Cụm danh từ

 Đặt câu:Tất cả những học sinh này là những học sinh chăm chỉ...  Ví dụ: SGK/117Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với ba con trâu đực, ra lệnh phải nuôi làm sao cho ba con trâu

Tiết 44:

I CỤM DANH TỪ LÀ GÌ?

Ví dụ 1: (SGK/116)

Ngày xưa, có hai vợ chồng ông lão đánh cá

ở với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.

Danh từ

 Ví dụ 2 (SGK/117)

So sánh các cách nói sau đây:

- túp lều / một túp lều

 làm rõ nghĩa về số lượng sự vật

- một túp lều / một túp lều nát

 làm rõ nghĩa về số lượng và tính chất sự vật

- một túp lều nát / một túp lều nát trên bờ biển

 Làm rõ nghĩa về số lượng, tính chất, địa điểm (xác định vị trí của sự vật trong không gian )

 Ý nghĩa đầy đủ hơn

 Cấu tạo phức tạp hơn So với danh từ

 Đặt câu:

Tất cả những học sinh này là những học sinh chăm chỉ

 Hoạt động trong câu giống danh từ

 Ghi nhớ 1: (học SGK/117)

 Ví dụ: (SGK/117)

Vua sai ban cho làng ấy ba thúng gạo nếp với ba con trâu đực, ra lệnh phải nuôi làm sao cho ba con trâu ấy đẻ thành chín con, hẹn năm sau phải đem nộp đủ, nếu không

cả làng phải tội.

Mô hình cụm danh từ

PH N Ầ

TR ƯỚ C

PH N Ầ TRUNG TÂM (Danh t ) ừ

PH N Ầ SAU

Chỉ

toàn thể

Chỉ

số lượng

Chỉ chủng loại khái quát

Chỉ đối tượng

cụ thể

Chỉ đặc điểm của sự vật

Xác định

vị trí của

sự vật (tất cả,

hết thảy,

toàn bộ,

toàn thể,…)

(một, hai, ba,…, những, các, mọi, mỗi, từng,…)

(này, nọ, kia, ấy, )

PH N Ầ

TR ƯỚ C

PH N Ầ TRUNG TÂM (Danh t ) ừ

PH N Ầ SAU

Chỉ

toàn thể

Chỉ

số lượng

Chỉ chủng loại khái quát

Chỉ đối tượng

cụ thể

Chỉ đặc điểm của sự vật

Xác định

vị trí của

sự vật

chín con

tất cả những em sinh học ngoan chăm ấy

NHẤT THIẾT PHẢI CÓ

 Ghi nhớ 2 : (Học SGK/118)

III LUYỆN TẬP:

cụm danh từ trong câu?

- Xác định các danh từ có trong câu.

- Tiếp đến, ta xem xét danh từ

nào có từ ngữ bổ sung ý nghĩa

1 Bài tập 1 + 2 (SGK/118)

a Cụm danh từ

gồm:

- một người

chồng thật xứng

đáng

- một lưỡi búa

của cha để lại

- một con yêu tinh

ở trên núi, có

nhiều phép lạ

b Xếp các cụm

danh từ vào

mô hình:

PHẦN TRƯỚC PHẦN TRUNG

TÂM PHẦN SAU

một người chồng xứng thật

đáng

một lưỡi búa của cha

để lại

một con yêu

tinh

ở trên núi,

có nhiều phép lạ

2 Bài tập 4 (SBT/41):

đậm được không? Vì sao?

Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái

tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền

kén cho con một người chồng thật xứng đáng.

TRẢ LỜI:

 Xét phụ ngữ: “tên là Mị Nương”

- Không thể bỏ đi được.

- Vì câu (1) là câu có nhiệm vụ giới thiệu về

Mị Nương, là cơ sở để từ Mị Nương xuất hiện trong câu (2)

 Xét phụ ngữ: “người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu”

- Có thể bỏ đi được.

- Vì 2 phụ ngữ này có tác dụng miêu tả hình thức và tính nết của Mị Nương.

 Xét phụ ngữ: “tên là Mị Nương”

- Không thể bỏ đi được.

- Vì câu (1) là câu có nhiệm vụ giới thiệu về

Mị Nương, là cơ sở để từ Mị Nương xuất hiện

trong câu (2)

 Xét phụ ngữ: “người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu”

- Có thể bỏ đi được.

- Vì 2 phụ ngữ này có tác dụng miêu tả hình thức

và tính nết của Mị Nương.

- Tuy nhiên, khi xét trong quan hệ với phụ ngữ

“thật xứng đáng” ở câu 2, ta thấy không nên bỏ

chúng đi.