CH ƯƠ NG 5SỨC ĐIỆN ĐỘNG DÂY QUẤN MÁY ĐIỆN XOAY CHIỀU 1.. Khái ni ệ m chung Khi máyđiện hoạtđộng, trong dây quấn sẽxuất hiện s.đ.đ Máyđiện xoay chiều sẽlàm việc tốt nếu s.đ.đ có dạng hình
Trang 1CH ƯƠ NG 5
SỨC ĐIỆN ĐỘNG DÂY QUẤN
MÁY ĐIỆN XOAY CHIỀU
1 Khái ni ệ m chung
Khi máyđiện hoạtđộng, trong dây quấn sẽxuất hiện s.đ.đ
Máyđiện xoay chiều sẽlàm việc tốt nếu s.đ.đ có dạng hình sin
Dạng của s.đ.đ phụthuộc vào dạng của từtrường
Thực tếtừtrường có dạng khác hình sin,
do đó s.đ.đ sẽcó dạng khác hình sin
Ta có thểphân tích sóng từcảm B nhưsau:
B = B1+ B3+ B5+ B7+ + Bν
Sứcđiệnđộng không hình sin có thểphân tích
E = E1+ E3+ E5+ E7+ + Eν
Trang 22 S ứ c đ i ệ n độ ng dây qu ấ n máy đ i ệ n
xoay chi ề u
2.1 S ứ c đ i ệ n độ ng do t ừ tr ườ ng sóng c ơ b ả n
2.1.1 S ứ c đ i ệ n độ ng c ủ a m ộ t thanh d ẫ n
Giảthiết từtrường cơbản phân bốhình sin dọc khe hở
sin
Sứcđiệnđộng cảmứng trong thanh dẫn
sin
e =B l v=B l v ωt
2 2
x
τ τ
= = =
2
π
sin
t d
Trịsốhiệu dụng s.đ.đ thanh dẫn 2, 22
2
t d
2.1.2 S ứ c đ i ệ n độ ng c ủ a m ộ t vòng dây
Một vòng dây gồm 2 thanh dẫnđặt cách nhau y
Góc lệch của 2 thanh dẫn trong 1 vòng dây là:τy π βπ=
2 sin
2
y
τ
′ ′′
= − =
sin sin
n
y
τ
4, 44
Trang 32.1.3 S ứ c đ i ệ n độ ng c ủ a m ộ t ph ầ n t ử (b ố i dây)
Trong 1 phần tửcó Nptvòng dây
Sứcđiệnđộng của 1 phần tử
4, 44
2.1.4 S ứ c đ i ệ n độ ng c ủ a m ộ t nhóm ph ầ n t ử
Một nhóm phần tửgồm có q phần tử đặt
rải trong các rãnh liên tiếp nhau
pt q
E q
α
sin
2
sin
2
q
E qE q E k
q
α
α
sin
2
sin
2
r
q
k
α
α
=
4, 44
4, 44
Trang 42.1.5 S ứ c đ i ệ n độ ng c ủ a dây qu ấ n 1 pha
pt
N = nqN
4, 44
2.2 S ứ c đ i ệ n độ ng do t ừ tr ườ ng sóng b ậ c cao
ν
τ
τ
ν
sin
2
n
2 sin 2
r
q k
q
ν
α ν α ν
= k dqν =k nν.k rν
ν ν τν ν τ
4, 44 dq
Eν = k νN fνΦν
Tr ị s ố hi ệ u d ụ ng c ủ a s đ đ t ổ ng
E = E + E + E + + Eν
Trang 53 C ả i thi ệ n d ạ ng sóng s ứ c đ i ệ n độ ng
M ụ c đ ích:
T ạ o ra t ừ tr ườ ng hinh sin để s đ đ có d ạ ng hình sin
Bi ệ n pháp để c ả i thi ệ n s đ đ có d ạ ng hình sin
3.1 T ạ o độ cong b ề m ặ t c ự c t ừ
min
x
δ δ
π τ
=
max 1,5 2, 6 min
δ ≈ ÷ δ
Khe h ở l ớ n nh ấ t
δmin
δmax
3.2 Rút ng ắ n b ướ c dây qu ấ n
3.3 Th ự c hi ệ n qu ấ n r ả i
Th ự c hi ệ n dây qu ấ n b ướ c ng ắ n knν= 0 Eν = 0
Ví d ụ: V ớ i τ = 5; ch ọ n y = 4 thì: 5
4 sin 5 0
5 2
n
E5= 0
Khi th ự c hi ệ n qu ấ n r ả i q > 1 M ộ t s ố s đ đ b ậ c cao
b ị gi ả m
Tuy nhiên s đ đ b ậ c ν
1
z
z
mqk
Z
k
p
ν
ν
Các sóng đ i ề u hoà b ậ c ν
zđượ c g ọ i là sóng đ i ề u hoà r ă ng
Trang 63.4 Th ự c hiên rãnh chéo
Đ ây là bi ệ n pháp tri ệ t tiêu các s đ đ đ i ề u hoà r ă ng Eν
2 2 2
p b
z Z p
τ ν
±
Th ườ ng ch ọ n
2
c
b
b c