên môn sau này Mu n có kỹ năngể ụ ệ ả ệ ốlàm vi c nhóm t t, ngoài vi c hi u rõ các lý thuy t c b n và b n ch t quá trìnhệ ố ệ ể ế ơ ả ả ấnhóm làm vi c, ngệ ườ ọi h c còn ph i v n d ng, tr i nghi m th c t , quan sát, t rútả ậ ụ ả ệ ự ế ự

ra các bài h c cho chính mình ọ

1.1 T ng quan v nhóm ổ ề

Trong xã h i loài ngộ ười nhóm hình thành t r t s m T th i ti n s , conừ ấ ớ ừ ờ ề ử

người đã hình thành các nhóm đ t n t i trong t nhiên Nhóm đ ch ng thú d ,ể ồ ạ ự ể ố ữnhóm đ cùng săn b n, xây d ng ch ch ng ch i v i thiên nhiên… ể ắ ự ỗ ở ố ọ ớ

T nh chúng ta đã s ng trong gia đình, nhóm b n bè cùng xóm, nhóm cùngừ ỏ ố ạ

l p h c, nhóm cùng l a tu i… cho đ n khi trớ ọ ứ ổ ế ưởng thành h c t p và làm vi c chúngọ ậ ệ

ta đã vô tình hay có ý th c tham gia vào r t nhi u nhóm Ch có đi u chúng ta ch aứ ấ ề ỉ ề ư

t h i là chúng ta sẽ hòa nh p vào nhóm nh th nào đ làm vi c hi u qu nh t, vàự ỏ ậ ư ế ể ệ ệ ả ấnhóm cũng sẽ nh hả ưởng đ n chúng ta nh th nào mà thôi Do đó nghiên c u, h cế ư ế ứ ọ

t p v nhóm r t quan tr ng và m i ngậ ề ấ ọ ọ ườ ầi c n được trang b nh ng ki n th c và kỹị ữ ế ứnăng v nhóm và làm vi c nhóm ề ệ

Ngày nay, s ng trong xã h i công nghi p, g n nh t t c các công vi c đ uố ộ ệ ầ ư ấ ả ệ ềyêu c u m i cá nhân ph i ho t đ ng trong m t nhóm làm vi c chung nào đó Các tầ ỗ ả ạ ộ ộ ệ ổ

ch c cũng tìm cách huy đ ng t i đa kh năng làm vi c và sáng t o c a các nhómứ ộ ố ả ệ ạ ủtrong t ch c c a h Các nhóm d án đổ ứ ủ ọ ự ược thành l p nh m phát huy t i đa năngậ ằ ố

l c c nh tranh trong s n xu t, sáng t o s n ph m m i, m u mã m i Ngự ạ ả ấ ạ ả ẩ ớ ẫ ớ ười ta coicác nhóm làm vi c là nhân t c b n làm nên v n nhân l c trong m t t ch c, vìệ ố ơ ả ố ự ộ ổ ứ

v y vi c nghiên c u v nhóm làm vi c càng tr nên quan tr ng và b c thi t ậ ệ ứ ề ệ ở ọ ứ ế

đ th c hi n m t hay m t s công vi c nào đó cho t ch c đó Nhóm không chínhể ự ệ ộ ộ ố ệ ổ ứ

th c là nhóm hình thành t nhiên t nhu c u c a m i thành viên trong nhóm, thí dứ ự ừ ầ ủ ỗ ụ

nh nhóm b n bè có cùng s thích, nhóm ngư ạ ở ười có cùng m i quan tâm… Trong m tố ộ

t ch c thổ ứ ường t n t i c nhóm chính th c và nhóm không chính th c ồ ạ ả ứ ứ

Th i gian t n t i c a nhóm cũng là m t y u t quan tr ng Có nhóm t n t iờ ồ ạ ủ ộ ế ố ọ ồ ạ

su t th i gian t n t i c a t ch c Có nhóm t n t i theo t ng d án Có nhóm l i chố ờ ồ ạ ủ ổ ứ ồ ạ ừ ự ạ ỉ

ho t đ ng trong th i gian ng n tính b ng phút nh các nhóm th c hi n các bài t p,ạ ộ ờ ắ ằ ư ự ệ ậtrò ch i trong các bu i h c, bu i t p hu n… Các nhóm d án là các nhóm làm vi c,ơ ổ ọ ổ ậ ấ ự ệ

nó là t p h p nh ng thành viên có năng l c làm vi c b tr cho nhau, cùng cam k tậ ợ ữ ự ệ ổ ợ ế

th c hi n m c tiêu chung, g n v i m c đích c a t ch c ự ệ ụ ắ ớ ụ ủ ổ ứ

M t trong nh ng y u t quan tr ng nh t c a nhóm là ph i có ộ ữ ế ố ọ ấ ủ ả m c tiêu ụ nhóm M c tiêu chung c a nhóm ph i c th , rõ ràng M c tiêu này ph i đụ ủ ả ụ ể ụ ả ược cácthành viên nhóm hi u rõ và cùng cam k t th c hi n M c tiêu xuyên su t quá trìnhể ế ự ệ ụ ố

ho t đ ng c a nhóm, nh ng cũng có th đi u ch nh thay đ i đ phù h p môiạ ộ ủ ư ể ề ỉ ổ ể ợ

trường mà nhóm t n t i Tuy nhiên m c tiêu c a t ng thành viên và m c tiêu c aồ ạ ụ ủ ừ ụ ủnhóm ph i phù h p v i m c tiêu c a t ch c thành l p ra nhóm đó ả ợ ớ ụ ủ ổ ứ ậ

Y u t th hai ế ố ứ c a m t nhóm là các thành viên ph i tủ ộ ả ương tác, liên h , giaoệ

ti p v i nhau thế ớ ường xuyên Ti p xúc và tế ương tác sẽ làm nh hả ưởng l n nhau gi aẫ ữcác thành viên và tác đ ng nh hộ ả ưởng này làm nên đ ng l c phát tri n nhóm: cóộ ự ể

cá nhân không th hoàn thành N u nh ng công vi c đ n gi n, có th gi i quy tể ế ữ ệ ơ ả ể ả ế

b i 1 cá nhân, không đòi h i ph i ph i h p, không c n ph i h p nhi u kỹ năng thìở ỏ ả ố ợ ầ ố ợ ềkhông c n thi t t i thành l p nhóm ầ ế ớ ậ

1.1.2 T m quan tr ng c a nhóm làm vi c ầ ọ ủ ệ

Làm vi c theo nhóm là xu hệ ướng chung c a các t ch c, doanh nghi p, côngủ ổ ứ ệ

ty trong xã h i ngày nay S dĩ có xu hộ ở ướng này là vì m t s các nguyên nhân sauộ ốđây:

- Làm vi c theo nhóm t o đi u ki n tăng năng su t và hi u qu c a công vi c.ệ ạ ề ệ ấ ệ ả ủ ệNhi u nghiên c u đã ch ng minh r ng làm vi c theo nhóm năng su t và hi uề ứ ứ ằ ệ ấ ệ

qu c a m i cá nhân cao h n h n năng su t và hi u qu trung bình c a m iả ủ ỗ ơ ẳ ấ ệ ả ủ ỗ

cá nhân khi làm vi c riêng l ệ ẻ Vì trong nhóm, khi làm vi c các kỹ năng và kinh ệ nghi m c a các thành viên sẽ b tr l n nhau ệ ủ ổ ợ ẫ

- Làm vi c theo nhóm có th gi m đệ ể ả ược m t s nhân s , khâu trung gian nênộ ố ựlinh ho t h n Vì linh ho t nên t ch c d thay đ i đ đ i phó v i thay đ iạ ơ ạ ổ ứ ễ ổ ể ố ớ ổ

c a môi trủ ường, n m b t c h i và gi m thi u nguy c ắ ắ ơ ộ ả ể ơ

- Nhóm t o ra môi trạ ường làm vi c thu n ti n, trong đó các ki n th c và kinhệ ậ ệ ế ứnghi m c a các cá nhân trong nhóm sẽ b tr cho nhau, do v y các quy tệ ủ ổ ợ ậ ế

đ nh sẽ đị ược ra toàn di n và phù h p h n ệ ợ ơ

- Nhóm làm vi c có đ kh năng hoàn thành m t d án hoàn ch nh trong khiệ ủ ả ộ ự ỉ

m i cá nhân ch có th hoàn thành m t ph n công vi c Nhóm có th t nỗ ỉ ể ộ ầ ệ ể ậ

d ng nh ng gì t t nh t c a m i cá nhân trong công tác chuyên môn và cụ ữ ố ấ ủ ỗ ảngoài chuyên môn Các thành viên t rút ra nh ng gì t t nh t đ h c h i l nự ữ ố ấ ể ọ ỏ ẫnhau, c i thi n thái đ và ng x c a mình ả ệ ộ ứ ử ủ

Nhóm làm vi c hi u qu là nhóm h i t m t s đ c đi m c b n nh : ệ ệ ả ộ ụ ộ ố ặ ể ơ ả ư

- Các thành viên hi u rõ lý do t n t i c a nhóm; ể ồ ạ ủ

- Các nguyên t c và quy ch c a nhóm đắ ế ủ ược th o lu n và s đ ng thu n c aả ậ ự ồ ậ ủ

t t c các thành viên; ấ ả

- Thông tin trong nhóm thông đ t; ạ

- Các thành viên h tr cho nhau; ỗ ợ

- Có nh ng quy t c ki m tra, đánh giá, khen thữ ắ ể ưởng rõ ràng

Đ có nh ng đ c đi m trên nhóm ph i gi giá tr căn b n c a nhóm, l y đóể ữ ặ ể ả ữ ị ả ủ ấlàm đ nh hị ướng ho t đ ng c a mình ch không ph i là ch bi t răm r p thiạ ộ ủ ứ ả ỉ ế ắhành theo ch th c p trên Các nhi m v c a cá nhân và nhóm đỉ ị ấ ệ ụ ủ ược nêu rõ

b ng các m c tiêu SMART Các thành viên trong nhóm ph i ph i h p l nằ ụ ả ố ợ ẫnhau, cùng nhau sáng t o Tuy nhiên nh ng đ c đi m trên không ph i là cóạ ữ ặ ể ảngay mà ph i hình thành xây d ng d n d n trong các giai đo n phát tri nả ự ầ ầ ạ ể

c a nhóm ủ

1.1.3 Phân lo i nhóm ạ

T “nhóm” có nghĩa là ch m t t p h p t hai ngừ ỉ ộ ậ ợ ừ ười tr lên Tuy nhiên, kháiở

ni m nhóm chúng ta dùng đây là dùng đ ch t p h p m t s ngệ ở ể ỉ ậ ợ ộ ố ưới có m c tiêuụchung, có tương tác v i nhau, có xây d ng các quy t c chung đ thành viên tuânớ ự ắ ểtheo và các thành viên đ m nh n nh ng vai trò rõ ràng Trong đó có th chia nhómả ậ ữ ể

ra thành nhóm chính th c và các nhóm không chính th c.ứ ứ

Nhóm chính th c: là nhóm đứ ược thành l p b i nhu c u c a t ch c trênậ ở ầ ủ ổ ứnhóm, có quy t đ nh thành l p và m c tiêu ph i phù h p v i m c tiêu chung c a tế ị ậ ụ ả ợ ớ ụ ủ ổ

ch c Nhóm không chính th c: là các nhóm đứ ứ ược hình thành t nhiên do nhu c u xãự ầ

h i c a nh ng ngộ ủ ữ ười tham gia, m c tiêu c a nhóm có th không trùng m c tiêu c aụ ủ ể ụ ủ

t ch c Trong m t t ch c đ ng th i có th t n t i nhi u nhóm chính th c vàổ ứ ộ ổ ứ ồ ờ ể ồ ạ ề ứkhông chính th c Các nhóm làm vi c trong m t c quan, t ch c, nhà máy thứ ệ ộ ơ ổ ứ ường

là nhóm chính th c Tuy nhiên vai trò và nh hứ ả ưởng c a các nhóm không chính th củ ứcũng r t quan tr ng Các nhóm không chính th c có khi nh hấ ọ ứ ả ưởng r t m nh đ nấ ạ ế

k t qu ho t đ ng c a các nhóm chính th c ế ả ạ ộ ủ ứ

1.1.4 Các y u t nh h ế ố ả ưở ng đ n hành vi ng x nhóm ế ứ ử

Trong quá trình làm vi c theo nhóm, hành vi ng x trong nhóm b nhệ ứ ử ị ả

hưởng b i các y u t sau đây:ở ế ố

- Kích c c a nhóm (Size)ỡ ủ

- Môi trường làm vi c (Environment)ệ

- B n ch t công vi c (Nature of task)ả ấ ệ

- Vai trò cá nhân (Individual Roles)

- Phương th c lãnh đ o (Leadership)ứ ạ

- Tính k t n i gi a các thành viên (Conhesiveness)ế ố ữ

- Chu n m c nhóm (Group Norms)ẩ ự

- B n ch t và đ ng l c c a các thành viên (Nature and motivation ofả ấ ộ ự ủmembers)

Trong các y u t nêu trên thì kích c nhóm đóng vai trò r t quan tr ng Nóế ố ỡ ấ ọ

bi u quy t trong trể ế ường h p nhóm không th th ng nh t quan đi m v m t v nợ ể ố ấ ể ề ộ ấ

Giai đo n 1: Hình thành nhóm (Forming) ạ

Giai đo n này các thành viên nhóm b t đ u t p h p l i H mang đ n nhómạ ắ ầ ậ ợ ạ ọ ếnhi u đi m khác bi t nhau t tính cách đ n cách làm vi c, ki n th c và kỹ năng Hề ể ệ ừ ế ệ ế ứ ọ

c n có th i gian tìm hi u và thăm dò l n nhau đ đánh giá xem li u h có th t nầ ờ ể ẫ ể ệ ọ ể ồ

t i đạ ược trong nhóm hay không Trong giai đo n này, các thành viên có xu hạ ướng

c n tr ng trong giao ti p, l ch s và ít x y ra xung đ t Vai trò trẩ ọ ế ị ự ả ộ ưởng nhóm giai

đo n này là thúc đ y các thành viên c i m , giao ti p v i nhau, sau đó cùng ph iạ ẩ ở ở ế ớ ố

h p xây d ng đ nh hợ ự ị ướng ho t đ ng c a nhóm ho c m c tiêu ho t đ ng nhóm.ạ ộ ủ ặ ụ ạ ộNhóm trưởng và các thành viên tìm hi u các thành viên khác v tính tình, kh năngể ề ảlàm vi c, s t tin, trách nhi m và nh ng suy nghĩ đóng góp cho nhóm… Sau đóệ ự ự ệ ữnhóm hi u rõ m c tiêu mà nhóm c n ph i hoàn thành và quy t tâm xây d ngể ụ ầ ả ế ựnhóm Các m c tiêu đụ ược xây d ng b i nhóm thự ở ường được đánh giá b ng các tiêuằchí c th (specific), đo lụ ể ường được (measuarable), có kh năng đ t đả ạ ược – kh thiả(attainable), th c ti n (realistic) và có th i h n xác đ nh (time – bound) (M c tiêuự ễ ờ ạ ị ụSMART) N u nhóm không xây d ng đế ự ược m c tiêu ho c các thành viên không hi uụ ặ ể

rõ m c tiêu c a nhóm thì nhóm không th hoàn thành công vi c ho c s m tan rã.ụ ủ ể ệ ặ ớTrong giai đo n này nhóm cũng c n ph i xác đ nh quy trình ho t đ ng, xác đ nh vaiạ ầ ả ị ạ ộ ịtrò cá nhân, t o d ng quan h và lòng tin.ạ ự ệ

Giai đo n 2: Tr i qua sóng gió/ bão táp (Storming) ạ ả

Giai đo n này x y ra khi các thành viên xung đ t nhau v cách làm vi c, côngạ ả ộ ề ệ

vi c phân công và chia s trách nhi m M i hình thành nhóm nên có m t s thànhệ ẻ ệ ớ ộ ốviên t ra n i tr i, m t đoàn k t có th x y ra Truy n thông, giao ti p trong nhómỏ ổ ộ ấ ế ể ả ề ế

ch a suôn s , ngư ẻ ười mu n th ng tr , lôi kéo, ngố ố ị ười thì th , thi u quan tâm.ờ ơ ế

Trưởng nhóm lúc này ph i là ngả ườ ứi c ng r n, gắ ương m u, g n gũi các thành viên,ẫ ầtránh đ x y ra căng th ng quá, t ch c t t công vi c và làm cho công vi c b t đ uể ả ẳ ổ ứ ố ệ ệ ắ ầ

có hi u qu Làm sao cho các thành viên nhóm hi u nhau nhi u nh t có th , hi u rõệ ả ể ề ấ ể ểcác công vi c sẽ ph i làm, tránh các thành viên c nh tranh nhau tr thành đ i th ệ ả ạ ở ố ủTăng cường giao ti p trong nhóm Chuy n các công vi c do thành tích cá nhân sangế ể ệthành tích chung c a nhóm ủ

Các thành viên trong nhóm trong giai đo n này cũng c n h c cách qu n lí,ạ ầ ọ ả

gi i quy t xung đ t Xác đ nh rõ vai trò cá nhân, quy n l c và c c u t ch c Nhómả ế ộ ị ề ự ơ ấ ổ ứ

trưởng nên xây d ng s đ ng thu n thông qua vi c nh c l i m c tiêu c a nhóm.ự ự ồ ậ ệ ắ ạ ụ ủ

Giai đo n 3: Hình thành chu n m c (Norming) ạ ẩ ự

Giai đo n này các thành viên b t đ u n l c đóng góp vào công vi c chungạ ắ ầ ỗ ự ệ

c a nhóm Các thành viên nhóm th hi n kh năng t t h n trong vi c hoàn thànhủ ể ệ ả ố ơ ệnhi m v , gi i quy t v n đ và gi i quy t xung đ t Các thành viên nhóm tin tệ ụ ả ế ấ ề ả ế ộ ưởng

l n nhau, g n k t v i nhau qua công vi c Các thành viên trong nhóm c n tích c cẫ ắ ế ớ ệ ầ ựtham gia vào vi c đ a ra các ý ki n, quy t đ nh và gi i quy t các v n đ c a nhóm.ệ ư ế ế ị ả ế ấ ề ủ

Ti p t c s d ng nh ng chi n lế ụ ử ụ ữ ế ược hi u qu đ gi i quy t xung đ t, gi i quy t cácệ ả ể ả ế ộ ả ế

v n đ Các thành viên cũng c n có trách nhi m cao h n v vai trò c a mình Lãnhấ ề ầ ệ ơ ề ủ

đ o nhóm t o đi u ki n đ các thành viên h tr nhau B o đ m các kênh thông tinạ ạ ề ệ ể ỗ ợ ả ảtrong nhóm thông su t, xây d ng đố ự ược c ch ph n h i tích c c Thành viên tinơ ế ả ồ ự

tưởng l n nhau, cùng g n k t b i m c tiêu chung Nhóm viên l ng nghe ý ki n l nẫ ắ ế ở ụ ắ ế ẫnhau

Giai đo n 4: Ho t đ ng thành công (Performing) ạ ạ ộ

Sau khi hình thành xong chu n m c nhóm đi vào giai đo n ho t đ ng hi uẩ ự ạ ạ ộ ệ

qu Đ c tr ng giai đo n này là các thành viên hoàn toàn hòa h p nhau, t o ra năngả ặ ư ạ ợ ạ

su t làm vi c cao, m i ti m năng c a cá nhân và t p th nhóm đấ ệ ọ ề ủ ậ ể ược phát huy, v nấ

đ đề ược gi i quy t hi u qu , các mâu thu n không còn x y ra Nhóm ti p c n linhả ế ệ ả ẫ ả ế ậ

ho t các nhi m v đạ ệ ụ ược giao, vai trò và c c u t ch c đơ ấ ổ ứ ược xác đ nh rõ ràng Tuyịnhiên không ph i là đã lo i b h t xung đ t, vì xung đ t lúc nào cũng thả ạ ỏ ế ộ ộ ường tr cựtác đ ng đ n b t c nhóm nào b t c giai đo n nào Khi x y ra xung đ t thì nhómộ ế ấ ứ ở ấ ứ ạ ả ộ

có kh năng xác đ nh, đánh giá các xung đ t và đ a ra đả ị ộ ư ược các gi i pháp gi i quy tả ả ếxung đ t m t cách hi u qu Các thành viên trong nhóm có xu hộ ộ ệ ả ướng tâm lí và tràn

đ y nhi t huy t, s sáng t o và vui v h p tác ầ ệ ế ự ạ ẻ ợ

Trong giai đo n này, nhóm c n đ a ra các kì v ng cao đ th c hi n cácạ ầ ư ọ ể ự ệnhi m v Lúc này có th chia nhóm thành các nhóm nh đ đ a ra các quy t đ nhệ ụ ể ỏ ể ư ế ị

và hoàn thành các nhi m v C n phân chia công vi c c th cho t ng thành viên,ệ ụ ầ ệ ụ ể ừphù h p v i năng l c và vai trò c a h đ hi u qu công vi c là cao nh t Bên c nhợ ớ ự ủ ọ ể ệ ả ệ ấ ạ

đó, các thành viên cũng c n ph i t hoàn thi n mình trong nhóm, thích ng v iầ ả ự ệ ứ ớ

nh ng thay đ i, ch p nh n s khác bi t, hữ ổ ấ ậ ự ệ ướng đ n m c tiêu chung, tham gia vàoế ụ

vi c qu n lý chung ệ ả

Giai đo n 5: K t thúc/Tan rã (Adjourning) ạ ế

Đây là giai đo n mà các thành viên đã hoàn thành m c tiêu chung và cácạ ụthành viên không còn ph thu c vào nhau n a Nhi m v hoàn thành thì nhóm sẽụ ộ ữ ệ ụ

k t thúc vai trò đ xây d ng ho c t p h p thành các nhóm m i v i m c tiêu m i.ế ể ự ặ ậ ợ ớ ớ ụ ớ

Ho t đ ng c a nhóm thạ ộ ủ ường được giám sát và đánh giá đ rút kinh nghi m và bàiể ệ

h c cho các nhóm khác, d án khác ọ ự

1.2.2 Ho t đ ng nhóm ạ ộ

Nhóm là t p h p nhi u ngậ ợ ề ười và s lố ượng các thành viên trong nhóm không

ph i là c đ nh t đ u đ n cu i, do đó có th sẽ có nh ng thành viên m i gia nh pả ố ị ừ ầ ế ố ể ữ ớ ậvào nhóm Các thành viên m i và các thành viên cũ có th có quen nhau t trớ ể ừ ước

ho c hoàn toàn ch a quen nhau Lúc này, ngặ ư ười trưởng nhóm luôn ph i gi i quy tả ả ếnhi u v n đ v đoàn k t, tranh ch p, xung đ t, đ a ra các quy t đ nh đ hài hòaề ấ ề ề ế ấ ộ ư ế ị ểcác ch c năng c a nhóm Các thành viên m i cũng c n hi u rõ các đ ng thái c aứ ủ ớ ầ ể ộ ủnhóm đ xây d ng nhóm làm vi c hi u qu Nhóm mu n v n hành hi u qu thìể ự ệ ệ ả ố ậ ệ ả

c n làm t t các ho t đ ng sau: ầ ố ạ ộ

- H i nh p thành viên m i vào nhóm ộ ậ ớ Khó khăn luôn x y ra khi nhóm m iả ớthành l p ho c có thêm thành viên m i nh p vào nhóm Thành viên m i cũngậ ặ ớ ậ ớ

ph i t mình gi i quy t v n đ hòa nh p Các thành viên m i có th thu cả ự ả ế ấ ề ậ ớ ể ộ

m t trong ba d ng chính nh ngộ ạ ư ười thích tranh cãi, ngườ ối t t b ng ho cụ ặ

người th c d ng Ba d ng này đ u gây khó khăn cho quá trình h i nh p.ự ụ ạ ề ộ ậ

Người thích tranh cãi hay ph n ng l i m i v n đ , mu n kh ng đ nh s n iả ứ ạ ọ ấ ề ố ẳ ị ự ổ

tr i c a mình trong nhóm Ngộ ủ ườ ối t t b ng thì có thái đ ph thu c ngụ ộ ụ ộ ườikhác, luôn mu n tìm phe nhóm đ d a, s hãi nh ng đi u b t ng , nhu c uố ể ự ợ ữ ề ấ ờ ầ

an toàn cao Người th c d ng thì lo l ng v nhu c u cá nhân c a mình trongự ụ ắ ề ầ ủnhóm, bướng b nh khi hòa h p nhu c u cá nhân và đ nh hỉ ợ ầ ị ướng c a nhóm ủ

- Lãnh đ o nhóm liên quan đ n nhi m v và các m i quan h ạ ế ệ ụ ố ệ Đ đ t để ạ ượcnăng su t trong làm vi c nhóm thì ph i th a mãn hai nhu c u: nhu c u liênấ ệ ả ỏ ầ ầquan đ n nhi m v ph i th c hi n và nhu c u liên quan đ n các m i quanế ệ ụ ả ự ệ ầ ế ố

h trong nhóm Hai nhu c u này toàn th thành viên nhóm và lãnh đ o nhómệ ầ ể ạ

ph i cùng ph n đ u đ th a mãn Các công vi c g m nêu ra t t c các ý ki n,ả ấ ấ ể ỏ ệ ồ ấ ả ếtìm ki m thông tin, làm sáng t các nhi m v , làm rõ và tóm t t n i dung cácế ỏ ệ ụ ắ ộ

cu c h p nhóm, th o lu n nhóm, khuy n khích các thành viên, dung hòa sộ ọ ả ậ ế ựkhác bi t, tăng cệ ường giao ti p, khuy n khích tham gia, tránh các thái đ gâyế ế ộ

r i… ố

- Vai trò c a các thành viên trong nhóm ủ Trong nhóm làm vi c các thành viênệluôn có m t vai trò và mu n ngộ ố ười khác cũng có vai trò rõ ràng N u vai tròếkhông rõ thì sẽ d gây hi u l m, m t đoàn k t nh hễ ể ầ ấ ế ả ưởng đ n năng su tế ấchung Không nên đ vai trò c a ngể ủ ười này quá nhi u (quá t i) và ngề ả ười khácthì quá ít Xung đ t v vai trò có th x y ra b i cá nhân v i cá nhân, b i cáộ ề ể ả ở ớ ởnhân v i t p th , b i chính cá nhân v i vai trò c a anh ta ớ ậ ể ở ớ ủ

- Các chu n m c, quy đ nh c a nhóm ẩ ự ị ủ Đây là các quy ch , quy t c mà nhóm tế ắ ự

đ ra đ các thành viên theo đó mà th c hi n Các chu n m c c a nhóm r tề ể ự ệ ẩ ự ủ ấquan tr ng, nó giúp cho các thành viên trong nhóm nh n th c đọ ậ ứ ược mình

được phép làm đi u gì, đi u gì không đề ề ược phép, đi u gì có l i cho nhóm vàề ợ

đi u gì gây nh hề ả ưởng tiêu c c đ n nhóm Các chu n m c c a nhóm đự ế ẩ ự ủ ượcxây d ng nh m m c đích làm cho m c tiêu c a nhóm đự ằ ụ ụ ủ ược hoàn thành m tộcách t t nh t ố ấ

- S g n k t trong nhóm ự ắ ế S g n k t trong nhóm là yêu t giúp cho nhóm ho tự ắ ế ố ạ

đ ng hi u qu và b n v ng Các thành viên càng t hào v vi c mình độ ệ ả ề ữ ự ề ệ ượctham gia nhóm thì s g n k t trong nhóm càng cao Nh v y các thành viênự ắ ế ư ậcũng nh trư ưởng nhóm ph i làm sao cho nhóm đáng t hào v các công vi cả ự ề ệnhóm làm Trưởng nhóm và các thành viên c n ph n đ u đ có s g n k tầ ấ ấ ể ự ắ ếtrong nhóm cao cũng nh s tuân th cao các chu n m c c a nhóm, đ hìnhư ự ủ ẩ ự ủ ểthành nhóm lý tưởng, có hi u su t làm vi c cao ệ ấ ệ

Trong quá trình ho t đ ng nhóm thạ ộ ường x y ra các v n đ sau:ả ấ ề

- Quá hòa đ ng: ồ Các thành viên trong nhóm quá hòa đ ng, gây ra tình tr ng cồ ạ ả

n nhau, h n ch tranh lu n, h n ch ph n bác l i các ý ki n ch a th t sể ạ ế ậ ạ ế ả ạ ế ư ậ ựchính xác C g ng b o v l n nhau, không mu n làm m t lòng thành viênố ắ ả ệ ẫ ố ấkhác Nh v y sẽ làm gi m hi u qu làm vi c c a nhóm.ư ậ ả ệ ả ệ ủ

- T duy theo s đông – “T duy nhóm”: ư ố ư Khi t duy theo s đông nhóm sẽ khôngư ố

th y đấ ược chính xác nh ng s ki n đang x y ra, và vì th có th đi sai hữ ự ệ ả ế ể ướng

D u hi u đ nh n bi t nhóm c a mình đang t duy theo s đông đó là khôngấ ệ ể ậ ế ủ ư ố

th y x y ra v n đ công kích nhau gi a các thành viên trong nhóm; h p líấ ả ấ ề ữ ợhóa các s ki n không th ng nh t.ự ệ ố ấ

T duy theo s đông làm gi m các cu c tranh lu n, làm gi m s phát sinh cácư ố ả ộ ậ ả ựmâu thu n trong nhóm và vì th làm gi m s phát tri n trong nhóm Nhẫ ế ả ự ể ư

- C ch khen th ơ ế ưở ng và văn hóa đoàn th : ể Vi c khen thệ ưởng các cá nhân xu tấ

s c trong nhóm sẽ góp ph n thúc đ y s ph n đ u cũng nh s thi đua c aắ ầ ẩ ự ấ ấ ư ự ủcác thành viên trong nhóm Tuy nhiên nó cũng có th là nguyên nhân gây raểcác tiêu c c nh b nh thành tích hay thi đua, c nh tranh không lành m nh.ự ư ệ ạ ạ

Đ c bi t n u c ch khen thặ ệ ế ơ ế ưởng không minh b ch, không công b ng thì sẽạ ằgây ra chia rẽ n i b ộ ộ

- H p nhóm quá nhi u: ọ ề H p nhóm quá nhi u sẽ gây lãng phí th i gian, công s cọ ề ờ ứ

và ti n b c mà hi u qu công vi c thì ch a ch c đã cao h n.ề ạ ệ ả ệ ư ắ ơ

- B t l c: ấ ự Vi c phân chia công vi c không đúng v i năng l c và vai trò c a cácệ ệ ớ ự ủthành viên khi n cho các thành viên b t l c trong vi c hoàn thành nhi m v ế ấ ự ệ ệ ụ

Nh v y sẽ làm cho nhóm không th hoàn thành đư ậ ể ược m c tiêu đ ra.ụ ề

- S phù h p v m c đích: ự ợ ề ụ T t c các thành viên trong nhóm đ u ph i hấ ả ề ả ướng

đ n m t m c đích duy nh t là làm cho nhóm th c hi n thành công công vi c,ế ộ ụ ấ ự ệ ệhoàn thành các m c tiêu đ ra N u thành viên nào đó làm vi c mà không vìụ ề ế ệ

m c đích chung c a c nhóm thì ch c ch n sẽ x y ra xung đ t trong nhóm.ụ ủ ả ắ ắ ả ộ

- M c đ tham gia nhi t tình c a các thành viên trong nhóm: ứ ộ ệ ủ V n đ này liênấ ềquan đ n đ ng c thúc đ y tham gia nhóm c a các thành viên T c là cái gìế ộ ơ ẩ ủ ứthúc đ y h tham gia làm vi c trong nhóm Ngẩ ọ ệ ười nhóm trưởng c n n mầ ắ

được đi u này đ có cách đ ng viên, khuy n khích và kh i d y tinh th n làmề ể ộ ế ơ ậ ầ

3 Thúc đ y s đ ng thu n và th a hi p c a các thành viên.ẩ ự ồ ậ ỏ ệ ủ

4 Đ m b o r ng m i ngả ả ằ ọ ườ ềi đ u có c h i đóng góp cho nh ng th o lu n vàơ ộ ữ ả ậcông vi c c a nhóm.ệ ủ

5 H tr đ đ a ra nh ng chu n m c nhóm và ho t đ ng nhóm.ỗ ợ ể ư ữ ẩ ự ạ ộ

6 H tr cho trỗ ợ ưởng nhóm ho t đ ng hi u qu ạ ộ ệ ả

7 Hãy luôn l ng nghe Chú ý và có ph n h i phù h p cho các ý ki n đóng gópắ ả ồ ợ ế

c a các thành viên.ủ

8 Công nh n s chia s công vi c trong nhóm m t cách công b ng.ậ ự ẻ ệ ộ ằ

1.2.3 Thông tin trong nhóm

Thông tin trong nhóm r t quan tr ng, nó nh là các m ch máu nuôi dấ ọ ư ạ ưỡng cơ

th nhóm Thông tin rõ ràng, chính xác thì m i ngể ọ ười sẽ hi u nhau và hi u nhi mể ể ệ

v đ h p tác v i nhau Thông tin có ngu n phát ra và có n i ti p nh n thông quaụ ể ơ ớ ồ ơ ế ậ

m t kênh truy n tin nào đó, r i l i ph n h i l i n i phát thông tin C ch này ph iộ ề ồ ạ ả ồ ạ ơ ơ ế ảthông su t trong nhóm đ quá trình thông tin luôn ti p di n không ng ng ố ể ế ễ ừ

Trong nhóm thì quá trình trao đ i thông tin x y ra gi a các cá nhân m iổ ả ữ ỗthành viên v i nhóm trớ ưởng và ngượ ạc l i, gi a các thành viên v i nhau và ngữ ớ ược

l i Thông tin đạ ược truy n b i các kênh truy n thông tin nh l i nói, vi t, ngôn ngề ở ề ư ờ ế ữ

c th (đ ng tác tay, chân, nét m t…).ơ ể ộ ặ

Giao ti p trong nhóm thế ường có 4 hình th c nh sau:ứ ư

- Giao ti p ki u vòng tròn (Circles): Trong hình th c này, các thành viên trongế ể ứnhóm sẽ đ ng thành 1 vòng tròn và giao ti p v i ngứ ế ớ ười bên c nh mình, tạ ừ

ngườ ầi đ u tiên đ n ngế ười cu i cùng cho đ n khi vòng tròn khép kín.ố ế

- Giao ti p m t xích (Chains): Trong hình th c này các thành viên trong nhómế ắ ứ

sẽ đ ng thành m t hàng dài, ngứ ộ ười đ u tiên trao đ i thông tin v i ngầ ổ ớ ười

đ ng th 2, ngứ ứ ười th 2 trao đ i thông tin v i ngứ ổ ớ ười th 3, c nh v y choứ ứ ư ậ

đ n ngế ườ ứi đ ng cu i cùng.ố

- Giao ti p ki u thác nế ể ước (Cascades): Trong hình th c này, ngứ ười trưởngnhóm sẽ giao ti p, trao đ i thông tin v i m t nhóm ngế ổ ớ ộ ười, nhóm người này

sẽ giao ti p v i m t nhóm ngế ớ ộ ười khác, nhóm ngườ ừi v a nh n đậ ược thông tin

sẽ trao đ i thông tin v i m t nhóm ngổ ớ ộ ười khác n a, c nh v y cho đ n khiữ ứ ư ậ ế

t t c các thành viên trong nhóm đ u nh n đấ ả ề ậ ược thông tin

- Giao ti p ki u bánh xe (Wheels): Trong hình th c này, ngế ể ứ ười nhóm trưởng sẽngu i trung tâm, các thành viên ng i thành t ng nhóm nh (kho ng 2 – 3ồ ở ồ ừ ỏ ả

người) xung quanh thành hình vòng tròn Các thành viên sẽ giao thi p v iế ớnhau trong t ng nhóm nh và giao ti p v i nhóm trừ ỏ ế ớ ưởng

Khi thông tin thì có nh ng rào c n c a thông tin Các rào c n này làm h n chữ ả ủ ả ạ ế

ho c tri t tiêu thông tin mà m i thành viên mu n g i cho nhau và mu n nh nặ ệ ọ ố ử ố ậ

được Do đó mu n nh n thông tin t t thì chúng ta ph i rèn các kỹ năng truy nố ậ ố ả ềthông tin và nh n thông tin Các kỹ năng này sẽ đ c p đ n trong ph n “kỹ năngậ ề ậ ế ầgiao ti p” ế

là nhi m v r t quan tr ng c a nhóm Quá trình ra quy t đ nh có s tham gia cácệ ụ ấ ọ ủ ế ị ựthành viên trong nhóm ch không ph i là nhóm trứ ả ưởng hay m t ai khác Đ đ a raộ ể ưquy t đ nh có th theo m t s cách sau: ế ị ể ộ ố

- Ra quy t đ nh theo ki u th : ế ị ể ờ ơ M t ngộ ười nào đó đ a ra ý tư ưởng, các thànhviên khác không quan tâm và do đó quy t đ nh đế ị ược nhanh chóng thông qua.Theo ki u này thì có th quy t đ nh v i vàng đó không t i u vì m t s ýể ể ế ị ộ ố ư ộ ố

tưởng hay khác không được phân tích và b b qua ị ỏ

- Ra quy t đ nh t trên xu ng: ế ị ừ ố Theo ki u này ngể ười lãnh đ o nhóm hay c pạ ấcao h n ch c n ph bi n, thông báo, nhân danh c nhóm thông qua màơ ỉ ầ ổ ế ảkhông qua th o lu n Ra quy t đ nh ki u này nhanh chóng, nh ng cũng nhả ậ ế ị ể ư ư

ki u trên có th nhi u ý ki n hay khác b b qua Nó tr nên x u n u ngể ể ề ế ị ỏ ở ấ ế ười

ra quy t đ nh có quá ít thông tin, ch quan và đ c đoán Khi th c hi n quy tế ị ủ ộ ự ệ ế

đ nh sẽ x y ra v n đ khác không lị ả ấ ề ường trước

- Ra quy t đ nh theo ki u thi u s : ế ị ể ể ố Theo cách này m t ho c m t vài cá nhânộ ặ ộ

g i ý r i thúc gi c, ép m i ngợ ồ ụ ọ ười theo ý ki n mình Khuy t đi m c a cáchế ế ể ủnày cũng nh hai cách trên ư

- Ra quy t đ nh theo nguyên t c đa s : ế ị ắ ố Theo cách này mang danh dân ch quaủ

b phi u ho c gi tay tán thành l y s đông Quy t đ nh sẽ thông qua nh ngỏ ế ặ ơ ấ ố ế ị ưkhông ph i t t c các thành viên đ u hài lòng M t s không hài lòng sẽ làmả ấ ả ề ộ ố

nh h ng đ n ch t l ng, hi u su t công vi c Nguy c trong nhóm sẽ kéo

bè cánh đ l y phi u áp đ o cho quy n l i c a m t nhóm nào đó ể ấ ế ả ề ợ ủ ộ

- Ra quy t đ nh theo nguyên t c đ ng thu n: ế ị ắ ồ ậ Cách này ch ra quy t đ nh khi đãỉ ế ị

th o lu n kỹ m i ý tả ậ ọ ưởng, không b qua ý ki n nào k c các ý ki n tráiỏ ế ể ả ế

ngược Quy t đ nh đế ị ược ra khi có đa s thành viên tán thành nh ng thi u số ư ể ốkhác cũng được nghe, được phân tích và có ý ki n c a mình Ki u ra quy tế ủ ể ế

đ nh này m t nhi u th i gian nh ng sẽ ti n t i d n s đ ng thu n hoànị ấ ề ờ ư ế ớ ầ ự ồ ậtoàn, r t lý tấ ưởng đ i v i ti n trình ra quy t đ nh ố ớ ế ế ị

Đ ra quy t đ nh các thành viên c n để ế ị ầ ược bi t nh ng khó khăn và thu n l iế ữ ậ ợkhi ra quy t đ nh, nh t là quy t đ nh có s đ ng thu n, có s tham gia Nh ngế ị ấ ế ị ự ồ ậ ự ữthu n l i đây có th là nhóm có nhi u hi u bi t, có nhi u l a ch n h n m tậ ợ ở ể ề ể ế ề ự ọ ơ ộ

người Nhóm m t khi đ ng thu n đ ra quy t đ nh thì có đ ng l c th c hi n m cộ ồ ậ ể ế ị ộ ự ự ệ ụtiêu t t h n Khó khăn là có m t s thành viên nh b b t ph i đ ng ý, ph i theoố ơ ộ ố ư ị ắ ả ồ ả

m t ý tộ ưởng, có th có bè phái và áp đ t ý tể ặ ưởng c a các nhóm nh , th o lu nủ ỏ ả ậnhi u thì ch m ra quy t đ nh và có th m t c h i ề ậ ế ị ể ấ ơ ộ

Nhóm cũng c n ph i tránh ki u “t duy nhóm” nghĩa là đoàn k t quá thi uầ ả ể ư ế ế

d n t duy phê phán Tham gia trong nhóm lâu nên các thành viên g n k t, khôngầ ư ắ ếcòn s n sàng phê phán ý tẵ ưởng c a thành viên khác C n phát hi n s m t duyủ ầ ệ ớ ưnhóm và có bi n pháp phòng tr ệ ừ

Đ ra quy t đ nh các thành viên và nh t là nhóm trể ế ị ấ ưởng c n có các kỹ năngầphát huy ý tưởng các thành viên khi th o lu n, bàn b c và ra quy t đ nh Các kỹả ậ ạ ế ịnăng này nh phư ương pháp đ ng não, cây v n đ , phộ ấ ề ương pháp Delphi (dùng b ngả

h i g i trỏ ử ước), th o lu n nhóm, đóng vai ch u cá… sẽ đả ậ ậ ược trình bày ph n sau.ở ầ

1.4 Đi u hành nhóm ề

1.4.1 Vai trò các thành viên trong nhóm

Các thành viên trong nhóm thường ph i có vai trò nh t đ nh, đả ấ ị ược phân công

ho c nh n nh ng nhi m v c th Nhóm chính th c có trặ ậ ữ ệ ụ ụ ể ứ ưởng phó nhóm, th ký,ư

h u c n… Nhóm không chính th c cũng có th có các vai trò đó ậ ầ ứ ể

Trưởng nhóm gi vai trò ngữ ườ ổi t ch c, ngứ ười th c hi n và ngự ệ ười đi u hành.ề

Trưởng nhóm ph i ch u trách nhi m b trí các cu c h p t bu i g p m t đ u tiênả ị ệ ố ộ ọ ừ ổ ặ ặ ầ

đ n khi nhóm tan rã Vi c t ch c cu c h p bàn k ho ch sao cho có s tham giaế ệ ổ ứ ộ ọ ế ạ ựbình đ ng gi a các thành viên là kỹ năng c n có c a trẳ ữ ầ ủ ưởng nhóm L p k ho ch vàậ ế ạphân công công vi c cho các thành viên cũng là ngh thu t c a trệ ệ ậ ủ ưởng nhóm T tấ

c các giai đo n ho t đ ng c a nhóm, ngả ạ ạ ộ ủ ười nhóm trưởng ph i n m v ng và đi uả ắ ữ ềhành cho t t Nh ng quan tr ng nh t là trố ư ọ ấ ưởng nhóm ph i là ngả ười có các kỹ năngtruy n thông và thúc đ y và càng có nhi u tr i nghi m càng t t Các kỹ năng nàyề ẩ ề ả ệ ố

được xây d ng d a trên n n t ng c a 4 thái đ : c m thông, tôn tr ng, quan tâm vàự ự ề ả ủ ộ ả ọtin tưởng vào ti m năng nhóm Tóm l i trề ạ ưởng nhóm ph i là ngả ười có trách nhi mệ

v i công vi c c a nhóm, v i t ng thành viên c a nhóm và v i c nhóm nói chung ớ ệ ủ ớ ừ ủ ớ ả

Ngoài ra khi đ c p đ n vai trò thành viên còn l i trong nhóm ngề ậ ế ạ ười ta

thường phân các thành viên thành các “ki u vai trò” h tr hay c n tr các ho tể ỗ ợ ả ở ạ

đ ng c a nhóm Có ba lo i vai trò nh v y ộ ủ ạ ư ậ

Lo i th nh t: ạ ứ ấ là các thành viên h tr cho viêc hoàn thành công vi c nhỗ ợ ệ ư

người kh i xở ướng, người làm sáng t , ngỏ ười th c hi n, ngự ệ ười thông tin, người đónggóp

Lo i th hai: ạ ứ là các thành viên c ng c nhóm nh ngủ ố ư ười khuy n khích,ế

người gi c a, ngữ ử ười quan sát, ngườ ềi đ xu t và c ng c quy t c, ngấ ủ ố ắ ười đùa vui

Lo i th ba: ạ ứ là nhóm nh ng ngữ ười tiêu c c nh ngự ư ười gây h n, ngấ ười phụthu c, ngộ ười th ng tr , ngố ị ười đùa dai, người lè phè, người phá đám…

Hai nhóm đ u là nhóm tích c c, nhóm th 3 là nhóm tiêu c c Khi có nh ngầ ự ứ ự ữhành vi tiêu c c c n đ a quy t c, quy ch c a nhóm ra đ các thành viên t giácự ầ ư ắ ế ủ ể ựtuân theo

1.4.2 Phong cách đi u hành ho t đ ng nhóm ề ạ ộ

M c này nói v phong cách c a ngụ ề ủ ười đi u hành nhóm hay trề ưởng nhóm Cácphong cách này thường th y các nhóm chính th c ấ ở ứ

1.4.2.1 Phong cách chuyên quy n ề

Trưởng nhóm đ a ra m c đích công vi c, quy t đ nh phư ụ ệ ế ị ương th c làm vi c,ứ ệphân công nhi m v , thông tin ch y u t trên xu ng Phong cách này c nhóm bệ ụ ủ ế ừ ố ả ị

đ ng theo d n d t c a trộ ẫ ắ ủ ưởng nhóm, các thành viên đ c l p v i trộ ậ ớ ưởng nhóm, đôikhi âm th m ch ng l i trầ ố ạ ưởng nhóm Phong cách này d gây ra ch nghĩa cá nhân,ễ ủganh đua, ng v c l n nhau nh ng có u đi m là đôi khi nhóm nhanh tri n khaiờ ự ẫ ư ư ể ểcông vi c và đ t m c tiêu, có hi u qu ệ ạ ụ ệ ả

1.4.2.2 Phong cách t do ự

Trưởng nhóm không đ a ra quy t đ nh, đ nhóm t do t ch c gi i quy t cácư ế ị ể ự ổ ứ ả ếcông vi c Nhóm có th t t ch c thành công ho c sinh ra nh ng th lĩnh t phát,ệ ể ự ổ ứ ặ ữ ủ ựlàm gi m uy tín c a trả ủ ưởng nhóm Phong cách này cũng d d n t i th t b i vì nhómễ ẫ ớ ấ ạkhông có kh năng t t ch c, ngả ự ổ ứ ười chăm, ngườ ười l i làm phát sinh xung đ t gi aộ ữcác thành viên

1.4.2.3 Phong cách c ng tác ộ

Người trưởng nhóm là người ch huy đ xu t các phỉ ề ấ ương án khác nhau đểnhóm bàn b c, l a ch n Trạ ự ọ ưởng nhóm phân công nhi m v khi đệ ụ ược bàn b cạ

th ng nh t Ho t đ ng nhóm theo cách ti p c n có s tham gia, có s h p tác c aố ấ ạ ộ ế ậ ự ự ợ ủ

m i thành viên Phong cách này có nhọ ược đi m là m t nhi u th i gian cho th oể ấ ề ờ ả

lu n, bàn b c N u c n gi i quy t g p rút công vi c thì không phù h p Nh ngậ ạ ế ầ ả ế ấ ệ ợ ưphong cách này có s hài lòng c a các thành viên và đa s trự ủ ố ường h p mang l i tínhợ ạ

hi u qu c a công vi c ệ ả ủ ệ

mu n ngố ười khác làm theo ý mình, yêu c u ngầ ười khác làm đi u h không mu n, vàề ọ ố

nh v y là xung đ t x y ra Khi xung đ t x y ra thì hi u su t làm vi c nhóm gi mư ậ ộ ả ộ ả ệ ấ ệ ả

xu ng r t l n Vì v y, kỹ năng qu n lý xung đ t là kỹ năng qu n lý nhóm quan tr ngố ấ ớ ậ ả ộ ả ọ

nh t mà các thành viên trong nhóm c n n m đấ ầ ắ ược

Mâu thu n trong nhóm đẫ ược t o nên b i nhi u ngạ ở ề ười có t tư ưởng, quan

đi m, văn hóa, ngu n g c xã h i, cách làm vi c… khác nhau Xung đ t là s b tể ồ ố ộ ệ ộ ự ấ

đ ng x y ra gi a cá nhân v i cá nhân trong nhóm, gi a các nhóm trong m t t ch cồ ả ữ ớ ữ ộ ổ ứ

do khác bi t v nhu c u, giá tr , m c đích hay c nh tranh v quy n l i, tài nguyên,ệ ề ầ ị ụ ạ ề ề ợquy n l c hay b t đ ng v vai trò, nhi m v , trách nhi m ề ự ấ ồ ề ệ ụ ệ

Xung đ t mang tính phá h y Năng lộ ủ ượng dành cho xung đ t nên dành choộ

vi c góp ý trên tinh th n xây d ng, thúc đ y thay đ i Trong tình hu ng x y ra xungệ ầ ự ẩ ổ ố ả

đ t, thì ngộ ười th ng v n gi nguyên m i liên k t v i nhóm, c m th y th giãnắ ẫ ữ ố ế ớ ả ấ ưtrong tr ng thái hài lòng, vui v , ti p t c t p trung vào vi c duy trì nhóm và các nhuạ ẻ ế ụ ậ ệ

c u cá nhân và v n gi các nh n th c v nhóm Ngầ ẫ ữ ậ ứ ề ượ ạc l i, đ i v i ngố ớ ười thua, h sẽọkhông d dàng ch p nh n thua mà c g ng tìm ki m ngễ ấ ậ ố ắ ế ườ ể ổ ỗi đ đ l i, vì th có thế ểđánh m t tính đoàn k t và gây chia rẽ n i b Tuy nhiên, đi m tích c c là h sẽấ ế ộ ộ ể ự ọ

nh n th c đậ ứ ược là h sẽ ph i n l c h n, rút ra các kinh nghi m và nh ng bài h cọ ả ỗ ự ơ ệ ữ ọkhi th t b i Ngấ ạ ười thua trong trường h p này c n ti p t c g n bó v i nhóm và cợ ầ ế ụ ắ ớ ố

g ng kh c ph c các h n ch , hoàn thi n b n thân đ làm vi c hi u qu h n.ắ ắ ụ ạ ế ệ ả ể ệ ệ ả ơ

Xung đ t có th là y u t phá ho i nh ng cũng có th là y u t có l i đ i v iộ ể ế ố ạ ư ể ế ố ợ ố ớ

hi u qu làm vi c c a nhóm Xung đ t n u lôi kéo m i ngệ ả ệ ủ ộ ế ọ ười tham gia vào gi iảquy t v n đ và đ a t i gi i pháp gi i quy t v n đ thì mang tính tích c c N uế ấ ề ư ớ ả ả ế ấ ề ự ếxung đ t làm ch ch hộ ệ ướng m c tiêu, phá h ng ho t đ ng nhóm, chia rẽ thành viênụ ỏ ạ ộthì mang tính tiêu c c, c n phát hi n và lo i b s m Hi u bi t v xung đ t đ cácự ầ ệ ạ ỏ ớ ể ế ề ộ ểnhóm, các thành viên có th qu n lý và gi i quy t xung đ t sao cho có l i cho ho tể ả ả ế ộ ợ ạ

đ ng c a nhóm M t s bí quy t giúp qu n lí xung đ t trong nhóm hi u qu nhộ ủ ộ ố ế ả ộ ệ ả ưsau:

- Nhóm c n gi i quy t xung đ t nh trầ ả ế ộ ỏ ước khi tr thành các xung đ t l n.ở ộ ớ

- Tăng cường giao ti p trong nhóm, nhóm c n tìm ra nh ng nguyên nhân th cế ầ ữ ự

s trự ước khi đi ki m tìm gi i pháp.ế ả

- Linh ho t tìm nh ng gi i pháp khác nhau cho cùng m t nguyên nhân; Côngạ ữ ả ộ

b ng và minh b ch trong gi i pháp.ằ ạ ả

- Tìm gi i pháp gi i quy t v n đ xung đ t ch không tìm gi i pháp ch ng l iả ả ế ấ ề ộ ứ ả ố ạnhau

- M i thành viên c n có thái đ tôn tr ng nhau, thông c m th c s v i nhau ọ ầ ộ ọ ả ự ự ớ

- Mu n ngố ười khác xem xét v n đ c a mình thì mình c n xem xét v n đ c aấ ề ủ ầ ấ ề ủ

người khác trước h ọ

- Nhìn th ng vào v n đ , nói ra, tránh im l ng ng m ng m ẳ ấ ề ặ ấ ầ

Qu n lý xung đ t ch không đàn áp xung đ t hay tiêu di t xung đ t là m tả ộ ứ ộ ệ ộ ộngh thu t đ c ng c h p tác gi a các thành viên trong nhóm Ngệ ậ ể ủ ố ợ ữ ười ta chia ranăm cách ng phó v i xung đ t ứ ớ ộ

Cách th nh t là c ng r n, áp đ o (ki u cá m p) ứ ấ ứ ắ ả ể ậ Cách này m t bên luônộ

áp đ o bên kia, đ t quy n l i c a mình hay nhóm mình trả ặ ề ợ ủ ước quy n l i c a nhómề ợ ủkhác Nhóm này ph i th ng trong tranh ch p Nh v y sẽ đ t m i quan h các bênả ắ ấ ư ậ ặ ố ệvào tình tr ng nguy hi m, t o thù đ ch, có k th ng, ngạ ể ạ ị ẻ ắ ười thua Nó cũng có m tặtích c c là có th t o thay đ i hay d n đ n ti n b ự ể ạ ổ ẫ ế ế ộ

Cách th hai là né tránh (ki u con rùa) ứ ể Đây là cách khi g p xung đ t thì néặ ộtránh s va ch m, s đ i đ u v i mâu thu n, không quan tâm đ n nhu c u c a cácự ạ ợ ố ầ ớ ẫ ế ầ ủbên, thua cũng không sao Cách này d t o ra k t qu các bên cùng thua ễ ạ ế ả

Cách th ba là nh ứ ườ ng nh n, xoa d u (ki u g u bông) ị ị ể ấ Cách này quan tâm

đ n gi các m i quan h ch không c n quan tâm đ n k t qu quy n l i Vì v yế ữ ố ệ ứ ầ ế ế ả ề ợ ậ

lo i ngạ ười gi i quy t xung đ t theo ki u này có th hy sinh quy n l i c a mìnhả ế ộ ể ể ề ợ ủ

nh ng gi đư ữ ược m i quan h thân thi n v i m i ngố ệ ệ ớ ọ ười khác nhóm khác là được

Cách th t là cách th a hi p (ki u con ch n) ứ ư ỏ ệ ể ồ M i bên có th ph i hy sinhỗ ể ả

m t chút quy n l i đ đ t độ ề ợ ể ạ ược m t s quy n l i khác H cùng nhau tìm nh ngộ ố ề ợ ọ ữ

gi i pháp trung hòa đ đôi bên cùng có m t ph n l i ích Có th t o ra k t qu cùngả ể ộ ầ ợ ể ạ ế ả

th ng ho c cùng thua thi t ắ ặ ệ

Cách cu i cùng là h p tác (ki u chim cú) ố ợ ể Cách này coi trong c m c đích vàả ụ

m i quan h Các bên h p tác v i nhau tìm ra gi i pháp t t nh t cho c đôi bên, chúố ệ ợ ớ ả ố ấ ả

tr ng s đ ng thu n T t c các bên ph i cùng theo đu i tìm ki m gi i pháp t tọ ự ồ ậ ấ ả ả ổ ế ả ốcho các bên ch không ch cho m t bên Cách này t o ra đứ ỉ ộ ạ ược k t qu c hai bênế ả ả

nh ng gì An mu nữ ố Thua – Th ngắ Thua - Thua

Nhóm trưởng (lãnh đ o nhóm) c n khách quan, công b ng, vì m c đíchạ ầ ằ ụchung Cách gi i quy t ph i linh ho t, nh nhàng v i c hai bên, d a vào các thànhả ế ả ạ ẹ ớ ả ựviên tích c c đ qu n lý và gi i quy t mâu thu n ự ể ả ả ế ẫ

1.5.1.2 Gi i pháp gi i quy t xung đ t ABCD (ABCD Problem Solving) ả ả ế ộ

Gi i pháp này bao g m 4 bả ồ ước, được đánh th t b ng 4 kí t là vi t t t c aứ ự ằ ự ế ắ ủ

ch cái đ u tiên c a các c m t nh sau:ữ ầ ủ ụ ừ ư

A Ask “What is the problem?” – Hãy h i “V n đ là gì?”ỏ ấ ề

Bước đ u tiên là xác đ nh v n đ ầ ị ấ ề Đi u quan tr ng nh t giai đo n này làề ọ ấ ở ạ

ph i xác đ nh v n đ c a nhóm càng rõ ràng, càng c th càng t t N uả ị ấ ề ủ ụ ể ố ế

mô t v n đ m h thì sẽ gây khó khăn đ bi t nên b t đ u gi i quy tả ấ ề ơ ồ ể ế ắ ầ ả ế

v n đ t đâu và làm th nào đ gi i quy t v n đ đó M t v n đ đấ ề ừ ế ể ả ế ấ ề ộ ấ ề ượcxác đ nh t t là khi mô t đị ố ả ược nh ng gì đã và đang x y ra, m c đ thữ ả ứ ộ ườngxuyên x y ra và nh ng ngả ữ ười có liên quan Trong bước xác đ nh v n đị ấ ềnày b n c n đ c bi t l u ý là ch nên t p trung vào các v n đ ch khôngạ ầ ặ ệ ư ỉ ậ ấ ề ứ

ph i là con ngả ườ i

B Brainstorm Possible Solutions – Đ ng não các gi i pháp có thộ ả ể

Trong bước này t p trung suy nghĩ và vi t ra t t c các gi i pháp mà b nậ ế ấ ả ả ạ

có th đ a ra.ể ư Thay phiên nhau đ đ xu t ý tể ề ấ ưởng và ch p nh n t t cấ ậ ấ ả

m i ý tọ ưởng vào th i đi m này, th m chí đó là m t ý ng ng n ho c tháiờ ể ậ ộ ớ ẩ ặquá Đây chính là t duy sáng t o, m t s ý ki n ban đ u m i nghe có vư ạ ộ ố ế ầ ớ ẻ

r t ng ng n tuy nhiên đó có th là các hấ ớ ẩ ể ướng đi m i giúp gi i quy tớ ả ế

được v n đ c a nhóm, đ ng th i nó t o ra hi u ng kích thích các thànhấ ề ủ ồ ờ ạ ệ ứviên khác suy nghĩ v các hề ướng gi i quy t m i m , sáng t o h n, tránhả ế ớ ẻ ạ ơ

t duy theo l i mòn.ư ố Hãy c đ m i ngứ ể ọ ười đ a ra ý ki n, có đư ế ược càngnhi u ý tề ưởng càng t t và đ ng v i th o lu n.ố ừ ộ ả ậ Ngay l p t c ch trích m tậ ứ ỉ ộ

ý tưởng m i nào đó có th làm t n thớ ể ổ ương c m xúc c a ngả ủ ười khác, đ ngồ

th i làm cho các thành viên khác không còn giám táo b o đ a ra các ýờ ạ ư

tưởng m i n a, đi u đó hoàn toàn không t t khi làm vi c nhóm.ớ ữ ề ố ệ Tronggiai đo n này chú tr ng v s lạ ọ ề ố ượng h n là ch t lơ ấ ượng c a các ý tủ ưởng,càng nhi u ý tề ưởng càng t t.ố Lý tưởng nh t là c g ng tìm ra t 8-10 ýấ ố ắ ừ

tưởng

C Choose the best solution – L a ch n gi i pháp t i u nh tự ọ ả ố ư ấ

D a trên danh sách các gi i pháp nhóm các b n l p đự ả ạ ậ ược trong bước B,các b n hãy h p nhóm đ th o lu n, đánh giá đ y đ u đi m, nhạ ọ ể ả ậ ầ ủ ư ể ược

đi m c a t ng gi i pháp Sau đó đánh giá xem gi i pháp nào là t i u nh tể ủ ừ ả ả ố ư ấthì hãy l a ch n gi i pháp đó.ự ọ ả

nh th nào, đ tránh lãng phí thì c n có t ch c cu c h p sao cho hi u qu Trư ế ể ầ ổ ứ ộ ọ ệ ả ướckhi tri u t p h p c n xem xét h p có ph i là hình th c t t nh t trong trệ ậ ọ ầ ọ ả ứ ố ấ ường h pợnày không hay có th có hình th c nào t t h n Có th thay th m t cu c h p b ngể ứ ố ơ ể ế ộ ộ ọ ằ

g i tài li u phát tay, vi t thông báo trên b ng, g i Email, g i đi n tho i… hayử ệ ế ả ử ọ ệ ạkhông? Kỹ năng t ch c m t cu c h p phù h p cũng là m t y u t quy t đ nh đ nổ ứ ộ ộ ọ ợ ộ ế ố ế ị ế

s thành b i c a cu c h p vì các cu c h p có m c tiêu khác nhau: đ thông tin, đự ạ ủ ộ ọ ộ ọ ụ ể ểthuy t ph c, đ thu th p ý ki n, đ ra quy t đ nh… ế ụ ể ậ ế ể ế ị

Thông thường m t cu c h p nhóm, dù quy mô l n nh th nào, ngộ ộ ọ ớ ỏ ế ười

trưởng nhóm đi u hành (ho c ngề ặ ười thay th trế ưởng nhóm đ đi u hành) cũngể ề

ph i v n d ng các kỹ năng đi u hành cu c h p Dả ậ ụ ề ộ ọ ưới đây sẽ trình bày v m t s kỹề ộ ốnăng đó

Tr ướ c tiên là b ướ c chu n b h p nhóm ẩ ị ọ Bước này người đi u hành xem xétề

trước xem ch đ cu c h p, m c tiêu và n i dung cu c h p có rõ ràng không, thànhủ ề ộ ọ ụ ộ ộ ọviên c n tham gia là ai L p k ho ch đi u hành cu c h p, các k ho ch s d ngầ ậ ế ạ ề ộ ọ ế ạ ử ụcông c tr c quan (b ng bi u, tài li u, máy chi u…) Các k ho ch v th i gian, đ aụ ự ả ể ệ ế ế ạ ề ờ ị

đi m, phòng c, h u c n, gi y m i, thông báo… ai chu n b và chu n b đ n đâu.ể ố ậ ầ ấ ờ ẩ ị ẩ ị ế

Trước ngày h p nên chu n b s c kh e, tinh th n, làm quen phọ ẩ ị ứ ỏ ầ ương ti n, phòngệ

h p… ọ

B ướ c ti p theo là b t đ u cu c h p ế ắ ầ ộ ọ Bước này c n làm nh ng vi c nh làmầ ữ ệ ưquen các thành viên, t o không khí thân thi n, th ng nh t khung chạ ệ ố ấ ương trình làm

vi c, ch nh s a m c tiêu cu c h p n u c n, th ng nh t cách làm vi c ệ ỉ ử ụ ộ ọ ế ầ ố ấ ệ

B ướ c th ba là đ a ra t ng ch đ , phân tích t ng ch đ ứ ư ừ ủ ề ừ ủ ề Đây là bước quan

tr ng nh t c a m t cu c h p Các thành viên đọ ấ ủ ộ ộ ọ ược th o lu n, tham gia ý ki n đả ậ ế ể

cu i cùng ra quy t đ nh c a nhóm, các quy t đ nh này phù h p v i m c tiêu cu cố ế ị ủ ế ị ợ ớ ụ ộ

h p ọ

B ướ c th t là l p k ho ch hành đ ng ứ ư ậ ế ạ ộ bỞ ước này toàn nhóm l p ra m t kậ ộ ế

ho ch sau cu c h p đạ ộ ọ ược các thành viên nh t trí ch p thu n K ho ch này thấ ấ ậ ế ạ ườngbao g m: công vi c gì c n làm, ai làm, làm nh th nào, k t qu mong mu n, th iồ ệ ầ ư ế ế ả ố ờgian, c n đi u ki n, h tr gì… N u cu c h p mà không có k ho ch hành đ ng,ầ ề ệ ỗ ợ ế ộ ọ ế ạ ộhay nói cách khác n u sau cu c h p mà các thành viên th y không ph i làm gì thì làế ộ ọ ấ ả

cu c h p không hi u qu hay không nên h p ộ ọ ệ ả ọ

B ướ c cu i cùng là b m c cu c h p ố ế ạ ộ ọ Các cu c h p nhóm nên dành th i gianộ ọ ờđánh giá, suy ng m v ti n trình h p, k t qu cu c h p, các v n đ còn b sót, cácẫ ề ế ọ ế ả ộ ọ ấ ề ỏ

v n đ gác l i đ cu c h p sau, k t qu cu c h p đã tài li u hóa ch a, các thànhấ ề ạ ể ộ ọ ế ả ộ ọ ệ ưviên sẽ nh n k t qu này nh th nào, cu c h p thành công đ n m c nào qua đánhậ ế ả ư ế ộ ọ ế ứgiá nhanh

Đ ti n hành t t năm bể ế ố ước này người đi u hành thề ường s d ng các công cử ụ ụ

nh : th o lu n nhóm nh , cây v n đ , l p k ho ch theo khung logic, đ ng não,ư ả ậ ỏ ấ ề ậ ế ạ ộ

b n đ t duy, ch u cá, đóng vai, tranh lu n… mà m t s kỹ năng này sẽ trình bàyả ồ ư ậ ậ ộ ố

ng n g n sau đây ắ ọ

1.5.3 M t s công c đi u hành h p nhóm ộ ố ụ ề ọ

1.5.3.1 Kỹ thu t đ ng não (Brainstorming) ậ ộ

Đ ng não là kỹ thu t nh n ý tộ ậ ậ ưởng c a các thành viên Nguyên t c là càngủ ắnhi u ý tề ưởng nh n đậ ược càng t t, do đó ngố ười đi u hành c n t o ra môi trề ầ ạ ường

đ nh n ý tể ậ ưởng Đ làm t t kỹ thu t này có các th màu (kích thể ố ậ ẻ ước 1/3 kích

thướ ờ ấc t gi y A4) đ vi t các ý tể ế ưởng Phát các t gi y màu cho t ng thành viên đờ ấ ừ ềngh h vi t ng n g n m i ý tị ọ ế ắ ọ ỗ ưởng c a h vào m t th màu đó r i dùng băng dínhủ ọ ộ ẻ ồ(lo i gi y xé) dán các th này lên Sau đó có th cho các thành viên gom nhóm, phânạ ấ ẻ ể

lo i các ý tạ ưởng, r i th o lu n l a ch n u tiên ý tồ ả ậ ự ọ ư ưởng N u không có th màu cóế ẻ

th dùng gi y A0 c thành viên vi t ý tể ấ ử ế ưởng trên đó m i khi có thành viên phátỗ

bi u Chú ý kỹ thu t này coi tr ng s lể ậ ọ ố ượng các ý tưởng h n ch t lơ ấ ượng, không phêphán, bình lu n, ch p nh n m i ý tậ ấ ậ ọ ưởng có th l lùng, trái chi u ể ạ ề

1.5.3.2 S d ng cây v n đ (Problem Tree) ử ụ ấ ề

T v n đ chính c n th o lu n ngừ ấ ề ầ ả ậ ười đi u hành vẽ nó nh thân c a m t cây.ề ư ủ ộSau đó đ t các câu h i t i sao đ tìm các nguyên nhân chính đ t vào phía dặ ỏ ạ ể ặ ưới nhưcác r chính c a cây, có th đ t thêm câu h i t i sao vào các nguyên nhân chính t oễ ủ ể ặ ỏ ạ ạ

ra các r cây c p hai… và có th ti p t c Ph n cành cây là các nhánh chính tr l iễ ấ ể ế ụ ầ ả ờcho câu h i k t qu th nào Cũng nh các “r cây”, các cành nhánh c a cây cũng cóỏ ế ả ế ư ễ ủcành b c hai khi đ t câu h i ti p k t qu ra sao cho các nhánh k t qu chính Cậ ặ ỏ ế ế ả ế ả ảnhóm sẽ xây d ng đự ược m t hình tộ ượng cái cây mà thân cây là v n đ , r cây là cácấ ề ễnguyên nhân và cành cây là các k t qu ế ả

1.5.3.3 S d ng b n đ t duy (Mind Map) ử ụ ả ồ ư

Công c này xu t phát t m t v n đ chính coi nh m t nhánh, đi phân tíchụ ấ ừ ộ ấ ề ư ộ

ti p m i liên h v i các v n đ khác chi ti t h n, r i l i phân tích ti p các v n đế ố ệ ớ ấ ề ế ơ ồ ạ ế ấ ềchi ti t h n, c nh v y cho đ n ý ki n chi ti t, c th Hình vẽ th hi n nh m tế ơ ứ ư ậ ế ế ế ụ ể ể ệ ư ộdây th n kinh t nhánh l n đ n nhánh nh và t i các nhánh nh nh t ầ ừ ớ ế ỏ ớ ỏ ấ

1.5.3.4 S d ng khung logic ử ụ

Khung này là m t ma tr n d ng b ng g m 4 c t và 4 hàng B n c t t tráiộ ậ ạ ả ồ ộ ố ộ ừsang ph i g m có c t các n i dung, ch báo, ngu n ch ng minh, đi u ki n (hay giả ồ ộ ộ ỉ ồ ứ ề ệ ả

đ nh) B n hàng t trên xu ng dị ố ừ ố ướ ồi g m m c đích, m c tiêu, k t qu mong đ i, cácụ ụ ế ả ợ

ho t đ ng D a trên ma tr n này mà nhóm th o lu n và k t qu đạ ộ ự ậ ả ậ ế ả ược đ a vào t ngư ừ

tranh lu n thì ng i vào đó, phát bi u xong thì ph i đi ra đ gh tr ng cho c h iậ ồ ể ả ể ế ố ơ ộtham gia c a ngủ ười khác Các thành viên còn l i ng i xung quanh đ nghe nhómạ ồ ểtrong th o lu n và khi mu n tham gia thì ph i ng i vào gh tr ng phía trong Ngả ậ ố ả ồ ế ố ườithúc đ y cu i bu i th o lu n ph i t ng k t và tóm t t nh ng đi u đã th o lu n vàẩ ố ổ ả ậ ả ổ ế ắ ữ ề ả ậ

nh t trí c a nhóm ấ ủ

1.5.4 C i thi n b n thân trong nhóm làm vi c ả ệ ả ệ

Trong m t nhóm, nh đã trình bày trên, thộ ư ở ường là t p h p nh ng thànhậ ợ ữviên có khác bi t trong cách giao ti p, ngôn ng , quan đi m, suy nghĩ, cách ra quy tệ ế ữ ể ế

đ nh, khác c p b c, nhi m v và quy n h n…, nói tóm l i là khác bi t v văn hóa.ị ấ ậ ệ ụ ề ạ ạ ệ ề

M i ngọ ườ ềi đ u có khó khăn làm vi c trong nhóm nh v y ệ ư ậ

Đ c i thi n b n thân trong nhóm đa văn hóa, m i ngể ả ệ ả ỗ ườ ầi c n n m phắ ương

châm: hãy đ i x v i thành viên khác nh cách mà mình mu n ng ố ử ớ ư ố ướ i khác đ i x v i ố ử ớ mình

Đ làm t t, th nh t trong nhóm các thành viên luôn luôn c n h c h i cácể ố ứ ấ ầ ọ ỏ

n n văn hóa khác Làm nh v y đ có th hi u đề ư ậ ể ể ể ược nhi u nh t các thành viênề ấkhác nghĩ gì và hành đ ng nh th nào qua giao ti p cá nhân v i cá nhân Đ h cộ ư ế ế ớ ể ọ

h i c n đ c sách báo v các n n văn hóa, tìm hi u v l ch s , tôn giáo, giá tr , phongỏ ầ ọ ề ề ể ề ị ử ị

t c c a n i các thành viên khác xu t x ụ ủ ơ ấ ứ

Th hai, m i ngứ ọ ười ph i c i thi n kỹ năng vi t, m t kênh giao ti p quanả ả ệ ế ộ ế

tr ng Vi t sao cho rõ ràng, ng n g n, tránh s d ng thành ng , ti ng lóng… Làmọ ế ắ ọ ử ụ ữ ếsao cho ngườ ọi đ c hi u thông đi p mình mu n g i đ n h nh mình hi u ể ệ ố ử ế ọ ư ể

Th ba c i thi n kỹ năng nói Vì h p và g p nhau m t giáp m t là ho t đ ngứ ả ệ ọ ặ ặ ặ ạ ộ

thường xuyên c a nhóm nên kỹ năng nói v i nhau là r t quan tr ng Luy n sao choủ ớ ấ ọ ệ

trường đ , cao đ , âm lộ ộ ượng và âm v c ti ng nói c a b n là rõ ràng, d hi u v iự ế ủ ạ ễ ể ớ

người nghe Ngoài ra khi nói, k t h p v i ngôn ng không l i (đ ng tác tay, chân,ế ợ ớ ữ ờ ộnét m t…) phù h p v i ng c nh gây n tặ ợ ớ ữ ả ấ ượng v i ngớ ười nghe

Th t là ph i c i thi n kỹ năng nghe L ng nghe ngứ ư ả ả ệ ắ ười khác là bi u th tônể ị

tr ng h Các kỹ năng này sẽ đọ ọ ược trình bày kỹ h n trong ph n kỹ năng giao ti p ơ ầ ế

Có th tóm t t nh ng phể ắ ữ ương châm xây d ng b n thân đ ho t đ ng trongự ả ể ạ ộnhóm nh trong b ng sau: ư ả

-Gi bí m t nh ng đi u riêng t ữ ậ ữ ề ư

-Hãy khoan dung -Đ ng đòi h i s hoàn h o ừ ỏ ự ả-Hãy c g ng hi u h ố ắ ể ọ-Hãy c tìm cái t t n i h ố ố ơ ọ-Hãy phê phán hành vi, khôngphê phán vào con người

-Hãy t p thậ ương yêu người khó

g n ầ

-Hãy luôn d a trên s ki n kháchự ự ệquan

-Bi t c m thông ế ả-Làm ch thái đ c a b n ủ ộ ủ ạ-Hãy là người hi u bi t ể ế

CH ƯƠ NG 2: NH N TH C ĐA VĂN HÓA Ậ Ứ

Cùng v i xu th h i nh p toàn c u, chuy n các nhóm làm vi c có nhi uớ ế ộ ậ ầ ệ ệ ềthành viên mang qu c t ch khác nhau ho c đ n t các dân t c khác nhau đã khôngố ị ặ ế ừ ộcòn xa l trong nhi u công s Đ c bi t là trong các môi trạ ề ở ặ ệ ường làm vi c mang tínhệ

qu c t nh hàng h i hi n nay, v n đ các thuy n viên mang nhi u qu c t ch khácố ế ư ả ệ ấ ề ề ề ố ịnhau cùng làm vi c trên m t con tàu đã tr nên ngày càng ph bi n V y chúng taệ ộ ở ổ ế ậ

c n ph i tìm hi u cách giao ti p ng x trong nh ng n n văn hóa khác nhau, đầ ả ể ế ứ ử ữ ề ểtranh th đủ ược s tôn tr ng và tình c m đ n t nh ng đ ng nghi p trong cùngự ọ ả ế ừ ữ ồ ệcông ty ho c trên cùng m t con tàu M t khác ta còn tránh đặ ộ ặ ược nh ng tình hu ngữ ố

d khóc, d cở ở ười ho c nghiêm tr ng h n là xúc ph m đ n ngặ ọ ơ ạ ế ười khác, gây m tấđoàn k t n i b và nh hế ộ ộ ả ưởng nghiêm tr ng đ n tình c m gi a chúng ta v i m iọ ế ả ữ ớ ọ

người xung quanh

2.1 Khái ni m chung ệ

Văn hóa là nh ng th do con ngữ ứ ười sáng t o ra Văn hóa bao g m c hai khíaạ ồ ả

c nh Khía c nh phi v t ch t c a xã h i nh ngôn ng , t tạ ạ ậ ấ ủ ộ ư ữ ư ưởng, giá tr , tri th c… vàị ứcác khía c nh v t ch t nh nhà c a, qu n áo, các phạ ậ ấ ư ử ầ ương ti n…ệ

Đa văn hóa là m t hi n tộ ệ ượng xã h i có t thu xa x a Khi có các n n vănộ ừ ở ư ềhóa ti p xúc và ti p bi n v i nhau thì sẽ s y ra hi n tế ế ế ớ ả ệ ượng đa văn hóa

2.2 T i sao c n ph n h c cách giao ti p trong môi tr ạ ầ ầ ọ ế ườ ng đa văn hóa

- Tránh xúc ph m đ n ngạ ế ười khác

- Đ t đạ ược m c đích giao ti pụ ế

- C i thi n đả ệ ược thái đ , tình c m t m i ngộ ả ừ ọ ười xung quanh

- Thành công h n trong công vi c ơ ệ

2.3 Phát tri n kỹ năng giao ti p đa văn hoá ể ế

Bí quy t quan tr ng đ giao ti p hi u qu trong môi trế ọ ể ế ệ ả ường đa văn hóachính là ni m đam mê, ham h c h i và s tôn tr ng cách ng x , b n s c, tínề ọ ỏ ự ọ ứ ử ả ắ

ngưỡng c a các n n văn hóa khác.ủ ề

2.3.1 M t s l u ý trong giao ti p trong môi tr ộ ố ư ế ườ ng đa văn hóa

1 Hãy luôn nghĩ r ng s hi u nh m trong giao ti p đa văn hoá là chuy nằ ự ể ầ ế ệ

4 Hãy c g ng h c nh ng phong t c t p quán riêng c a t ng dân t c, hi uố ắ ọ ữ ụ ậ ủ ừ ộ ể

và thông c m cho s t n t i c a nh ng cá nhân khác nhau trong m tả ự ồ ạ ủ ữ ộnhóm người

5 Đ ng khái quát hóa v m t cá nhân ch b i vì n n văn hoá riêng c a h ừ ề ộ ỉ ở ề ủ ọ

Có r t nhi u s t n t i c a nh ng cá nhân khác nhau trong m t t p th ấ ề ự ồ ạ ủ ữ ộ ậ ể

6 Tránh nh ng v n đ nh y c m ho c nh ng đi u ng ng n nh s chữ ấ ề ạ ả ặ ữ ề ớ ẩ ư ự ế

gi u tôn giáo, các thành ng v gi i tính, phân bi t ch ng t c, nh ng cễ ữ ề ớ ệ ủ ộ ữ ử

ch không phù h p, s phân công nhi m v m t cách r p khuôn.ỉ ợ ự ệ ụ ộ ậ

7 Hãy luôn nói câu” Chúng ta đây cùng nhau” đ th hi n s tin tở ể ể ệ ự ưởng và

c vũ tinh th n đoàn k t và h p tác.ổ ầ ế ợ

8 Ph n ng v i hoàn c nh và n i dung c a nhi m v và ngôn t c a m tả ứ ớ ả ộ ủ ệ ụ ừ ủ ộ

ngườ ơi h n là s thúc đ y gi đ nh.ự ẩ ả ị

9 Không phân theo gi ng nói, tr ng âm, ng pháp hay b ngoài c a m tọ ọ ữ ề ủ ộ

người, hãy đánh giá ph m ch t qua nh ng phát ngôn và hành đ ng.ẩ ấ ữ ộ

10.Có ý th c tìm ki m nh ng m i quan h và thách th c đa văn hoá m iứ ế ữ ố ệ ứ ớ

2.3.2 L ng nghe đ thành công trong môi tr ắ ể ườ ng đa văn hóa

Ngay c khi m i ngả ọ ườ ềi đ u cùng nói ti ng Anh, m t vài ngế ộ ườ ẫi v n nói theocác phương ng và l i di n đ t khác nhau Trong m t môi trữ ố ễ ạ ộ ường làm vi c đa vănệhóa nh th , cách t t nh t đ đ t hi u qu t i u là h c cách l ng nghe.ư ế ố ấ ể ạ ệ ả ố ư ọ ắ