Kiến thức: - Cảm nhận được tình mẫu tử thiêng liêng qua lời thủ thỉ chân tình của em bé với mẹ về những cuộc đối thoại tưởng tượng giữa em với những người sống trên “mây và sóng”.. Chúng
Trang 1Ngày soạn: 14/03/2015
Ngày dạy: 17/03/2015
TIẾT 126: Văn bản
MÂY VÀ SÓNG (R Ta-go)
A Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Cảm nhận được tình mẫu tử thiêng liêng qua lời thủ thỉ chân tình của em bé với
mẹ về những cuộc đối thoại tưởng tượng giữa em với những người sống trên “mây
và sóng”
- Hiểu được những sáng tạo độc đáo về hình ảnh thơ qua trí tưởng tượng bay bổng của tác giả
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng đọc – hiểu một văn bản dịch thuộc thể loại thơ văn xuôi
- Phân tích để thấy được ý nghĩa sâu sắc của bài thơ
3 Thái độ:
- Bồi đắp thêm tình cảm yêu thương, trân trọng tình mẫu tử.
B Chuẩn bị
- Giáo viên: SGK, SGV, giáo án.
- Học sinh: SGK, chuẩn bị bài ở nhà
C Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ (2 phút)
? Đọc thuộc lòng và diễn cảm khổ đầu bài thơ “Nói với con” của nhà thơ Y
Phương? Nêu nội dung chính của bài thơ?
Trang 23 Bài mới
Tình mẫu tử luôn là nguồn cảm hứng vô tận của các nhà thơ Chúng ta đã bắt gặp
những hình ảnh đó qua bài “Con cò” của nhà thơ Chế Lan Viên, hay trong bài thơ
“Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ” của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm, đại
thi hào người Ấn Độ - Ra-bin-đra-nát Ta-go đã thể hiện tình cảm thiêng liêng ấy
như thế nào qua bài thơ “Mây và sóng”, cô và các em sẽ cùng nhau tìm hiểu trong
tiết học ngày hôm nay
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
I Đọc – tìm hiểu chung
1 Tác giả
GV: Dựa vào chú thích
SGK, em hãy nêu vài nét
về tác giả Ta-go?
GV nói thêm: Ta-go là
một nhà thơ đã gặp nhiều
điều không may trong
cuộc sống gia đình
HS trả lời
HS lắng nghe
I Đọc – tìm hiểu chung
1 Tác giả: (1861-1941)
- Là nhà thơ hiện đại lớn nhất của Ấn Độ
- Để lại gia tài văn hoá nghệ thuật đồ sộ phong phú
- Nhà thơ đầu tiên của Châu Á nhận giải thưởng Nôben văn học
với tập “Thơ dâng” –
1913
Trang 3Trong 6 năm, từ
1902-1907, ông đã mất 5 người
thân: vợ, con gái thứ hai,
cha và anh, và con trai
đầu Phải chăng đó cũng
là một nguyên nhân
khiến cho tình cảm gia
đình đã trở thành một
trong những đề tài quan
trọng của thơ Ta-go?
2 Tác phẩm:
GV: Dựa vào SGK, em
hãy cho biết bài thơ
“Mây và sóng” được
trích từ tập thơ nào?
GV: Bài thơ “Mây và
sóng” được viết bằng
tiếng Ben-gan, được
chính tác giả dịch ra
tiếng Anh, đưa vào tập
“Trăng non” Tập thơ là
tặng vật vô giá của Ta-go
dành cho tuổi thơ Bài
thơ được viết từ lòng yêu
con trẻ và cả nỗi đau
buồn vì mất hai đứa con
thân yêu
HS trả lời
HS lắng nghe
2 Tác phẩm:
- Trích từ tập “Si-su”
Trang 43 Đọc văn bản
HS xác định yêu cầu
GV hướng dẫn đọc:
Giọng đọc nhịp nhàng,
mạch lạc, nhưng vẫn thể
hiện tình cảm
HS đọc
GV: Phương thức biểu
đạt của bài thơ là gì?
3 Cấu trúc văn bản
GV: Bài thơ được viết
theo thể thơ nào?
GV: Chủ thể trữ tình
trong bài thơ là ai?
GV: Đối tượng biểu cảm
và đối thoại của em bé là
ai?
GV: Bài thơ của em bé
nói với mẹ như một lời
thủ thỉ, tâm tình
GV: Trừ cụm từ “mẹ ơi”
ở đầu bài thơ, trình tự
tường thuật của hai câu
chuyện có điểm gì giống
nhau?
- Thuật lại lời rủ rê
HS xác định
HS lắng nghe
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
HS lắng nghe
HS trả lời
3 Đọc văn bản
- Phương thức biểu đạt: biểu cảm kết hợp với tự
sự và miêu tả
3 Cấu trúc văn bản
- Thể thơ: thơ văn xuôi
- Chủ thể trữ tình: em bé
- Đối tượng biểu cảm, đối thoại: mẹ
Trang 5- Thuật lại lời từ chối và
lí do từ chối
- Nêu lên trò chơi do em
bé sáng tạo ra
GV: Để hiểu hơn về tình
cảm ấy chúng ta sẽ đi vào
phần II
II
Đọc - hiểu văn bản.
HS đọc lại bài thơ
1 Những lời mời gọi rủ
rê.
GV: Những người sống
trên mây và những người
sống trong sóng mời gọi,
rủ rê em bé như thế nào?
GV: Thế giới mà họ vẽ ra
như thế nào?
HS lắng nghe
HS đọc
HS trả lời
HS trả lời
II
Đọc - hiểu văn bản.
1 Những lời mời gọi rủ rê.
- Mây: “Bọn tớ chơi từ
khi thức dậy cho đến lúc chiều tà Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc.”
- Sóng: “Bọn tớ ca hát
từ sáng sớm cho đến hoàng hôn Bọn tớ ngao
du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”.
- Vô cùng hấp dẫn:
+ Vì: + Thế giới rực rỡ -
ca hát, vui chơi bất tận + Vũ trụ bao điều
Trang 6GV: Những người sống
trên mây và trên sóng đã
vẽ ra những thế giới vô
cùng hấp dẫn giữa vũ trụ
rực rỡ sắc màu với bình
minh vàng, vầng trăng
bạc, tiếng đàn ca du
dương bất tận và được đi
khắp nơi
2.
Phản ứng của em bé
trước những lời mời
gọi.
GV: Trước lời mời gọi đó
em bé đã có những phản
ứng gì trong mỗi lần mời
gọi?
? Vì sao cả hai lần em bé
lại hỏi lại như thế?
? Mặc dù con đường đến
với các bạn nhỏ sống trên
HS lắng nghe
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
bí ẩn đối với tuổi thơ
2.
Phản ứng của em bé trước những lời mời gọi.
- Hỏi lại:
+ Lần thứ nhất: “làm
thế nào mình lên đó được?”
+ Lần thứ hai: “làm thế
nào mình ra đó được?”.
- Em bé bị lôi cuốn trước những lời mời gọi
rủ rê hấp dẫn
có ý nghĩa – tác dụng: miêu tả tâm lí tự nhiên
- Em nghĩ đến mẹ:“Mẹ
mình đang đợi ở nhà”…
Trang 7mây, trong sóng rất dễ
nhưng tại sao em bé
không đi?
? Nghĩ đến mẹ em bé đã
khước từ những lời mời
gọi như thế nào?
? Theo em điều gì đã
khiến cho em bé thắng
được những lời mời gọi
rủ rê hấp dẫn đó?
GV: Tâm trạng của bé rất
thích, háo hức, rất muốn
được nhập cuộc nhưng
sức níu giữ của tình mẫu
tử đã khiến cho em bé từ
chối
3 Trò chơi của em bé.
? Từ chối lời mời gọi của
các bạn sống trên mây,
trên sóng em bé đã nói
với mẹ sáng kiến gì của
mình?
? Sáng kiến của em bé
cho ta thấy tình cảm, tư
duy của em bé như thế
nào?
GV: Sáng kiến được bắt
HS trả lời
HS trả lời
HS lắng nghe
HS trả lời
HS trả lời
- Lời khước từ ngây thơ đáng yêu, trong trắng
- Tình mẹ con đã chiến thắng sự cám dỗ
=> ý nghĩa: + sức mạnh tình mẫu tử
+ nhân văn: tình yêu gia đình: điểm tựa của con người vượt qua cám dỗ
3 Trò chơi của em bé.
- “Con sẽ là mây và mẹ
sẽ là trăng”
- “Con là sóng và mẹ sẽ
là bến bờ kì lạ”.
- Sáng kiến cho thấy trí
tưởng tượng tuyệt vời phong phú của em bé
=> trò chơi thú vị hơn: hòa quyện giữa tình yêu
Trang 8nguồn từ tình mẫu tử
thiêng liêng và em bé rất
yêu thương mẹ
? Hình ảnh hai mẹ con
chơi đùa gợi cho người
đọc cảm nhận gì?
GV: Câu thơ gắn tình
cảm mẹ con với trăng,
mây, biển bờ như vậy tác
giả đã nâng tình mẫu tử
lên tầm cỡ vũ trụ, tình
mẫu tử có ở khắp mọi nơi
thiêng liêng bất tử
GV: em bé nào cũng vậy
vừa muốn có trò chơi lại
vừa muốn có mẹ Nói
được điều tâm lí đó quả
là nhà thơ Ta-go rất yêu
mến trẻ nhỏ và ông hiểu
rõ về tâm lí của trẻ nhỏ
và ông đã diễn đạt điều
đó qua những hình ảnh
thiên nhiên sinh động gần
gũi và thơ mộng
? Ngoài ý nghĩa ca ngợi
tình mẹ con, bài thơ còn
có thể gợi cho ta suy
HS trả lời
HS lắng nghe
HS lắng nghe
HS trả lời
thiên nhiên với tình mẫu tử
Tình mẫu tử thiêng liêng, âu yếm
Trang 9ngẫm thêm điều gì?
- Ngoài ý nghĩa tình mẹ
con bền chặt đẹp đẽ,
thiêng liêng, sâu lắng
Bài thơ gợi cho ta những
điều suy ngẫm:
+ Trong cuộc sống hằng
ngày con người vẫn
thường gặp những cám
dỗ và quyến rũ Nếu
không có những điểm tựa
vững chắc thì dễ sa vào
những cám dỗ đó Và
một trong những chỗ dựa
vững chắc của mỗi con
người là tình mẫu tử
+ Hạnh phúc thực sự đối
với mỗi con người có ở
ngay trên trần thế và do
chính con người tạo dựng
chứ không phải là điều gì
xa xôi, huyền bí và cũng
không phải do người
khác ban tặng
GV: Câu thơ cuối nâng
lên một tầm khái quát
cao hơn: “Và không ai
HS lắng nghe
Trang 10trên thế gian này, biết mẹ
con ta ở chốn nào” Hàm
ý của câu thơ chính là
“mẹ con ta” ở khắp mọi
nơi, không ai có thể chia
cách được tình cảm mẹ
con ta, và như vậy thì
tình mẫu tử ở khắp nơi,
thiêng liêng, bất diệt Câu
thơ đã khắc sâu và tô
đậm chủ đề của tác
phẩm
III Tổng kết
? Em hãy nêu những nét
đặc sắc về nội dung và
nghệ thuật của bài thơ? HS trả lời
III Tổng kết
1 Nội dung
- Bài thơ ca ngợi tình mẹ con thiêng liêng, bất diệt
- Tấm lòng thương yêu con trẻ, yêu thương con người sâu sắc của tác giả
2 Nghệ thuật
- Thơ văn xuôi, lời kể đan xen đối thoại
- Xây dựng hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tượng trưng
Trang 11HS đọc ghi nhớ
IV Củng cố
? Em hãy nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
V Dặn dò
- Học thuộc ghi nhớ
- Chuẩn bị bài mới: Ôn tập về thơ
D Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
………
Trang 12………
NHẬN XÉT Huế, ngày 14 tháng 03 năm 2015 Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực tập
TÔN THẤT ĐÀN HOÀNG THỊ LY LY