Bài 23

Số đường sức xuyên qua ống dây biến đổi  Có dòng điện cảm ứng trong ống dây... Khi con chạy chuyển động → số đường sức từ xuyên qua vòng dây biến thiên  xuất hiện dòng điện trong vòn

Chào mừng các con đến với

chương V vật lí 11 nâng cao:

CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ !

Đường sức từ là đường được vẽ sao cho hướng của tiếp tuyến tại bất kì điểm nào trên đường cũng trùng với hướng của véc tơ cảm ứng từ tại điểm đó

NHỚ LẠI KIẾN THỨC CŨ

N S

C©u 1 : §­êng sức tõ lµ g×?

BM

.M

Câu 2: Hãy nêu các tính chất của đường sức từ?

1.Tại mỗi điểm trong từ trường, có thể vẽ được một đường

sức từ đi qua và chỉ một mà thôi.

2.Các đường sức từ là những đường cong kín Trong trường hợp nam châm, ở ngoài nam châm các đường sức

từ đi ra từ cực Bắc, đi vào ở cực Nam của nam châm.

3.Các đường sức từ không cắt nhau.

4.Nơi nào cảm ứng từ lớn hơn thì các đường sức từ ở đó

vẽ mau hơn ( dày hơn ), nơi nào cảm ứng từ nhỏ hơn thì

các đường sức từ ở đó vẽ thưa hơn.

N S

Câu 3: Nêu các tác dụng của dòng điện

mà em biết và nói rõ tác dụng nào là tác

dụng đặc trưng của dòng điện?

• Tác dụng đặc trưng của

Dòng điện Từ trường

?

Bài 38

SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG

Khi nam châm, ống dây đứng yên  Kim điện kế chỉ 0  Không có dòng điện trong ống dây

Khi có chuyển động tương đối giữa nam châm và ống dây  Có dòng điện trong

ống dây.

Số đường sức xuyên qua ống dây biến đổi  Có dòng điện cảm ứng trong ống dây

1 THÍ NGHIỆM

a) Thí nghiệm 1

** Nhận xét

1 THÍ NGHIEÄM

b) Thí nghieäm 2 0

* Thí nghieäm

1 THÍ NGHIEÄM

b) Thí nghieäm 2 0

* Thí nghieäm

Khi con chạy chuyển động → số đường sức từ xuyên qua vòng dây biến thiên

 xuất hiện dòng điện trong vòng dây

1 THÍ NGHIỆM

c) Kết luận

Khi số đường sức xuyên qua m ch i n ạ đ ệ kín biến đổi thì trong m ch xuất hiện dòng ạ điện

Xét một mặt phẳng diện tích S đặt trong từ trường đều B.

α là góc hợp bởi B và n

II KHÁI NIỆM TỪ THÔNG

2 KHÁI NIỆM TỪ THÔNG

2 KHÁI NIỆM TỪ THÔNG

b) Ý nghĩa của từ thông

Chọn S = 1 m2, α = 0 ⇒ Φ = B

Quy ước vẽ số đường sức từ

qua 1 đon vị diện tích đặt vuơng

2 KHÁI NIỆM TỪ THÔNG

3 HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ

a) Dòng điện cảm ứng

Dòng điện xuất hiện khi có sự biến đổi từ thông qua mạch điện kín gọi là dòng điện cảm ứng

0

3 HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ

b) Suất điện động cảm ứng

Suất điện động sinh ra dịng điện cảm ứng trong mạch điện kín là suất điện động cảm ứng

Hiện tượng xuất hiện suất điện động cảm ứng gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ

Trong mach kín cĩ dịng điện thì trong mạch phải tồn tại suất điện động

3 HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ

• C)Kết luận chung:

• Khi cĩ sự biến đổi từ

thơng qua mặt giới hạn bởi một mạch kín thì trong mạch xuất hiện suất điẹn

động cảm ứng

• Maicơn Farađây, người phát hiện ra

• hiện tượng cảm ứng điện từ năm 1831

4.CHIỀU CỦA DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG ĐỊNH LUẬT LEN-XƠ

a) Thí nghiệm

``

I

4.CHIỀU CỦA DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG ĐỊNH LUẬT LEN-XƠ

a) Thí nghiệm

4.CHIỀU CỦA DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG

ra xa nó

4.CHIỀU CỦA DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG

sinh ra nã.

Vẽ cỏc đường cảm ứng từ sao cho số đường cảm ứng

từ qua một đơn vị diện tớch đặt vuụng gúc với chỳng bằng độ lớn cảm ứng từ tại điểm đang xột.

Quy ước:

⇒ Đ ộ lớn từ thụng (Φ) bằng số đường cảm ứng

từ qua S và vuụng gúc với S

 Φ  = B.S.cosα =B⊥.S = N ( số đường cảm ứng từ vuông góc qua S )

b) Đơn vị từ thông:

1 đơn vị từ thông = 1T.1m 2 = 1Vêbe (W b )

Từ Φ = B.S, lấy B = 1T, S = 1m 2 suy ra

N S

* TN1a: Nối ống dõy với một điện kế thành mạch kín Đặt ống dây dẫn cố định Đưa nam châm lại gần hoặc ra xa ống dõy.

Hiện tượng trên gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ Dòng điện xuất hiện trong hiện tượng cảm ứng điện

từ gọi là dòng điện cảm ứng

Nhận xét:

Trong hai thí nghiệm trên: Dòng điện chỉ xuất hiện khi có sự chuyển động tương đối giữa nam châm và ống dây.

Nguyªn nh©n lµm xuÊt hiÖn dßng ®iÖn c¶m øng trong èng

d©y dÉn lµ g×?

Dòng điện cảm ứng chỉ xuất hiện khi có

sự biến thiên từ thông qua diện tích giới hạn bởi các vòng dây dẫn kín.

Khi di chuyển nam châm (hoặc ống dây)  số đường cảm ứng từ qua S thay đổi  Từ thông Φ qua S thay đổi theo thời gian.

c) Phân tích thí nghiệm :

Thí nghiệm 1

Khi khung dây quay, từ thông qua mặt phẳng khung dây biến thiên liên tục do đó theo định luật cảm ứng

điện từ, trong mạch có dòng điện cảm ứng.

N

S N S

Giải thích?

?

Khi nam chõm quay, từ thụng qua khung dõy biến thiờn liờn tục, do đú trong vũng dõy xuất hiện dũng điện cảm ứng

d) §Þnh luËt c¶m øng ®iÖn tõ

Khi cã sù biÕn thiªn tõ th«ng qua diÖn tÝch giíi h¹n bëi mét m¹ch ®iÖn kÝn th× trong m¹ch xuÊt hiÖn dßng ®iÖn c¶m øng.

1 Trong các yếu tố sau đây, từ thông qua 1 vòng dây kín,

phẳng đặt trong từ trường đều phụ thuộc vào các yếu

tố nào?

A Diện tích S được giới hạn bởi vòng dây.

B Cảm ứng từ của từ trường.

C Khối lượng của vòng dây

D Góc giữa mặt phẳng vòng dây và đường cảm ứng từ.

E Cả ba trường hợp A, B, D.

Hãy chọn câu đúng A, B, C hoặc D:

ĐáP áN

2 Trường hợp nào sau đây, trong ống

dây dẫn xuất hiện dòng điện cảm

ứng?

A ống dây và nam châm chuyển động

tịnh tiến cùng chiều nhau với cùng

một vận tốc.

B ống dây đứng yên, nam châm

chuyển động xuống dưới hoặc lên

ĐáP áN

3 Cho biÕt tõ th«ng qua vßng d©y kÝn biÕn thiªn theo thêi gian nh­ h×nh vÏ

N S

3 Chiều của dòng điện cảm ứng

a) Thí nghiệm về chiều dòng điện cảm ứng

- Thay đổi chiều biến thiên từ thông bằng cách đưa

nam châm lại gần hoặc ra xa vòng dây

- Kết quả: Chiều dòng điện cảm ứng trong vòng dây thay đổi và được xác định như hình vẽ.

- Nhận xét: Chiều dòng điện cảm ứng phụ thuộc vào chiều biến thiên từ thông trong mạch.

N S

Khi nam cham lại gần vòng dây, từ trường của dòng cảm ứng có chiều như thế nào so với

ởng gì đến độ lớn từ thông qua mạch?

`

-Khi nam châm ra xa vòng dây ( Φ  giảm), từ trường của dòng cảm ứng ngược chiều từ trường của nam châm →

chống lại sự giảm từ thông qua vòng dây.

dây có quan hệ gì với chiều biến thiên

b) Chiều của dòng điện cảm ứng Định luật Lenxơ

-Khi nam châm lại gần vòng dây ( Φ  tăng), từ trường của dòng cảm ứng ngược chiều từ trường của nam châm →

chống lại sự tăng từ thông qua vòng dây.

Dòng điện cảm ứng trong mạch luôn sinh ra từ trường chống lại sự biến thiên (tăng, giảm) từ thông qua mạch.

Kết luận:

Dòng điện cảm ứng trong một mạch kín phải có chiều sao cho từ trường mà nó sinh ra chống lại sự

nhân sinh ra nó).

Định luật Lenxơ

Một ống dây đặt gần một nam châm điện như hình vẽ

Đưa dòng điện vào nam châm điện bằng cách đóng khoá K.

B n

1 KHÁI NIỆM TỪ THÔNG

ĐỊNH LUẬT LENXƠ

a) Thí nghiệm 1 b) Thí nghiệm 2.

c) Phân tích thí nghiệm d) Định luật cảm ứng điện từ

a) Thí nghiệm về chiều của dòng cảm ứng

KHÁI NIỆM TỪ THÔNG HIỆN TƯỢNG

CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ

Đặt nam châm điện đứng yên so với khung dây Di chuyển con chạy của biến trở

R

VIDEO

TN 2

Pt TN