Giáo dục học là một khoa họcĐối tượng nghiên cứu của GDH Là quá trình giáo dục toàn vẹn, hiện thực có mục đích, được tổ chức trong một xã hội nhất định.. Nhiệm vụ nghiên cứu của GDH Ngh
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
KHOA TÂM LÝ GIÁO DỤC HỌC
GIÁO DỤC HỌC
TS NGUYỄN THỊ THANH HỒNG
Trang 2KỲ VỌNG CỦA NGƯỜI DẠY
Trang 3Sau khi hoàn thành môn học, sinh viên
có khả năng:
Trình bày những kiến thức cơ bản về quá trình
dạy học và giáo dục ở trường THPT;
Biết vận dụng các kiến thức đó để thiết kế và
tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục
ở trường THPT
Trang 4TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 5NỘI DUNG CHÍNH
PHẦN 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA GDH
CHƯƠNG 1 GDH là một khoa học
CHƯƠNG 2 GD và sự phát triển xã hội
CHƯƠNG 3 GD và sự phát triển nhân cách
CHƯƠNG 4 Mục tiêu và nguyên lý giáo dục
CHƯƠNG 5 Hệ thống GDQD Việt Nam
Trang 6PHẦN 2
LÝ LUẬN DẠY HỌCCHƯƠNG 1 Quá trình dạy học
CHƯƠNG 2 Quy luật và nguyên tắc dạy họcCHƯƠNG 3 Nội dung dạy học
CHƯƠNG 4 Phương pháp dạy học
CHƯƠNG 5 Hình thức tổ chức dạy học
Trang 7PHẦN 3
LÝ LUẬN GIÁO DỤC
CHƯƠNG 1 Quá trình giáo dục
CHƯƠNG 2 Nguyên tắc giáo dục
CHƯƠNG 3 Nội dung giáo dục
CHƯƠNG 4 Phương pháp giáo dục
Trang 8
PHẦN 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA GIÁO DỤC HỌC
Trang 9
CHƯƠNG 1
GIÁO DỤC HỌC LÀ MỘT KHOA HỌC
Trang 10Giáo dục là một hiện tượng XH đặc biệt
- GD là một hiện tượng của XH thể hiện ở việc truyền đạt những kinh nghiệm mà loài người đã tích luỹ được từ thế hệ này sang thế hệ khác;
Trang 11- GD có những tính chất:
Tính phổ biến; Tính vĩnh hằng; Tính lịch sử;
Tính giai cấp.
Trang 12Giáo dục học là một khoa học
Đối tượng nghiên cứu của GDH
Là quá trình giáo dục toàn vẹn, hiện thực có mục đích, được tổ chức trong một xã hội nhất định Quá trình giáo dục như vậy được hiểu theo nghĩa rộng là quá trình hình thành nhân cách, được tổ chức một cách có mục đích, có kế hoạch, căn cứ vào những mục đích, những điều kiện do xã hội quy định, được thực hiện thông qua sự phối hợp hành động giữa nhà giáo dục và người được giáo dục nhằm giúp cho người được giáo dục chiếm lĩnh những kinh nghiệm xã hội của loài người
Trang 13Nhiệm vụ nghiên cứu của GDH
Giải thích nguồn gốc phát sinh, phát triển và
bản chất của hiện tượng giáo dục, phân biệt các
mối quan hệ có tính quy luật và tính ngẫu nhiên
Tìm ra các quy luật chi phối quá trình giáo dục để
tổ chức chúng đạt hiệu quả tối ưu;
Giáo dục học nghiên cứu dự báo tương lai gần
và tương lai xa của giáo dục, nghiên cứu xu thế
phát triển và mục tiêu chiến lược của giáo dục
trong mỗi giai đoạn phát triển của xã hội để xây dựng chương trình giáo dục và đào tạo
Trang 14Nhiệm vụ nghiên cứu của GDH
Nghiên cứu xây dựng các lí thuyết giáo dục mới, hoàn thiện các mô hình giáo dục, dạy học, phân tích kinh nghiệm giáo dục, tìm ra con đường ngắn nhất
và các phương tiện để áp dụng chúng vào thực tiễn giáo dục;
Trên cơ sở các thành tựu của khoa học và
công nghệ, Giáo dục học còn nghiên cứu tìm tòi
các phương pháp và phương tiện giáo dục mới
nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục
Trang 15Nhiệm vụ nghiên cứu của GDH
Ngoài ra còn có nhiều các nhiệm vụ khác ở phạm vi
và khía cạnh cụ thể (kích thích tính tích cực học tập của học sinh, nguyên nhân của việc kém nhận thức, các yếu tố lựa chọn nghề nghiệp của học sinh,
tiêu chuẩn giáo viên
Trang 16Các khái niệm cơ bản của GDH
Giáo dục (theo nghĩa rộng);
Giáo dục (theo nghĩa hẹp);
Dạy học
Trang 17Các khái niệm cơ bản của GDH
Giáo dục (theo nghĩa rộng)
Là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức,
có kế hoạch, có nội dung và bằng phương pháp
khoa học của nhà giáo dục tới người được giáo dục trong các cơ quan giáo dục, nhằm hình thành
nhân cách cho họ
Trang 18Các khái niệm cơ bản của GDH
Giáo dục (theo nghĩa hẹp)
Là quá trình hình thành cho người được giáo dục
lí tưởng, động cơ, tình cảm, niềm tin, những nét
tính cách của nhân cách, những hành vi, thói quen
cư xử đúng đắn trong xã hội thông qua việc tổ chức cho họ các hoạt động và giao lưu
Trang 19Các khái niệm cơ bản của GDH
Dạy học
Là gì?
Trang 20Các khái niệm cơ bản của GDH
Dạy học
Là quá trình tác động qua lại giữa người dạy và
người học nhằm giúp cho người học lĩnh hội những tri thức khoa học, kĩ năng hoạt động nhận thức và thực tiễn, phát triển các năng lực hoạt động sáng tạo, trên cơ sở đó hình thành thế giới quan và các
phẩm chất nhân cách của người học theo mục đích giáo dục
Trang 21Các phương pháp nghiên cứu của GDH
Các PP nghiên cứu lý thuyết
Trang 22Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Là phương pháp nhận thức khoa học bằng con đường suy luận dựa trên các tài liệu lý thuyết
thu thập từ các nguồn khác nhau
Trang 23Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết:
- Phân tích lý thuyết: Là thao tác phân chia tài liệu
lý thuyết thành các bộ phận đơn vị kiến thức, cho phép ta
có thể tìm hiểu các dấu hiệu đặc thù, cấu trúc bên trong của lý thuyết
- Tổng hợp lý thuyết: Là sự liên kết các yếu tố, các
thành phần để tạo thành một tổng thể
Phân tích, tổng hợp cho phép xây dựng được cấu trúc của vấn đề nghiên cứu
Trang 24Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Phương pháp mô hình hoá: Là phương pháp khoa học
để nghiên cứu các đối tượng, các quá trình bằng cách xây dựng các mô hình của chúng, các mô hình này
đảm bảo được tính chất cơ bản của đối tượng đang
nghiên cứu
- Ý nghĩa của phương pháp mô hình hoá: Nghiên cứu trên
mô hình sẽ giúp cho việc nhận thức đối tượng rõ ràng,
giúp cho việc điều khiển hệ thống, giúp cho việc lựa chọn phương pháp tốt nhất để điều khiển hệ thống
Trang 25Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp quan sát: Là phương pháp thu thập
thông tin về đối tượng nghiên cứu bằng cách tri giác
trực tiếp đối tượng và các nhân tố khác có liên quan đến đối tượng trong lĩnh vực giáo dục
Mục đích của quan sát trong khoa học giáo dục:+ Phát hiện, thu thập thông tin về các vấn đề nghiên cứu+ Xác định bản chất của vấn đề và xác định giả thuyết nghiên cứu
+ Để kiểm chứng giả thuyết nghiên cứu và kết quả
nghiên cứu
Trang 26Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp điều tra giáo dục
Thực chất của phương pháp này là sử dụng bảng hỏi đã được soạn sẵn với một hệ thống câu hỏi đặt ra cho nhiều người nhằm thu thập ý kiến của họ
về vấn đề nghiên cứu
Trang 27Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp phỏng vấn
Là phương pháp giáo dục thông qua việc tác động trực tiếp giưa người hỏi và người được hỏi, nhằm thu thập những thông tin phù hợp với mục tiêu
và nhiệm vụ của đề tài nghiên cứu
Trang 28Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
Là phương pháp thay đổi thông tin về
số lượng và chất lượng trong nhận thức và hành vi của các đối tượng giáo dục do nhà khoa học
tác động lên chúng bằng một số tác nhân điều khiển
và đã được kiểm tra
Trang 29Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục:
Là vận dụng lý luận về khoa học giáo dục để thu thập, phân tích, đánh giá, khái quát hoá,
hệ thống hoá thực tiễn giáo dục, từ đó rút ra lý luận giáo dục
Trang 30Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
PP nghiên cứu sản phẩm hoạt động sư phạm
Là phương pháp mà nhà giáo dục thông qua các sản phẩm sư phạm để tìm hiểu tính chất, đặc điểm, tâm lý của con nguời và của cả hoạt động đã tạo ra sản phẩm ấy
Là phương pháp bổ sung cần được dùng kết hợp với phương pháp quan sát và phương pháp thực nghiệm
Trang 31Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp chuyên gia:
Là phương pháp sử dụng trí tuệ của đội ngũ chuyên gia có trình độ cao về một chuyên ngành nhằm
xem xét, nhận định bản chất của một sự kiện khoa học hay thực tiễn để tìm ra các giải pháp tối ưu cho các sự kiện
khoa học hay thực tiến đó, hoặc phân tích, đánh giá một sản phẩm khoa học
Trang 32Phương pháp hỗ trợ
Toán học sử dụng trong nghiên cứu khoa học
nói chung nhằm hai mục đích:
- Dùng lý thuyết toán học, phương pháp logic toán học để xây dựng các lý thuyết chuyên nghành
- Một số công thức thống kê toán học sử dụng để xử lý kết quả nghiên cứu
Trang 33Mối quan hệ giữa GDH với