UBND HUYỆN YÊN LẠCPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI GIAO LƯU HSG LỚP 8 CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2016 -2017 MÔN: NGỮ VĂN Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao đề Câu 1 3,0 điểm: C
Trang 1UBND HUYỆN YÊN LẠC
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI GIAO LƯU HSG LỚP 8 CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2016 -2017 MÔN: NGỮ VĂN
( Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao
đề)
Câu 1 (3,0 điểm): Cảm nhận của em về đoạn văn sau:
Trong làng tôi không thiếu gì các loại cây, nhưng hai cây phong này khác hẳn
- chúng có tiếng nói riêng và hẳn phải có một tâm hồn riêng, chan chứa những lời ca
êm dịu Dù ta tới đây vào lúc nào, ban ngày hay ban đêm, chúng cũng vẫn nghiêng ngả thân cây, lay động lá cành, không ngớt tiếng rì rào theo nhiều cung bậc khác nhau Có khi tưởng chừng như một làn sóng thủy triều dâng lên vỗ vào bãi cát, có khi lại nghe như một tiếng thì thầm thiết tha nồng thắm truyền qua lá cành như một đốm lửa vô hình, có khi hai cây phong bỗng im bặt một thoáng rồi khắp lá cành lại cất tiếng thở dài một lượt như thương tiếc người nào Và khi mây đen kéo đến cùng với bão giông, xô gãy cành, tỉa trụi lá, hai cây phong nghiêng ngả tấm thân dẻo dai
và reo vù vù như một ngọn lửa bốc cháy rừng rực.
Về sau, khi nhiều năm đã trôi qua, tôi mới hiểu được điều bí ẩn của hai cây phong Chẳng qua chúng đứng trên đồi cao lộng gió nên đáp lại bất kì chuyển động khe khẽ nào của không khí, mỗi chiếc lá nhỏ đều nhạy bén đón lấy mọi làn gió nhẹ thoảng qua.
Nhưng việc khám phá ra chân lí đơn giản ấy vẫn không làm tôi vỡ mộng xưa, không làm tôi bỏ mất cách cảm thụ của tuổi thơ mà tôi còn giữ đến tận ngày nay Và cho đến tận ngày nay tôi vẫn thấy hai cây phong trên đồi có một vẻ sinh động khác thường Tuổi trẻ của tôi đã để lại nơi ấy, bên cạnh chúng như một mảnh vỡ của chiếc gương thần xanh
(Trích “Người thầy đầu tiên” - Ai-ma-tốp)
Câu 2 (2,0 điểm):
Trình bày suy nghĩ của em về ý kiến sau:
“Ở trên đời, mọi chuyện đều không có gì khó khăn nếu ước mơ của mình đủ lớn”.
Câu 3 (5,0 điểm) :
“Một nghệ sĩ chân chính phải là một nhà nhân đạo từ trong cốt tủy”
(T.Sêkhốp)
Qua truyện ngắn “Lão Hạc”- của Nam Cao, em hãy chứng minh
-Hết -( Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Họ và tên thí sinh: Số báo danh:
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Trang 2UBND HUYỆN YÊN LẠC
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HDC ĐỀ THI GIAO LƯU HSG LỚP 8 CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2016 -2017 MÔN: NGỮ VĂN
( Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao
đề)
Câu 1 (3,0 điểm)
*Yêu cầu về kĩ năng:
- Biết cách cảm nhận vẻ đẹp một đoạn văn
- Diễn đạt mạch lạc; không mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp
*Yêu cầu về nội dung:
Học sinh có thể có những suy nghĩ và cách trình bày khác nhau, nhưng về cơ bản cần hướng đến những nội dung chủ yếu sau:
- Đoạn trích kể lại dòng cảm xúc của nhân vật tôi khi nghĩ về hai cây phong trong làng Ku-ku-rêu:(0,25đ)
+ Hình ảnh hai cây phong được miêu tả hết sức độc đáo, sinh động, chúng như
có “tâm hồn riêng”, “tiếng nói riêng” Qua cách nhìn, cách cảm của nhân vật tôi, hai cây phong hiện lên có cử chỉ hoạt động, có tâm trạng , cảm xúc giống như một con người: lúc sôi nổi mạnh mẽ, lúc dịu dàng thiết tha, lúc im lặng thở dài, lúc lại như “
bốc cháy rừng rực” (Có khi tưởng chừng như một làn sóng…như thương tiếc người nào) Đặc biệt trong giông bão, hai cây phong vẫn dẻo dai, bền bỉ, kiên cường và
đầy sức sống Bằng một vài nét phác họa cùng nghệ thuật liệt kê, so sánh, nhân hóa
và trí tưởng tượng phong phú, nhân vật tôi đã gợi tả hai cây phong có vẻ đẹp tâm hồn, tính cách, phẩm chất riêng Hai cây phong trở thành biểu tượng cho tâm hồn, ý chí, nghị lực của con người làng Ku- ku-rêu (như nhân vật An-tư-nai).(1,5đ)
+ Hai cây phong được miêu tả như những nhân vật của câu chuyện, tham gia, chứng kiến những kỷ niệm của con người Hai cây phong là nhân vật lưu giữ, chứng
kiến một quãng đời thơ ấu đẹp đẽ của nhân vật tôi ở ngôi làng mình (Tuổi trẻ của tôi
đã để lại nơi ấy, bên cạnh chúng như một mảnh vỡ của chiếc gương thần xanh) Từ
cảm xúc về hai cây phong nhân vật tôi bày tỏ tình cảm yêu mến, ngợi ca, trân trọng
và tự hào về vẻ đẹp làng quê và những kỉ niệm đẹp tuổi thơ.(1đ)
-Với ngòi bút miêu tả đậm chất hội họa và bằng tất cả trí tưởng tượng,tâm hồn của người nghệ sĩ, nhà văn Ai-ma-tốp đã khắc họa được vẻ đẹp của hai cây phong trở thành biểu tượng cho làng Ku-ku-rêu, cho ý chí nghị lực của con người nơi đây Hai cây phong cũng chính là nhân chứng cho tình thầy trò của thầy giáo Đuy-sen và cô
bé An-tư-nai (0.25đ)
Câu 2: (3,0 điểm).
a Về kĩ năng
Biết cách viết văn nghị luận xã hội, bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục, văn viết mạch lạc, trong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
b Về kiến thức
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
Mở
bài:
Dẫn dắt, giới thiệu câu nói – Cuộc đời sẽ tẻ nhạt, vô nghĩa biết bao khi con người ta
0,25
Trang 3sống không có ước mơ, khát vọng.
Chính vì vậy có ý kiến cho rằng“Ở trên đời, mọi chuyện đều
không có gì khó khăn nếu ước mơ của mình đủ lớn”
Thân
bài
1.Giải thích:
- Ước mơ là những điều tốt đẹp mà con người mong muốn, khao
khát đạt được
- Ước mơ đủ lớn là ước mơ được trải qua một quá trình nuôi
dưỡng, phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn trở ngại để trở thành
hiện thực
-> Ý nghĩa của câu nói: Trong cuộc sống con người cần có ước
mơ; dám nuôi dưỡng, theo đuổi ước mơ bằng ý chí, nghị lực, niềm
tin và hành động đúng đắn để biến ước mơ thành hiện thực thì mọi
khó khăn đều sẽ vượt qua
0,25
Phân tích, chứng minh, bình luận:
-Cuộc sống sẽ thật tẻ nhạt, vô nghĩa khi cuộc đời không có những
ước mơ Có những ước mơ rất nhỏ bé, bình dị Nhưng cũng có
những ước mơ lớn lao, cao cả ( d/c) Có những ước mơ vụt đến rồi
vụt đi, có những ước mơ đi theo cả cuộc đời con người Nhưng để
ước mơ đủ lớn thì không đơn giản, dễ dàng mà phải trải qua bao
thăng trầm, khó khăn, thử thách, thậm chí cả những thất bại đắng
cay mới có được Nếu con người biết nuôi dưỡng ước mơ bằng
niềm say mê, ý chí kiên trung, nghị lực và hành động mạnh mẽ
sẵn sàng vượt qua những trở ngại đó thì ước mơ, khát vọng, lí
tưởng đó sẽ trở thành hiện thực.(d/c: Hồ Chí Minh, các nhà khoa
học lớn….)
- Nhưng cũng có ước mơ nhỏ bé, bình dị thôi cũng khó có thể đạt
được: những người kém may mắn, người khuyết tật, người bệnh
hiểm nghèo… Song họ vẫn ấp ủ những ước mơ, hi vọng và họ
không bao giờ để cho ước mơ của mình lụi tàn hay mất đi Vì thế
cuộc sống của họ trở lên thật ý nghĩa, và những ước mơ ấy trở
thành động lực giúp họ vượt qua mọi khó khăn
- Tuy nhiên trong cuộc sống còn có những con người sống không
lí tưởng, thiếu ý chí, hay có ước mơ nhưng không dám theo đuổi,
không hành động thì ước mơ của họ cũng không trở thành hiện
thực Họ sẽ luôn ngại khó, ngại khổ, không dám đương đầu khó
khăn và mọi việc sẽ không bao giờ thành công…(d/c)
0,5
0,25
0,25
Bài học liên hệ bản thân:
-Mỗi con người cần phải có những ước mơ, hi vọng, lí tưởng, mục
đích sống tốt đẹp trong cuộc đời
- Cần nỗ lực phấn đấu, học tập, rèn luyện, trau dồi kiến thức, kinh
nghiệm, bản lĩnh để biến ước mơ thành hiện thực
0,25
Kết bài Khẳng định ý nghĩa, giá trị của câu nói.
Liên hệ ước mơ, khát vọng của bản thân
0,25 Câu 3: (5,0 điểm).
Trang 4a Yêu cầu về kĩ năng:
- Hiểu đúng yêu cầu của đề bài Biết cách làm bài văn nghị luận văn học Biết cách chọn lọc dẫn chứng để phân tích làm sáng tỏ vấn đề Lập luận chặt chẽ, diễn đạt tốt (có suy nghĩ, đánh giá, cảm xúc )
- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; bố cục rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi về
chính tả, dùng từ và ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức:
Có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo những ý cơ bản sau:
Thân
bài
1.Giải thích ý kiến:
- Người nghệ sĩ chân chính: là người nghệ sĩ trong quá trình sáng
tạo, tác phẩm của họ sinh ra là vì con người, hướng đến cuộc sống
tốt đẹp của con người
- Là nhà nhân đạo từ trong cốt tủy: có nghĩa là người nghệ sĩ phải
có lòng nhân ái, yêu thương con người Tinh thần nhân đạo là phẩm
chất bắt buộc phải có trong mỗi người cầm bút Đó là tình cảm có
chiều sâu từ trong cốt tủy chứ không chỉ là tình cảm nông cạn, hời
hợt, mơ hồ
-> Ý nghĩa của câu nói khẳng định nhà văn chân chính là nhà văn
phải có cái nhìn, tấm lòng nhân ái, yêu thương đối với con người
- Trong truyện ngắn “Lão Hạc” , tấm lòng nhân đạo sâu sắc của tác
giả Nam Cao chính là sự đồng cảm, yêu thương, trân trọng, ngợi ca
những con người lao động nghèo khổ trong xã hội phong kiến, thực
dân đầu thế kỉ XX
0,5 đ
Phân tích, chứng minh:
*Lòng nhân đạo của nhà văn trước hết thể hiện ở sự đồng cảm với
những cuộc đời, số phận nghèo khổ qua các nhân vật trong truyện:
Lão Hạc một người nông dân có cuộc đời nghèo khổ, cô độc: vợ
mất sớm ở vậy nuôi con, khi con lớn không đủ tiền lấy vợ nó phẫn
chí đi phu đồn điền cao su bỏ lão một mình với con chó Vàng; đói
kém, bệnh tật lão cùng đường không còn gì để sống và vì muốn giữ
trọn mảnh vườn cho con lão phải ăn bả chó để tự vẫn Cuộc đời lão
Hạc thật bi thảm…Ông giáo- một trí thức nghèo cũng không khỏi
cảnh nghèo khó, khốn cùng phải bán đi cả những quyển sách quí
giá cuối cùng của cuộc đời vì con.Các nhân vật trong truyện được
Nam Cao miêu tả không chỉ phản ánh chân thực số phận con người,
mà trong mỗi lời văn còn thấm đẫm sự cảm thông, chia sẻ, thấu
hiểu những nỗi cùng cực của người dân Việt Nam trước Cách
mạng Từ sự cảm thông sâu sắc ây, nhà văn cũng tố cáo xã hội
phong kiến, những hủ tục lạc hậu đã đẩy người dân đến bước đường
cùng
*Tấm lòng nhân đạo của Nam Cao còn là sự ngợi ca, trân trọng
những vẻ đẹp của con người Việt Nam trong hoàn cảnh bần hàn, cơ
cực nhất:
+ Tấm lòng nhân hậu của lão Hạc qua cách đối xử của lão với con
1,0
Trang 5chó Vàng đầy tình thương “ lão gọi nó là cậu Vàng…” Lão trăn
trở, buồn đau, day dứt khi phải bán nó “ Lão cười như mếu….” “A!
Lão già tệ lắm…”
+Lòng tự trọng, sự lương thiện sáng ngời ngay cả khi nghèo đói, cơ
cực nhất Lão Hạc thà nhịn đói chứ nhất quyết không dựa vào lòng
tốt của ông giáo “ lão từ chối gần như hách dịch” ; không muốn
phiền lụy đến hàng xóm, gửi tiền lại“ lo hậu sự”; thà chết chứ
không chịu ăn cắp như Binh Tư, không tiêu vào tiền bòn vườn của
con….Nam Cao không chỉ nhận thấy mà còn chỉ ra cho người đọc
thấy trong cái hình hài gầy gò, già nua khắc khổ của lão nông ấy là
một tâm hồn cao thượng biết bao nhiêu
+Trong cảnh đời nghèo khổ của những con người lao động, nhà văn
cũng khắc họa được vẻ đẹp cao quý nhất của con người, đó là tình
yêu thương:
Đó là tình làng xóm sâu đậm Ông giáo dù nghèo đến khánh
kiệt vẫn muốn được sẻ chia, giúp đỡ , an ủi, động viên lão Hạc
Đó là tình thương yêu sâu nặng của người cha suốt đời hi sinh
vì con của lão Hạc Lão hi sinh cả tuổi thanh xuân, hạnh phúc riêng
tư để nuôi con lớn khi vợ lão mất sớm Lão thương con đến quăn
lòng khi không lo được hạnh phúc cho con, Lão quyết không ăn
vào tiền của con khi không còn gì sinh sống Lão thà chết để giữ
trọn mảnh vườn cho có kế sinh nhai sau này
*Lòng nhân đạo của tác giả còn được thể hiện ở thái độ trân trọng
những ước mơ, khát vọng của con người về một tương lai tốt đẹp
Mặc dù tác phẩm có một cái kết đau thương: lão Hạc chết, hay như
người ta vẫn nói “ cao su đi dễ khó về…”, nhưng Nam Cao cùng
nhân vật tin tưởng và hi vọng về những điều tốt đẹp Đó là niềm hi
vọng của lão Hạc về cuộc sống cho đứa con trai “đến lúc nó về…có
chút vốn mà làm ăn” Niềm khao khát, hi vọng ấy được gửi gắm
cho ông giáo “ lão đừng lo …khi con trai lão về tôi sẽ trao cho
hắn ”
2,0
0,5
Đánh giá: Bằng cách kể chuyện tự nhiên hấp dẫn trong cách chọn
ngôi kể, kết hợp nhuần nhuyễn kể với miêu tả ,biểu cảm và bình
luận; cách xây dựng nhân vật đến mức điển hình, nhà văn Nam
Cao đã thể hiện tấm lòng nhân đạo khi viết về con người Việt nam
trong xã hội trước Cách mạng Ông không chỉ nhìn, miêu tả họ
bằng cái nhìn nhân ái Mà ông còn khẳng định về một thái độ sống,
một cách ứng xử nhân đạo Và ông cũng giúp cho người đọc biết
đặt mình vào những cảnh ngộ cụ thể để cảm thông , thấu hiểu, trân
trọng, nâng niu những điều đáng quí ở những con người quanh ta
0,5
Kết
bài
-Khẳng định vai trò, ý nghĩa, trách nhiệm của người nghệ sĩ chân
chính
-Liên hệ bản thân về cách nhìn, cách cảm, cách ứng xử với mọi
người trong cuộc sống
0,25
- Giám khảo nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm
của thí sinh Cần khuyến khích những bài viết có chất văn.