bài 5

Khái quát: p ý Tây Lược đồ các quốc gia châu Phi aVị trớ địa lớ, điều kiện tự nhiờn: Là một lục địa rộng lớn, giàu tài nguyờn là một trong những cỏi nụi của nhõn loại... - Từ giữa th

Thực hiện: Nguyễn Vũ Công

Đào Hoài Nam

Tô Văn Tuân

Trường THPT Tư Thục VIỆT THANH

I Châu phi

1 Khái quát:

p

ý

Tây

Lược đồ các quốc gia châu Phi

a)Vị trớ địa lớ, điều kiện tự nhiờn:

Là một lục địa rộng lớn,

giàu tài nguyờn là một trong

những cỏi nụi của nhõn loại

4

b Quá trình đế quốc xâm lược và phân chia châu Phi, Hậu quả.

- Từ giữa thế kỷ XIX thực dân Phương Tây bắt đầu xâm lược

Quá trình xâm lược châu

Phi của Thực dân Phương

Tây diễn ra như thế nào

( Thời gian xâm lược,

thời gian hoàn thành) ?

- Những năm 70, 80 thế kỷ XIX các nước Phương Tây đua nhau xâu xé châu Phi.

quá trình xâm chiếm

mới được đẩy mạnh khi

nào ? Vì sao ?

Quan sát lược đồ dưới đây, kết hợp bảng số

liệu bên cạnh nhận xét việc phân chia châu

phi giữa các cường quốc đầu thế kỷ XX

đất đai

Bồ Đào Nha 6,5%

Các nước khác 5,5%

Bảng thống kê số liệu phân chia đất đai giữa các nước đế quốc ở châu Phi

-Đầu thế kỷ XX việc phân chia thuộc địa giữa các nước

đế quốc ở Châu Phi căn bản hoàn thành (không đều)

bỉ

p

6

Lược đồ thuộc địa của các nướcđế quốc ở

châu Phi cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

A

A

p

ý

A

A

đ

đ

đ

thổ

thổ

Tây

p

độc lập

b

Đất

đai - ở Angiêri 90% đất đai thuộc chủ đồn điền ngư

ời Pháp

- ở Kênia nhân dân phải cho thuê 4,5 triệu ha

ruộng đất trong 999 năm

Dân

số

- Năm 1908 xứ Công gô thuộc Bỉ là 20 triệu ngư

ời, sau 4 năm bị cai trị ( 1911) chỉ còn 8,5 triệu

người.

- Xứ Công gô thuộc Pháp có những bộ tộc có

40.000 người, sau 2 năm còn lại 20.000 người,

nhiều bộ tộc khác không còn lấy 1 người.

- Năm 1904 dân số xứ Hôtennô là 20nghìn người

sau 7 năm bị đô hộ chỉ còn lại 9.700 người

- Số nô lệ da đen được đem đến Mĩ la tinh (XVI

- XIX) lên tới 60 triệu người

Bảng thống kê : Hậu quả chính sách cai trị của chủ

nghĩa thực dân ở Châu Phi

Theo dõi bảng số liệu dưới đây nhận xét hậu

quả chính sách thống trị của chủ nghĩa thực

dân ở châu Phi ?

Hậu quả: nhân dân đứng trư

ớc đói khổ, bệnh tật, diệt vong => Mâu thuẫn xã hội gay gắt

c/ Phong trào đấu tranh của nhân dân Châu Phi.

Thời

gian Phong trào đấu tranh Kết quả

1830 đến

phục được mảnh đất này

1879 đến

phong trào “Ai cập trẻ”

1882 thất bại

1882 đến

1898

Muhamet Atmét lãnh đạo nhân

chống thực dân Italia

1896 Italia thất bại Êtiôpia cùng với Libêria là những nước châu Phi giữ đư

ợc độc lập cuối thế kỷ XIX đầu XX

Căn cứ bảng thống kê

trên, kết hợp SGK em có

nhận xét gì về phong trào

đấu tranh chống CNTD ở

Châu Phi ? (Kết quả, ý

nghĩa, nguyên nhân thất

bại, lực lượng tham

gia )

Nhận xét chung -Kết quả: Hầu hết các phong trào đều thất bại -ý nghĩa: thể hiện tinh thần yêu nước

-Nguyên nhân thất bại: Lực lượng chênh lệch, trình độ tổ chức thấp, chưa có giai cấp tiên tiến lãnh đạo

- Lực lượng tham gia: Đông đảo

8

2 Khu vực Mĩ la tinh

Căn cứ lược đồ,và những kiến thức đã

học giới thiệu khái quát về khu vực Mĩ

la tinh ?Vì sao lại gọi khu vực này là mĩ

la tinh ? Nguyên nhân vì sao tư bản phư

ơng tây xâm lược Mĩ la tinh?

Mĩ la tinh cuối thế kỷ XIX

a Khái quát:

- Vị trí địa lý

- Điều kiện tự nhiên

- Cư dân

- Kinh tế

Hoạt động trao đổi của nông dân

10

b Chế độ thực dân ở Mĩ la tinh:

- Đầu thế kỷ XIX đa số các nước

Mĩ la tinh la thuộc địa của Tây ban Nha, bồ Đào Nha.

- Chính sách cai trị :

+ chiếm đất lập đồn điền

+ tàn sát dồn đuổi người dân bản địa + Đưa nô lệ da đen từ Châu Phi sang bóc lột sức lao động

Em có nhận xét gì về

chính sách thống trị của

chủ nghĩa thực dân ở

Mĩ la tinh ? Hậu quả

của các chính sách

trên ?

Mâu thuẫn xã hội gay gắt

Đầu thế kỷ XIX Mĩ la tinh là

thuộc địa chủ yếu của thực

dân nào ?

c Phong trào đấu tranh

Thời gian Phong trào Kết quả

Cuối thế

kỷ XVIII 1791 Ha -i - ti 1804 giành thắng lợi, trở thành nước cộng hoà da đen đầu tiên ở Nam Mĩ

20 năm

đầu thế kỷ

XX

Phong trào đấu tranh sôi nổi, quyết liệt ở các quốc gia Mĩ la tinh

Các quốc gia độc lập ra đời 1811: Paragoay

1816: Achentina 1821: Mêxicô, Pêru 1822: Brazin

1828: Urugoay 1830: Côlômbia, Êcuađo

Nhận xét của em về

phong trào giải

phóng dân tộc ở

khu vực Mĩ la tinh?

Nhận xét chung:

- Diễn ra sôi nổi quyết liệt liên tục

- Kết quả: Hầu hết các quốc gia giành độc lập ( hình thức)

12

d Chính sách bành trướng của Mĩ

Mục đích: biến khu vực Mĩ la tinh thành sân sau để thiết lập nền thống trị độc quyền của Mĩ.

Các chính sách bành trướng của Mĩ

ở khu vực mĩ la tinh ? Nhận xét

mục đích cuối cùng của Mĩ ?

+ 1823 đưa ra học thuyết “châu mĩ của người Châu Mĩ”.

+ 1889 Tổ chức “ Liên mĩ” được thành lập

+ 1898 gây chiến hất cẳng Tây Ban Nha khỏi Mĩ la tinh

+ Đầu thế kỷ XX thực hiện chính sách “ cái gậy lớn” , “ngoại giao

đồng đôla”

Quá trình du nhập của tư bản Phương

Tây đã làm Mĩ la tinh thay đổi như

thế nào ? Ngược lại ?

Củng cố

1 Khái quát: Vị trí, điều kiện tự nhiên, lịch sử văn hoá, kinh tế xã hội, cư dân => Nguyên nhân bị các nước thực dân Phương Tây xâm lược.

2 Quá trình xâm lược của tư bản phương Tây, hậu quả.

3 Nét chính các cuộc đấu tranh : thời gian, quy mô, lực lượng tham gia, kết quả, ý nghĩa, nguyên nhân thất bại (Châu Phi)

4 Chính sách bành trướng của Mĩ ở khu vực mĩ la tinh

14