bai ca phong cảnh hương Sơn

 Nhà thơ mù Đồ Chiểu đã nhìn đất n ớc bằng linh giác để nỗi đau ngoại cảnh thấm vào tận tâm linh của nhà thơ... -Hai câu cuối là một tiếng kêu cứu, xót xa tr ớc cảnh đất n ớc bị giặc n

§äc thªm: Ch¹y giÆc

NguyÔn §×nh ChiÓu

I T×m hiÓu chung:

1 Hoµn c¶nh s¸ng t¸c:

-Ngay sau khi thµnh Gia §Þnh bÞ thùc d©n Ph¸p tÊn c«ng ( 17/2/1859)

-Bµi th¬ lµ mét trong nh÷ng t¸c phÈm ®Çu tiªn cña v¨n häc yªu n íc chèng Ph¸p nöa cuèi thÕ kØ XIX

2 §äc - chó thÝch :

§äc to, râ rµng, giäng xãt xa, c¨m giËn

II.Tìm hiểu văn bản:

1 Bố cục :

*2phần.

- 6 câu đầu: Cảnh chạy giặc.

-2 câu kết: Tâm trạng của nhà thơ.

2.Phân tích:

a.Cảnh chạy giặc:

- Mở đầu là nỗi đau: “Tan chợ vừa … sa tay.” sa tay.”

+Tan chợ:

-> tan nát, tan vỡ

+ Chợ:

-> nơi gặp gỡ và giao l u, nơi thể hiện đời sống kinh tế, văn hoá của cộng đồng

+Cờ thế:

->Sai lầm trong một n ớc cờ ->đất n ớc nguy nan

Câu mở đầu là lời trần thuật, tả thực cảnhđất n

ớc bị xâm l ợc

*Bốn câu tiếp theo:

- Khắc hoạ nỗi đau của nhân dân, sinh linh bé

nhỏ và vô tội: ‘ Bỏ nhà lũ trẻ màu mây’Bỏ nhà lũ trẻ màu mây ’Bỏ nhà lũ trẻ màu mây’Bỏ nhà lũ trẻ màu mây

- Nghệ thuật đối :

+ý, từ ngữ, lẫn nhịp điệu ở câu 3, 4:

Bỏ nhà - mất ổ, lơ xơ chạy - dáo dác bay ;lũ

trẻ-đàn chim.

 Nhà thơ mù Đồ Chiểu đã nhìn đất n ớc bằng linh giác để nỗi đau ngoại cảnh thấm

vào tận tâm linh của nhà thơ.

b Tâm trạng của nhà thơ:

“Hỏi trang dẹp … mắc nạn này” mắc nạn này ”

- Câu hỏi nh ng cũng là mỉa mai, trách cứ

-Hai câu cuối là một tiếng kêu cứu, xót xa tr ớc cảnh

đất n ớc bị giặc ngoại xâm

III Tổng kết:

-Bài thơ là nỗi đau, đau n ớc, đau dân, đau lòng

Trong nỗi đau ấy có cả nỗi đau của một tấm lòng

trung quân đã cảm thấy sự đổ vỡ niềm tin, sự hi vọng vào triều đình phong kiến .

Bµi ca vÒ phong c¶nh H ¬ng S¬n

Chu M¹nh Trinh

-I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- (1862 – 1905)

- Quê : H ng Yên

-Học rộng, tài cao, đỗ tiến sĩ, có tài làm thơ, có tài về kiến trúc.

2 Tác phẩm:

- Cảnh đẹp H ơng Sơn trong dịp Chu Mạnh Trinh trùng tu ngôi chùa này

-Là một trong nhiều bài thơ hay nhất viết về H ơng Sơn.

-Thể loại: Thể hát nói.

Đọc rõ ràng, l u loát Giọng điệu vui, ngạc nhiên.

II Phân tích :

1 Bố cục :

*3 phần.

- 4 câu đầu: Khái quát cảnh đẹp

- 11 câu tiếp: Miêu tả cảnh đẹp H ơng Sơn

- 3 câu cuối: Cảm t ởng của tác giả

2 Phân tích:

a Cảnh đẹp H ơng Sơn:

- Mở đầu bài ca là câu thơ: Bầu trời cảnh bụt.

+So sánh ngầm :so sánh cảnh đẹp của H ơng

Sơn - chốn linh thiêng, cảnh của cõi phật

=> cảm hứng chủ đạo : ngợi ca , cảnh đẹp gợi lên sắc thái linh thiêng, tạo không khí tâm linh

b.Phong cảnh H ơng Sơn

-Cảnh đ ợc miêu tả từ thấp ->cao, gần->xa.

*Hai câu đầu:Thỏ thẻ … mắc nạn này” nghe kinh.

+Đảo ngữ:cáI hồn cảnh vật, âm thanh trong trẻo của tiếng chim, trạng thái th giãn, mềm mại của cá l ợn.

+Nhân hoá: cảnh vật sống động.

*Hai câu tiếp:Không khí thiền đ ờng.

+Đảo ngữ :âm thanh mơ hồ, nỗi thảng thốt của lữ khách.

*Bốn câu tiếp:

+Liệt kê, điệp từ : phong phú, thế liên hoàn của cảnh.

+So sánh: lạ, đá cứng-gấm dệt mềm mại->khung cảnh mềm mại, huyền ảo.

+Đảo ngữ: thăm thẳm,gập ghềnh->độ sâu hun hút, nét l ợn cheo leolên xuống.

+Đối: thơ mộng, kì ảo.

Tãm l¹i: Khung c¶nh ®Çy mµu s¾c, ¸nh s¸ng,t©m tr¹ng ng©y ngÊt, tù hµo tr íc c¶nh giang s¬n, gÊm vãc

c.C¶m xóc cña nhµ th¬ vÒ c¶nh H ¬ng S¬n

+C¶m høng t«n gi¸o->th¸nh kÝnh, trang nghiªm.

+C¶m høng yªu quý, tù hµo: ®iÖp tõ “cµng”

III Tổng kết:

-Bài thơ thể hiện đ ợc vẻ đẹp của H ơng Sơn đến độ say

mê bằng tình yêu của một tâm hồn thi sĩ tài hoa Qua

đó nhà thơ kín đáo gửi gắm lòng yêu n ớc dẫu còn e dè,

mờ nhạt