Hạnh phúc của một tang gia

Vị trí : - Thành tựu xuất sắc của văn xuôi Việt Nam hiện đại.. - Một tác phẩm “Vô tiền khoáng hậu” NXB Văn học - Tác phẩm “ghê gớm làm vinh dự cho mọi nền văn xuôi” Nguyễn Khải... Tóm tắ

Người soạn: Nguyễn Như Hương

Trường THPT Phạm Hồng Thái – Ba Đình - Hà Nội

I Vài nét về tác giả - tác phẩm :

1 Vũ Trọng Phụng (1912 - 1939)

- Bút danh Thiên H

- Gia đình “nghèo gia truyền”

- 18 tuổi có truyện đăng báo

- Nổi tiếng ở 2 lĩnh vực : Phóng sự và tiểu thuyết

(“Ông vua phóng sự Bắc kỳ”)

Ii tác phẩm Số đỏ (1936) :

1 Vị trí :

- Thành tựu xuất sắc của văn xuôi Việt Nam hiện đại.

- Một tác phẩm “Vô tiền khoáng hậu” (NXB Văn học)

- Tác phẩm “ghê gớm làm vinh dự cho mọi nền văn xuôi”

(Nguyễn Khải)

2 Tóm tắt truyện: Nhân vật chính- Xuân tóc đỏ.

Xuân tóc đỏ

Vô học

Vô lại

Tinh quái

Hạ l u vỉa hè

Phó Đoan

Giáo s Tenis

Ông Văn minh & Âu hoá

Nhà cải cách XH

Cố Hồng

Cố Tổ

Doctor Thi sĩ

Cố vấn báo Gõ mõ

Anh hùng cứu quốc

3 Giá trị :

- Lên án gay gắt xã hội t sản thành thị đang đua

đòi lối sống văn minh, lố lăng, đồi bại đ ơng thời

- Nghệ thuật viết già dặn, bút pháp trào phúng

châm biếm sắc sảo

Iii phân tích đoạn trích :

1 Vị trí : Ch ơng XV

Màn hài kịch đặc sắc nhất

Hạnh phúc của một tang gia

Hạnh phúc > < Tang gia

(Vui, s ớng ) (đau, buồn )

Mâu thuẫn trào phúng

2 Nhan đề :

Tình huống trào phúng

3 Cái chết của cụ cố Tổ :

“Làm cho nhiều ng ời sung s ớng lắm”

- Câu mở đầu : “Ba hôm sau, ông cụ già chết thật”.

 Điều mong ớc đã thành sự thật

- Một loạt chân dung biếm hoạ :

* Cố Hồng - Con trai tr ởng :

“Nhắm nghiền mắt lại để mơ màng đến cái lúc cụ mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy, vừa ho khạc, vừa khóc mếu, để cho thiên hạ phải chỉ trỏ :

- úi kìa, con giai nhớn đ già đến thế kia kìa !ã

 Bất hiếu

Cụ chắc cả m ời phần rằng ai cũng phải ngợi khen một đám ma nh thế, một cái gậy nh thế” .

 Háo danh

* Văn Minh - Cháu đích tôn :

“Vò đầu rứt tóc, lúc nào mặt cũng đăm đăm chiêu chiêu ”

+ Chồng :

 Sung s ớng vì đ ợc chia của

+ Vợ :

“Sốt cả ruột ”

 Sung s ớng vì đ ợc mặc bộ đồ xô gai tân thời để

“lăng xê” mốt của tiệm Âu hoá.

 Hám của và đầy m u mô

 Hám lời

* Tú Tân - Cháu trai : “ điên ng ời lên ”

 Sung s ớng vì đ ợc chụp ảnh.

“vẻ buồn l ng mạn ”ã

 Sung s ớng vì đ ợc mặc bộ y phục Ngây Thơ.

 Vô tâm, sĩ diện

 Lẳng lơ.

* Tuyết - Cháu gái :

* Phán mọc sừng - Cháu rể :

Chân dung một gã đàn ông đê tiện, đều giả

+ Bị cắm sừng  hài lòng  thuê ng ời tố cáo  nhận

thấy “giá trị đôi sừng vô hình to đến thế”.

+ Tiếng khóc “hứt hứt hứt ”  Nỗi đau đớn tận cùng

 Niềm vui s ớng tột đỉnh

* X hội t sản thành thị chỉ là một cái vỏ bọc hào ã

nhoáng bên ngoài, còn bên trong nó những mối quan

hệ đạo đức thiêng liêng đ bị chà đạp bởi đồng tiền.ã

* Xuân tóc đỏ :

- Lựa chọn thời điểm xuất hiện đúng lúc

 Tinh quái

- Danh dự to hơn

- Có thêm 5 đồng bạc

* Ông TYPN, cảnh sát Minđơ, Mintoa, đám bạn của Cố Hồng, bà Phó Đoan, Cô Hoàng Hôn cả những ng ời

đi xem đều cảm thấy sung s ớng.

* Tóm lại :

- Các chân dung trào phúng đặc sắc :

+ Riêng biệt ở hành động, tính cách

+ Khái quát ở bản chất : sự băng hoại về đạo đức

* Bề ngoài :

+ To tát

4 Đám ma cụ cố Tổ :

* Bên trong :

đông ng ời, nhiều vòng hoa và câu đối

+ Long trọng

+ Danh giá

+ G ơng mẫu

Theo cả lối Ta, Tàu, Tây,

có kiệu bát cống, lợn quay đi lọng,

lốc bốc xoảng và kèn bú dích

có mặt đủ “những ông tai to

mặt lớn giai thanh gái lịch”

Có “đặc sản” Âu hoá

 Huyên náo nh một

đám r ớc, đám hội

 Lố bịch, “tr ởng giả

học làm sang”

 Nhảm nhí

 Trò hề

“Bọn con cháu vô tâm ai cũng

sung s ớng thoả thích Ng ời ta t ng bừng vui vẻ đi đ a giấy cáo phó, gọi ph ờng kèn, thuê xe đám ma Tối hôm ấy, khách khứa đến hỏi thăm, phúng viếng, chia buồn tấp nập ”

* Điệp khúc “đám cứ đi ” :

+ Đám ma đông đúc

+ Gợi liên t ởng về một dòng ng ời đi trảy hội

+ Gợi ý nghĩa biểu t ợng sâu xa : Tố cáo sự giả dối, bịp bợm, hỡm hĩnh của giai cấp t sản mà sự giả dối bịp bợm ấy sẽ vẫn còn nếu nh cái XHTS kia vẫn còn tồn tại

5 Đánh giá :

* Nghệ thuật : Vũ Trọng Phụng thành công trong nghệ thuật trào phúng

- Xây dựng các chân dung biếm hoạ

- Sử dụng yếu tố c ờng điệu, phóng đại

- Khai thác những chi tiết đối lập giữa hiện thực và

* Nội dung : Cùng với ch ơng XV, tác phẩm Số đỏ là :

- Màn đại hài kịch phơi bày hiện thực xã hội t sản thành thị ở đầu thế kỷ XX

- Qua đó nhà văn bộc lộ mối căm hờn đối với xã hội Ông muốn tung

hê cái xã hội đó vì xã hội đó đ ợc xây dựng trên sự vô lý, giả dối, nhố nhăng trong từng tế báo của xã hội là gia đình.

IV kết luận :

Với tiểu thuyết Số đỏ, Vũ Trọng Phụng

xứng đáng là một nhà văn hiện thực trào

phúng xuất sắc của văn học Việt Nam đầu thế kỷ XX

Người soạn: Nguyễn Như Hương