Nguồn gốc của sự vận động và phát triển

BÀI 4 NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG 2 tiết... - Mâu thuẫn là một chỉnh thể trong đó hai mặt đối lập vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau.. - Hai mặ

BÀI 4 NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN

CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG

(2 tiết)

1 Khái niệm :

I MÂU THUẪN

Mỗi nguyên tử có hai mặt : điện tích (+) và điện tích (-)

1 Khái niệm :

I MÂU THUẪN

Xã hội phong kiến có 2 giai cấp: địa chủ và nông dân

><

><

1 Khái niệm :

I MÂU THUẪN

Xã hội có các hiện tượng : tích cực và tiêu cực

> <

- Mâu thuẫn là một chỉnh thể trong đó hai mặt đối lập vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau

Kết luận:

- Mỗi sự vật, hiện tượng đều có hai mặt đối lập nhau

- Hai mặt đó ràng buộc, tác động và đấu tranh với nhau

Nhận xét:

- Mỗi sự vật, hiện tượng có thể tồn tại một hoặc nhiều mâu thuẫn

2 Mặt đối lập :

- Mặt đối lập là những khuynh hướng, tính chất, đặc điểm… mà trong quá trình vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng, chúng phát triển theo những chiều hướng trái ngược nhau

VÍ DỤ

- Sinh vật:

- Kinh tế:

- Nhận thức:

đồng hoá - dị hoá, biến dị – di truyền

sản xuất – tiêu dùng, ổn định – khủng hoảng

tích cực – tiêu cực, biết – chưa biết

3 Sự thống nhất của các mặt đối lập:

- Hai mặt đối lập cùng tồn tại trong một sự vật, hiện tượng

- Chúng liên hệ, gắn bó với nhau, làm tiền đề tồn tại cho nhau

4 Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập:

- Hai mặt đối lập vận động theo chiều hướng ngược nhau, bài trừ, gạt

bỏ lẫn nhau

VÍ DỤ

Xã hội phong kiến có 2 giai cấp: địa chủ và nông dân, nông dân tìm cách lật đổ phong kiến, khởi nghĩa

Nhân dân khởi nghĩa chống phong kiến áp bức, bóc lột Giai cấp địa chủ, phong kiến bóc lột, đàn áp hết sức dã man

II MÂU THUẪN LÀ NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT, HIỆN TƯỢNG

1 Đặt vấn đề:

- Bất cứ sự vật nào cũng chứa đựng mâu thuẫn

- Các mặt đối lập luôn vận động theo chiều hướng trái ngược nhau, phủ định lẫn nhau, gạt bỏ lẫn nhau

- Khi mâu thuẫn phát triển đến gay gắt, cực độ đòi hỏi phải xóa bỏ mâu thuẫn, mở đường cho sự phát triển của sự vật…

Thực dân Pháp bóc lột và đàn áp dã man nhân dân ta, mâu thuẫn trở nên gay gắt

Chúng ta kiên cường đấu tranh đánh đuổi thực dân Pháp, giành lại độc lập…

Một nhà nước mới độc lập, tự do, dân chủ ra đời

2 Giải quyết mâu thuẫn:

- Khi mâu thuẫn cũ mất đi, sự vật cũ mất đi, sự vật mới hình thành

- Sự vật mới lại chứa đựng trong lòng nó những mâu thuẫn mới

- Mâu thuẫn lại phát triển gay gắt đòi hỏi phải xóa bỏ mâu thuẫn, mở đường cho sự phát triển của sự vật, hiện tượng mới

 Như vậy, sự phát triển của các sự vật hiện tượng trên thế giới này là một chuỗi nảy sinh và giải quyết các mâu thuẫn

 Mâu thuẫn phải giải quyết bằng đấu tranh, không bằng con đường điều hòa mâu thuẫn