bài 28.Địa hình Việt Nam

Bài soạn môn địa lý 8Bài 28 : Đặc điểm địa hình Việt Nam A/ Mục tiêu bài học Sau bài học, học sinh cần nắm đợc : -Ba đặc điểm cơ bản của địa hình Việt Nam -Mối quan hệ của địa hình với c

Bài soạn môn địa lý 8

Bài 28 : Đặc điểm địa hình Việt Nam

A/ Mục tiêu bài học

Sau bài học, học sinh cần nắm đợc :

-Ba đặc điểm cơ bản của địa hình Việt Nam

-Mối quan hệ của địa hình với các thành tố trong cảnh quan thiên nhiên

-Tác động của con ngời làm biến đổi địa hình ngày càng mạnh mẽ

-Rèn kỹ năng đọc bản đồ địa hình, phân tích các mối lên hệ địa lý

B/ Ph ơng tiện dậy học

-Bản đồ tự nhiên Việt Nam

-át lát địa lý Việt Nam (Lát cắt địa hình )

-Hình ảnh về một số dạng địa hình cơ bản của Việt Nam

-Lợc đồ địa hình Việt Nam

-Phiếu học tập

C/ Tiến trình bài dậy

I Kiểm tra bài cũ :

Chọn đáp án em cho là đúng

1 , Các quá trình tự nhiên xuất hiện trong giai đoạn Tân kiến tạo ở nớc ta :

a Nâng cao địa hình làm cho sông ngòi trẻ lại, đồi núi nâng cao và mở rộng

b Hình thành các đồng bằng phù sa trẻ, các cao nguyên badan, núi lửa và mở rộng biển Đông

c Cả hai câu a và b đúng

d Cả hai câu a và d sai

2 , Phần lớn lãnh thổ nớc ta thành đất liền đợc mở rộng và củng cố vững chắc bởi các vận động kiến tạo trong các giai đoạn :

a Giai đoạn Tiền Cam Bri

b Giai đoạn Cổ kiến tạo

c Giai đoạn Tân kiến tạo

d Cả hai câu b, c đúng

II Bài mới

- Định hớng :

Hoạt động của giáo viên và học sinh

Hoạt động 1 : Cả lớp :

- Chiếu lợc đồ H28.1

CH : Quan sát lợc đồ em hãy nêu các dạng địa hình cảc

nớc ta và nhận xét ?

CH : Trong các dạng địa hình đó, địa hình nào chiếm

phần lớn lãnh thổ nớc ta

CH : Vì sao nói đồi núi là bộ phận quan trọng của cấu

trúc địa hình Việt Nam ?

CH : Dựa vào thang màu em hãy xác định độ cao chủ

yếu của địa hình đồi núi ?

- Chủ yếu là đồi núi thấp:

+ Dới 1000m chiếm 85%

+ Trên 2000m chiếm 1%, cao nhất là dãy Hoàng Liên

Sơn với đỉnh Phanxipăng đợc gọi là nóc nhà của Việt

Nam ( Nóc nhà của bán đảo Đông Dơng )

CH : Em hãy tìm trên lợc đồ đỉnh Phanxipăng và đỉnh

Ngọc Linh

Nội dung chính

1 Đồi núi là bộ phận quan trọng của cấu trúc

địa hình Việt Nam

- Chiếm 3/4 diện tích lãnh thổ

- Chủ yếu là đồi núi thấp chiếm 85%

CH : Đồi núi nớc ta còn có đặc điểm gì ? Đọc SGK cho

biết :

- Tạo thành hình cánh cung lớn

CH : Em hãy lên chỉ một số dẫy núi tạo thành hình

cánh cung lớn hớng ra biển Đông ?

GV : Chính vì thế tạo nên cho Việt Nam có hình dáng

đặc biệt : cong cong hình chữ S

- Chiếu vịnh Hạ Long

CH : Theo em các đảo ở Hạ Long thuộc Quảng Ninh có

nguồn gốc từ lục địa đúng hay sai ? Vì sao ?

- Đúng vì : Trớc đây các đảo này đều nằm trên lục địa,

là vùng đồi núi nằm sát biển Cùng với thời gian trải

qua các giai đoạn lịch sử kiến tạo nên toàn bộ vùng này

bị sụt võng, tách dãn, bị biển nhấn chìm tạo thành các

khu vực đảo và quần đảo nh ngày nay

CH : 3/4 là đồi núi còn 1/4 là địa hình nào ? Nó có

quan trọng không ? Vì sao ?

CH : Từ Bắc vào Nam nớc ta có những đồng bằng lớn

nào ? Theo em đồng bằng miền Trung có gì khác biệt

so với hai đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long ?

- Đồng bằng sông Hồng - Đồng bằng sông Cửu Long

rộng lớn và liền mạch do phù sa sông bồi đắp

- Đồng bằng duyên hải miền Trung : Hẹp, bị đồi núi

ngăn cách thành nhều khu vực, phá vỡ tính liên tục của

đồng bằng

GV : Vì thế đã có nhà thơ khi đi qua đây đã phải thốt

nên : "suốt miền Trung núi choài ra biển"

CH : Vậy theo em các dẫy núi nào chạy thẳng ra biển,

cắt các đồng bằng ven biển miền Trung thành nhiều

khu vực ?

A-Dãy Tam Điệp, dãy Bạch Mã

B-Dãy Hoành Sơn, dãy Bạch Mã

C-Đèo Ngang, đèo Hải Vân

D-Cả hai câu A, C đúng

CH : Xác định hai dẫy Hoành Sơn và Bạch Mã trên lợc

đồ ?

- Chiếu tranh khai thác đồi núi

CH : Quan sát các bức tranh em hãy rút ra vai trò của

địa hình trong việc phát triển KTXH

- Khai thác khoáng sản và trồng cây Công nghiệp

- Chăn nuôi gia súc

- Trồng rừng

- Phát triển du lịch ?

CH : Bên cạnh những thuận lợi, địa hình còn gây khó

khăn gì cho phát triển KTXH ?

Trở ngại về đầu t phát triển kinh tế, về giao thông

->là vùng kinh tế chậm phát triển, đời sống vất vả hơn

so với các vùng khác

Chuyển ý : Địa hình nớc ta rất phong phú đa dạng ?

Vậy nguyên nhân nào tạo nên sự đa dạng của địa hình ?

Hoạt động 2 : Thảo luận nhóm

- Chiếu bản đồ tự nhiên cộng sơ đồ lát cắt địa hình

GV : Chia lớp thành 4 nhóm :

Nhóm 1 : Dựa vào lịch sử phát triển của tự nhên Việt

- Tạo thành một cánh cung lớn

Đồng bằng chiếm 1/4 diện tích lãnh thổ

2 Địa hình nớc ta đợc Tân kiến tạo, nâng lên và tạo thành nhiều bậc kế tiếp nhau

Nam, em hãy giải thích tại sao địa hình nớc ta là địa

hình già đợc nâng cao, trẻ lại và tạo thành nhiều bậc kế

tiếp ? Lấy dẫn chứng

Nhóm 2 : Dựa vào sơ đồ lát cắt địa hình em hãy phân

tích theo những nội dung sau :

a, Xác định tuyến cắt :

- Tuyến cắt chạy từ đâu đến đâu ?

- Qua những khu vực địa hình nào ?

b, Xác đinh hớng tuyến cắt ?

c, Nhận xét sự phân bậc của địa hình

Nhóm 3 : Dựa vào bản đồ tự nhiên Việt Nam, em

hãy nhận xét hớng của địa hình ? Lấy ví dụ

Nhóm 4 : Xác định trên bản đồ các dãy núi, các cao

nguyên, các đồng bằng trẻ ?

- Đại diện các nhóm trình bầy, mhóm khác nhận xét

và bổ sung

- Giáo viên khái quát lại toàn bộ kiến thức

- Chiếu bốn bức ảnh

Chuyển ý : ở bài 23 chúng ta đã đợc học về vị trí giới

hạn, hình dạng lãnh thổ Việt Nam, em nào nhắc lại đặc

điểm vị trí lãnh thổ nớc ta ? Vậy địa hình có chịu tác

động của thiên nhiên nhiệt đới gió mùa ẩm hay không ?

- Chiếu tranh

CH : Các em quan sát và cho biết địa hình nớc ta bị

biến đổi to lớn bởi những nhân tố nào ?

- Khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm, ma lớn tập

trung theo mùa làm xói mòn, cắt xẻ, xâm thực địa hình

- Nớc ma hoà tan đá vôi tạo thành địa hình Cacxtơ

CH : Trong các câu sau ý nào không đúng với sự ảnh

hởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm tới địa hình nớc

ta ?

A.Đất đá bị phong hoá mạnh mẽ

B.Địa hình đợc phân ra làm ba bậc chính đó là:đồi

núi,đồng bằng,thềm lục địa

C.Các khối núi lớn bị xói mòn,cắt xẻ,xâm thực mạnh

mẽ;dữ dội

D.Trong miền núi đá vôi thờng có hang động ngầm

kì vĩ

CH :Ngoài tác động của thiên nhiên còn nhân tố nào

tác động tới địa hình? Quan sát tranh và nhận xét?

- Chiếu tranh

CH :Nêu hớng giải quyết ?

- Hình thành từ giai đoạn

Cổ kiến tạo, đến Tân kiến tạo nâng cao địa hình

- Địa hình nớc ta phân thành nhiều bậc kế tiếp

- Cao ở Tây Bắc, thấp dần về Đông Nam

- Có hai hớng chủ yếu

là : hớng Tây Bắc- Đông Nam, hớng vòng cung

3 Địa hình nớc ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu tác động mạnh mẽ của con ngời -Đất đá bị phong hoá mạnh mẽ

-Các khối núi lớn bị xói mòn,cắt xẻ,xâm

thực,mạnh mẽ,dữ dội -Trong miền núi đá vôi thờng có hang động ngầm kì vĩ

-Xuất hiện nhiêu công trình nhân tạo

Liên hệ:ở địa phơng em con ngời đã tác động tới địa

hình nh thế nào?

III Củng cố

1 Hoàn thiện sơ đồ :

2 Trò chơi đoán ô chữ

GV : Đọc luật chơi

- Có sáu ô chữ hàng ngang, đoán đợc mỗi ô chữ hàng ngang sẽ tìm đợc một chữ cái của ô chữ hàng dọc

- Các em có thể chọn bất kỳ một ô chữ hàng ngang nào để trả lời, sau khi giải đợc bốn ô chữ hàng ngang đợc quyền đoán ô chữ hàng dọc

Gợi ý:

- Hàng ngang thứ nhất gồm 13 chữ cái : Chỉ hớng nghiêng chính của địa hình nớc ta

- Hàng ngang thứ hai gồm 6 chữ cái : Con sông tiềm ẩn nguồn năng lợng dồi dào

- Hàng ngang thứ ba gồm 10 chữ cái : Tên một đỉnh núi cao ở Việt Nam

- Hàng ngang thứ t gồm 6 chữ cái : Một trong những nơi bị biển nhấn chìm

- Hàng ngang thứ năm gồm 6 chữ cái : Là một trong những mảng nền xuất hiện ở giai đoạn đầu

- Hàng ngang thứ sáu gồm 8 chữ cái : Tên một trong những con sông chạy theo hớng Tây Bắc-Đông Nam nằm ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Đặc điểm

địa hình Việt Nam

III Hớng dẫn về nhà

-Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 trang 103 / SGK

- Làm bài 28 Sách bài tập bản đồ và vở bài tập Địa lý

- Su tầm tranh ảnh về các dạng địa hình ở nớc ta

- Đọc trớc bài 29 : Đặc điểm các khu vực địa hình