Sau một thời gian thực tập và làm đồ án, được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo và sự giúp đỡ của gia đình, bạn bè đến nay em đã hoàn thành đồ án tốt nghiệp, với đề tài
Trang 1BÀI THUYẾT TRÌNH ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
- Kính thưa Các thầy, Cô giáo trong hội đồng bảo vệ đồ án tốt nghiệp, kính thưa các Anh chị và các bạn SV đến dự buổi lễ tốt nghiệp ngày hôm nay
- Em xin giới thiệu em là Sùng A Măng- SV lớp 47Nh.
Sau một thời gian thực tập và làm đồ án, được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo và sự giúp đỡ của gia đình, bạn bè đến nay em đã hoàn thành
đồ án tốt nghiệp, với đề tài “QUY HOẠCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG CÔNG TRÌNH BẢO VỆ ĐẤT CHỐNG XÓI MÒN” cho xã Cát Thịnh- huyện Văn Chấn- tỉnh Yên Bái
Sau đây là nội dung chính của đồ án , đồ án tốt nghiệp của em được chia thành
5 chương sau:
Chương 1: Tình hình chung của khu vực nghiên cứu
Chương 2: Hiện trạng thuỷ lợi và xói mòn đất của khu vực nghiên cứu
Chương 3: Dự báo xói mòn của khu vực nghiên cứu
Chương 4: Quy hoạch thiết kế hệ thống công trình bảo vệ đất chống xói mòn Chương 5: Tính toán hiệu quả kinh tế cho phương án quy hoạch
Xã Cát Thịnh nằm ở phía Tây Bắc của huyện Văn Chấn và là trung tâm của 8
xã vùng ngoài, đưòng xá đi lại khá thuận lợi
- Phía Đông Bắc giáp huyện Trấn Yên
- Phía Tây Bắc giáp xã Suối Bu
- Phía Đông giáp xã Tân Thịnh, TTNT Trần Phú và xã Thượng Bằng La
- Phía Tây giáp huyện Trạm Tấu
- Phía Nam giáp tỉnh Sơn La
Xã Cát Thịnh là xã đông dân số, chủ yếu sinh sống chủ yếu bằng nghề sản xuất nông, lâm nghiệp Xã có tổng diện tích tự nhiên là 16.956,26 ha Trong đó đất nông nghiệp là 1.192,8 ha, đất lâm nghiệp là 7.895,59 ha Tuy đất rộng nhưng chủ yếu là đất rừng, đất đồi núi cao (độ dốc lớn 25-30o) còn đất canh tác, đất ở và đất sản xuất nông nghiệp chỉ chiếm 15% diện tích tự nhiên Do đó cần phải có phương
Trang 2án quy hoạch cụ thể để sử dụng các loại đất này đúng mục đích, đắp ứng nhu cầu lương thực và phát triển lâu dài của toàn xã
Xã có nhiều thành phần dân tộc thiểu số sinh sống như Mông, Dao, Tài, Thái, Phù Lá Vì thế trình độ canh tác, áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật còn rất hạn chế Đặc biệt là 7 thôn bản vùng cao, với 100% là dân tộc Mông, tỷ lệ hộ nghèo chiếm 80%, Nền sản xuất lạc hậu, mang tính tự cung tự cấp là chủ yếu Chính vì vậy nhiệm vụ đặt ra là phải quy hoạch bảo vệ đất chống xói mòn, giữ đất
và tăng độ phì của đất, nhằm tăng năng suất cây trồng để nâng cao đời sống cho người dân các thôn bản vùng cao cũng như toàn xã Cát Thịnh
Xã Cát Thịnh có hai loại xói mòn chính là xói mòn mặt và xói mòn rãnh Xói
mòn mặt thì chủ yếu do canh tác của người dân chưa sử dụng các biện pháp bảo vệ đất chống xói mòn nên dẫn đến xói mòn, rửa trôi trên diện rộng ở các vùng đất canh tác là chính Còn xói mòn rãnh thì chủ yếu diễn ra ở các khe núi, khe cạn, nơi tập trung nước hoặc những nơi sạt lở đất dẫn đến lũ ống, lũ quyết ở vùng hạ lưu…
Có nhiều mô hình tính toán khác nhau, nhưng dựa vào ưu nhược điểm của các
phương án và điều kiện thực tế của khu vực xã Cát Thịnh trong đồ án này em lựa chọn mô hình tính toán là phương trình mất đất phổ dụng của Wischmeier – Smith
để tính toán
- Nội dung của Phương trình mất đất phổ dụng:
A = 2,47.R.K.LS.C.P (Tấn/ha/năm)
Trong đó:
A: Lượng đất mất ( tấn /ha/năm)
2.47: là hệ số đổi đơn vị
R: Chỉ số xói mòn do mưa K: Chỉ số xói mòn đất (Tấn/ha/năm) LS: Hệ số địa hình
C: Hệ số cây trồng
P : Hệ số bảo vệ đất
Trang 3Trong đồ án của em, em phân thành 160 lô với 9 loại cây trồng : Rừng
TN phòng hộ, Rừng Sản xuất, cây ăn quả, cây chè, Lúa Nương, và các cây hoa màu khác Dựa vào phương trình mất đất phổ dụng em tính được lượng đất mất của khu vực Sau đó ta so sánh với lượng đất mất cho phép của từng loại cây trồng và bảng tiêu chuẩn phân cấp xói từ đó đánh giá mức độ xói mòn và phân cấp xói mòn cho khu vực nghiên cứu
Cụ thể là: - Xói mòn ở mức độ không nguy hiểm 97 lô
- Xói mòn ở mức độ trung bình 14 lô
- Xói mòn ở mức độ nguy hiểm 23 lô
- Xói mòn ở mức độ rất nguy hiểm 27 lô
Ở 27 lô xói mòn rất nguy hiểm này nguyên nhân chính là do cây trồng là lúa nương và đậu đỗ nên rễ cây yếu không có khả năng giữ đất, giữ nước, đồng thời
độ dốc lớn, mà khu vực xã lại là nơi có mưa nhiều và lượng mưa lớn nhất toàn huyện nên dẫn đến xói mòn mạnh là tất yếu
Và trên đây là bản đồ dự báo xói mòn của em, những ô tô màu xanh nhạt là xói mòn KNH, những ô tô màu xanh đậm là XMTB, Những ô tô màu vàng nhạt là
XM NH, những ô tô màu đỏ là XM RNH
Do điều kiện địa hình có độ dốc lớn, thời tiết mưa nhiều và nhu cầu lương thực thực tế của địa phương nên trong đồ án này em sử dụng hai phương án quy hoạch, chủ yếu là em giữ nguyên hiện trạng cây trồng, chỉ quy hoạch lại một số khu vực
có lượng đất xói mòn lớn
- Phương án 1: Em trồng các loại cây Quế, Bạch Đàng, Bồ Đề… vào khu đất
chưa sử dụng theo hình thức là trồng theo đường đồng mức Khu đất trồng Chè thì em trồng xen Tre Bắc Độ vào để giảm hệ số C, giảm lượng đất xói mòn và tăng hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập Các loại cây còn lại như lúa nương, cây hoa màu thì em quy hoạch lại và trồng theo theo băng
- Phương án 2: em giữ nguyên hiện trạng cây trồng như phương án 1 Chỉ quy
hoạch lại 27 lô trồng lúa nương và đậu đỗ, do ở các lô này lượng đất xói mòn vẫn vượt quá lượng đất mất cho phép Nên em quy hoạch lại trồng theo băng lúa
Trang 4Nương và cỏ Voi Mục đích để giảm hệ số C, tăng năng suất, tăng thu nhập Sau khi quy hoạch lại thì lượng đất xói mòn có giảm hơn nhiều so với phương án 1 nhưng vẫn vượt quá lượng đất mất cho phép, vì thế em áp dụng biện pháp công trình vào 27 lô đất này
Về biện pháp công trình: Trong đồ án em thiết kế mương cắt dòng, mương
tiêu đầu lô và bậc nước cho mương tiêu đầu lô Mương cắt dòng, là những mương cắt ngang lô đất, cắt ngang dòng chảy trong lô đất đó và được bố trí dọc theo đường đồng mức, trong một lô có thể có một hoặc nhiều mương cắt dòng Còn mương tiêu đầu lô là mương được bố trí dọc theo sường dốc hoặc đầu các lô và nhận nước từ các mương cắt dòng trong một lô hoặc nhiều lô Trên đây là sơ đồ bố
bố trí công trình mương cắt dòng và mương tiêu đầu lô của em
TÍNH TOÁN KINH TẾ
Tính toán khối lượng đào đắp cho biện pháp công trình: Gồm khối đào đắp
của mương cắt dòng, mương tiêu đầu lô, bậc nước và đá xây bậc nước
Tính toán chi phí nhân công và vật liệu xây dựng:
- Chi phí xây dựng cho mương cắt dòng
- Chi phí xây dựng cho mương tiêu đầu lô
- Chi phí xây dựng công trình bảo vệ mái và đáy mương tiêu đầu lô
- Chi phí đá xây bảo vệ bậc nước
- Chi phí vận hành và duy tu hàng năm được tính bằng 5- 10% vốn đầu tư của công trình, em chọn = 10%,
- Chi phí thiết kế dự án ( Vtk= 0.005 x Vxd)
Tính toán chi phí sản xuất:
- Chi phí và lợi nhuận sản xuất trước khi có dự án quy hoạch
- Chi phí và lợi nhuận sản xuất sau khi có dự án quy hoạch và hiệu quả kinh tế cho phương án quy hoạch sau đó so sánh các chỉ tiêu về kinh tế với kết quả là:
Giá trị thu nhập ròng NPV 367,95.106( đồng)
Trang 5Tỷ suất lợi ít trên chi phí mang lại B/C 1,3
Sau khi áp dụng các biện pháp quy hoạch Bảo vệ đất chống xói mòn cho khu vực xã Cát Thịnh, ta thấy khả năng phục vụ của dự án có hiệu quả cả về mặt kinh
tế cũng như bảo vệ đất chống xói mòn cho khu vực, đây chắc chắn là phương án phát triển lâu dài và bền vững của xã Nhưng để đạt được hiệu quả thiết thực như trong dự án quy hoạch thì người dân cũng như chính quyền địa phương phải nghiêm túc thực hiện đúng nội dung đã nêu trong đồ án thì mới đạt được những lợi
ít như mong muốn
Trên đây là toàn bộ nội dung đồ án tốt nghiệp của em Cuối cùng xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo và các bạn đã tạo điều kiện cho em được trình bày hoàn thành đồ án tốt nghiệp
Em xin cảm ơn!
Hà Nội, Ngày 01 tháng 06 năm 2010 Người thuyết trình
Sùng A Măng