ESSENTIALS OF ENVIRONMENTAL HEALTH

There had not been any published Vietnamese edition of the book containing the translated chapter until I started working on my graduation paper. My graduation paper also doesn’t copy any parts of content in other graduation papers in any universities. It uses information from other chapters in the same book. Any source of references is cited and acknowledged in the REFERENCES. This graduation paper has not been submitted for award of any degree or diploma in any other tertiary institution.

ACKNOWLEDGEMENT



I couldn’t complete my graduation paper without the invaluable help, advice, and encouragement of my beloved teachers, friends and family

First of all, I would like to express my deepest gratitude to Mr Tran Huu Hung -

my respectable teacher who teaches and supports me a lot during my graduation paper He spent his highly valuable time giving me the guidance, encouragement and suggestions so that I can complete the graduation paper successfully

Without his help, I am not sure I can complete it on time

I would like to express my deep gratitude to teacher Tran Huu Hung for everything he has done for me

Secondly, I would like to give special thanks to my teachers of Foreign Languages Department of Duy Tan University for teaching me helpful specialized knowledge and necessary skills so that we can develop our abilities Thank you so much!

Thirdly, I want to take this opportunity to say thank to my dear friends who not only shared their useful experiences but also helped me solve difficulties during

my study and my research work as well

Finally, I wish to thank my family for their support, encouragement and motivation they gave me on completion of this graduation paper

I hope to receive the sympathy from teachers because of the shortcomings in this graduation

I wish all of you good health and success!

Yours sincerely!

STATEMENT OF AUTHORSHIP



There had not been any published Vietnamese edition of the book containing the translated chapter until I started working on my graduation paper My graduation paper also doesn’t copy any parts of content in other graduation papers in any universities It uses information from other chapters in the same book

Any source of references is cited and acknowledged in the REFERENCES This graduation paper has not been submitted for award of any degree or diploma in any other tertiary institution

Danang, February 5 th , 2017

NGUYEN THI THU HA

some effective solutions

ABBREVIATIONS



WHO: World Health Organization

e.g: Exampli gratia

NOX: Nitrogen oxide

SO2: Sulfur dioxide

VOCS: Volatile organic compounds

CO: Carbon monoxide

PM: Particulate matter

AQI: Air Quality Index

NAAQS: National Ambient Air Quality Standard

Table of Contents

ACKNOWLEDGEMENT i

STATEMENT OF AUTHORSHIP ii

ABSTRACT iii

ABBREVIATIONS iv

PART A 1

INTRODUCTION 1

1 Rationale: 1

2 Aims and Objectives: 1

2.1 Aims: 1

2.2 Objectives: 2

3 Scope of the Study: 2

4 Text Features: 2

5 Text Length: 2

6 Text Organization: 3

7 Text Source: 3

PART B: DEVELOPMENT 4

CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND 4

1 DEFINITIONS: 4

2 TYPES OF CATEGORIES: 5

2.1 Full vs Partial Translation: 5

2.1 Total Translation: 6

2.2 Phonological Translation: 6

2.3 Transliteration: 6

2.4 Free, Literal, and Word- for- word Translation: 7

3 METHODS, PRINCIPLES AND RULES OF TRANSLATION 7

3.1 Methods of Translation: 7

3.1.1 Word-for-word Translation: 7

3.1.2 Literal Translation: 8

3.1.3 Faithful Translation: 8

3.1.4 Semantic Translation: 8

3.1.5 Free Translation: 9

3.1.6 Idiomatic Translation: 9

3.1.7 Communicative Translation 9

3.2 Principles of Translation: 10

3.2.1 Meaning: 10

3.2.2 Form: 10

3.2.3 Register: 10

3.2.4 Style and Clarity 10

3.3 Rules of translation: 11

3.3.1 The Rule of Proximity 11

3.3.2 The Rule of Parallelism 11

3.3.3 The Rule and Correlative Conjunctions 12

CHAPTER II 13

SUGGESTED TRANSLATION 13

CHAPTER III 56

CHAPTER III: ANALYSIS 56

3.1 VOCABULARY 56

3.2 STRUCTURE: 64

CHAPTER IV 82

DIFFICULTIES AND SOLUTIONS 82

4.1 DIFFICULTIES: 82

4.1 SOLUTIONS: 82

PART C 84

CONCLUSION AND SUGGESTIONS 84

1 Summary of the Findings: 84

2 Suggestions: 84

2.1 Implications for learning 84

2.2 Implications for teaching: 85

REFERENCES 86

PART A INTRODUCTION

1 Rationale:

As you know, nowadays, environmental pollution has being become a global urgent problem, especially air pollution Air pollution can result from both human and natural action Air pollution affects extremely our health; therefore,

it is always one of the most concerned issues

Understanding the importance of air to our life, we can protect our health and prevent a lot of diseases There are a lot of sources which relate these topics today, such as books, magazines, news and etc Among of them, the books:

“ESSENTIALS OF ENVIRONMENTAL HEALTH” is really a wonderful book and impresses me deeply because of some extremely useful information

“ESSENTIALS OF ENVIRONMENTAL HEALTH” consists of 14 chapters, each of which refers to different problem Among them, chapter 10 “AIR POLLUTION” is a very important chapter because it refers to sources and causes of air pollution, effects of air pollution, and air quality standards

Although its contents are quite popular, a lot of people take little notice of them Hence, I decided to choose chapter 10 for my graduation paper

I hope that through the suggested version, I can provide some knowledge of environmental health, give more information for someone who wants to know more about importance of protecting the environment

2 Aims and Objectives:

2.1 Aims:

This graduation paper focuses on sources and causes of air pollution that affect the air quality It also reflects my own ability during four past years

Through it, I can develop my ability and skill in translating document as well as

in analyzing difficult words, phrases, or structures that are extremely difficult for translators

Analyzing difficult and complex vocabularies, phrases, or structures in text

Removing the language barrier for Vietnamese readers who are interested

in this subject

Summarizing knowledge I learned in the past

3 Scope of the Study:

This graduation paper belongs to chapter 10 “AIR QUALITY” of the book

“ESSENTIALS OF ENVIRONMENTAL HEALTH” (ROBERT H FRIIS, PHD) The chapter is translated into Vietnamese, and then, some important points will be analyzed particularly In addition, this paper also lists difficulties that make me feel embarrassed in translation process Finally, certain important solutions will be proposed

4 Text Features:

The book has 3 parts and 14 chapters Due to limited time, I decide to translate and analyze the first 15 pages of chapter 10 in part 3 “Applications of Environmental Health” ((of the book “Essentials of Environmental Health” (second edition-2005)) In this chapter, the author listed many sources, causes as well as effects of pollution Through understanding of air in our life, I can heighten our awareness of protecting the environment

5 Text Length:

This book includes 14 chapters with 419 pages, but due to time limitation, I only translated a several parts of chapter 10 “AIR QUALITY” with approximately

5700 words in length

6 Text Organization:

“ESSENTIALS OF ENVIRONMENTAL HEALTH” has 14 chapters, and I choose chapter 10 to translate Its name: “AIR QUALITY” and is presented through the following main parts:

❖ Part A - INTRODUCTION: includes rationale, aims and objectives, scope of the study, text features, text length and text organization

❖ Part B - DEVELOPMENT encompasses:

• Chapter I is theoretical background about translation

• Chapter II is original version (the first 15 pages) of chapter 10:

“AIR QUALITY”, which is followed by my suggested translation

• Chapter III contains the analysis of some typical difficult words, idioms, phrases and structures

• Chapter IV consists of difficulties which I encounter and solutions which help me overcome these difficulties

❖ Part C - CONCLUSION:

This part will be the summary of findings, experiences I gained through this graduation paper and some proposals which I wanted to send to my university and department

7 Text Source:

The text “AIR QUALITY” is in the book “ESSENTIALS OF ENVIRONMENTAL HEALTH” (second edition) The author is Robert H.Friis, Phd This book was published in 2005 by Jones and Bartlett Learning

PART B: DEVELOPMENT CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND

1 DEFINITIONS:

The term “translation” can be generally defined as the action of interpretation of the meaning of the text, and production of an equivalent text that communicates the same message in another language

“Translation is a process which attempts to establish equivalents between two texts expressed in two different languages There equivalent are, by definition, always dependent on the nature of two texts, on their objectives, on the relationship between two cultures involved and their moral, intellectual and emotional conditions Translation is rendering a written text into another language in the way that the author intended the text It concerned with the written word.”

There are many writers giving different definitions of translation and basing on the points of view each person

The theory of translation is concerned with a certain type of relation between languages and is consequently a branch of Comparative Linguistics Translation equivalences can be set up, and translations performed, between any pair of languages or dialects-''related'', or ''unrelated'' and with any kind of spatial, temporal, social or other relationship between them Some professor defined it

as follow:

According to a definition in “A linguistic Theory of Translation of J C Catford, translation is a replacement of textual material in one language (source language) by equivalent textual material in another language (target language)

Toward Peter Newmark, he believed that translation is process of transferring a message from this language into another language in the way the author intended the text

Meanwhile, Dr Ian Tudor had a different definition: “translation is the process

of conveying message across culture and their language.”

Alan Duff thought that “Translation is reproducing in the receptor language the closet natural equivalent of a message of the source language, first in term of meaning and second in term of style.”

2 TYPES OF CATEGORIES:

Types of categories of translation may be defined in terms of extent, levels, rank

of translation There are many methods to translate; however, my graduation paper used some types among of them

2.1 Full vs Partial Translation:

This distinction relates to the extent (in a syntagmatic sense) of source

language text which is submitted to the translation process The text may be a book, a simple volume, a chapter, a paragraph, a sentence, a clause, etc It may

be a figment, not co-existence with any formal literacy or linguistic unit

In a “full” translation, the entire text is submitted to the translation process; that

is, every part of the source language text is replaced with target language text material

Ex: We should study hard to pass our final exams

 Chúng ta nên học tập chăm chỉ để vượt qua kỳ thi cuối cùng của chúng ta

In a “partial” translation, some parts or parts of the source language text are left non-translated: they are simply transferred to and incorporated in the target language text

Ex: Thật may, anh ta không phải là người xấu

 Fortunately, he is not a bad person

In “partial” translation, the process of transferring source language lexical items into a target language text is more complex than appears at first sight, seeming

to remain “non-translated”

2.1 Total Translation:

This distinction relates to the levels of language involved in translation

In “total” translation, all levels of source language text are replaced with target language material Strictly speaking, “total” translation is a misleading term, since, though total replacement is involved, it is not replacement with equivalent

at all levels

In “total” translation, source language grammar and lexis are replaced with equivalent target language grammar and lexis This replacement entails the replacement of source language phonology/ graphology with target language equivalents

Ex: Poverty  Đói nghèo không phải là cái tội

Have you ever met him?  Bạn đã bao giờ gặp anh ấy chưa?

2.2 Phonological Translation:

In this translation, the main thing is source language phonology is replaced with equivalent target language one, but there are hardly other important replacements

Ex: hippie  híp-pi

Radio  Ra-đi-ô

Internet  In-tơ-nét

2.3 Transliteration:

This is a complex process involving phonological translation with the addition

of phonology-graphology correlation at both ends of the process, i.e in source and target language First, source language graphological units are replace with corresponding source language phonological units are replaced with corresponding target language graphological units

Ex: scandal  xì-căng-đan

zero  dêrô

New York  Niu-Ooc

2.4 Free, Literal, and Word- for- word Translation:

A “free” translation is always unbounded while “word-for-word” translation generally means what it says “Literal” translation lies between these extremes

It may start from a “word-for-word” translation, but changes in conformity with target language grammar (inserting additional words, changing structures, etc) This may make it a group-group or clause-clause translation

Ex: She is second to none

Cô ấy thì thứ hai đến không ai (Word-for-word)

Cô ấy không là thứ hai với bất kỳ ai (Literal)

 Cô ấy không bao giờ chịu thua bất kỳ ai (Free)

3 METHODS, PRINCIPLES AND RULES OF TRANSLATION

3.1 Methods of Translation:

There are eight methods translation Newmark lists the following translation translation methods, which essentially fall along a cline of focus, one extreme being total focus on the source text/language and the other extreme being total focus on the target text/language When translating, we not just use one method

of translation; it should be use flexibly each other

In my graduation paper, I use 7 among of 8 methods They are:

3.1.1 Word-for-word Translation:

This is often demonstrated as interlinear translating with the target language immediately below the source language words The source language word order

is preserved, and the words are translated by their most common meanings, out

of context Cultural words are translated literally The main use of

word-for-word translation is either to understand the mechanics of the source language or

to construct a difficult text as a pre-translation process

Ex: Thời gian sẽ trả lời

 The time will answer

3.1.2 Literal Translation:

The source language grammatical constructions are converted to their nearest target language equivalents, but the lexical words are again translated singly out

of context As a pre-translation process, this indicates the problem to be solved

Ex 1: Can you wait outside?

 Bạn có thể đợi ở bên ngoài được không?

Ex 2: My brother managed to escape the wolves

 Anh trai của tôi đã cố gắng thoát khỏi những con chó sói

3.1.3 Faithful Translation:

A faithful translation attempts to reproduce the precise contextual meaning of the original meaning within the constraints of the target language grammatical structures It “transfers” cultural words and preserves the degree of grammatical and lexical “abnormality” in the translation It attempts to be completely faithful

to intentions and the text realization of the source language writer

Ex: I could see the Hong River winding its way through the plains below

 Tôi có thể nhìn thấy con sông Hồng uốn khúc qua những cánh đồng bên dưới!

3.1.4 Semantic Translation:

This method must pay more attention to aesthetic value (that is, the beautiful and natural sound) of the source language text, compromising on” meaning” where appreciate so that no assonance, word-play or repetition jars in the finished version Furthermore, it may translate less important cultural words by culturally neutral third or functional terms but not by cultural equivalents and it may make other small concessions to the readership

The distinction between “faithful” and “semantic” translation is that the first is uncompromising and dogmatic while the second is more flexible, admits the creative exception to 100% of fidelity and allows for translator’s intuitive empathy with the original

Ex: Keep off the grass!

 Không giẫm lên cỏ!

Ex: Have a nice day!

 Chúc một ngày tốt lành !

3.1.6 Idiomatic Translation:

This produces the “message” of the original again but tends to distort the nuances of meaning by preferring colloquialisms and idioms where these do not exist in the original

Ex: It’s a dog’s life having to do two jobs in order to survive

Phải làm hai việc để kiếm sống quả là khổ như chó

3.1.7 Communicative Translation

This method attempts to render the exact contextual meaning of the original in such a way that both content and language are readily acceptable and comprehensible to the readership This translation is rather often news on radio

or in newspaper Sometimes communicative and semantic translation may coincide with each other

Ex: Rain is expected in the afternoon

 Có lẽ chiều nay trời sẽ mưa

Ex: If I were you, I would not break up with him

 Tôi sẽ không chia tay với anh ấy nếu tôi là bạn

3.2.2 Form:

The order of words and ideas in the translation should match that in the original

as closely as possible This is particularly in the form and order of words In English, emphasis or main stress can be obtained through inversion of word order and using different structures

Ex: Both John and Jack want to go swimming

 Cả John và Jack đều muốn đi bơi

3.2.3 Register:

Languages often differ greatly in their levels of formality in a given context To resolve these differences, the translator must distinguish between formal and fixed expression

Ex: I would like to take all responsibility

 Tôi xin chịu toàn bộ trách nhiệm

3.2.4 Style and Clarity

The translator in general should not change the style of the original, but if the text is sloppily written, or full of tedious repetitions, the translation may, for the reader’s sake, correct the defects

Ex: Nam ate, and drank, and talked, and listened to music and made a noisy

continuously in the library

 Nam vừa ăn uống vừa nói chuyện, vừa nghe nhạc và liên tục làm ồn trong thư viện

3.3 Rules of translation:

To have a good translated version, translator should master many theories Beside types of categories, methods and principles of translation, it is also important to understand and practice rules of translation Basing on “Translation Theory”- Nguyen Manh Quang, we have some following rules:

3.3.1 The Rule of Proximity

“Proximity” means “Nearness” in English When modifying any item of language, the Modifier must be placed closely to that item even though the Modifier is a single word, a phrase (P-group/ V- ing (ed) group/ Inf-group), or a clause

Ex: a woman of beautiful  Một người phụ nữ xinh đẹp

In English, mistakes caused by incorrectly placing the position of modifiers are called misplaced modifiers

3.3.2 The Rule of Parallelism

The speech elements of the same grammatical function must be performed in an only similar structural form

Similar structural form may be a single word, a P-group, V-ing/ed group, group, or a S-group (clause)

Inf-More specifically, when sentence elements have the same grammatical function,

a Noun must be parallel to Noun, an Adjective parallel to an Adjective

Ex: She likes reading romantic books and watching humorous films

The rule of parallelism is strictly used when we are expressing a series of similar ideas in which we have to use conjunctions “AND” and “OR”

Ex: My mother wants to go to the market to buy fish and vegetables

You can watch television or sleep

3.3.3 The Rule and Correlative Conjunctions

Correlative conjunctions are those such as BOTH…AND, EITHER…OR, NEITHER…NOR, NOT ONLY…BUT ALSO, etc…

Ex: Both Lan and Tuan are students

She is not only beautiful but also attractive

Neither my sister nor I drink coffee in the evening

CHAPTER II SUGGESTED TRANSLATION

INTRODUCTION

P1 This chapter covers the sources

and causes of air pollution, the

components of air pollution (e.g.,

gases and particles), and some of the

health and environmental effects that

have been linked to air pollution,

including greenhouse gases and

global warming As so eloquently

stated by the Natural Resources

Defense Council, “No element of the

natural world is more essential to life

than air, and no environmental task

more critical than keeping it clean.”

GIỚI THIỆU Chương này bao gồm các nguồn ô nhiễm, nguyên nhân và các thành phần gây ô nhiễm không khí (ví dụ như chất khí và các chất dạng hạt), và một số ảnh hưởng về sức khoẻ và môi trường có liên quan đến ô nhiễm không khí, bao gồm các khí phác thải gây hiệu ứng nhà kính và sự nóng lên toàn cầu Như Hội đồng Quốc phòng Tài nguyên thiên nhiên đã phát biểu hùng hồn rằng: "Không yếu tố của thế giới tự nhiên nào thiết yếu đối với cuộc sống hơn là không khí, và không

có vấn đề môi trường nào quan trọng hơn là giữ cho môi trường được trong sạch."

P2 The causes of poor outdoor air

quality and smog include the

automobile and industrial processes

that involve combustion of fossil

fuels The products of fossil fuel

consumption are sulfur dioxide,

Các quy trình ôtô công nghiệp liên quan đến việc đốt cháy nhiên liệu hóa thạch là nguyên nhân khiến cho chất lượng không khí kém và là nguyên nhân gây ra sương khói Các sản phẩm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch

particles, ground-level ozone,

nitrogen oxides, carbon monoxide,

and lead In the developed world

many nations have formulated air

quality standards in order to protect

public health Nevertheless, many

European cities do not meet World

Health Organization (WHO) air

quality standards for at least one

pollutant, and in the United States,

about a quarter of the population lives

in areas that do not meet US air

qual-ity standards, which are similar to

WHO standards Refer to Figure 10-1

for an example of air quality in New

York City on a smoggy day; air

pollution obscures famous landmarks

such as the Brooklyn Bridge

Recently, air quality has improved

considerably in most of the United

States

gồm có lưu huỳnh đioxit, các phần tử, ozon tầng mặt, oxit nitơ, cacbon monoxit và chì Ở các nước phát triển, nhiều quốc gia đã đưa ra các tiêu chuẩn về chất lượng không khí nhằm bảo vệ sức khoẻ cộng đồng

Tuy nhiên, nhiều thành phố ở châu

Âu không đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng không khí của Tổ chức Y

Tế Thế giới (WHO) đối với ít nhất một chất gây ô nhiễm, và ở Hoa Kỳ, khoảng ¼ dân số sống ở những khu vực không đạt tiêu chuẩn chất lượng không khí của Hoa Kỳ tương tự như tiêu chuẩn của WHO Hình 10-1 là ví

dụ về chất lượng không khí tại thành phố New York vào một ngàysương khói; ô nhiễm không khí che khuất các điểm mốc nổi tiếng như Cầu Brooklyn Gần đây, chất lượng không khí đã được cải thiện đáng kể ở hầu hết các nơi ở Mỹ

P3 The potential damaging effects of

air pollution are numerous: adverse

human health effects (e.g., lung

damage) and adverse environmental

effects (e.g., acid rain and global

warming) Most people who live in

Những ảnh hưởng gây hại tiềm tàng của ô nhiễm không khí là rất nhiều, bao gồm: các ảnh hưởng có hại đến sức khoẻ con người (ví dụ, tổn thương phổi) và ảnh hưởng có hại đến môi trường (ví dụ như mưa axit và sự

urban areas have experienced, at one

time or another, the effects of outdoor

air pollution Symptoms can include

burning eyes, aching lungs, difficulty

breathing, wheezing, coughing,

headache, and other symptoms such

as an irritated throat and nose In

recent years the United States and

many other developed countries have

made significant progress in

improving air quality as a result of

measures such as catalytic converters

in automobiles, control of emissions

from factories, and use of

less-polluting fuels

nóng lên toàn cầu) Trong nhiều lúc khác nhau, hầu hết những người sống

ở các khu vực thành thị đã từng nếm trải những ảnh hưởng của ô nhiễm không khí ngoài trời Các triệu chứng

có thể bao gồm mắt đỏ, đau phổi, khó thở, thở khò khè, ho, đau đầu, và các triệu chứng khác như đau mũi, rát họng Trong những năm gần đây, Hoa

Kỳ và nhiều nước phát triển khác đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc nâng cao chất lượng không khí nhờ vào các giải pháp như chất xúc tác trong ô tô, kiểm soát khí thải từ các nhà máy và sử dụng nhiên liệu ít gây ô nhiễm hơn

P4 However, in the large cities of

many developing nations, for

example, Beijing, China, and Mexico

City, Mexico, air quality has

continued to degrade Often people

refer to air pollution as smog

Originally, smog referred to smoke

plus fog Also, smog denotes a

mixture of pollutants, principally

ground- level ozone [discussed later

in this chapter], produced by

Tuy nhiên, ở các thành phố lớn của nhiều quốc gia đang phát triển, ví dụ như Bắc Kinh của Trung Quốc và thành phố Mexico, chất lượng không khí tiếp tục xuống cấp

Người ta thường đề cập tới ô nhiễm không khí như khói lẫn sương Ban đầu, khói lẫn sương nghĩa là khói và sương mù Ngoài ra, khói lẫn sương

là hỗn hợp các chất gây ô nhiễm, chủ yếu là ôzôn ở tầng mặt đất [nó sẽ

chemical reactions in the air

involving smog-forming chemicals

[These chemicals can arise from both

anthropogenic, (due to human

activities) and natural sources.] A

major portion of smog-formers come

from burning of petroleum-based

fuels such as gasoline

được thảo luận sau trong chương này], được tạo ra bởi các phản ứng hóa học trong không khí liên quan đến các hóa chất gây khói Các chất hóa học có thể phát sinh do ảnh hưởng của con người (do hoạt động của con người) và các nguồn tự nhiên Phần lớn các chất tạo khói được hình thành do việc đốt cháy nhiên liệu có nguồn gốc từ dầu thô, ví

dụ như xăng

P5 Major smog occurrences are often

linked to heavy motor vehicle traffic,

sunshine, high temperatures, and

calm winds or temperature inversion

(weather condition in which warm air

is trapped close to the ground instead

of rising) The term smog complex

refers to “eye irritation, irritation of

the respiratory tract, chest pains,

cough, shortness of breath, nausea

and headache” associated with

smog.In our homes, at work, and in

other enclosed spaces, we may be

exposed to secondhand cigarette

smoke, allergens, potentially toxic

molds, and hazardous chemicals

Sự xuất hiện sương mù chủ yếu thường liên quan đến giao thông xe

cơ giới nặng, ánh sáng mặt trời, nhiệt

độ cao, gió lặng hoặc sự thay đổi nhiệt độ (điều kiện thời tiết trong đó không khí ẩm bị giữ lại gần mặt đất thay vì bay lên).Thuật ngữ smog complex liên quan đến "kích ứng mắt, kích thích đường hô hấp, đau ngực,

ho, thở dốc, buồn nôn và nhức đầu" liên quan đến sương khói Chúng ta

có thể phải tiếp xúc với khói thuốc lá,

dị ứng, nấm mốc độc hại, và các hóa chất nguy hiểm ngay trong nhà của chúng ta, tại nơi làm việc, và cả ở những nơi khác nữa

P6 High levels of air pollution can

endanger our health and can kill

people as well, especially when

reactive-gases are discharged into the

atmosphere and when vulnerable

people are exposed Health effects

associated with air pollution include

some forms of cancer such as lung

cancer and skin cancer (from possible

depletion of the ozone layer), damage

to vital tissues and organs such as the

nervous system, and impairment of

lung and breathing function There

have been numerous occasions of air

pollution-caused mortality For

example, in Chapter 7 it was noted

that during a release of toxic air

pollutants in Bhopal, India, large

numbers of people were killed by

toxic fumes released into the

environment A second incident

happened in London, where a

1952.great “smog disaster” killed

several thousand people Similar

examples will be cited later in this

chapter

Mức độ ô nhiễm không khí cao có thể gây nguy hiểm cho sức khoẻ của chúng ta và cũng có thể dẫn đến tử vong, đặc biệt là khi thải các chất phản ứng vào khí quyển và những người có sức đề kháng yếu tiếp xúc với nó Các ảnh hưởng về sức khoẻ liên quan đến không khí bao gồm một

số dạng ung thư, chẳng hạn như ung thư phổi và ung thư da (do sự suy giảm của tầng ôzôn), tổn thương các

mô và các cơ quan quan trọng như hệ thần kinh, sự suy yếu của phổi và chức năng hô hấp Đã có rất nhiều trường hợp ô nhiễm không khí dẫn đến tử vong Chẳng hạn như trong Chương 7, đáng chú ý rằng trong suốt quá trình thải các chất gây ô nhiễm không khí độc hại ra các khu vực ở Bhopal, Ấn Độ, một số lượng lớn người đã bị giết bởi các chất khói độc hại thải ra môi trường Trường hợp thứ hai là “thảm họa sương mù” xảy

ra ở Luân Đôn năm 1952 đã giết chết hàng nghìn người Các ví dụ tương tự

sẽ được nói sau trong chương này

P7 Air pollution damages the

environment and causes property

Ô nhiễm không khí làm hư hại môi trường và gây thiệt hại về tài sản Nó

damage It reduces visibility in

national parks such as the Grand

Canyon in the United States and can

even interfere with aviation

Environmental damage linked to air

pollution includes harm to forests,

lakes and other bodies of water,

wildlife, and buildings Visit many

large cities of the world and you will

see that their structures often are

blackened from many years of

exposure to smog and smoke These

types of environmental damage are

not geographically limited in scope;

air pollution is a global problem One

example is shown in Figure 10-2,

which portrays haze across northern

India in a picture taken from a

satellite above the earth Satellites

and other technologies make it

possible to view similar clouds of air

pollution over many parts of the

earth

làm giảm tầm nhìn trong các vườn quốc gia như Grand Canyon ở Hoa

Kỳ và thậm chí còn có thể gây cản trở đến ngành hàng không Các thiệt hại môi trường liên quan đến ô nhiễm không khí bao gồm thiệt hại về rừng,

hồ và các nguồn nước khác, động vật hoang dã và nhà cửa Ghé thăm nhiều thành phố lớn trên thế giới, bạn sẽ thấy rằng công trình kiến trúc của các thành phố này thường bị đen lại do nhiều năm tiếp xúc với sương khói Những loại thiệt hại về môi trường này không bị giới hạn về phạm vi địa lý; bởi ô nhiễm không khí là vấn đề toàn cầu Hình 10-2 là ví dụ miêu tả một đám mây ở bên kia miền bắc Ấn

Độ trong một bức ảnh chụp từ vệ tinh trên trái đất Vệ tinh và các công nghệ khác cho phép nhìn thấy những đám ô nhiễm không khí tương tự ở nhiều nơi

trên trái đất

P8 The problem of urban air

pollution is continuing to grow more

acute in the developing world, where

populations are expanding rapidly

and fast-paced industrialization is

Vấn đề ô nhiễm không khí đô thị đang tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn

ở quốc gia đang phát triển, nơi mà dân số đang tăng lên nhanh chóng, tốc độ công nghiệp hóa nhanh cùng

coupled with increasing use of motor

vehicles In the developing areas, the

use of fossil fuels has contributed to

worsening air pollution In some

megacities—Beijing, Delhi, Jakarta,

and Mexico City—the air quality is

becoming as bad as it was in London

during the 1950s

với việc sử dụng xe cơ giới ngày càng tăng Ở các quốc gia đang phát triển, việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch đã góp phần làm cho tình trạng không khí xấu đi Tại một số siêu đô thị lớn như Bắc Kinh, Delhi, Jakarta và Thành phố Mexico, chất lượng không khí cũng trở nên tồi tệ giống như ở

Luân Đôn trong những năm 1950

NOTORIOUS AIR POLLUTION

EPISODES IN HISTORY

P9 Major lethal air pollution

episodes include those in the Meuse

Valley in Belgium (1930); Donora,

Pennsylvania (1948); and London,

England (1952)

NHỮNG TRƯỜNG HỢP Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ NGHIÊM TRỌNG TRONG LỊCH SỬ

Các trường hợp ô nhiễm không khí nghiêm trọng gây tử vong bao gồm những trường hợp tại thung lũng Meuse của Bỉ (1930); Donora, Pennsylvania (1948); và thành phố London của Anh (1952)

Meuse Valley , Belgium

P10 One of the earliest modern

episodes of hazardous air pollution

occurred during the first week of

December 1930, in the Meuse Valley

in Belgium The Meuse Valley is

located near Liege, which at the time

had a high concentration of steel

industry operations (e.g., foundries,

Thung lũng Meuse ở Bỉ Một trong những trường hợp ô nhiễm không khí độc hại gần đây nhất là trường hợp xảy ra ở Thung lũng Meuse ở Bỉ trong suốt tuần đầu tiên của tháng 12 năm 1930 Thung lũng Meuse nằm gần Liege, nơi có sự tập trung cao các hoạt động của ngành công nghiệp thép (ví dụ như các

mills, coke ovens, and smelters)

During an infamous episode of severe

air pollution, sulfur dioxide, sulfuric

acid mists, and fluoride gases rose to

extremely high levels This noxious

mixture was thought to be associated

with the deaths of more than 60

persons during the last two days of

the incident The resulting mortality

was more than 10 times the normal

mortality rate Most of the fatalities

occurred among the elderly who had

preexisting heart and lung diseases

xưởng đúc, các nhà máy, lò nướng bằng than củi và lò nấu kim loại)

Trong suốt quá trình ô nhiễm không khí cực kỳ nghiêm trọng, khí lưu huỳnh đioxit, khí axit xun-phuya-rích

và khí flo-rua đã tăng lên mức rất cao Hợp chất độc hại này được cho là có liên quan đến cái chết của hơn 60 người trong hai ngày cuối cùng của

vụ việc Kết quả tỷ lệ tử vong gấp 10 lần so với tỷ lệ tử vong bình thường Hầu hết các trường hợp tử vong xảy

ra ở những người lớn tuổi có tiền sử

về bệnh tim và phổi

Donora, Pennsylvania

P11 October 30, 1948, an

environmental air pollution disaster

occurred in Donora, Pennsylvania, a

small town located on the

Monongahela River about 30 miles

south of Pittsburgh The disaster was

associated with an air inversion in the

valley in which the town was located

In this very severe episode of air

pollution, fog combined with

particulate matter and industrial and

other contaminants The sources of

the contaminants were iron and steel

Donora, Pennsylvania Vào ngày 30 tháng mười năm 1948, một thảm họa môi trường về ô nhiễm không khí đã xảy ra tại Donora thuộc Pennsylvania, một thị trấn nhỏ nằm cách sông Monongahela khoảng 30 dặm về phía nam của Pittsburgh

Thảm họa liên quan đến sự thay đổi không khí trong thung lũng nơi thành phố này tọa lạc Trong tình trạng ô nhiễm không khí cực kỳ nghiêm trọng này, sương mù đã kết hợp với chất thải công nghiệpvà các chất gây

ô nhiễm khác Các nguồn chất ô

mills, coal- fired home stoves,

factories that burned coal, coke

ovens, and metal works This episode

caused some form of illness among

approximately half of the town’s

14,000 residents; about 400 of them

were hospitalized, and 20 died before

the smog finally lifted at the end of

October Figures 10-3 and 10-4,

respectively, show how the town was

obscured by air pollution on various

days around the time of the smog

episode and the locations of people

who died

nhiễm này đến từ các nhà máy sắt, thép, các lò đốt bằng than tại nhà, các nhà máy đốt than, lò nướng than cốc,

và các công trình kim loại Tình trạng này gây ra một vài loại bệnh cho khoảng một nửa trong số 14.000 cư dân của thị trấn; Khoảng 400 người trong số họ đã phải nhập viện, và 20 người đã chết trước khi tình trạng khói lẫn sương cuối cùng biến mất vào cuối tháng 7 năm 2008 Lần lượt nhìn vào hình 10.3 và 10.4 có thể thấy được thị trấn này bị che khuất bởi ô nhiễm không khí như thế nào vào các ngày khác nhau trong khoảng thời gian xảy ra tình trạng sương khói

và những khu vực xảy ra tử vong

P12 Although the episode of late

October affected a wide cross-section

of age groups, those who were aged

55 years and older tended to be the

most severely affected During the

incident, persons who were stricken

reported respiratory symptoms

(cough, sore throat, difficulty

breathing) and gastrointestinal

symptoms (nausea and vomiting)

Previous histories of heart disease and

Mặc dù trường hợp vào cuối tháng 10 này đã ảnh hưởng đến bộ phận tiếu biểu của các nhóm tuổi, nhưng những người từ 55 tuổi trở lên thường có xu hướng bị ảnh hưởng nặng nhất Trong suốt vụ việc, những người bị ảnh hưởng đã tường thuật lại các triệu chứng về hô hấp (ví dụ như ho, đau họng, khó thở) và các triệu chứng về đường tiêu hóa (như là buồn nôn)

Những tiền sử bệnh tim và bệnh phổi

lung disease were contributing factors

to the adverse outcomes of smog

exposure

trước đây là các yếu tố góp phần gây

ra các hậu quả xấu khi tiếp xúc với sương khói

The Lethal London Fog of 1952

P13 During December 5 through

December 9, 1952, a very severe

episode of air pollution settled on

London, England Traditionally,

London had been known for its foggy

climate coupled with smoke caused

by the use of coal and other fossil

fuels to heat homes, run power plants,

and operate factories At least 1

million coal stoves spewed forth

choking sulfurous smoke As a result,

so-called “pea-souper” fogs were

well-known to the residents of the

English metropolis The consequence

of the particularly lethal fog that

occurred in December 1952 was a

reported excess of 3,000 deaths above

normal Many environmental health

experts consider the London fog of

1952 to be a landmark for the study

of the health effects of air pollution

and a catalyst that has led to research

in this field

Sương mù ở Lethal thuộc London năm 1952

Từ ngày mồng 5 đến ngày mồng 9 tháng 12 năm 1952, một đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng đã xảy ra tại Luân Đôn của Anh Luân Đôn được biết đến với khí hậu sương mù kết hợp với khói do việc sử dụng than và các nhiên liệu hóa thạch khác để sưởi

ấm nhà cửa, chạy các nhà máy điện

và vận hành các nhà máy Có ít nhất 1 triệu bếp than phun bừa bãi khói có chứa chất lưu huỳnh Kết quả là, các

cư dân của đô thị Anh đã biết đến cái được gọi là sương mù "dày đặc vàn khè" Hậu quả của vụ sương mù đặc biệt gây chết người xảy ra vào tháng

12 năm 1952 này đã khiến hơn 3.000 người phải chết Nhiều chuyên gia sức khỏe và môi trường đã xem tình trạng sương mù ở London vào năm

1952 như là một cột mốc cho việc nghiên cứu những ảnh hưởng về sức khỏe liên quan đến ô nhiễm không

khí và chất xúc tác

P14 The foregoing examples (in the

Meuse Valley, Donora, and London)

illustrate the growing accumulation of

evidence regarding associations

between acute episodes of air

pollution and increased mortality,

evidence that spurred air pollution

research and galvanized public health

officials

Các ví dụ ở Thung lũng Meuse, Donora và Luân Đôn nói trên chính là

ví dụ minh hoạ sự tích tụ ngày càng tăng của các bằng có chứng liên quan đến các tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng và tỷ lệ tử vong gia tăng, bằng chứng là việc thúc đẩy nghiên cứu ô nhiễm không khí và khích động các cán bộ y tế cộng đồng

SOURCES AND CAUSES OF AIR

POLLUTION

P15 What is meant by the term air

pollution? First consider perfectly

clean air—which is not found in the

natural environment, even in the most

remote locations such as up in the

mountains far away from human

activities In the laboratory, it is

possible to produce clean air

artificially by using filtration and

other methods After removing

contaminants, we would find that the

largest components (by weight) are

nitrogen (76%), oxygen (23%), argon

CÁC NGUỒN VÀ NGUYÊN NHÂN GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ

Từ ngữ ô nhiễm không khí nghĩa là gì? Đầu tiên hãy xem xét một bầu không khí hoàn toàn trong sạch, cái

mà không bao giờ có thể tìm thấy trong môi trường tự nhiên, thậm chỉ

là ngay cả ở những nơi xa xôi nhất như là những ngọn núi không có bất

kỳ hoạt động nào của con người tác động đến Trong phòng thí nghiệm,

có thể tạo ra không khí sạch nhân tạo bằng cách sử dụng các phương pháp lọc và các phương pháp khác Sau khi loại bỏ chất gây ô nhiễm, chúng ta sẽ

(1%)), carbon dioxide (0.03%), plus a

variety of other gases in lesser

amounts and water vapor depending

upon the relative humidity

thấy rằng các thành phần lớn nhất (theo trọng lượng) là nitrogen (76%), oxy (23%), argon (1%), cacbon dioxit (0.03%), cộng với một lượng ít các loại khí khác và hơi nước tùy thuộc vào độ ẩm tương đối

P16 The normal ambient air—air

that we breathe—might be thought of

as a kind of soup composed of

particles and vapors that arise from

natural and anthropogenic sources

Each liter of air may contain

thousands of invisible suspended

particles and also hundreds of

invisible vapors; because these

con-stituents are invisible, we are unaware

of their presence Air pollution refers

to the presence, in various degrees, of

those substances (e.g., suspended

particles and vapors) not found in

perfectly clean air

Không khí xung quanh bình thường

mà chúng ta thở có thể được xem như một loại súp gồm các hạt và hơi thoát

ra từ các nguồn tự nhiên và nhân tạo Mỗi lít không khí có thể chứa hàng ngàn hạt lơ lửng vô hình và hàng trăm hơi nước vô hình khác; bởi vì những thành phần cấu thành này là vô hình cho nên chúng ta không thể thấy được

sự hiện diện của chúng Trong điều kiện nhiệt độ khác nhau, ô nhiễm không khí sẽ bao gồm các chất này, ví

dụ như các hạt và hơi lơ lửng vô hình không thể nhìn thấy trong bầu không khí trong sạch

P17 Numerous sources emit

pollutants; these sources can be

dichotomized into natural and

anthropogenic sources The former

include volcanic ash, dusts, and

Có rất nhiều nguồn thải ra chất gây ô nhiễm; những nguồn này có thể do các nguồn tự nhiên và tác động của con người gây ra Loại thứ nhất gồm

có tro núi lửa, bụi, các chất hữu cơ

organic materials carried by the wind

The latter are subdivided roughly into

stationary sources (e.g., power plants,

oil refineries) and mobile sources

(e.g., on-road vehicles, off-road

vehicles, and non-road vehicles)

được tích trữ nhờ vào gió Loại thứ hai được chia nhỏ thành các nguồn tĩnh (ví dụ: nhà máy điện, nhà máy lọc dầu) và nguồn di động (ví dụ:

phương tiện giao thông đường bộ, phương tiện giao thông trên những đoạn đường phức tạp và phương tiện

giao thông không thuộc đường bộ)

P18 The types of pollutants may be

classified as either primary or

secondary Primary air pollutants

(discussed later in the chapter) are

those emitted directly by sources of

pollution Examples are ozone,

nitrogen dioxide, and carbon

monoxide Secondary air pollutants

are those generated from atmospheric

chemical reactions among primary

pollutants.An example would be the

production of smog (discussed

subsequently)

Các loại chất gây ô nhiễm có thể được phân loại thành loại này hoặc loại kia Các chất gây ô nhiễm chính

là các chất được thải ra một cách trực tiếp nhờ vào các nguồn phóng xạ (sẽ được thảo luận sau trong chương này) Ví dụ như là ozon, nitơ dioxit

và cacbon monoxide Các tạp chất không khí thứ sinh là các chất gây ra bởi các phản ứng hóa học giữa các chất gây ô nhiễm chính trong khí quyển Ví dụ như quá trình sản xuất sương khói (sẽ được thảo luận sau)

Naturally Occurring Air Pollution

P19 Several natural events produce

air pollutants, especially particulate

matter These phenomena include

wind storms that spread dust clouds,

Ô nhiễm không khí do thiên nhiên gây nên

Có một vài hiện tượng tự nhiên có thể tạo ra các chất gây ô nhiễm không khí, đặc biệt là các chất dạng hạt

salt evaporation along the earth’s

coasts, and production of materials

that have a biologic origin (e.g., mold

spores, pollen, and organic material

from plants and animals) In some

areas of the world, raging forest fires

emit huge amounts of smoke and ash

into the atmosphere The smoke trails

can be seen by satellites hovering

above the earth In some cases, forest

fires are truly natural events, such as

when caused by lightning strikes In

other cases they are man-made

events, for example, when caused by

human carelessness, arson, or efforts

to clear vegetation from the land

Những hiện tượng này bao gồm các cơn bão kéo theo những đám bụi, sự bốc hơi muối dọc theo bờ biển trái đất, và việc sản xuất các nguyên liệu

có nguồn gốc từ động thực vật (ví dụ như bào tử nấm mốc, phấn hoa và chất hữu cơ từ thực vật và động vật)

Ở một vài nơi trên thế giới, những vụ cháy rừng vô cùng nghiêm trọng cũng phát thải ra khí quyển một lượng khói

và tro lớn Các vệt khói có thể được nhìn thấy bởi những vệ tinh đang lơ lửng trên trái đất Trong một số trường hợp, cháy rừng là hiện tượng

vô cùng tự nhiên, chẳng hạn như khi xảy ra việc sét đánh Bên cạnh đó, con người cũng là nguyên nhân gây

ra nạn cháy rừng, một trong những ví

dụ là sự thiếu cẩn trọng của con người, họ đốt và ra sức chặt phá rừng

P20 Volcanic eruptions are another

natural source of air pollution

Examples are the dust clouds

produced by the eruptions of El

Chichon near Mexico City;

Galunggung in West Java, Indonesia;

and Mount Pinatubo, in the

Núi lửa phun trào là một hiện tượng

tự nhiên khác gây ra ô nhiễm không khí Ví dụ như hiện tượng phun trào núi lửa ở El Chichon gần thành phố Mexico đã đám mây bụi được sản xuất bởi các vụ phun trào ở El Chichon gần thành phố Mexico,

Philippines In the US state of

Washington, the 1980 Mount Saint

Helens eruption spewed forth tons of

fine ash that descended upon a wide

geographic area (Refer to Figure

10-5.) Volcanic dusts often contain free

crystalline silica, which is a toxic

mineral The acute effects of

exposure to volcanic dusts are

irritation of the eyes and upper

respiratory tract Repeated -exposure

is thought to be a risk factor for the

lung disease pneumoconiosis,

especially when fine particles (less

than 10 micrometers in diameter) are

inhaled However, a five-year

longitudinal follow-up study of

loggers who were exposed to ash

from Mount Saint Helens indicated

that the risks of lung diseases such as

chronic bronchitis and

pneumoconiosis are minimal when

exposure is initially high and then

tapers off over time

Galunggung ở phía Tây Java của Indonesia và núi Pinatubo ở Philippines cũng đã tạo ra không ít bụi bẩn Tại tiểu bang Washington của Mỹ, vụ phun trào núi lửa Saint Helens năm 1980 đã thải ra hàng tấn tro mịn rơi xuống khu vực địa lý rộng lớn (Xem hình 10.5) Các loại bụi bẩn do núi gây nên thường chứa silica tinh thể tự do, đây là một chất độc hại Ảnh hưởng nghiêm trọng của việc tiếp xúc với bụi núi lửa là sẽ mắc các bệnh về mắt và đường hô hấp trên Phơi nhiễm lặp lại được cho là yếu tố có nguy cơ gây ra bệnh ho dị ứng do hít phải nhiều bụi, đặc biệt khi hít phải những hạt bụi nhỏ có đường kính nhỏ hơn 10 micromet Tuy nhiên, trong 5 năm nghiên cứu theo dõi, những người khai thác gỗ đã tiếp xúc với tro ở núi Saint Helens đã cho biết nguy cơ mắc bệnh phổi như viêm phế quản mãn tính và bệnh bụi phổi

là rất nhỏ khi tiếp xúc ban đầu cao và sau đó giảm dần theo thời gian

Anthropogenic Sources of Air

Pollution

Ô nhiễm không khí do tác động của con người

P21 As noted previously,

anthropogenic sources of air pollution

include stationary sources and mobile

sources

Như đã đề cập ở trước, ô nhiễm không khí do tác động của con người bao gồm các chất thải cố định và chất

thải từ các phương tiện giao thông

Stationary Sources of Air Pollution

P22 Stationary sources include

electric generating plants, factories

and manufacturing complexes, oil

refineries, chemical plants, and

Mobile Sources of Air Pollution

P23 Mobile sources include on-road

vehicles (e.g., cars, trucks, buses),

off-road vehicles (e.g., dune buggies,

snowmobiles), and non-road vehicles

(e.g., airplanes, ships, trains)

According to the US Environmental

Protection Agency (EPA), motor

vehicles produce nearly half of two

major causes of smog—volatile

organic compounds (VOCs) and

nitrogen oxides (NO x)—almost 75%

of carbon monoxide, and more than

half of emissions of toxic air

vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA), phương tiện ô tô gần như được xem là một trong hai nguyên nhân chính gây

ra tình trạng sương khói do thải ra các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs)

và oxit nitơ (NO x), gần 75% cacbon monoxit và hơn một nửa lượng khí các chất độc hại gây ô nhiễm không khí

P24 On-road vehicles: The

contribution of motor vehicles to air

pollution is likely to continue as the

number of drivers on the road

increases, although technical

im-provements have reduced emissions

from passenger vehicles The number

of miles traveled each year on US

highways increased by 178% between

1970 and 2005 During the current

century, vehicle miles increase by

about 2% to 3% annually In the

United States, most drivers commute

to work alone despite the availability

of car pool lanes in many locations

Many geographically dispersed

regions of the United States do not

have convenient public transportation

systems in place This situation

contrasts with developed European

countries and Japan, two areas of the

world that have excellent public

transportation systems, which make

Phương tiện giao thông đường bộ:

Mặc dù những giải pháp chuyên môn

đã làm giảm khí phát thải từ các xe ô

tô con, nhưng các loại xe có động cơ gần như vẫn tiếp tục gây ô nhiễm không khí do số lượng gười tham gia giao thông tăng Từ năm 1970 đến năm 2005 số người tham gia giao thông mỗi năm trên các đường cao tốc của Mỹ tăng 178% Đến nay, số lượng người tham gia giao thông mỗi năm tăng khoảng 2% đến 3% Tại Hoa Kỳ, hầu hết người tham gia giao thông phải một mình lái xe đến nơi làm việc mặc dù vẫn có các tuyến đường cho phép ô tô chở thêm một hoặc 2 người ở nhiều địa điểm Nhiều khu vực phân tán về mặt địa lý ở Hoa

Kỳ không có hệ thống giao thông công cộng thuận tiện Tình trạng này khác với các nước quốc gia phát triển

ở châu Âu và Nhật Bản, hai khu vực trên thế giới có hệ thống giao thông

the use of cars unnecessary or, at

least, less frequent Also contributing

greatly to the air pollution problem

are buses and trucks, which can cause

more pollution (e.g., particle

emissions) than automobiles

Modern automobiles produce much

less pollution than automobiles did in

the 1970s Improvements include

low-sulfur fuels, emission control

technology, removal of lead from

gasoline, and use of alternative fuels

Other innovations to reduce air

pollution include electrically powered

and hybrid vehicles

công cộng tốt nhất, khiến cho việc sử dụng xe ô tô trở không cần thiết hoặc

ít nhất sẽ ít được sử dụng thường xuyên hơn Ngoài ra, so với ô tô thì các phương tiện như xe buýt, xe tải cũng góp phần rất lớn trong vấn đề gây ra ô nhiễm không khí (ví dụ như quá trình phát thải khí dạng hạt)

Các loại xe ô tô hiện đại ít gây ô nhiễm hơn là các loại phương tiện ô

tô trong những năm 1970 Một số giải pháp để giảm ô nhiễm không khí bao gồm sử dụng nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh thấp, sử dụng công nghệ kiểm soát khí thải, loại bỏ chì từ xăng dầu và sử dụng nhiên liệu thay thế Ngoài ra còn một vài sáng kiến khác như là sử dụng các phương tiện xe lai chạy bằng điện

P25 Off-road vehicles - Although

their use is less frequent than that of

on-road vehicles, off-road vehicles

such as dune buggies and

snowmobiles can add to air pollution

in the areas where they are used For

example, they may be a cause of air

pollution in national parks and

Phương tiện giao thông ở những địa hình phức tạp: Mặc dù ít được thường xuyên sử dụng hơn các phương tiện giao thông đường bộ, nhưng các phương tiện như xe cút buồm và xe

mô tô có thể làm tăng khả năng ô nhiễm không khí ở những khu vực mà chúng được sử dụng Ví dụ, việc sử

wilderness areas where their use is

permitted

dụng các loại xe này sẽ gây ô nhiễm không khí tại các vườn quốc gia và

những vùng hoang dã

P26 Non-road vehicles- Trains,

airplanes, and ships also contribute to

the burden of air pollution

Các phương tiện giao thông không thuộc đường bộ như tàu hỏa, máy bay

và tàu cũng góp phần gây ra tình

trạng ô nhiễm không khí

COMPONENTS OF AIR

POLLUTION

P27 How do scientists classify air

contaminants? According to Phalen,

“One classification segregates air

contaminants into the broad

categories of infectious agents,

allergens, chemical irritants, and

chemical toxicants (biologic and

non-biologic) Another classification

segregates air contaminants into

par-ticles, gases, and vapors ….”

CÁC CHẤT GÂY Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ

Các nhà khoa học phân loại chất gây

ô nhiễm không khí như thế nào? Theo Phalen, "Cách phân loại thứ nhất là chia các chất ô nhiễm không khí thành nhiều loại chất gây bệnh như sau: các tác nhân lây nhiễm, các chất gây dị ứng, chất gây kích ứng hoá học

và các chất độc hóa học (sinh học và phi sinh học) Cách phân loại thứ hai

là chia các chất gây ô nhiễm không khí thành các phần tử, khí và hơi "

P28 Pollution is composed of a

number of components. What we see

as air pollution is actually a mix of

contaminants, particularly in the case

of smog Note also that there may be

substances present that are not visible

to the human eye As a result of

Ô nhiễm không khí gồm nhiều chất gây nên Ô nhiễm không khí mà chúng ta thấy thực ra là một hỗn hợp các chất gây ô nhiễm, đặc biệt là trong tình trạng sương khói xảy ra

Cũng lưu ý rằng có thể có các chất

mà mắt thường con người không nhìn

chemical-reactions (described in the

section on temperature inversion) that

take place in the presence of certain

atmospheric conditions, some of the

contaminants become visible Among

the constituents of air pollution

(although these vary from one

location to another depending upon

the types of fuels in use) are sulfur

oxides, particulate matter, oxidants

(including ozone), carbon monoxide,

hydrocarbons, nitrogen oxides, lead,

and some other heavy metals

thấy được Do kết quả của các phản ứng hóa hoc (được mô tả trong phần

về sự chuyển đôi nhiệt độ) diễn ra trong các điều kiện không khí nào đó, một số chất ô nhiễm cỏ thể nhìn thấy được Các chất gây ô nhiễm không khí đó bao gồm oxit lưu huỳnh, chất dạng hạt, chất oxy hóa (bao gồm ôzôn), cacbon monoxit, hydro cacbon, oxit nitơ, chì và một số kim loại nặng khác (mặc dù các chất này thay đổi từ vị trí này đến vị trí khác tùy thuộc vào loại nhiên liệu mà chúng đang sử dụng)

P29 The term criteria air pollutants is

used to describe “A group of very

common air pollutants regulated by

EPA on the basis of criteria

(information on health and/or

environmental effects of pollution).”

Criteria air pollutants are present

everywhere in the United States

Criteria air pollutants are ozone,

nitrogen oxides, carbon monoxide,

sulfur dioxide, particulate matter, and

lead In addition, several other

pollutants are relevant to air quality:

Thuật ngữ các chất gây ô nhiễm không khí chuẩn được dùng để mô tả

" Nhóm các chất ô nhiễm không khí chung được cơ quan bảo vệ môi trường quy định dựa trên một vài tiêu chí cơ bản (thông tin về sức khoẻ hoặc các ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường)." Các chất ô nhiễm không khí chuẩn có mặt ở khắp mọi nơi ở Hoa

Kỳ Các chất ô nhiễm không khí chuẩn bao gồm ôzôn, nitơ ôxit, cacbon monoxit, lưu huỳnh dioxit, các chất dạng hạt và chì Ngoài ra,

volatile organic compounds and smog

(a mixture of pollutants) Table 10-1

presents a summary of the names of

common air pollutants, sources,

health effects, and environmental

effects The following discussion

presents a detailed examination of

these pollutants, with the exception of

lead and smog (defined previously)

Lead has been phased out or is being

phased out in most areas of the world;

nevertheless, lead remains an

important environmental contaminant

that arises from many sources in

addition to air pollution Refer to

Chapter 6 (Toxic Metals and

Elements) for coverage of lead

còn có thêm một vài chất gây ô nhiễm khác có ảnh hưởng đến chất lượng không khí, bao gồm các hợp chất hữu

cơ bay hơi và sương khói (đây là hỗn hợp các chất gây ô nhiễm) Tên các chất gây ô nhiễm không khí phổ biến, các nguồn, các hưởng của ô nhiễm không khí tới sức khỏe và môi trường

đã được trình bày tóm tắt trong bảng 10.1 Chì và sương lẫn khói sẽ được trình bày ở phần sau, còn các chất còn lại sẽ được trình bày chi tiết trong bảng dưới Chì đã được loại bỏ hoặc đang được loại bỏ ở hầu hết các nơi trên thế giới thì nó vẫn là một chất làm cho ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng nhất Xem Chương 6 (kim loại độc hại và các

yếu tố) để thấy được chi tiết về chì

P30 Ozone is a gas that is one of the

molecular forms of oxygen The

ordinary oxygen gas found in air is a

molecule made up of two oxygen

atoms bonded together (02) Ozone

(03) consists of three oxygen atoms

bonded together into a molecule

Occurring in nature, ozone has the

sharp smell associated with sparks

Ô zôn là một loại khí trong những dạng phân tử của oxy Khí oxy thông thường được tìm thấy trong không khí

là một phân tử gồm hai nguyên tử oxy liên kết với nhau (02) Khí ô zôn (03) gồm có ba nguyên tử oxy liên kết với nhau thành một phân tử Trong tự nhiên, khi các khí ô zôn liên kết với nhau, chúng sẽ có mùi khét do các tia