Bài giảng sinh học 7

- Để mở vỏ trai quan sát bên trong, phải luồn lưỡi dao vào qua khe vỏ cắt cơ khép vỏ.. Động tác đóng vỏĐộng tác mở vỏ Trai đóng và mở vỏ nhờ hoạt động của dây chằng ở bản lề và hai c

Trang 2

Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi:

- Em hãy cho biết từ đầu chương trình đến giờ đã học những ngành động vật nào? Kể tên một số đại diện của ngành đó

- Chương I: Ngành động vật nguyên sinh: trùng roi, trùng đế giày,trùng biến hình…

- Chương III: Các ngành giun:

- Chương II: Ngành ruột khoang: Thủy tức

Ngành giun dẹp: Sán lá ganNgành giun đốt: Con giun đấtNgành giun tròn: Con giun đũa

Trang 3

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM

Trang 5

Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM Tiết 19-Bài 18: TRAI SÔNG

Nội dung bài học gồm 4 phần:

I Hình dạng, cấu tạo

II Di chuyển

III Dinh dưỡng

IV Sinh sản

Trang 6

- Trai sông sống ở đâu?

- Sống ở đáy hồ ao, sông ngòi; bò và ẩn nửa mình trong bùn cát

I Hình dạng, cấu tạo:

1 Vỏ trai:

Trang 7

Hãy quan sát hình và chú thích vào các số 1,2,3,4,5?

1 Vỏ trai:

- Hãy quan sát phân biệt đầu và đuôi của trai sông?

Trang 8

1 Vỏ trai:

- Vỏ trai gồm mấy mảnh?

Gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng

Trang 9

1 Vỏ trai:

- Tại sao vỏ trai có thể đóng

- Để mở vỏ trai quan sát bên

trong cơ thể, phải làm thế nào?

Trai chết thì vỏ mở, tại sao?

- Để mở vỏ trai quan sát bên

trong, phải luồn lưỡi dao vào qua

khe vỏ cắt cơ khép vỏ Cơ khép

vỏ bị cắt, lập tức vỏ trai sẽ mở ra

=> chứng tỏ sự mở vỏ là do tính

tự động của trai Vì thế khi trai bị

chết vỏ thường mở ra.

Trang 10

Động tác đóng vỏ

Động tác mở vỏ

Trai đóng và mở vỏ nhờ hoạt động của dây chằng ở bản

lề và hai cơ khép vỏ bám chắc vào mặt trong của vỏ.

Hai cơ khép vỏ Dây chằng

Trang 11

Vỏ trai có vai trò gì trong đời sống của trai?

Vỏ trai có vai trò bảo vệ thân mềm bên trong

Trai là động vật thuộc ngành thân

mềm lớp 2 mảnh vỏ

hay lớp chân rùi.

Trai tự vệ bằng cách nào ?

- Trai tự vệ bằng cách co chân, khép vỏ Nhờ vỏ cứng rắn và

2 cơ khép vỏ vững chắc nên kẻ thù không thể bửa vỏ ra để

ăn được phần mềm của cơ thể chúng.

Trang 12

1 Vỏ trai:

- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở

mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào

Cấu tạo vỏ

- Nêu cấu tạo của vỏ trai?

Lớp sừng

Lớp đá vôi Lớp xà cừ

- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp

sừng bọc ngoài, lớp đá

vôi ở giữa và lớp xà cừ ở

trong

Trang 13

Sản phẩm từ lớp vỏ xà cừ

Trang 15

1 Vỏ trai:

- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở

mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào

- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài, lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong

Mặt ngoài của vỏ

- Mài mặt ngoài của vỏ trai

ta thấy mùi khét, Vì sao?

- Vì phía ngoài cùng là lớp

sừng, nên khi mài nóng

cháy, chúng có múi khét

Trang 16

1 Vỏ trai:

2 Cơ thể trai:

- Cơ thể trai có cấu tạo thế nào?

Cấu tạo cơ thể trai

Trang 17

Ống thoát Ống hút

Áo trai Mang

9

8

5 4

1

2

3

Vỏ trai

Cơ thể trai có cấu

tạo như thế nào ?

Hãy điền các chú

thích vào hình sau ?

Trang 18

Trang 19

ống thải nước

Trang 20

- Ở giữa: là hai tấm mang

- Ở trong: là thân trai,

chân trai, lỗ miệng và

tấm miệng phủ đầy lông

Trang 21

- Ở giữa: là hai tấm mang

lỗ miệng

tấm miệng

- Đầu trai có phát triển

không? Tại sao?

- Phần đầu của trai tiêu

giảm, do thích nghi lâu

dài với lối sống ít hoạt

động

- Ở trong: là thân trai,

chân trai, lỗ miệng và

tấm miệng phủ đầy lông

Trang 22

- Giải thích cơ chế giúp trai di chuyển được trong bùn theo chiều mũi tên ?

Ống hút nước

Ống thoát nước Hướng di chuyển

- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ

→ trai di chuyển về phía trước

II Di chuyển:

Vỏ trai hé mở cho chân

thò ra vươn dài trong bùn

về hướng muốn đi tới để

mở đường, Sau đó trai co

chân đồng thời với việc

khép vỏ lại, tạo ra lực đẩy

do nước phụt ra ở rãnh

phía sau (ống thoát), làm

trai tiến về phía trước

Trang 23

- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ

→ trai di chuyển về phía trước

II Di chuyển:

- Trai sông di chuyển

nhanh hay chậm? Đã

bao giờ em nhìn thấy trai

sông đang di chuyển

Trang 24

Oxi Nước

(Thức ăn, oxi) Thức

ăn

Chất

thải

Ống hút Ống thoát

- Quá trình hô hấp của trai diễn ra ở đâu?

- Dòng nước theo ống hút vào khoang áo mang theo những chất gì vào miệng và mang trai?

- Em có nhận xét gì về kiểu dinh dưỡng của trai?

- Quá trình lọc thức ăn của trai diễn ra ở đâu?

Trang 25

II Di chuyển:

III Dinh dưỡng:

- Dòng nước theo ống hút vào khoang áo mang theo những chất gì vào miệng và mang trai?

-Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ

- Thức ăn và ôxi

- Thức ăn của trai là gì?

Trang 26

II Di chuyển:

III Dinh dưỡng:

- Quá trình lọc thức ăn của trai sông diễn ra ở đâu?

- Quá trình lọc thức ăn của trai sông diễn ra lỗ miệng trai nhờ rung động của các lông trên tấm miệng

Trang 27

II Di chuyển:

III Dinh dưỡng:

Tấm miệng

- Dinh dưỡng kiểu thụ động

- Quá trình hô hấp của trai diễn ra ở đâu?

- Em hãy giải thích tại

sao nhiều bể nước

người ta thường thả

trai vào để lọc nước

(làm nước trong hơn)

- Quá trình hô hấp diễn ra ở mang

Mang

Trang 28

II Di chuyển:

III Dinh dưỡng:

IV Sinh sản:

- Trai là động vật phân tính hay lưỡng tính?

- Trai là động vật phân tính Có trai đực, trai cái

- Quá trình sinh sản và phát triển diễn của trai diễn

ra như thế nào?

Trang 29

- Nghiên cứu thông tin sgk tìm từ thích hợp điền vào

vị trí tương ứng với các số 1, 2, 3, 4 trong sơ đồ sau?

1

2

3 4

(ở trong mang trai cái)

Trang 30

1

2

3 4

(ở trong mang trai cái)

- Nghiên cứu thông tin sgk tìm từ thích hợp điền vào

vị trí tương ứng với các số 1, 2, 3, 4 trong sơ đồ sau?

Tinh trùng

Trai cái

Ấu trùng

Trai con (ở bùn)

(ở trong mang mẹ)

- Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành ấu trùng trong mang của trai mẹ?

- Trứng được bảo vệ tốt hơn, và tăng lượng ôxi

- Em hãy cho biết ý nghĩa giai đoạn ấu trùng bám vào mang và da cá?

- Ấu trùng sống trong mang và da cá được cung cấp ôxi và được bảo vệ, được cá đưa đi xa

Trang 31

Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành

ấu trùng trong mang trai mẹ?

- Bảo vệ trứng và ấu trùng khỏi bị các động vật khác ăn mất.

- Mang trai mẹ có nhiều thức ăn và dưỡng khí tạo điều kiện cho ấu trùng phát triển tốt.

Ý nghĩa của giai đoạn ấu trùng bám vào mang và da cá?

- Ấu trùng trai thường bám vào mang và da cá Khi con người thả cá vào ao hoặc khi mưa cá vượt bờ mang theo ấu trùng trai vào ao  Giúp phát tán nòi giống.

Trang 33

II Di chuyển:

III Dinh dưỡng:

IV Sinh sản:

Trang 34

Trang 35

Vai trò của trai đối với tự nhiên

và đời sống con người?

Lọc sạch môi trường nước, làm thực phẩm

Làm đồ trang sức, khảm mỹ nghệ…

Trang 36

Sản phẩm từ lớp vỏ xà cừ

Trang 38

Đọc mục “Em có biết”

để hiểu ngọc trai được hình thành

như thế nào.

Trang 40

T H Â N M Ề M H Â N M Ề M

V Ỏ T R A I I

8 7 6 5 4 3 2 1

2 Vỏ trai có bọc ngoài?

3 Cơ thể trai phía trong là thân trai, phía ngoài là ?

4 .gồm hai mảnh gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng?

5 Xà cừ do lớp ngoài của tiết ra tạo thành?

6 Lớp giữa của vỏ trai là lớp ?

8 Lớp xà cừ mỏng có thể tạo nên ?

7 Kiểu dinh dưỡng của trai ?

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	6,6 MB