Hồ Chí Minh người cha già của dân tộc. Những lời nói của Bác, thế hệ mai sau sẽ mãi khắc ghi và xem đó là tấm gương, noi theo để rèn luyện nhân cách con người. Đó mãi là những lới dạy quí báu cho con cháu mai sau
Trang 1“Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán hai chữ "cộng sản" là ta được họ yêu mến Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách đạo đức Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước Đồng chí ta nhiều người đã làm được, nhưng vẫn còn những người hủ hóa Đảng
có trách nhiệm gột rửa cho những đồng chí đó”
Bài nói chuyện của Bác trong buổi bế mạc Hội nghị cán bộ của Đảng lần thứ 6,
18-1-1949
“Còn non, còn nước, còn người
Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay!
Dù khó khăn gian khổ đến mấy, nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất Đồng bào Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà Nước ta sẽ có vinh dự lớn là một nước nhỏ mà đã anh dũng đánh thắng hai đế quốc to - là Pháp và Mỹ; và đã góp phần xứng đáng vào phong trào giải phóng dân tộc”
Di chúc - 1969
“Ưu điểm của thanh niên ta là hăng hái, giàu tinh thần xung phong Khuyết điểm
là ham chuộng hình thức, thiếu thực tế, bệnh cá nhân, bệnh anh hùng Rất mong toàn thể thanh niên ta ra sức phát triển những ưu điểm và tẩy sạch những khuyết điểm ấy Huy hiệu của thanh niên ta là "tay cầm cờ đỏ sao vàng tiến lên" Ý nghĩa của nó là: phải xung phong làm gương mẫu trong công tác, trong học hỏi, trong tiến bộ, trong đạo đức cách mạng Thanh niên phải thành một lực lượng to lớn và vững chắc trong công cuộc kháng chiến và kiến quốc Đồng thời phải vui vẻ, hoạt bát Bác mong mỗi cháu và toàn thề các cháu nam nữ thanh niên cố gắng làm tròn nhiệm vụ, để xứng đáng với cái huy hiệu tươi đẹp và vẻ vang ấy”
Thư Bác viết gửi thanh niên, tháng 4- 1951
“Đảng ta là một đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ trung thành của nhân dân”
Di Chúc - 1969
“Muốn cho dân yêu, muốn được lòng dân, việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh Phải chú ý giải quyết hết các vấn đề quan
hệ tới đời sống của dân, dầu khó đến đâu mặc lòng Hết thảy những việc có thể nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của dân phải được đặc biệt chú ý”
Trích bài Bác viết với bút danh Chiến Thắng, báo Cứu quốc, 12-10-1945
Trang 2“Chúng ta muốn hòa bình, chúng ta đã nhân nhượng Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta lần nữa Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ Giờ cứu nước đã đến Ta phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng, để giữ gìn đất nước”
Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, 19-12-1946
“Viết để nêu những cái hay, cái tốt của dân tộc ta, của bộ đội ta, của cán bộ ta, của bạn bè ta Đồng thời viết để phê bình những khuyết điểm của chúng ta, của cán bộ, của nhân dân, của bộ đội Không nên chỉ viết về cái tốt mà giấu cái xấu Nhưng phê bình phải đúng đắn, nêu cái hay, cái tốt thì có chừng mực, chớ có phóng đại
Có thế nào, nói thế ấy”
Bài nói chuyện với cán bộ báo chí, 17-8-1952
“Cô giáo, thầy giáo trong chế độ ta cần phải góp phần vào công cuộc xây dựng XHCN Phải có chí khí cao thượng, phải "tiên ưu, hậu lạc", nghĩa là khó khăn thì chịu trước thiên hạ, sung sướng thì hưởng sau thiên hạ Người thầy giáo tốt, thầy giáo xứng đáng là thầy giáo, là người vẻ vang nhất Dù tên tuổi không đăng lên báo, không được thưởng huân chương, song những người thầy tốt là những anh hùng vô danh”
Bài nói chuyện tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội, 21-10-1964
“Cái gì cũ mà xấu thì phải bỏ Cái gì cũ mà không xấu, nhưng phiền phức thì phải sửa đổi cho hợp lý Cái gì cũ mà tốt thì phải phát triển thêm Cái gì mới mà hay thì phải làm”
Đời sống mới, 1947
“Chúng ta phải nhớ rằng: người tài ai cũng có chỗ hay chỗ dở, ta phải dùng chỗ hay của người và giúp người chữa chỗ dở Tư tưởng hẹp hòi thì hành động cũng hẹp hòi, thì nhiều thù ít bạn Người mà hẹp hòi thì ít kẻ giúp Đoàn thể mà hẹp hòi thì không thể phát triển”
Thư gửi các đảng viên, 01-3-1947
“Trung thu trăng sáng như gương, Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đồng Sau đây Bác viết mấy dòng, Hỏi thăm các cháu tỏ lòng nhớ thương”
Thư Trung thu, 1951
“Kiệm là tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi Tiết kiệm không phải là bủn xỉn Khi không nên tiêu xài thì một đồng xu cũng không nên tiêu Khi có việc đáng làm, việc ích lợi cho đồng bào, cho Tổ quốc, thì dù bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của, cũng vui lòng Như thế mới đúng là kiệm Tiết kiệm
Trang 3phải kiên quyết không xa xỉ Việc đáng làm trong 1 giờ, mà kéo dài 2, 3 giờ, là xa
xỉ Hao phí vật liệu, là xa xỉ Ăn sang mặc đẹp trong lúc đồng bào đang thiếu cơm, thiếu áo, là xa xỉ Vì vậy xa xỉ là có tội với Tổ quốc, với đồng bào”
Cần Kiệm Liêm Chính Báo Cứu quốc, 6-1949
“Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu”
Thư gửi các cháu thiếu nhi nhân ngày khai trường 1946
“Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh,
và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới”
Di chúc, 1969
“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự
do, độc lập Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tình thần và lực lượng, sức mạnh và của cải để giữ vững quyền độc lập, tự do ấy”
Tuyên Ngôn Độc Lập
“Để thật sự bình quyền, phụ nữ phải ra sức phấn đấu, chị em phải cố gắng học tập Học văn hóa, học chính trị, học nghề nghiệp Nếu không học thì không tiến bộ, có quyết tâm thì nhất định học được”
Bài nói chuyện tại Hội nghị cán bộ phụ nữ miền núi, 19-3-1964
“Cách dạy trẻ: cần làm cho chúng biết yêu Tổ quốc, thương đồng bào, yêu lao động, biết vệ sinh, giữ kỷ luật, học văn hóa Đồng thời phải giữ toàn vẹn tính vui
vẻ, hoạt bát, tự nhiên, tự động, trẻ trung của chúng, chớ làm cho chúng trở nên già cả”
Thư gửi hội nghị cán bộ phụ trách nhi đồng toàn quốc, 25-8-1950