TRUNG QUOC NGHỆ THUẬT KIẾN TRÚC

I. CAÙC YEÁU TOÁ AÛNH HÖÔÛNG ÑEÁN KIEÁN TRUÙC TRUNG QUOÁC1. ÑIEÀU KIEÄN TÖÏ NHIEÂN – XAÕ HOÄI:Trung Quoác laø luïc ñòa lôùn nhaát theá giôùi,naèm treân bôø taây Thaùi Bình Döôn,toång dieân tích 9,6 trieäu km2Trung Quoác coù 2 con soâng lôùn: Soâng Hoaøng Haø khí haäu oân ñôùi vaø caän nhieät ñôùi.2. YEÁU TOÁ VAÊN HOAÙ:Trung Quoác laø cô sôû cho nhöõng tö töôûng trieát hoïc coù heä thoáng.II. LÒCH SÖÛ PHAÙT TRIEÅN KIEÁN TRUÙC TRUNG QUOÁC:Chia laøm 4 giai ñoaïn theo nieân bieåu lòch söû.1. GIAI ÑOAÏN 1:THÔØI CHIEÁN QUOÁC ,TAÀN ,HAÙN (475 TCN – 220 SCN)a Ñaëc ñieåm vaên hoaù xaõ hoäi:b Ñaëc ñieåm kieán truùc:2. GIAI ÑOAÏN 2:THÔØI TAM QUOÁC LÖÔÕNG, LÖÔÕNG TAÁN, NAM –BAÉC TRIEÀU,TUYØ, ÑÖÔØNG (220 – 907).a Ñaëc ñieåm vaên hoaù xaõ hoäi: Phaät giaùo vaøo Trung Quoác töø theá kyû Ib Ñaëc ñieåm kieán truùc: Töø theá kyû VI trôû ñi, heä thoáng kieán truùc goã Trung Quoác coù aûnhhöôûng saâu saéc ñeán caùc quoác gia khaùc.3. GIAI ÑOAÏN 3: THÔØI KYØ NGUÕ ÑAÏI, LIEÂU, TOÁNG, KIM, NGUYEÂN (907 – 1368)a Ñaëc ñieåm vaên hoaù xaõ hoäi:b Ñaëc ñieåm kieán truùc:4. GIAI ÑOAÏN 4: THÔØI MINH, THANH (1368 – 1840)a Ñaëc ñieåm xaõ hoäi: Ñôøi Thanh : nhaø nöôùc phong kieán taäp quyeàn ñöôïc thoáng nhaát vaøcuûng coá.b Ñaëc ñieåm kieán truùc: Quy hoaïch ño thò phaùt trieånIII. CAÙC LOAÏI HÌNH TIEÂU BIEÅU CUÛA KIEÁN TRUÙC TRUNG QUOÁC:1. COÄT THAÙP VAØ CHUØA HANG: Coù nguoàn goác töø Aán Ñoä. Coâng trình tieâu bieåu: Chuøa hang Yungang Chuøa hang Maïc Cao22. CHUØA THAÙP:Loaïi 1: goàm kieán truùc chuøa keát hôïp vôùi kieán truùc thaùpLoaïi 2 : caùc toaø nhaøa Kieán truùc chuøa – coâng trình tieâu bieåu: CHUØA PHOÅ QUANG : Xaây döïng naêm 857 ñôøi Ñöôøng ôû Nguõ Ñaøi Sôn tænh Sôn Taây. Laø keát caáu goã Trung Quoác xöa nhaát coøn toàn taïi ñeán nay. CHUØA QUAN AÂM THUOÄC TU VIEÄN ÑOÄC LAÏC: Xaây döïng naêm 984 ôû Haø Baéc. Chuøa roäng 20,2m cao 22,5m ñöùng treân moät neàn ñaù vaø coù 3taàng.b Kieán truùc thaùp: Nhoùm 1: thaùp vôùi nhieàu lôùp dieàm maùi daøy. Coâng trình tieâu bieåu: THAÙP ÔÛ CHUØA TUNG NHAÏN : treân nuùi Tung Sôn tænh Nam Haø. Xaây döïng 520 THAÙP TIEÅU NHAÏN: Xaây döïng vaøo thôøi Lieâu. THAÙP BAÉC KINH ÑÔØI LIEÂU: Xaây döïng vaøo theá kyû thöù XII baèng ñaù. Nhoùm 2: thaùp nhieàu taàng.Coâng trình tieâu bieåu: Thaùp Ñaïi Nhaïn: Xaây döïng naêm 652 ôû Tröôøng An Thaùp Ngoïc Tuyeàn: Xaây döïng naêm 1061 thôøi Toáng ôû Döông Döông – Hoà Baéc. Thaùp KAIYUANG: Nhoùm 3: thaùp coù daùng bình. Coâng trình tieâu bieåu: Baïch thaùp: Thaùp chuøa Taây Hoaøng. Nhoùm 4: thaùp bieåu döông Phaät giaùo. Coâng trình tieâu bieåu: Nhoùm thaùp chuøa Lingyan tæng Sôn Ñoâng. Nhoùm 5: thaùp moä. Coâng trình tieâu bieåu: Thaùp chuøa Lingyan tænh Sôn Ñoâng. Thaùp chuøa Yungan. Nhoùm 6: thaùp coù keát caáu goã. Coâng trình tieâu bieåu: thaùp THÍCH CA: Xaây döïng vaøo naêm 1056 ñôøi Toáng33. ÑAØN,ÑEÀN,MIEÁU MAÏO:a Khaùi quaùt: Ñeå baûo veä quyeàn löïc cuûa mình Ñaøn : Ñeàn mieáu :b Ñaëc ñieåm kieán truùc:c Coâng trình tieâu bieåu: THIEÂN ÑAØN ÔÛ BAÉC KINH: Khaùi quaùt: Xaây döïng vaøo thôøi Minh Vónh Laïc thöù 18 Ñieän Taân Nieân – (ñieän Kyø Nieân) Hoaøng Khung Vuõ (Hoaøng Cung Vuõ): Ñaøn teá trôøi (Hoaøng Khöu Ñaøn): XAÕ TAÉC: KHOÅNG MIEÁU ÔÛ KHUÙC PHUÏ – SÔN ÑOÂNG: Xaây döïng thôøi Haùn (vaøo theá kyû III) Ñieän ñaïi Thaønh: Giai Vaên Caùc:4. CUNG ÑIEÄN:a TÖÛ CAÁM THAØNH: Xaây döïng töø naêm 1406 1420 NGOÏ MOÂN: COÅNG THAÙI HOAØ: ÑIEÄN THAÙI HOAØ: ÑIEÄN TRUNG HOAØ: ÑIEÄN BAÛO HOAØ:b TRANG TRÍ:IV. TOÅNG KEÁT CAÙC ÑAËC ÑIEÅM CÔ BAÛN CUÛA KIEÁN TRUÙC TRUNG QUOÁC.

KIẾN TRÚC TRUNG QUỐC

I CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KIẾN TRÚC TRUNG QUỐC

1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN – XÃ HỘI:

Trung Quốc là lục địa lớn nhất thế giới,nằm trên bờ tây Thái Bình Dươn, tổng diên tích 9,6 triệu km2

Trung Quốc có 2 con sông lớn:

 Sông Hoàng Hà

 khí hậu ôn đới và cận nhiệt đới

2 YẾU TỐ VĂN HOÁ:

Trung Quốc là cơ sở cho những tư tưởng triết học có hệ thống

II LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN KIẾN TRÚC TRUNG QUỐC:

Chia làm 4 giai đoạn theo niên biểu lịch sử

1 GIAI ĐOẠN 1:THỜI CHIẾN QUỐC ,TẦN ,HÁN (475 TCN – 220 SCN)

a/ Đặc điểm văn hoá xã hội:

b/ Đặc điểm kiến trúc:

2 GIAI ĐOẠN 2:THỜI TAM QUỐC LƯỠNG, LƯỠNG TẤN, NAM –BẮC TRIỀU, TUỲ, ĐƯỜNG (220 – 907)

a/ Đặc điểm văn hoá xã hội:

 Phật giáo vào Trung Quốc từ thế kỷ I

b/ Đặc điểm kiến trúc:

 Từ thế kỷ VI trở đi, hệ thống kiến trúc gỗ Trung Quốc có ảnh hưởng sâu sắc đến các quốc gia khác

3 GIAI ĐOẠN 3: THỜI KỲ NGŨ ĐẠI, LIÊU, TỐNG, KIM, NGUYÊN (907 – 1368) a/ Đặc điểm văn hoá xã hội:

b/ Đặc điểm kiến trúc:

4 GIAI ĐOẠN 4: THỜI MINH, THANH (1368 – 1840)

a/ Đặc điểm xã hội:

2 CHÙA THÁP:

Loại 1: gồm kiến trúc chùa kết hợp với kiến trúc tháp

Loại 2 : các toà nhà

a/ Kiến trúc chùa – công trình tiêu biểu:

 CHÙA PHỔ QUANG :

 Xây dựng năm 857 đời Đường ở Ngũ Đài Sơn tỉnh Sơn Tây

 Là kết cấu gỗ Trung Quốc xưa nhất còn tồn tại đến nay

 CHÙA QUAN ÂM THUỘC TU VIỆN ĐỘC LẠC:

 Xây dựng năm 984 ở Hà Bắc

 Chùa rộng 20,2m cao 22,5m đứng trên một nền đá và có 3 tầng

b/ Kiến trúc tháp:

 Nhóm 1: tháp với nhiều lớp diềm mái dày Công trình tiêu biểu:

 THÁP Ở CHÙA TUNG NHẠN : trên núi Tung Sơn tỉnh Nam Hà

 Xây dựng 520

 THÁP TIỂU NHẠN:

 Xây dựng vào thời Liêu

 THÁP BẮC KINH ĐỜI LIÊU:

 Xây dựng vào thế kỷ thứ XII bằng đá

 Nhóm 2: tháp nhiều tầng

Công trình tiêu biểu:

 Tháp Đại Nhạn:

 Xây dựng năm 652 ở Trường An

 Tháp Ngọc Tuyền:

 Xây dựng năm 1061 thời Tống ở Dương Dương – Hồ Bắc

 Tháp KAIYUANG:

 Nhóm 3: tháp có dáng bình

 Công trình tiêu biểu:

 Bạch tháp:

 Tháp chùa Tây Hoàng

 Nhóm 4: tháp biểu dương Phật giáo

 Công trình tiêu biểu: Nhóm tháp chùa Lingyan tỉng Sơn Đông

 Nhóm 5: tháp mộ

 Công trình tiêu biểu:

 Tháp chùa Lingyan tỉnh Sơn Đông

 Tháp chùa Yung-an

 Nhóm 6: tháp có kết cấu gỗ

 Công trình tiêu biểu: tháp THÍCH CA:

 Xây dựng vào năm 1056 đời Tống

3 ĐÀN,ĐỀN,MIẾU MẠO:

a/ Khái quát:

 Để bảo vệ quyền lực của mình

 Đàn :

 Đền miếu :

b/ Đặc điểm kiến trúc:

c/ Công trình tiêu biểu:

 THIÊN ĐÀN Ở BẮC KINH:

 Khái quát:

 Xây dựng vào thời Minh Vĩnh Lạc thứ 18

 Điện Tân Niên – (điện Kỳ Niên)

 Hoàng Khung Vũ (Hoàng Cung Vũ):

 Đàn tế trời (Hoàng Khưu Đàn):

 XÃ TẮC:

 KHỔNG MIẾU Ở KHÚC PHỤ – SƠN ĐÔNG:

 Xây dựng thời Hán (vào thế kỷ III)

 Điện đại Thành:

 Giai Văn Các:

4 CUNG ĐIỆN:

a/ TỬ CẤM THÀNH:

 Xây dựng từ năm 1406 -1420

 NGỌ MÔN:

 CỔNG THÁI HOÀ:

 ĐIỆN THÁI HOÀ:

 ĐIỆN TRUNG HOÀ:

 ĐIỆN BẢO HOÀ:

b/ TRANG TRÍ:

IV TỔNG KẾT CÁC ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA KIẾN TRÚC TRUNG QUỐC

Chùa hang Yungang

Chùa hang Mạc Cao

CHUØA PHOÅ QUANG

CHUØA QUAN AÂM

THÁP Ở CHÙA TUNG NHẠN THÁP TIỂU NHẠN

THÁP ĐẠI NHẠN THÁP NGỌC TUYỀN

THÁP LIỆU ĐỊCH – CHÙA KHAI NGUYÊN

THÁP LIỆU ĐỊCH – CHÙA KHAI NGUYÊN Tháp Bạch Ngọc

Tháp chùa Tây Hoàng

Nhóm tháp chùa Lingyan

Tháp chùa Yung-an

THIÊN ĐÀN

BẮC KINH

Đàn tế trời (Hoàng Khưu Đàn)

Hoàng Càng Điện (Trai cung)

KHOÅNG MIEÁU KHUÙC PHUÏ –

SÔN ÑOÂNG

TỬ CẤM THÀNH

THIÊN AN MÔN

NGỌ MÔN

THÁI HÒA MÔN

ĐIỆN THÁI HÒA

ĐIỆN TRUNG HÒA ĐIỆN BẢO HÒA

TRANG TRÍ