Những bộ phận quan trọng của đập đất 1. Tài liệu thuỷ văn công trình, trong đó có: a. Lưu lượng lũ; b. Tổng lượng lũ; c. Các dạng lũ bất lợi. 2. Địa chất nền đập. 3. Biện pháp xử lý nền đập. 4. Đất đắp đập. 5. Tiếp giáp đập với nền và các vai đập. 6. Tiếp giáp thân đập với các công trình xây đúc. 7. Các khớp nối thi công.
Trang 1Những bộ phận quan trọng của đập đất
1 Tài liệu thuỷ văn công trình, trong đó có:
a Lưu lượng lũ;
b Tổng lượng lũ;
c Các dạng lũ bất lợi
2 Địa chất nền đập
3 Biện pháp xử lý nền đập
4 Đất đắp đập
5 Tiếp giáp đập với nền và các vai đập
6 Tiếp giáp thân đập với các công trình xây đúc
7 Các khớp nối thi công
II Những sự cố thường gặp và nguyên nhân.
Lũ tràn qua đỉnh đập
Do các nguyên nhân sau đây gây ra:
Tính toán thuỷ văn sai: Mưa gây ra lũ tính nhỏ, lưu lượng đỉnh lũ nhỏ; Tổng lưu lượng lũ nhỏ hơn thực tế; Các dạng lũ thiết kế không phải là bất lợi; Lập đường cong dung tích hồ W= f(H) lệch về phía lớn, lập đường cong khả năng xả của đập tràn Q= f(H) sai lệch thực tế
Cửa tràn bị kẹt
Lũ vượt tần suất thiết kế, không có tràn xả lũ dự phòng
Đỉnh đập đắp thấp hơn cao trình thiết kế
Sạt mái thượng lưu đập
Do các nguyên nhân sau đây gây ra:
Tính sai cấp bão
Biện pháp thiết kế gia cố mái không đủ sức chịu đựng sóng do bão gây ra
Thi công lớp gia cố kém chất lượng: kích thước đá lát hoặc tấm bêtông nhỏ hơn thiết kế; Chất lượng đá hoặc bêtông kém; Đá lát đặt nằm, không chèn chặt các hòn đá
Đất mái đập thượng lưu đầm không chặt hoặc không xén mái
Thấm mạnh hoặc sủi nước ở nền đập
Do các nguyên nhân sau đây gây ra:
Đánh giá sai tình hình địa chất nền, để sót lớp thấm mạnh không được xử lý
Biện pháp thiết kế xử lý nền không đảm bảo chất lượng
Chất lượng xử lý nền kém: Khoan phụt không đạt yêu cầu; hót không sạch lớp bồi tích; thi công chân khay, sân phủ kém dẫn đến thủng lớp cách nước
Xử lý tiếp giáp nền và thân đập không tốt do thiết kế không đề ra biện pháp xử lý hoặc do khi thi công không thực hiện tốt biện pháp xử lý
Thấm mạnh hoặc sủi nước ở vai đập
Do các nguyên nhân sau đây gây ra:
Thiết kế không đề ra biện pháp xử lý hoặc do biện pháp xử lý đề ra không tốt
Không bóc hết lớp tầng phủ ở các vai đập
Đầm đất trên đoạn tiếp giáp ở các vai đập không tốt
Thi công biện pháp xử lý tiếp giáp không tốt
Thấm mạnh hoặc sủi nước ở mang công trình
Do các nguyên nhân sau đây gây ra:
Thiết kế không đề ra biện pháp xử lý hoặc do biện pháp xử lý đề ra không tốt
Đắp đất ở mang công trình không đảm bảo chất lượng: Chất lượng đất đắp không được lựa chọn kỹ, không dọn vệ sinh sạch sẽ để vứt bỏ các tạp chất trước khi đắp, đầm nện không kỹ
Thực hiện biện pháp xử lý không đảm bảo chất lượng
Hỏng khớp nối công trình
Cống bị thủng
Thấm mạnh hoặc sủi nước ở thân đập
Do các nguyên nhân sau đây gây ra:
Bản thân đất đắp đập có chất lượng không tốt: Hàm lượng cát, bụi, dăm sạn nhiều, hàm lượng sét ít, đất bị tan rã mạnh
Kết quả khảo sát sai với thực tế, khối lượng khảo sát không đủ, không thí nghiệm đầy đủ các chỉ tiêu cơ lý lực học cần thiết, từ đó đánh giá sai chất lượng đất đắp
Trang 2Chọn dung trọng khô thiết kế quá thấp, nên đất sau khi đầm vẫn tơi xốp, bở rời.
Không có biện pháp thích hợp để xử lý độ ẩm, do đó độ ẩm của đất không đều, chỗ khô chỗ
ẩm, làm cho đất sau khi đắp có chỗ chặt có chỗ vẫn còn rời rạc, tơi xốp
Đất được đầm nện không đảm bảo độ chặt yêu cầu do: lớp đất rải dày quá quy định, số lần đầm ít, nên đất sau khi đầm có độ chặt không đồng đều, phân lớp, trên mặt thì chặt phía dưới vẫn còn tơi xốp không đạt độ chặt quy định, hình thành từng lớp đất yếu nằm ngang trong suốt bề mặt đầm Thiết kế và thi công không có biện pháp xử lý khớp nối thi công do phân đoạn để đắp trong quá trình thi công
Thiết bị tiêu nước bị tắc
Nứt ngang đập
Do các nguyên nhân sau đây gây ra:
Lún nền đột biến do chất lượng nền kém
Lún không đều đột biến trong thân đập do chênh lệch đột biến về địa hình nền đập không được
xử lý
Đất đắp đập có tính lún ướt lớn hoặc tan rã mạnh nhưng trong quá trình khảo sát không phát hiện ra hoặc có phát hiện nhưng thiết kế kết cấu đập không hợp lý
Nứt dọc nền đập
Do các nguyên nhân sau đây gây ra:
Nước hồ chứa dâng cao đột ngột gây ra tải trọng trên mái thượng lưu tăng đột biến
Nước hồ chứa rút xuống đột ngột gây ra giảm tải đột biến trên mái thượng lưu
Nền đập bị lún trên chiều dài dọc tim đập
Đất đắp khối thượng lưu có tính lún ướt hoặc tan rã mạnh nhưng trong quá trình khảo sát không phát hiện ra hoặc có phát hiện nhưng thiết kế kết cấu đập không hợp lý
Nứt nẻ sâu mặt đập hoặc mái đập
Do đất đắp đập thuộc loại trương nở tự do mạnh
Trượt sâu mái đập thượng lưu
Do các nguyên nhân sau đây gây ra:
Bão lớn sóng to kéo dài, đầu tiên phá hỏng lớp gia cố, tiếp đó phá khối đất thượng lưu thân đập
Nước hồ chứa rút đột ngột ngoài dự kiến thiết kế
Sức bền của đất đắp đập không đảm bảo các yêu cầu của thiết kế
Thiết kế chọn tổ hợp tải trọng không phù hợp với thực tế
Thiết kế chọn sai sơ đồ tính toán ổn định
Chất lượng thi công không đảm bảo yêu cầu thiết kế
Địa chất nền đập xấu không được xử lý
Trượt sâu mái đập hạ lưu
Do các nguyên nhân sau đây gây ra:
Địa chất nền đập xấu hơn dự kiến của thiết kế do khảo sát đánh giá không đúng với thực tế Sức bền của đất đắp đập kém hơn dự kiến của thiết kế do đánh giá sai chỉ tiêu về chất lượng đất đắp đập
Nền đập bị thoái hoá sau khi xây dựng nhưng khi khảo sát và thiết kế đã không dự kiến được Thiết kế chọn sai tổ hợp tải trọng
Thiết kế chọn sai sơ đồ hoặc phương pháp tính toán
Chất lượng th công không đảm bảo
Thiết bị tiêu nước bị tắc làm dâng cao đường bão hoà
Tiêu thoát nước mưa trên mặt hạ lưu không tốt, khi mưa kéo dài toàn thân đập bị bão hoà nước ngoài dự kiến của thiết kế