Mục đích yêu cầu : Kiến thức : Giúp học sinh hiểu được nội dung cơ bản và những đặc sắc chủ yếu về hình thức thể hiện và phong cách nghệ thuật của Nhật ký trong tù.. Trọng tâm : Chân du
Trang 1Phân môn : G V Lớp : 12
Tiết :
Ngày soạn :
Ngày dạy:
A Mục đích yêu cầu :
Kiến thức : Giúp học sinh hiểu được nội dung cơ bản và những đặc sắc chủ yếu
về hình thức thể hiện và phong cách nghệ thuật của Nhật ký trong tù Từ đó có phương hướng đúng phân tích các bài thơ trong Nhật ký trong tù
Giáo dục : Lòng nhân ái , yêu nước , ý chí , nghị lực Trọng tâm : Chân dung tự họa của Hồ Chí minh , phong cách nghệ thuật Kỹ năng : Phân tích , tổng hợp
B Tiến hành :
I Ổn định lớp :
II Kiểm tra bài cũ : Phân tích quan điểm sáng tác của Hồ Chí Minh ?
III Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài mới
Hoàn cảnh sáng tác Nhật ký trong
tù có gì đặc biệt ?
Trình bày những hiểu biết của em
về thể loại nhật ký ?
Học sinh đọc sách giaó khoa
Phát biểu chủ đề tác phẩm ?
Nêu suy nghĩ của em về tác
phẩm
Phân tích và chứng minh nội dung
Nhật ký trong tù là chế độ nhà tù
tàn bạo?
Giáo viên gợi ý
Trọng tâm
Phân tích và chứng minh Nhật ký
I Tìm hiểu chung :
1 Hoàn cảnh sáng tác :
- Tập nhật ký viết bằng thơ , bằng chữ Hán ,1333bài
- Thời gian Bác bị cầm tù ở nhà tù quốc dân đảng - Quảng Tây Trung Quốc
- Từ mùa thu 1942 - 1943
2 Nhật ký : Ghi chép những sự thật hàng ngày , viết bằng thơ , ghi chép những hiện tượng bên ngoài quan sát được chủ yếu là nội tâm của người viết
3 Chủ đề : Phản ánh tâm hồn cao đẹp , nhân cách cao đẹp của Bác , người chiến sĩ cách mạng trong chốn lao tù , sự thắng thế giá trị tinh thần , lý tưởng chiến đấu , lòng yêu nước , thương dân, niềm tin vào cách mạng thắng lợi
II Phân tích :
1 Nội dung Nhật ký trong tù :
a Sự thật về chế độ nhà tù và xã hội Trung Quốc những năm 1942 - 1943
- Chế độ nhà tù tàn bạo đối với tù nhân : Cái cùm , Bốn tháng rồi , Một người tù cờ bạc vừa chết
- Bắt giam người vô lý , vô tội : Gia quyến người bị bắt lính Cháu bé trong ngục Tân Dương
- Xã hội mục nát , bất nhân , trong tù có buôn bán , hối lộ : Tiền đèn , Hối lộ
b Chân dung tự hoạ của Hồ Chí Minh :
- Tinh thần cường bất khuất : Nhật ký trong tù , Nghe
NHẬT KÝ TRONG TÙ
Hồ Chí Minh
Trang 2
trong tù là chân dung tự họa của
Hồ Chí Minh ?
Giáo viên gợi ý
Trọng tâm
Nhận xét của em về phong cách
nghệ thuật của Nhật ký trong tù ?
Giáo viên giảng , nêu dẫn chứng
Giáo viên gợi ý
Giáo viên hướng dẫn kết luận
tiếng giã gạo
- Tâm hồn nhạy cảm tinh tế với sự thay đổi của thiên nhiên và lòng người : Chiều tối , Ngắm trắng , Người bạn tù thổi sáo , Giải đi sớm
- Phong thái ung dung tự tại , tự do : Pha trò , Trên đường đi
- Lạc quan tin tưởng hướng về bình minh mặt trời hồng : Buổi sớm , Trời hửng
- Nóng lòng khắc khoải hướng về đất nước tự do : Giam lâu không được , Nhớ bạn , Tiếc ngày giờ , Việt Nam có báo động
- Trằn trọc lo âu , không bao giôø nguôi nỗi đau dân tộc : Trung thu , Đêm lạnh , Đêm thu
- Có những bài thơ cùng một hình tượng thể hiện nhiều phương diện khác nhau của tâm hồn thi sĩ , chất thép , tình : chiều tối , Ngắm trăng , mới ra tù tập leo núi
2 Nghệ thuật :
- Phong cách hồn nhiên bình dị , cổ điển mà hiện đại , chiến
sĩ mà thi sĩ , thoải mái hóm hỉnh hài hước , sâu sắc : Giải đi sớm , Người bạn tù thổi sáo , Đi Nam Ninh
- Màu sắc cổ điển là nổi trội nhất : + Giàu cảm hứng trước vẻ đẹp của thiên nhiên : Cảm tưởng đọc thiên gia thi
+ Thiên nhiên được cảm thụ theo một quan điểm riêng , bút pháp riêng : nhìn từ trên cao : Đăng cao , Đăng sơn ,
Thượng lâu ; dùng vài nét chấm phá ghi lại linh hồn tạo vật : Đi đường , mới ra tù tập leo núi
- Nhân vật trữ tiùnh phong thái ung dung nhàn tản , hoà hợp với thiên nhiên tri kỷ : ngăm trăng , Trên đường đi
- Màu sắc cổ điển hoà hợp với tự nhiên , cổ điển kết hợp với hiện đại :
+ Hình tượng thiên nhiên có sức sống linh hoạt hướng về tương lai ánh sáng : Giải đi sớm , Trời hửng
+ Tinh thần dân chủ , đề tài giản dị , tư tưởng , nhân vật trữ tình , ước lệ tượng trưng thơ ca cổ -> giọng thơ thoải mái bình dị , hồn nhiên của nhà cách mạng tìm thấy lẽ sống của mình gắn bó với người cùng khổ
- Thể loại thơ : chữ Hán , tứ tuyệt , cổ điển ; hàm súc , ý tại ngôn ngoại ; kết cấu chặt chẽ , bút pháp gợi hơn thuật tả + Hình tượng đa nghĩa , chữ thi nhãn
III Kết luận : Nhật ký trong tù : áng văn chương bất hủ , có giá trị lịch sử , có giá trị văn học
IV Củng cố : Nội dung và nghệ thuật
Trang 3V Dặn dò : Học bài, soạn bài : Chiều tối