Chuyên Đề Phương Pháp Phân Tích Văn Bản Quy Phạm Pháp Luật

BÀI BÁO CÁOCHUYÊN ĐỀ 4: PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT Giảng viên hướng dẫn: Nhóm thực hiện 4A: TS.. Chuyên đề: Phương pháp phân tíchvăn bản quy phạm pháp luật Tổng q

BÀI BÁO CÁO

CHUYÊN ĐỀ 4:

PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH VĂN BẢN

QUY PHẠM PHÁP LUẬT

Giảng viên hướng dẫn: Nhóm thực hiện (4A):

TS Phan Trung Hiền 1 Lê Thị Hồng Hà;

2 Đoàn Thị Trung Thu;

3 Dương Thanh Tuyền;

4 Trần Việt Thành.

Chuyên đề: Phương pháp phân tích

văn bản quy phạm pháp luật

Tổng quan hoạt động

phân tích VBQPPL

Phương pháp phân tích

VBQPPL

I Khái niệm, đối tượng phân tích

AD nhiều lần, đảm bảo thực hiện bởi NNQuy tắc xử sự chung

II Sự cần thiết của việc phân tích VBQPPL

Mâu thuẫn, chồng chéo

Tính tiên liệu chưa cao;

Câu chữ không rõ nghĩa;

1 Vai trò của

VBQPPL

Hình thức PL chính thống duy nhất

3 Chuẩn bị bản thân: nắm vững chủ trương, đường

lối của Đảng; học thuật; vốn sống; đạo lý

2 Chuẩn bị hình thức: xác định lý lịch văn bản;

nhấn mạnh từ cần thiết

1 Chuẩn bị vật chất: VBQPPL; tài liệu tham khảo.

I Chuẩn bị hoạt động phân tích

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

II Các phương pháp phân tích chủ yếu:

1 Phương pháp truyền thống: phân tích câu chữ, chú giải.

Mục đích:

- Phát hiện ý chí của người làm luật;

- Giải thích, làm sáng tỏ nội dung VBQPPL

Đối tượng: câu chữ trong VBQPPL.

Phát hiện luật, không tạo ra luật

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

Các nguyên tắc cơ bản:

Nguyên tắc 1: VBQPPL rõ ràng phải tuyệt đối tôn

trọng câu chữ của văn bản.

Nguyên tắc 2: Nếu VBQPPL không rõ ràng, không đầy

đủ phải tìm hiểu luật trên cơ sở quán triệt toàn bộ tinh thần của văn bản.

Ví dụ:

Điều 409 BLDS 2005: khi hợp đồng có điều khoản không rõ ràng thì phải căn cứ vào ý chí chung của các bên khi giao kết

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

Nguyên tắc 3: Các ngoại lệ được thừa nhận trong

luật có phạm vi áp dụng giới hạn do luật xác định.

Ví dụ:

Điều 9 Luật HNGĐ 2000: nam từ 20 tuổi trở lên, nữ từ

18 tuổi trở lên có quyền kết hôn với nhau

Ngoại lệ:

Điều 10 Luật HNGĐ 2000: cấm kết hôn giữa những

người cùng dòng máu về trực hệ, giữa những người có

họ trong phạm vi ba đời…

Không được mở rộng phạm vi áp dụng của ngoại lệ

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

Nguyên tắc 4: Một khi các lý do để áp dụng luật không tồn tại thì không được áp dụng luật.

Các trường hợp:

Câu chữ văn bản không

rõ nghĩa

Xem lại công trình chuẩn bị

Đối chiếu

tiền lệlịch sử

Dựa vàonguyên tắc chung của luật

Nội dung văn bản không đầy đủ

Suy lý ngược Quy nạp

Diễn dịch

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

Ví dụ:

* Suy lý mạnh: theo khoản 1 Điều 487 BLDS bên thuê có

nghĩa vụ bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ tài sản thuê  người mượn tài sản cũng phải có các nghĩa vụ trên (dù BLDS không quy định)

* Suy lý ngược: theo Điều 197 BLDS chủ sở hữu tài sản

có quyền bán, trao đổi, tặng cho, để thừa kế, từ bỏ tài sản

 không phải chủ sở hữu tài sản không có các quyền này

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

* Áp dụng tương tự pháp luật: khoản 1 Điều 143

BLDS “cá nhân, người đại diện theo pháp luật của

pháp nhân có thể ủy quyền cho người khác xác lập,

thực hiện giao dịch dân sự”

* Quy nạp: một hành vi thỏa các mặt khách thể, khách

quan, chủ thể, chủ quan  hành vi vi phạm pháp luật

* Diễn dịch: cơ sở để chịu trách nhiệm pháp lý là có

hành vi vi phạm pháp luật  diễn dịch quy định, chỉ ra

các trường hợp có hành vi vi phạm pháp luật nhưng

không phải chịu trách nhiệm pháp lý

Hạn chế của phương pháp truyền thống:

- Bản thân văn bản đã có tính giới hạn;

- Dễ bị áp đặt bởi ý chí chủ quan của người phân tích;

- Phải luôn dựa trên tinh thần của người làm luật tại

thời điểm ban hành

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

lý giải, bảo vệ ý kiến của mình.

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

2 Phương pháp phân tích phát triển:

- Xuất hiện quan hệ xã hội cần điều chỉnh;

- PP phân tích truyền thống không mang lại hiệu quả

Điểm khác nhau:

Điểm giống nhau:

- Đều thừa nhận VBQPPL không thể chứa đựng tất cả các QPPL cần thiết

- Chấp nhận các công cụ của phương pháp truyền thống:

- Luật Việt Nam không có nhiều VBQPPL loại này.

Ví dụ: Điều 24 Luật Hôn nhân và gia đình 1986 “Cha

mẹ đại diện cho con chưa thành niên trước pháp luật”

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

4 Trường hợp VBQPPL mâu thuẫn:

- Áp dụng văn bản có giá trị pháp lý cao hơn;

- Áp dụng văn bản ban hành sau;

- Ưu tiên áp dụng luật riêng trước luật chung

- Mâu thuẫn giữa các quy tắc trong cùng văn bản:

+ Xem lại công trình chuẩn bị;

+ Dựa vào nguyên tắc chung của luật

Chương II: Các phương pháp phân tích VBQPPL

CẢM ƠN SỰ THEO DÕI

CỦA THẦY VÀ CÁC BẠN!