B1.p3.HAI NGUYÊN LÝ

Cỏc nguyờn lýCỏc quy luật Cỏc cặp phạm trự Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến Nguyên lý về sự phát triển Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập Quy luật từ sự thay đổi về lư

1 KHÁI LƯỢC VỀ TRIẾT HỌC

2 CHỦ NGHĨA DUY VẬT MÁCXÍT – CƠ SỞ KHOA HỌC CHO NHẬN THỨC VÀ CẢI TẠO HIỆN THỰC

3 NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT

4 LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT BIỆN CHỨNG

Hai nguyên lý cơ bản của PBCDV

Các cặp phạm trù cơ bản của PBCDV

Những quy luật cơ bản của PBCDV

3.1

3.2

3.3

Cỏc nguyờn lý

Cỏc quy luật Cỏc cặp phạm trự

Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

Nguyên lý về sự phát triển

Quy luật thống nhất

và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật từ sự thay

đổi về lượng dẫn

đến thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật phủ định của phủ định

Cái riêng

và cái chung

Nguyên nhân

và kết quả

Tất nhiên

và ngẫu nhiên

Nội dung

và hình thức

Bản chất

và hiện tợng Khả năng

PHẫP

BIỆN

CHỨNG

DUY

VẬT

Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

Nguyên lý về sự phát triển

3.1.1

3.1.2

3.1.1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

3.1.1.1 Khái niệm

3.1.1.2 Tính chất của mối liên hệ

3.1.1.3 Ý nghĩa phương pháp luận

3.1.1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

3.1.1.1 Khái niệm mối liên hệ

Quan điểm duy vật biện chứng:

▪ Thế giới như một chỉnh thể thống nhất; các sự vật, hiện

tượng và các quá trình cấu thành thế giới đó vừa tách biệt,

vừa có sự liên hệ qua lại, thâm nhập và chuyển hóa lẫn nhau

▪ Cơ sở của sự liên hệ qua lại giữa các sự vật và hiện tượng là

tính thống nhất vật chất của thế giới

1 Giữa các sự vật hiện tượng có sự ràng buộc quy định với nhau,

ảnh hưởng, tác động lẫn nhau hay tồn tại biệt lập, tách rời nhau?

2 Nếu chúng tồn tại trong sự ràng buộc, ảnh hưởng, tác động lẫn

nhau thì nhân tố gì quy định sự liên hệ đó?

?

Các sự vật hiện tượng tồn tại trong những mối liên hệ

Mối liên hệ dùng là khái niệm để chỉ sự quy định, sự tác động và chuyển hoá lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng hay giữa các mặt, các yếu tố của mỗi sự vật, hiện tượng trong thế giới.

3.1.1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

3.1.1.1 Khái niệm

SỰ THỐNG NHẤT

Tính quy định

Tính tương tác

Tính chuyển hóa

Mối liên hệ dùng là khái niệm để chỉ sự quy định, sự tác động và chuyển hoá lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng hay giữa các mặt, các yếu tố của mỗi sự vật, hiện tượng trong thế giới.

3.1.1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

3.1.1.1 Khái niệm

▪ Lực hấp dẫn

▪ Lực điện từ

▪ Lực tương tác mạnh

▪ Lực tương tác yếu

▪ Lực điện từ

▪ Phân rã phóng xạ

3.1.1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

3.1.1.2 Tính chất của mối liên hệ

MỐI

LIÊN

HỆ

3.1.1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

3.1.1.2 Tính chất của mối liên hệ

❖ Tính khách quan:

Các mối liên hệ của là vốn có của mọi sự vật, hiện tượng, quá trình; nó tồn tại không phụ thuộc vào ý thức của con người.

3.1.1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

3.1.1.2 Tính chất của mối liên hệ

❖ Tính phổ biến:

Mối liên hệ có ở mọi sự vật, hiện tượng trong mọi lĩnh vực của đời sống từ tự nhiên, xã hội đến tư duy.

Biểu hiện:

 Mối liên hệ giữa sự vật hiện tượng này với sự vật hiện tượng khác

 Mối liên hệ giữa các bộ phận yếu tố cấu thành của một sự vật hiện

tượng

 Mối liên hệ giữa các giai đoạn, thời kỳ phát triển của một sự vật

hiện tượng

3.1.1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

3.1.1.2 Tính chất của mối liên hệ

❖ Tính đa dạng phong phú:

▪ Mối liên hệ trong thế giới đa dạng, phong phú

muôn hình muôn vẻ đặc biệt trong đời sống xã hội.

▪ Mỗi sự vật hiện tượng có nhiều mối liên hệ, tuỳ

theo tính chất phức tạp hay đơn giản, quy mô, trình

độ, vai trò mà phân biệt thành những mối liên hệ khác nhau

Mối liên hệ

Sự ràng buộc tác động qua lại lẫn nhau:

- Khách quan

- Đa dạng

- Phong phú

- Phổ biến

Bên

ngoài

Vị trí

Bên

trong

tính chất quyết dịnh hay không quyết

định

Cơ

bản

Không cơ bản

Vấn đề cơ bản của triết học

Vật chất Tinh

thần

lĩnh vực khác nhau của thế giới

Tự nhiên

Xã hội

Tư duy

Giữa

các sự

vật

với

nhau

Trong

một

sự

vật

Quyết

định sự

tồn tại

bản

chất

SVHT

Không

ảnh hởng

đến sự tồn tại SVHT

Giữa các sự vật vật chất

Giữa các hiện tơng tinh thần Trong

tự nhiên

Trong xã hội

Trong tư duy

3.1.1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

3.1.1.3 Ý nghĩa phương pháp luận

Quan điểm toàn diện:

✓ Khi xem xét sự vật phải xem xét tất cả các mặt, các yếu tố của nó,

tuy nhiên phải có trọng tâm trọng điểm

✓ Xem xét sự vật trong mối liên hệ với các sự vật hiện tượng khác

✓ Trong hoạt động thực tiễn, muốn cải tạo sự vật phải thực hiện

đồng bộ nhiều giải pháp, phải xác định đánh giá đúng vị trí, vai trò của từng mối liên hệ đối với sự vận động phát triển của sự vật

3.1.2 Nguyên lý về sự phát triển

3.1.1.1 Khái niệm

3.1.1.2 Tính chất của phát triển

3.1.1.3 Ý nghĩa phương pháp luận

3.1.2 Nguyên lý về sự phát triển

3.1.2.1 Khái niệm phát triển

▪ Mọi sự vật hiện tượng trong thế giới luôn tồn tại trong quá trình vận động và phát triển không ngừng

▪ “Vận động hiểu theo nghĩa chung nhất gồm tất cả mọi sự thay đổi

và mọi quá trình diễn ra trong vũ trụ, kể từ sự thay đổi vị trí đơn giản cho đến tư duy” – Engels

1 Phát triển là gì?

2 Phát triển và vận động có

đồng nhất với nhau không?

?

3.1.2 Nguyên lý về sự phát triển

3.1.2.1 Khái niệm phát triển

Thừa nhận/

phủ nhận sự

phát triển?

Hoặc phủ nhận sự phát triển hoặc nếu thừa nhận thì cho rằng:

Phát triển là tất yếu khách quan, là khuynh hướng chung của thế giới vật chất

Diễn ra như

thế nào?

Chỉ là sự tăng thêm về lượng không

có sự thay đổi về chất

Là kết quả của quá trình thay đổi dần về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất

Theo xu

hướng nào?

Là một quá trình tiến lên liên tục, không có những bước quanh co phức tạp, diễn ra theo một vòng tròn khép kín.

Là quá trình quanh co, phức tạp trong

đó có thể có bước thụt lùi tương đối, sự phát triển diễn ra theo đường xoáy ốc

Nguồn gốc

của sự phát

triển?

Do các lực lượng siêu tự nhiên hoặc ở trong ý thức con người

Do sự đấu tranh của các mặt đối lập bên trong bản thân sự vật

Nhận xét của

Chết cứng, nghèo nàn, khôn khan

Sinh động, nó cho ta chìa khóa của sự

tự vận động… của sự tiêu diệt cái cũ và

3.1.2 Nguyên lý về sự phát triển

3.1.2.1 Khái niệm phát triển

Phát triển là khái niệm dùng để chỉ quá trình vận động theo chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn của sự vật hiện tượng, có sự ra đời của sự vật mới thay thế sự vật cũ

3.1.2 Nguyên lý về sự phát triển

3.1.2.2 Tính chất của phát triển

PHÁT

TRIỂN

3.1.2 Nguyên lý về sự phát triển

3.1.2.3 Ý nghĩa phương pháp luận

Quan điểm phát triển:

✓ Trong nhận thức, phải đặt sự vật trong sự vận động, phát triển và phải thấy rõ xu hướng phát triển tất yếu của nó Trên cơ sở đó dự báo những tình huống có thể xảy ra để chủ động nhận thức, giải quyết

✓ Trong hoạt động thực tiễn, cần chống bảo thủ, trì trệ, ngại đổi mới

✓ Phát triển diễn ra phức tạp, bao gồm cả sự thụt lùi tạm thời, do vậy trong hoạt động thực tiễn khi gặp khó khăn, thất bại tạm thời cần phải biết tin tưởng vào tương lai