Vai trò của dược sĩ cao đẳng tại nhà thuốc – hiệu thuốc -Thực hiện quy trình bán thuốc theo sự hướng dẫn của dược sĩ phụ trách, tư vấn cho khách hàng về cách sử dụng thuốc, cách phòng và
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG CAO ĐẲNG MIỀN NAM
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Cùng tồn tại và phát triển như các ngành khác trong xã hội Song ngành Dược luôn đồng hành phát triển song song không thể thiếu được trong đời sống của mỗi chúng ta Ngành Dược dựa trên cơ sở chính là sử dụng kỹ thuật y học để chăm sóc và bảo vệ sức khỏe con người Trong đó thuốc là một trong những sản phẩm quan trọng góp phần bảo vệ sức khỏe con người Nhà thuốc, hiệu thuốc là một trong những phương tiện bảo quản, bán lẻ thuốc, đưa thuốc tới tay người dân
Và người dược sĩ có vai trò quan trọng trong việc tư vấn hướng dẫn cho người sử dụng thuốc và giúp đưa thuốc tới tay người dân Thời gian thực tập ở nhà thuốc là khoảng thời gian giúp em hiểu được vai trò của dược sĩ cao đẳng trong nhà thuốc Một phần hiểu được cách bố trí sắp xếp thuốc ở nhà thuốc, biết được cách bảo quản thuốc và phát triển được khả năng giao tiếp để tư vấn hướng dẫn cho những người sử dụng để biết được cách sử dụng thuốc một cách an toàn và hợp lý, nắm rõđược các quy định, nguyên tắc tiêu chuẩn trong ngành
Qua bài báo cáo em muốn trình bày những hiểu biết, kết quả mà em được họchỏi trong suốt quá trình đi thực tập thực tế tại sơ sở nhà thuốc
trang: 2
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Em xin chân thành cảm ơn Ban giám Hiệu nhà trường cùng quý thầy cô trường Cao Đẳng Kinh Tế - Kỹ Thuật Miền Nam đã giảng dạy em trong suốt quá trình học tại nhà trường giúp em hiểu biết hơn về ngành Dược
Em xin trân thành cảm ơn toàn thể các cô, chú, anh, chị tại nhà thuốc thực tập đã nhiệt tình giúp đỡ, hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi để em có thể tiếp xúc với công việc thực tế tại nhà thuốc trong suốt thời gian qua Kiến thức em đã học được
ở trường cùng với quá trình đi thực tập tại nhà thuốc giúp em nắm chắc bài hơn, ngoài ra thời gian đi thực tập còn giúp em hiểu rõ hơn về công dụng, chỉ định, chống chỉ định, tác dụng phụ Không những vậy em còn học được cách khai thác bệnh, cách cư xử đón tiếp bệnh nhân, cũng như hiểu rõ hơn cách phối hợp thuốc trong việc điều trị bệnh Cách sắp xếp thuốc theo nhóm tác dụng dược lý, cách ghi chép các loại sổ sách của quầy thuốc
trang: 3
Trang 4NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ ĐƠN VỊ THỰC TẬP
Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng
năm
Người nhận xét
(Ký tên, đóng dấu)
trang: 4
Trang 5NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA NHÀ GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng
năm
Ký tên
Trang 6xã hội, thực trạng đội ngũ cán bộ y tế và nhu cầu khám, chữabệnh của nhân dân trong từng giai đoạn.
2 Vai trò của dược sĩ cao đẳng tại nhà thuốc – hiệu thuốc
-Thực hiện quy trình bán thuốc theo sự hướng dẫn của dược sĩ phụ
trách, tư vấn cho khách hàng về cách sử dụng thuốc, cách phòng vàngừa bệnh, giải đáp mọi thắc mắc của khách hàng, theo dõi và phảnhồi tình hình sử dụng thuốc của khách hàng
- Sắp xếp, bảo quản thuốc theo yêu cầu của nhà thuốc
- Tham gia dọn vệ sinh nhà thuốc
3 Điều kiện chuyên môn của chủ cơ sở bán lẻ thuốc, người bán lẻ thuốc.
Điều kiện chuyên môn của chủ cơ sở bán lẻ thuốc được quy định nhưsau:
- Nhà thuốc: trình độ đại học trở lên
- Quầy thuốc: trình độ trung học trở lên
- Đại lý thuôc: trình độ dược tá trở lên
Trang 7- Tủ thuốc: trình độ dược tá trở lên, trường hợp chưa có người có đủ chuyện môn (dược tá trở lên) thì phải có người có trình độ chuyên môn y sĩ trở lên.
Người bán lẻ thuốc tại các cơ sở bán lẻ thuốc kể trên tối thiểu là dược sĩ trung học
4 Phạm vi hoạt động của cơ sở bán lẻ thuốc.
Phạm vi hoạt động của cơ sở bán lẻ thuốc được quy định như sau:
- Nhà thuốc: bán lẻ thuốc thành phẩm; pha chế thuốc theo đơn
- Quầy thuốc: bán lẻ thuốc thành phẩm
- Đại lý thuốc: bán thuốc theo danh mục thuốc thiết yếu
- Tủ thuốc: bán thuốc theo danh mục thuốc thiết yếu sử dụng cho tuyến y tế cấp xã
I Điều kiện kinh doanh thuốc.
1 Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh thuốc.
- Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh thuốc phải ghi rõ tên, địađiểm, người quản lý chuyên môn, hình thức kinh doanh, phạm vi kinhdoanh của cơ sở kinh doanh và thời hạn có hiệu lực của Giấy chứngnhận đủ điều kiện kinh doanh
- Cơ sở kinh doanh thuốc chỉ được hoạt động đúng địa điểm đã đăng ký
và phạm vi kinh doanh đã ghi trong Giấy chứng nhận đủ điều kiệnkinh doanh thuốc; trường hợp mở rộng phạm vi kinh doanh hoặc thayđổi địa điểm kinh doanh thì phải làm thủ tục bổ sung hoặc đổi Giấychứng nhận đủ điều kiện kinh doanh
- Người sau đây không được cấp Chứng chỉ hành nghề dược:
+ Bị cấm hành nghề dược theo bản án, quyết định của Toà án+ Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự
+ Đang trong thời gian chấp hành bản án, quyết định hình sự củaTòa án, hoặc quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưavào cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh hoặc quản chế hành chính
Trang 8+ Đang trong thời gian bị kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên cóliên quan đến chuyên môn y, dược
+ Mất năng lực hành vi dân sự hoặc hạn chế năng lực hành vi dânsự
- Thẩm quyền cấp Chứng chỉ hành nghề dược được quy định nhưsau:
+ Bộ trưởng Bộ Y tế cấp Chứng chỉ hành nghề dược cho cá nhânđăng ký hành nghề dược có vốn đầu tư nước ngoài
+ Giám đốc Sở Y tế cấp Chứng chỉ hành nghề dược cho cá nhânđăng ký hành nghề dược, trừ trường hợp quy định tại điểm akhoản này
- Chính phủ quy định cụ thể về văn bằng, chứng chỉ chuyên môn,
thời gian thực hành ở cơ sở dược đối với từng hình thức kinh doanhthuốc; hồ sơ, thủ tục cấp, đổi, gia hạn, thu hồi Chứng chỉ hành nghềdược
3 Các tiêu chuẩn của nhà thuốc chưa đạt chuẩn GPP và đạt chuẩn GPP
Nhà thuốc
tiêu chuẩn Chưa đạt chuẩn GPP Đạt chuẩn GPP
Nhân sự
- Người phụ trách hay chủ cơ sở bán lẻ thuốc phải có chứng chỉ hànhnghề dược (phải là dược sĩ đại học)
- Nhân viên phải có văn bằng chuyên môn
về dược và thời gian thực hành nghề nghiệp phù hợp, đủ sức khỏe không bị bệnh truyền
- Người phụ trách hay chủ cơ
sở bán lẻ thuốc phải có chứngchỉ hành nghề dược (phải là dược sĩ đại học)
- Nhân lực phải thích hợp và đáp ứng quy mô hoạt động
- Nhân viên phải có văn bằngchuyên môn về dược và thời gian thực hành nghề nghiệp phù hợp, đủ sức khỏe không
bị bệnh truyền nhiễm, không
Trang 9nhiễm, không bị kỷ luật cảnh cáo trở lên cóliên quan đến chuyên môn y dược.
bị kỷ luật cảnh cáo trở lên có liên quan đến chuyên môn y dược
Xây dựng
và thiết kế
- Riêng biệt, cao ráo, thoáng mát, an toàn, cách xa nguồn ô nhiễmxây dựng chắc chắn có trần và tường, nền dễ dàng làm vệ sinh và đủánh sáng
- Riêng biệt, cao ráo, thoáng mát, an toàn, cách xa nguồn ônhiễm xây dựng chắc chắn cótrần và tường, nền dễ dàng làm vệ sinh và đủ ánh sáng
Diện tích
- Diện tích nơi bán thuốc phù hợp với quy
mô kinh doanh có khu vực trưng bày bảo quản, giao tiếp khách hàng, nơi rửa tay dành cho người bán thuốc, khu vực dành cho tư vấn khách hàng và ghế ngồi chờ Có khu vực dành riêng cho những sản phẩm không phải
Thiết bị bảo
quản thuốc
- Đủ trang thiết bị bảo quản thuốc, tránh những ảnh hưởng bất lợi đối với thuốc
- Cũng phải có tủ, quầy, kệ chắc chắn, trơn nhẵn, dễ dàng vệ sinh, thuận tiện cho bày bán, bảo quản và đảm bảo thẩm mĩ
- Nơi bán thuốc phải
- Đủ trang thiết bị bảo quản thuốc, tránh những ảnh hưởng bất lợi đối với thuốc
- Cũng phải có tủ, quầy, kệ chắc chắn, trơn nhẵn, dễ dàng
vệ sinh, thuận tiện cho bày bán, bảo quản và đảm bảo thẩm mĩ, phải có nhiệt ẩm kế,
có hệ thống thông gió và chiếu sáng
Trang 10- Phải có hồ sơ, sổ sách
về hoạt động kinh doanh mua bán thuốc
- Xây dựng và thực hiện các quy trình thao tác chuẩn cho tất cả quy trình chuyên môn
- Các hồ sơ, sổ sách phải lưu trữ trong thời gian ít nhất là 1 năm kể
từ khi thuốc hết hạn dùng
- Phải có đủ tài liệu hướng dẫn sử dụng thuốc, các quy chế dược hiện hành
- Phải có hồ sơ, sổ sách về hoạt động kinh doanh mua bán thuốc, gồm: sổ sách hoặcmáy tính có phần mềm quản
lý thuốc tồn trữ, hồ sơ, sổ sách lưu dữ liệu về bệnh nhân, về hoạt động mua bán thuốc, pha chế thuốc
- Xây dựng và thực hiện các quy trình thao tác chuẩn cho tất cả quy trình chuyên môn
- Các hồ sơ, sổ sách phải lưu trữ trong thời gian ít nhất là 1năm kể từ khi thuốc hết hạn dùng
4 Tiêu chuẩn nhà thuốc đạt chuẩn GPP
+ Đủ sức khỏe không bị bệnh truyền nhiễm
+ Không bị kỷ luật cảnh cáo trở lên có liên quan đến chuyên môn y dược
Cơ sở vật chất, kỹ thuật của cơ sở bán lẻ:
Trang 11+ Nơi rửa tay (chủ yếu là dành cho người bán thuốc).
+ Khu vực dành cho tư vấn khách hàng và ghế ngồi chờ
- Có khu vực dành riêng cho những sản phẩm không phải là thuốc: mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dụng cụ y tế
Thiết bị bảo quản thuốc tại cơ sở bán lẻ:
- Đủ trang thiết bị bảo quản thuốc, tránh những ảnh hưởng bất lợi đối với thuốc (ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, sự ô nhiễm, côn trùng, ) bao gồm:
+ Tủ, quầy, kệ chắc chắn, trơn nhắn, dễ dàng vệ sinh, thuận tiện cho bày bán, bảo quản và đảm bảo thẩm mĩ
+ Nhiệt ẩm kế để theo dõi điều kiện bảo quản tại nơi bán thuốc
+ Có hệ thống thông gió và chiếu sáng
- Điều kiện bảo quản tại nhà thuốc đáp ứng được điều kiện bảo quản ghi trên nhãn hoặc ở điều kiện thường: nhiệt độ < 300C, độ ẩm < 75% Rh
- Có dụng cụ và bao bì ra lẻ:
+ Nên dùng bao bìa gói cứng (chai, lọ) có nút kín Tốt nhất là bao gói nguyên của nhà sản xuất Có thể dùng túi nilon kín khí (có khe gài).+ Các thuốc dùng ngoài, thuốc gây ghiện, thuốc hướng thần có bao bìa riêng để dễ phân biệt
+ Các thuốc pha chế theo đơn phải có bao bìa dược dụng, không làm ảnh hưởng đến chất lượng thuốc
- Ghi nhãn thuốc:
Trang 12+ Thuốc bán lẻ không chứa bao bì của nhà sản xuất, phải đước cho vào bao bì ra lẻ có ghi rõ: tên thuốc, dạng bào chế, hàm lượng, nồng
độ Nếu không kèm theo đơn thuốc thì phải ghi thêm số lần sử dụng, liều dùng, cách dùng
+ Thuốc pha chế theo đơn, phải có đủ hóa chất, dụng cụ pha chế, thiết
bị, dụng cụ (tủ sấy, nồi hấp), bàn pha chế sạch sẽ, trơn nhẵn, dễ dàng
vệ sinh
Hồ sơ, sổ sách, tài liệu chuyên môn:
- Phải có hồ sơ, sổ sách về hoạt động kinh doanh mua bán thuốc, gồm: + Sổ sách hoặc máy tính có phần mềm quản lý thuốc tồn trữ
+ Hồ sơ, sổ sách lưu dữ liệu về bệnh nhân
+ Về hoạt động mua bán thuốc, pha chế thuốc
+ Thời gian lưu trữ hồ sơ ít nhất là 1 năm kể từ khi thuốc hết hạn dùng
- Xây dựng và thực hiện các quy trình thao tác chuẩn (dưới dạng văn bản) cho tất cả quy trình chuyên môn, tối thiểu phải có các quy trình sau:
+ Quy trình soạn thảo quy trình thao tác chuẩn
+ Quy trình mua bán thuốc và kiểm soát chất lượng thuốc
+ Quy trình tư vấn và bán thuốc theo đơn
+ Quy trình tư vấn và bán thuốc không theo đơn
+ Quy trình giải quyết đối với thuốc khiếu nại, thu hồi
+ Quy trình đào tạo nhân viên nhà thuốc
+ Các quy trình có liên quan
1 Thực hiện quy chế Dược.
Các loại giấy phép cần thiết để đủ điều kiện kinh doanh Nhà thuốc
Chứng chỉ hành nghề Dược.
- Được cấp cho cá nhân đăng ký hành nghề dược, do Giám Đốc Sở Y
Tế cấp và có hiệu lực 5 năm kể từ ngày ký
- Người được cấp Chứng chỉ hành nghề dược phải có đủ các điều kiệnsau:
Trang 13+ Có văn bằng, chứng chỉ chuyên môn phù hợp với yêu cầu của từng hình thức kinh doanh thuốc.
+ Đã qua thực hành nghề nghiệp ít nhất từ 2 năm đến 5 năm tại cơ sở dược hợp pháp đối với từng hình thức kinh doanh
+ Có đạo đức nghề nghiệp
+ Có đủ sức khỏe
Giấy đăng ký kinh doanh.
Nhà thuốc tư nhân phải có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh dượcphẩm (do Phòng đăng ký kinh doanh – Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp tỉnh cấp) và đã được Sở Y tế, thành phố trực thuộc trung ương cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề bán lẻ thuốc
Giấy chứng nhận đạt GPP.
- Theo Quy định mới nhất của Bộ Y tế về GPP, từ tháng 2/2011, cácNhà thuốc không đạt chuẩn GPP chỉ được bán lẻ thuốc thuộc danhmục thuốc không kê đơn và chỉ hoạt động đến hết ngày 31/12/2011
- Giấy chứng nhận đạt chuẩn GPP có thời hạn 3 năm
Để đạt chuẩn GPP, chủ nhà thuốc phải có chứng chỉ hành nghề Dược
và có mặt tại cửa hàng thuốc trong thời gian hoạt động Nhà thuốc phải có diện tích tối thiểu từ 10m2, được đặt ở địa điểm cố định; có đủthiết bị để bảo quản thuốc,…
Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh thuốc.
- Được cấp cho cơ sở kinh doanh thuốc, do Giám đốc Sở Y tế và cóhiệu lực 5 năm kể từ ngày ký
- Cơ sở kinh doanh được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanhthuốc phải có đủ các điều kiện sau:
+ Cơ sở vật chất, kỹ thuật và nhân sự có trình độ chuyên môn cần thiết cho từng hình thức kinh doanh thuốc
+ Người quản lý chuyên môn về dược đã được cấp Chứng chỉ hành nghề dược phù hợp với hình thức kinh doanh
Điều kiện khi hoạt động chuyên môn.
- Đảm bảo vệ sinh cá nhân, mặc áo blouse trắng, đeo thẻ nhân viên
Trang 14- Kiểm tra đầy đủ đơn thuốc trước khi bán, đặc biệt là những thuốc bắtbuộc bán theo đơn Trước khi giao thuốc cho bệnh nhân phải đốichiếu tên thuốc, nồng độ, hàm lượng, liều lượng Thuốc giao chongười bệnh phải đóng gói cẩn thận, bao gói ghi đầy đủ nội dung: tênthuốc, nồng độ, hàm lượng, số lượng và địa chỉ nhà thuốc để tiện việckiểm tra.
- Dược sĩ đại học luôn có mặt khi nhà thuốc hoạt động
- Nhà thuốc mở và đóng cửa theo đúng giờ đã niêm yết
- Nhà thuốc chỉ bán lẻ các thuốc được lưu hành hợp pháp, các dụng cụ
y tế thông thường
- Nhà thuốc không được mua bán:
+ Nguyên liệu sản xuất thuốc tân dược
+ Hóa chất, xét nghiệm
+ Các thuốc gây nghiện
+ Thuốc trôi nổi
+ Thuốc không đảm bảo chất lượng, quá hạn dùng, không có nhãn đúng quy chế, không có số đăng ký, thuốc không có nguồn gốc xuất xứ
Ghi chép sổ sách vệ sinh và biện pháp tiệt trùng
Ghi chép các việc định kỳ xử lý trang thiết bị máy móc
Trang 15+ Vệ sinh quý:
Vệ sinh kỹ vào tháng cuối của quý
Có sự kiểm tra lãnh đạo và lập biên bản thanh kiểm tra để chấnchỉnh các yếu kém
- SOP nhập hàng:
+ Thực hiện kiểm tra chứng từ đầu vào
+ Hóa đơn đúng quy chỉnh (do Bộ Tài Chính ban hành)
+ Đầy đủ thông tin người bán: tên doanh nghiệp, địa chỉ, mã số thuế,
số tài khoản ngân hàng, đầy đủ chữ ký của bên bán
+ Đầy đủ thông tin người mua (tên doanh nghiệp của mình): tên doanh nghiệp, mã số thuế, địa chỉ, số tài khoản ngân hàng và đầy đủ chữ ký bên mua
+ Thực hiện 3 kiểm tra – 5 đối chiếu:
+ Thực hiện kiểm tra chứng từ đầu ra
+ Hóa đơn đúng quy chỉnh (do Bộ Tài Chính ban hành)
+ Đầy đủ thông tin người bán: tên doanh nghiệp, địa chỉ, mã số thuế,
số tài khoản ngân hàng, đầy đủ chữ ký của bên bán
+ Đầy đủ thông tin người mua (tên doanh nghiệp của mình): tên doanh nghiệp, mã số thuế, địa chỉ, số tài khoản ngân hàng và đầy đủ chữ ký bên mua
+ Thực hiện 3 kiểm tra – 5 đối chiếu:
Số lượng
Hàm lượng
Chất lượng – bằng cảm quan
Lô date, số đăng ký
- SOP bảo quản:
Trang 16+ Phân hàng hóa theo nguyên tắc thuốc kê đơn và không kê đơn, các loại hàng hóa cần bảo quản.
+ Thực hiện bảo quản theo nguyên tắc 5 chống
+ Bảo quản tốt nhất: ghi trên bao bì của từng loại hàng hóa cần bảo quản
+ Bảo quản theo quy chuẩn của Bộ Y Tế (nhiệt độ < 300C, độ ẩm tương đối < 70%)
+ Tuân thủ các nguyên tắc bảo quản hàng hóa đặc biệt
- SOP sắp xếp hàng hóa trong kho:
+ Phân loại hàng hóa theo nguyên tắc thuốc kê đơn và thuốc không kêđơn
+ Thực hiện sắp xếp theo nguyên tắc 3 dễ: dễ thấy, dễ lấy, dễ kiểm tra
+ Hàng trong kho sắp xếp trên palet là hàng nguyên thùng, trên kệ là hàng nguyên hộp
+ Hàng trên palet: thùng hàng ở nằm trên ít nhất mặt trên của 2-3 thùng hàng lớp dưới Góc cạnh hàng trên palet phải vuông vức với nhau và điền đầy đủ thông tin
+ Palet cách tường 0.2 – 0.5m, hàng hóa cách trần 0.5m
+ Sắp xếp hàng trên kệ theo nguyên tắc:
- Nguồn mua phải là các cơ sở kinh doanh thuốc hợp pháp
- Thuốc phải được phép lưu hành, bao bì còn nguyên vẹn và có đủ hóađơn chứng từ hợp lệ để chứng minh nguồn gốc của thuốc
- Khi nhập thuốc phải kiểm tra hạn dùng, thông tin thuốc, chất lượng thuốc và kiểm soát thường xuyên trong quá trình bảo quản
- Đủ thuốc dùng trong danh mục thuốc thiết yếu dùng cho tuyến C 6.2 Bán thuốc:
Trang 17- Bán đúng thuốc, đúng giá.
- Bán đúng toa, đúng số lượng người mua yêu cầu
- Tư vấn về cách sử dụng thuốc, các loại thuốc cho người mua thuốc 6.3 Hoạt động tư vấn:
- Hỏi người mua về bệnh và thuốc mà người mua yêu cầu
- Tư vấn về lựa chọn thuốc, cách dùng thuốc, hướng dẫn cách sử dụng thuốc bằng lời và viết lên bao bì đóng gói thuốc trong trường hợp không có đơn thuốc kèm theo
- Cung cấp các thuốc phù hợp, kiểm tra đối chiếu thuốc bán ra với toa thuốc khi giao cho bệnh nhân về tên thuốc, hàm lượng, số lượng, chủng loại, chất lượng thuốc bằng cảm quan
7 Các quy định vế tư vấn cho người mua thuốc:
- Tư vấn đúng đắn, đảm bảo hiệu quả điểu trị Chỉ cung cấp, tư vấn thông tin về loại thuốc không bán theo đơn
- Trường hợp cần có sự chuẩn đoán của bác sĩ, phải tư vấn cho bệnh nhân đi khám bác sĩ với chuyên khoa thích hợp hoặc với bác sĩ điều trị
- Tư vấn để bệnh nhân chọn loại thuốc có giá trị hợp lý, nhất là người nghèo
- Không thông tin thuốc, quảng cáo thuốc trái quy định, không khuyếnkhích mua thuốc nhiều hơn mức cần thiết
8 Bán thuốc theo đơn:
- Người bán thuốc theo đơn phải có trình độ chuyên môn phù hợp với quy định của Bộ Y Tế
- Phải bán thuốc ghi đúng trong đơn Khi phát hiện có sai phạm hoặc
có ảnh hưởng tới sức khỏe của người bệnh, người bán lẻ phải thông báo lại cho người kê đơn thuốc biết
Trang 18- Phải giải thích rõ cho người mua và có quyền từ chối bán thuốc theo đơn trong các trường hợp thuốc không hợp lệ, đơn thuốc có sai sót hoặc nghi vấn, đơn thuốc kê không nhằm mục đích chữa bệnh.
- Dược sĩ đại đại học có quyền thay thế thuốc bằng một thuốc khác có cùng hoạt chất dạng bào chế, cùng liều lượng khi có sự đồng ý của người mua
- Hướng dẫn người mua về cách sử dụng thuốc và nhắc nhở thực hiện đúng đơn thuốc
- Bán thuốc gây nghiện phải vào sổ, lưu đơn thuốc bản chính
9 Bảo quản thuốc:
- Thuốc được sắp xếp theo tác dụng dược lý
- Bảo quản thuốc theo yêu cầu trên nhãn thuốc
- Thuốc kê đơn được bày bán và bảo quản tại khu vực riêng có ghi rõ
“thuốc kê đơn” hoặc trong cùng một khu vực phải sắp xếp riêng các
“thuốc bán theo đơn”, tránh gây nhầm lẫn
III Yêu cầu đồi với người bán lẻ thuốc trong ngành Dược.
1 Đối với người làm việc trong cơ sở bán lẻ thuốc.
- Có thái độ hòa nhã, lịch sự khi tiếp xúc với người mua thuốc, bệnhnhân
- Tư vấn thông tin cần thiết về cách dùng thuốc cho người mua hoặcbênh nhân nhằm đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệuquả
- Giữ bí mật các thông tin của người bệnh
- Trang phục áo blouse trắng, sạch sẽ, gọn gàng, có đeo thẻ ghi rõ họtên, chức vụ
- Thực hiện đúng các quy chế dược, tự nguyện tuân thủ đạo đức nghềdược
- Tham gia các lớp đào tạo, cập nhật kiến thức chuyên môn và phápluật y tế
2 Đối với người quản lý chuyên môn hoặc chủ cơ sở bán lẻ.
Trang 19-Phải thường xuyên có mặt trong thời gian hoạt động và chịu tráchnhiệm trước pháp luật về mọi mặt hoạt động của cơ sở, khi vắng mặtphải ủy quyền cho nhân viên có trình độ chuyên môn tương đương trởlên điều hành theo quy định.
-Trực tiếp tham gia việc bán thuốc phải kê toa, tư vấn cho ngườimua
-Liên hệ với bác sĩ kê đơn trong các trường hợp cần thiết
-Thường xuyên cập nhật các kiến thức chuyên môn, văn bản quyphạm pháp luật về hành nghề dược và không ngừng nâng cao chấtlượng dịch vụ cung ứng thuốc
-Đào tạo, hướng dẫn các nhân viên về chuyên môn cũng như đạo đứchành nghề dược
-Cộng tác với y tế cơ sở, cung cấp thuốc thiết yếu, tham gia truyềnthông giáo dục về thuốc cho cộng đồng và các hoạt động khác
-Theo dõi và thông báo cho cơ quan y tế về các tác dụng khôngmong muốn của thuốc
3 Các hoạt động đối với thuốc bị khiếu nại hoặc thu hồi.
- Phải có hệ thống lưu giữ các thông tin, thông báo về thuốc khiếunại, thuốc không được phép lưu hành, thuốc phải thu hồi
- Có thông báo thu hồi cho khách hàng Kiểm tra và trực tiếp thu hồi,biệt trữ các thuốc phải thu hồi để chờ xử lý
- Có hồ sơ ghi rõ về việc khiếu nại và biện pháp giải quyết
- Nếu hủy thuốc phải có biên bản theo quy chế quản lý chất lượngthuốc
- Có báo cáo các cấp theo quy định
PHẦN II: ĐƠN VỊ THỰC TẬP - NHÀ THUỐC MINH TÂN 2
Trang 20I Cơ sở - quy mô tổ chức của Nhà thuốc Minh Tân 2
1 Nhân sự:
- Là nhà thuốc hoạt động hoàn toàn độc lập
- Tên nhà thuốc: Minh Tân 2
- Địa chỉ: 589 Phan Văn Trị, Phường 5, Quận Gò Vấp TP Hồ Chí Minh
- Tổng số nhân viên trong nhà thuốc là : 3
- Dược sĩ phụ trách: DS Nguyễn Thị Kiề Oanh
2 Cơ sở thực tập.
- 1 tủ thuốc kê đơn
- 2 tủ thuốc không kê đơn
3 Quy trình mua thuốc.
- Hàng ngày nhân viên nhà thuốc sẽ kiểm tra xem mặt hàng nào tại nhà thuốc đã hết hoặc gần hết sẽ ghi vào "sổ đặt thuốc" căn cứ vào
đó chủ nhà thuốc sẽ đặt thuốc và quy trình đặt, mua thuốc
- Lập danh sách mua thuốc: mỗi ngày nhân viên nhà thuốc sẽ tổng hợp lại các thuốc đã bán hết hoặc gần hết và ghi vào "Sổ đặt thuốc"
từ đó chủ nhà thuốc sẽ căn cứ vào mức độ tiêu thụ của từng loại thuốc và đặt thuốc
- Đặt thuốc: đối với từng loại thuốc chủ nhà thuốc sẽ đặt tại các nguồn khác nhau
Trang 21- Nhận thuốc, kiểm tra thuốc: sau đó bên phân phối sẽ giao hàng chonhà thuốc, người nhận là chủ nhà thuốc Đồng thời sẽ kiểm tra thuốc với các nội dung sau:
Số lượng: thuốc có bị thiếu hay dư so với số lượng đã đặt không
Chất lượng: chủ yếu là cảm quang, xem thuốc có đồng nhất,
vỏ hộp có móp méo, chữ, số in trên hộp có rõ ràng, có mờ haynhòe không
Số lô, hạn dùng: hạn dùng >6 tháng
- Thanh toán: bằng hình thức trực tiếp
- Nhập thuốc trên phần mềm máy tính: sau khi nhận thuốc nhân viên nhà thuốc sẽ nhập thuốc mới mua vào phần mền “Thực hành tốt nhà thuốc” do sở y tê cấp
- Làm giá thuốc: sau khi nhập hết tất cả thuốc mới mua vào phần mền Nhân viên sẽ làm giá thuốc theo ý của chủ nhà thuốc
- Sắp xếp thuốc lên kệ: thuốc được sắp xếp theo từng khu vực theo
cơ chế dược lý
4.Quy trình bán thuốc theo đơn.
- Kiểm tra toa:
Tính hợp lệ của đơn thuốc:
Đơn thuốc đúng theo mẫu quy định
Có đủ tên, chữ ký, địa chỉ, dấu phòng khám/ bệnh viện của bác sĩ
Các cột, mục khác ghi đúng quy định:
Kiểm tra tên, tuổi, địa chỉ bệnh nhân
Kiểm tra tên thuốc, nồng độ, hàm lượng, số lượng, cách dùng, liều dùng, cách phối hợp
- Lựa chọn thuốc:
a Trường hợp đơn thuốc kê tên biệt dược:
Trang 22- Bán theo đúng biệt dược đã kê trong đơn.
- Trường hợp tại nhà thuốc không có biệt dược kê trong đơn hoặc khikhách hàng yêu cầu được tư vấn để lựa chọn thuốc phù hợp vớiđiều kiện của mình thì chuyển sang mục b
b.Trường hợp đơn thuốc kê tên gốc hoặc khi có yêu cầu tư vấn, giới
thiệu thuốc
- Dược Sỹ phụ trách chuyên môn được quyền giới thiệu và thay thế các lọai biệt dược (cùng thành phần, hàm lượng, cùng dạng bào chế, tác dụng, chỉ định) kèm theo giá của từng lọai để khách hàng tham khảo và tự chọn lọai thuốc phù hợp với khả năng kinh tế của mình
- Lấy thuốc:
Lấy thuốc theo đơn đã kê, cho vào các bao, gói, ghi rõ tên thuốc, nồng độ, hàm lượng, cách dùng, thời gian dùng của từng thuốc theo đơn đã kê
Ghi vào đơn: Tên thuốc, hàm lượng, số lượng thuốc đã thay thế ( nếu có)
Ghi rõ số lượng thuốc đã bán vào đơn
- Kiểm tra thuốc:
Kiểm tra theo nguyên tắc 5 đúng:
- Hướng dẫn sử dụng thuốc: Hướng dẫn, giải thích cho khách hàng
về tác dụng, chỉ định, chống chỉ định, tác dụng không mong muốn, liều lượng và cách dùng
- Thanh toán: thanh toán trực tiếp
- Lưu lại thông tin, số liệu: nhập đầy đủ thông tin vào phần mền quảnlý
5 Quy trình bán thuốc không theo đơn.
- Tìm hiểu về vấn đề dùng thuốc của bênh nhân:
a Trường hợp khách hàng hỏi mua một lọai thuốc cụ thể.
Tìm hiểu:
Trang 23Thuốc được mua dùng để chữa bệnh/ triệu chứng gì?
Đối tượng dùng thuốc? (giới tính, tuổi, tình trạng sức khỏe, có đang
bị mắc các bệnh mãn tính nào không? đang dùng thuốc gì? hiệuquả? tác dụng không mong muốn? )
Đã dùng thuốc này lần nào chưa? hiệu quả?
Xác định việc sử dụng thuốc để điều trị bệnh/ triệu chứng bệnh nhânđang mắc là đúng hay không đúng ?
Tìm hiểu:
Ai? (Tuổi, giới tính ) mắc chứng/ bệnh gì? Biểu hiện? Thờigian mắc chứng/ bệnh ? chế độ sinh họat, dinh dưỡng?
Bệnh nhân có đang mắc bệnh mãn tính? đang dùng thuốc gì?,…
- Tư vấn đối với từng bệnh cụ thể:
Nếu việc sử dụng thuốc của bệnh nhân chưa đúng hoặc chưa phù hợp: giải thích, tư vấn và hướng dẫn khách hàng chuyển sang lọai thuốc khác đúng và phù hợp hơn Trong trường hợp cần thiết, khuyên bệnh nhân đi khám và mua theo đơn của bác sĩ
Trao đổi, đưa ra lời khuyên về chế độ sinh họat, dinh dưỡng phù hợp với từng đối tượng, từng chứng bệnh cụ thể
Cung cấp các thông tin cụ thể về thuốc phù hợp với khách hàng
- Thanh toán: thanh toán trưc tiếp.
- Lưu thông tin và số liệu: lưu thông tin vào phần mềm quản lý.
II.Vai trò của dược sĩ cao đẳng ở nhà thuốc.
1.Vai trò của Dược sĩ cao đẳng.
Nhà thuốc không chỉ là nơi kinh doanh thuốc mà đó còn là một đơn
vị Y tế thuộc hệ thuốc Y tế cộng đồng Trong đó người Dược sĩ Caođẳng hay Dược sĩ trung học chính là cán bộ y tế góp phần vào việcchăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân Vì thế vai trò của Dược sĩ
Trang 24ở nhà thuốc hết sức quan trọng, nhân viên Nhà thuốc không chỉ bánthuốc mà còn là người hướng dẫn sử dụng thuốc và thông tin, cho lờikhuyên, hướng dẫn bệnh nhân cách phòng bệnh hiệu quả.
2.Một số thuốc đang kinh doanh của nhà thuốc Minh Tân 2.
Thuốc giảm đau, hạ sốt, kháng viêm không Steroid.
- Giảm các cơn đau cơ xương nhẹ đến trung bình như đau cổ, đau vai,
đau lưng, căng cơ bắp tay hoặc bắp chân, cứng cơ cổ, viêm khớp, thấpkhớp, viêm bao hoạt dịch, bong gân, viêm gan
- Giảm nhức đầu vì căng thẳng tinh thần, đau bụng kinh, nhức răng, đau
sau nhổ răng và tiểu phẫu
Tác dụng phụ:
- Rối loạn tiêu hóa : buồn nôn, ói mửa, khó tiêu, đau dạ dày, đau
thượng vị, xuất huyết ngấm ngầm hoặc lộ rõ, rối loạn vận động
- Rối loạn thần kinh : nhức đầu, suy nhược, chóng mặt.
- Phản ứng mẫn cảm : ở da (nổi mẫn, ngứa), ở hệ hô hấp (đôi khi co
thắt phế quản ở người dị ứng với aspirine và các thuốc chống viêm không stéroide khác), phù
- Rối loạn gan (hiếm) : tăng tạm thời transaminase Rối loạn thận : tiểu
ít, suy thận
- Rối loạn máu : mất bạch cầu hạt, thiếu máu tán huyết Trong một số rất hiếm trường hợp có thể có thiếu máu cả ba dòng, giảm bạch cầu trung tính và giảm bạch cầu
- Rối loạn thị giác.
Chống chỉ định:
- Bệnh nhân dị ứng với paracetamol, ibuprofen, aspirin, các kháng viêm
không steroid khác, tiền sử đột quỵ, nhồi máu cơ tim, tăng huyết áp không được kiểm soát, suy tim sung huyết, có thai hoặc cho con bú,
Trang 25loét tiêu hóa tiến triển, bệnh gan thận nặng, hen hoặc co thắt phế quản,rối loạn chảy máu.
Liều lượng và cách dùng:
- Giống như các thuốc kháng viêm không steroid khác, nên dùng
ibuprofen + paracetamol ở liều thấp nhất trong thời gian ngắn nhất mà
có hiệu quả tốt
- Người lớn và trẻ từ 12 tuổi trở lên: uống 1 viên mỗi 6 giờ khi cần,
hoặc uống theo hướng dẫn của bác sĩ
- Không dùng nhiều hơn liều đã hướng dẫn.
- Không dùng quá 10 ngày nếu không có sự hướng dẫn của bác sĩ.
PANADOL (VIÊN SỦI)
Thành phần:
Paracetamol 500 mg
Tá dược v.đ 1 viên
Chỉ định:
- Điều trị cơn đau từ nhẹ đến vừa bao gồm:
+ Đau đầu, đau nửa đầu, đau bụng kinh, đau họng, đau cơ xương khớp, sốt và đau sau tiêm phòng, đau sau các thủ thuật nha khoa/nhổ răng, đau răng, đau trong viêm khớp mạn tính
- Hạ sốt
Tác dụng phụ:
- Da và các phần phụ: Nhạy cảm, phát ban da/mày đay, phù mạch.
- Hệ thống hô hấp: Làm nặng thêm bệnh co thắt phế quản đã được biết
đến ở những bệnh nhân nhạy cảm với aspirin và các thuốc chống viêm khác
- Hệ tạo máu: Loạn thể tạng.
Chống chỉ định:
- Chống chĩ định dùng PANADOL viên sủi cho những bệnh nhân có
tiền sử quá mẫn với paracetamol hoặc bất cứ thành phần nào của thuốc
Liều lượng và cách dùng:
- Người lớn, trẻ em từ 12 tuổi trở lên:
- Hòa tan 1-2 viên trong ít nhất nửa cốc nước cho mỗi 4-6 giờ nếu cần.
- Không đề nghị dùng cho trẻ em dưới 12 tuổi.
Trang 26- Khoảng cách tối thiểu dùng liều lặp lại: 4 giờ.
- Liều dùng hằng ngày tối đa cho người lớn: 4000 mg/ngày (8
viên/ngày)
- Không nên sử dụng với các thuốc khác có chứa paracetamol.
- Không dùng quá liều chỉ định.
DECOLGEN ® ND Thành phần:
- Acetaminophen 500 mg
- Tá dược v.đ 1 viên
Chỉ định:
- Điều trị các triệu chứng cảm thông thường, viêm mũi dị ứng, viêm
mũi vận mạch, viêm màng nhầy xuất tiết do cúm, viêm xoang và các rối loạn của đường hô hấp trên
Liều lượng và cách dùng:
- Chỉ dùng đường uống Hòa tan thuốc trong ít nhất nửa cốc nước.
- Người lớn và trẻ em 12 tuổi trở lên: uống 1-2 viên/lần, sau mỗi 4-6
giờ nếu cần
- Không dùng quá 8 viên/ngày
- Trẻ em từ 6-11 tuổi: dùng 1/2 liều người lớn Liều tối đa hàng ngày
không quá 60mg/kg cân nặng
-Trẻ em dưới 6 tuổi: không khuyến cáo dùng cho trẻ em dưới 6 tuối.
Tác dụng phụ:
- Acetaminophen tương ứng không độc ở liều điều trị Phản ứng ngoài
da gồm ban sần ngứa và mề đay hiếm khi được ghi nhận
Chống chỉ định:
- Mẫn cảm với thuốc hoặc suy thận.
Lưu ý: Nên sử dụng theo liều đề nghị vì quá liều nghiêm trong có thể
gây độc tính trên gan ở một số bệnh nhân
IDARAC
Thành phần :
- Floctafenine………200 mg
Trang 27- Phản ứng kiểu phản vệ như cảm giác kiến bò, cảm giác nóng bỏng ở
mặt và các chi, ửng đỏ toàn thân kèm ngứa, mề đay, phù mạch, khó thở dạng suyễn, cảm giác khó chịu toàn thân với ngất xỉu và hạ huyết áp đưa đến trụy mạch, sốc
- Triệu chứng tiêu hóa : buồn nôn, nôn, bón và tiêu chảy.Tiểu buốt, suy thận cấp
Liều lượng và cách dùng:
- Đau cấp tính: khởi đầu 2 viên, sau đó uống tiếp 1 viên, cách quãng
6-8 giờ, nếu cần Trung bình 4 viên/ngày (6-800 mg)
- Đau mạn tính: 2-3 viên/ngày (400-600 mg), cách quãng 8-12 giờ
- Đau cấp tính: khởi đầu 2 viên, sau đó uống tiếp 1 viên, cách quãng
6-8 giờ, nếu cần
- Trung bình 4 viên/ngày (800 mg) Không nên dùng quá 6 viên/ngày (1200 mg)
- Đau mạn tính: 2-3 viên/ngày (400-600 mg), cách quãng 8-12 giờ
Thuốc điều trị viêm loét dạ dày - tá tràng.
MAALOX
Thành phần
- Nhôm hydroxid… 400mg
- Magie hydroxid… 400mg
Trang 28- Người lớn uống 1-2 viên / lần khi có cơn đau.
- Trẻ em tùy theo tuổi dùng 1/3 đến ½ liều người lớn
PHOSPHALUGEL
Thành phần :
- Aluminium phosphate gel 20%
Chỉ định :
- Giảm acid của dạ dày
- Các triệu chứng đau rát bỏng dạ dày,viêm loét dạ dày tràng
- Điều trị và dự phòng tái phát loét dạ dày – tá tràng tiến triển ở bệnh
nhân bị nhiễm Helicobacter pylori
- Dùng các thuốc kháng viêm không steroid
- Điều trị viêm thực quản trào ngược do bệnh trào ngược dạ dày - thực quản
- Điều trị hội chứng Zollinger-Ellison
Chống chỉ định :
- Mẫn cảm với bất cứ thành phần nào của thuốc