Mục tiêu chủ yếu của đồ án môn học này là giúp cho sinh viên vận dụng các kiến thức đã học, ứng dụng máy tính để thiết kế và lập trình gia công chi tiết trên máy công cụ CNC.. SVTH: Phan
Trang 1ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
KHOA CƠ KHÍ
Đề tài: THIẾT KẾ PHÂN KHUÔN VÀ GIA CÔNG KHUÔN VỎ XE Ô TÔ MÔ HÌNH
Giáo viên hướng dẫn : Trần Đình Sơn
Sinh viên hực hiện : Phan Văn Tú
Lớp : 09CDT1
Đà Nẵng, 08/2013
Footer Page 1 of 113.
Trang 2SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 1
1.1 Vai trò và chức năng của CAD/CAM/CNC 5
1.2 Ứng dụng CAD/CAM/CNC trong việc thiết kế chế tạo sản phẩm 5
1.3 Giới thiệu chung về chức năng của ProE trong tổ hợp CAD/CAM/CNC 6
CHƯƠNG II PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ CHI TIẾT 8
2.1 Lựa chọn chi tiết 8
2.2 Phân tích kỹ thuật và điều kiện làm việc của chi tiết 8
2.3 Thiết kế chi tiết Error! Bookmark not defined. CHƯƠNG III PHÂN KHUÔN VÀ LẬP QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ GIA CÔNG 9
3.1 Phân khuôn 9
3.2 Lập quy trình công nghệ gia công 15
3.2.1 Khả năng công nghệ gia công chi tiết 15
3.2.2 Chọn máy và các thông số kỹ thuật của máy 16
3.2.2.1Chọn máy 16
3.2.2.2Thông số kỹ thuật 16
3.2.3 Lựa chọn thứ tự các bước công nghệ, nguyên công 17
3.2.4 Chọn dao và các thông số công nghệ 18
3.2.4.1Nguyên công 1 18
3.2.4.2Nguyên công 2 19
CHƯƠNG IV LẬP TRÌNH GIA CÔNG CHI TIẾT 25
4.1 Phân tích lập trình gia công 25
4.2 Tạo phôi chi tiết 25
4.3 Lập trình gia công 26
4.4 Xuất chương trình gia công 44
TÀI LIỆU THAM KHẢO 49
Footer Page 2 of 113.
Trang 3SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 2
LỜI NÓI ĐẦU
Cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật ngày càng phát triển rộng khắp và đạt được những thành tựu to lớn trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong lĩnh vực tự động hóa sản xuất Việc ứng dụng tin học và điều khiển vào trong các loại máy cắt kim loại khiến cho chúng có độ tin cậy với tốc độ xử lí nhanh hơn và giá thành hạ hơn Trong dây chuyền sản xuất linh hoạt thì máy điều kiển số CNC (Computer Numerical Control) đóng vai trò rất quan trọng Sử dụng máy công cụ điều khiển số (CNC) cho phép giảm quá trình gia công chi tiết, nâng cao
độ chính xác gia công và hiệu kinh tế đồng thời rút ngắn được quá trình sản xuất
Chính vì những ưu điểm vượt bật đó, các máy CNC ngày càng được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực gia công chính xác Việc nắm bắt và sử dụng các máy công cụ điều khiển số trở thành ưu tiên hàng đầu đối với các cán bộ khoa học cũng như sinh viên các trường kĩ thuật Với yêu cầu thực tế đó việc đào tạo về lĩnh vực CNC trong trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng đang rất được quan tâm và đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể
Nằm trong sự định hướng trên là đồ án Công nghệ CAD/CAM/CNC Mục tiêu chủ yếu của đồ án môn học này là giúp cho sinh viên vận dụng các kiến thức đã học, ứng dụng máy tính để thiết kế và lập trình gia công chi tiết trên máy công cụ CNC
Do thời gian hoàn thành đồ án quá ngắn và đây là một lĩnh vực còn mới mẻ cũng như
sự hạn chế của bản thân nên chắc chắn đồ án còn có nhiều thiếu sót, kính mong các thầy góp
ý để dần hoàn thiện hơn Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn thầy giáo Trần Đình Sơn đã hướng dẫn, giúp đỡ chúng em rất nhiều trong tiến trình hoàn thành đồ án này
Đà Nẵng, ngày 1, tháng 8, năm 2013
Sinh viên thưc hiện
Phan Văn Tú
Footer Page 3 of 113.
Trang 4SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 3
Nội dung của đồ án phải đảm bảo được các yêu cầu sau:
- Chi tiết được chọn để thiết kế và lập trình gia công trên máy công cụ CNC phải có hình dáng bề mặt phức tạp, không gia công được hoặc gia công không đạt được các yêu cầu
kỹ thuật cho trước trên máy công cụ vạn năng
- Bề mặt gia công có thể kết hợp nhiều bước công nghệ cho một nguyên công
III NỘI DUNG:
A PHẦN THUYẾT MINH
1 Phân tích và thiết kế chi tiết (đối tượng để thiết kế và lập trình gia công)
1.1 Lựa chọn chi tiết:
Có thể chọn đối tượng chi tiết thuộc một trong các dạng sản phẩm sau:
- Chi tiết là một bộ phận chính của các khuôn dập, khuôn dập vuốt, khuôn đúc, khuôn ép để tạo ra các sản phẩm nhựa, composite hoặc các sản phẩm cơ khí,
- Chi tiết có hình dạng bề mặt phức tạp, yêu cầu độ chính xác cao như: Turbin thủy lực, khí nén, chân vịt tàu thủy…
- Chi tiết yêu cầu độ chính xác và độ bóng bề mặt cao, yêu cầu phải tích hợp nhiều bước công nghệ trên một nguyên công khi thực hiện gia công chế tạo
1.2 Phân tích kỹ thuật và điều kiện làm việc của chi tiết:
Tùy thuộc vào chi tiết được lựa chọn để làm đối tượng thiết kế, tiến hành phân tích
kỹ thuật và các yêu cầu làm việc cho phù hợp Trên cơ sở đó chọn vật liệu chi tiết và đưa ra các quy định về yêu cầu kỹ thuật
1.3 Thiết kế chi tiết:
Sử dụng một trong các phần mềm CAD/CAM để thiết kế chi tiết (Pro_E, Esprit, Solidwork, MasterCAM )
2 Lập quy trình công nghệ gia công:
2.1 Phân tích khả năng công nghệ để gia công chi tiết
Trên cơ sở các dữ liệu về hình dáng hình học, độ chính xác, độ bóng bề mặt và vật liệu của chi tiết, tiến hành phân tích các khả năng có thể gia công được trên máy công cụ CNC phù hợp
2.2 Lựa chọn máy và nêu các thông số kỹ thuật của máy
2.3 Lựa chọn thứ tự các bước công nghệ, nguyên công
2.4 Lựa chọn dao phù hợp cho từng bước công nghệ hoặc nguyên công
Trang 5SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 4
gia công qua file NC phù hợp với máy đã chọn để gia công chi tiết (các hệ điều khiển máy như: FANUC, SINUMERIK, HEIDENHAIN, )
4 Mô phỏng gia công:
Mô phỏng quá trình gia công trên các phần mềm CAD/CAM hoặc các phần mềm CNC
B PHẦN BẢN VẼ
1 Bản vẽ chi tiết (A3 hoặc A4):
Thể hiện đầy đủ các hình chiếu, hình cắt, mặt cắt cho các chi tiết, thể hiện đầy đủ kích thước và yêu cầu kỹ thuật (trong trường hợp cần thiết có thể có thêm hình vẽ 3D của chi tiết)
2 Bản vẽ nguyên công (A0 hoặc A1):
Thể hiện các bước công nghệ hoặc nguyên công của chi tiết, thể hiện đầy đủ hệ tọa
độ lập trình, các thông số công nghệ, dao, máy, công suất cắt và các yêu cầu kỹ thuật đạt được
IV CÁC YÊU CẦU CHUNG
1 Thuyết minh:
Trình bày khoảng 30 - 40 trang nội dung( không tính trang phụ bìa, lời nói đầu, tài liệu tham khảo và mục lục) trên khổ giấy A4 in một mặt, chừa lề trên (20 mm), lề dưới (20 mm), lề trái (25 mm), lề phải (15 mm), font chữ Times New Roman (Size 13)
2 Bản vẽ:
Vẽ đúng theo tiêu chuẩn Việt Nam về vẽ kỹ thuật (nét vẽ, khung tên, nội dung ghi trên khung tên, khổ giấy)
Footer Page 5 of 113.
Trang 6SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 5
tính để thực hiện một số chức năng nhất định trong thiết kế và chế tạo Công nghệ này đang được phát triển theo hướng tích hợp thiết kế với sản xuất, CAD/CAM sẽ tạo ra một nền tảng công nghệ cho việc tích hợp máy tính trong sản xuất
CAD (Computer Aided Design) là việc sử dụng hệ thống máy tính để hổ trợ trong xây dựng, sửa đổi, phân tích hay tối ưu hoá Hệ thống máy tính bao gồm phần mềm và phần cứng được sử dụng để thực thi các chức năng thiết kế chuyên ngành Phần cứng CAD gồm có: máy tính, cổng đồ hoạ, bàn phím và các thiết bị ngoại vi khác Phần mềm CAD gồm có các chương trình thiết kế đồ hoạ, chương trình ứng dụng hổ trợ các chức năng kỹ thuật cho người sử dụng như: phân tích lực ứng suất của các bộ phận, phản ứng động lực học của các
cơ cấu, các tính toán truyền nhiệt và lập trình bộ điều khiển số
CAM (Computer Aided Manufacturing) là việc sử dụng hệ thống máy tính để lập kế hoạch, quản lý và điều khiển các hoạt động sản xuất thông qua giao diện trực tiếp hay gián tiếp giữa máy tính và các nguồn lực sản xuất
CNC (Computer Numerical Controlled): Trước đây các chương trình điều khiển NC đều phải thực hiện thông qua băng đục lỗ, điều khển phải có bộ lọc để giải mã cung cấp các tín hiệu điều khiển cho các trục máy với cách này có nhiều hạn chế, mất thời gian, các chưong trình phải viết lại và dung lượng bé Chương trình CNC đã khắc phục được các nhược điểm đó bằng cách đọc hàng nghìn bit thông tin trong bộ nhớ Cho đến nay, CNC đã xuất hiện trong hầu hết các ngành công nghiệp, đây là lĩnh vực có sự kết hợp chặt chẽ giữa máy tính và máy công cụ
1.2 Ứng dụng CAD/CAM/CNC trong việc thiết kế chế tạo sản phẩm
Cho đến nay việc ứng dụng các thành tựu của khoa học kỷ thuật vào quá trình sản xuất rất mạnh mẽ.Thay vào việc phải công nhân phải trực tiếp đứng máy gia công thì ngày nay trong các nghành công nghiệp nhiều máy công cụ cổ điển đã được thay thế bằng máy CNC Ứng dụng CAD/CAM/CNC để tổ chức sản xuất kèm theo đó là các phần mềm ứng dụng để lập trình và điều khiển máy
Footer Page 6 of 113.
Trang 7SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 6
Cơ - Tin - Điện tử (Mechatronics) kỹ thuật cao, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công nghiệp khuôn mẫu hiện nay theo các hướng sau:
- Hoàn thiện và phát triển phàn cứng đièu khiển số CNC, phát triển phần mềm theo hướng: đơn giản trong lập trình, tích hợp nhiều tính năng và giao diện linh hoạt, thuận lợi
- Xây dựng các hệ phần mềm tích hợp CAD/CAM/CAE trợ giúp trong thiết kế và chế tạo khuôn mẫu Hướng phát triển của hệ thống tích hợp CAD/CAM là sẽ bổ sung các mô hình thiết kế, cập nhật thêm các phương pháp gia công chính xác, hiệu quả và hiện đại Phát triển các phần mềm trợ giúp thiết kế, tính toán, kiểm định và mô phỏng Hướng phát triển này mới mẽ và đang được đầu tư ưu tiên hàng đầu
- Ứng dụng các hệ phần mềm tích hợp CAD/CAM/CNC hiện nay đang là thị trường mua bán và ứng dụng khá sôi động Có thể nói rằng: không có phần mềm CAD/CAM thì không thể thiết kế và chế tạo khuôn mẫu phức tạp, có độ chính xác cao
- Trong công nghệ chế tạo sản phẩm khuôn mẫu công nghệ cao thì công nghệ thông tin được ứng dụng rất có hiệu quả và đóng vai trò quan trọng quyết định trong ngành Cơ- điện
tử Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong gia công cơ khí bằng các thiết bị điều khiển số
là vấn đề có ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn trong đào tạo cũng như trong sản xuất cơ khí
1.3 Giới thiệu chung về chức năng của ProE trong tổ hợp CAD/CAM/CNC
Phần mềm ProE là phần mềm tập hợp đầy đủ tính năng thiết kế và mô phỏng quá trình gia công chi tiết, với chức năng như vậy chúng ta có thể sử dụng các chương trình đã được lập trình bằng phần mên này để kết nối nhập vào bộ điều khiển của máy CNC, hay quan sát quá trình gia công trước khi đi vào gia công thực tế
Trong phần mềm ProE có nhiều Modul khác nhau, sau đây là một số modul cơ bản được sử dụng để vẽ, phân khuôn và lập trình gia công:
- Modul Sketcher: Sketcher là công cụ phác thảo, có nhiệm vụ chính là tạo ra các
Profile 2D hoặc 3D để từ đó hình thành các mô hình vật đặc (Solid) hoặc bề mặt (Surface)
Footer Page 7 of 113.
Trang 8SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 7
quét thành khối đặc (Solid) hoặc dạng mỏng (Shell) hay mặt (Surface)
- Modul Manufacturing: Thiết kế mô phỏng tách khuôn và gia công
Footer Page 8 of 113.
Trang 9SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 8
CHƯƠNG II PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ CHI TIẾT
2.1 Lựa chọn chi tiết
Sản phẩm của quá trình sản xuất là chi tiết vỏ ô tô mô hình Chi tiết này được thiết kế chế tạo cho các mô hình ô tô
Sản phẩm
Trên cơ sở các yêu cầu kỹ thuật, hình dáng của chi tiết, chúng ta có thể chọn phương pháp đột dập để chế tạo chi tiết Vì vậy, trong cơ cấu máy cần phải có hai khuôn, một khuôn chuyển động tạo xung lực dập và một khuôn tĩnh để tạo hình dáng chi tiết
Để thiết kế bộ khuôn dập này trên thực tến là một vấn đề khá phức tạp Trong phạm vi
đồ án môn học, chúng em chỉ có thể giới thiệu cách tách khuôn trên phần mềm ProE và gia công bộ khuôn đó trên phần mềm này
2.2 Phân tích kỹ thuật và điều kiện làm việc của chi tiết
Yêu cầu đối với khuôn dập:
- Có độ chính xác tương đối cao
- Các lỗ đột bị biến dạng không đág kể sau khi đột
- Có độ bền và tuổi thọ cao
Footer Page 9 of 113.
Trang 10SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 9
trong Sub-type chọn Mold Cavity Đặt tên trong mục Name, tick chon Use default
Bước 2: Lấy chi tiết để tách khuôn
Các bước thực hiện như sau:
Thực hiện từ trái sang phải và trên xuống
Footer Page 10 of 113.
Trang 11SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 10
Trang 12SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 11
Vẽ phác thảo và tạo chi tiết giống như tạo chi tiết bình thường Chi tiết phôi
Footer Page 12 of 113.
Trang 13SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 12
Trang 14SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 13
Trang 15SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 14
Nhập các khoản cách (bề dày của các khuôn)
Footer Page 15 of 113.
Trang 16SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 15
3.2 Lập quy trình công nghệ gia công
3.2.1 Khả năng công nghệ gia công chi tiết
Từ chi tiết đã cho có thể nói rằng chi tiết này hoàn toàn có thể tạo ra chỉ trên máy phay CNC 3 trục với hai lần gá đặt Ngoài ra có thể gia công trên các trung tâm gia công tiện phay với chất lượng và độ chính xác cao nhưng giá thành của chi tiết sẽ rất cao
Chi tiết trên có thể gia công với 2 nguyên công chính gồm 7 bước và có thể tập trung trong 2 lần gá đặt, cùng một số loại dao chuyên dụng sẽ được nêu trong phần chọn dao Theo kết cấu của sản phẩm, cũng như yêu cầu về mặt kỹ thuật thì việc chọn chuẩn đóng vai trò quan trọng trong việc gia công Nếu chọn chuẩn không hợp lý sẽ sinh ra sai số
Footer Page 16 of 113.
Trang 17SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 16
chuẩn dẫn đến ảnh hưởng rất lớn đến độ chính xác của kích thước khi gia công Để làm tốt điều này, ta phải xác định gốc kích thước và hướng kích thước một cách hợp lý Bên cạnh
đó việc chọn chuẩn phải bảo đảm hai chỉ tiêu sau:
- Chất lượng của chi tiết trong quá trình gia công
- Nâng cao năng xuất và giảm giá thành
Từ những phân tích trên ta áp dụng vào chi tiết, theo yêu cầu và kết cấu ta chọn mặt đáy để làm chuẩn tinh thống nhất trong suốt quá trình gia công, hướng kích thước từ dưới lên trên
3.2.2 Chọn máy và các thông số kỹ thuật của máy
Trang 18SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 17
Khả năng tự động thay đổi:
- Công cụ lựa chọn 2 chiều
- Thân dao BT 40
- Khả năng tự động thay đổi dụng cụ: 16 dụng cụ
3.2.3 Lựa chọn thứ tự các bước công nghệ, nguyên công
Trên cơ sở các dữ liệu về hình dáng hình học, độ chính xác, độ bóng bề mặt và vật liệu của chi tiết ta chọn các bước gia công như sau:
Nguyên công 1: Phay mặt chuẩn định vị (mặt đáy)
- Bước 1: Phay thô
- Bước 2: Phay tinh
Nguyên công 2: Phay lòng khuôn
- Bước 1: Phay thô mặt phân khuôn
- Bước 2: Phay thô lòng khuôn
- Bước 3: Phay tinh mặt phân khuôn
- Bước 4: Phay tinh mặt phẳng lòng khuôn
- Bước 5: Phay bán tinh mặt cong lòng khuôn
Footer Page 18 of 113.
Trang 19SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 18
- Bước 6: Phay tinh mặt cong lòng khuôn
- Bước 7: Khoan lỗ chứa chốt định vị Φ9.8
- Bước 8: Doa lỗ chứa chốt định vị Φ10
(Xem bản vẽ các nguyên công)
3.2.4 Chọn dao và các thông số công nghệ
Trang 20SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 19
Bước 1: Phay thô mặt phân khuôn
Chọn dao và chế độ cắt giống như phay thô mặt chuẩn định vị
Bước 2: Phay thô lòng khuôn
Chọn dao MS2MDD1200
Footer Page 20 of 113.
Trang 21SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 20
Chế độ cắt:
- Vận tốc cắt Vc = 180 m/phút
- Lượng chạy dao răng fz = 0.1 mm/z
- Lượng ăn dao ngang ap = 1.2 mm
- Tốc độ quay trục chính n = 2650 vòng/phút
Bước 3: Phay tinh mặt phân khuôn
Chọn dao và chế độ cắt giống phay tinh mặt chuẩn định vị
Bước 4: Phay tinh mặt phẳng lòng khuôn
Chọn dao giống phay thô lòng khuôn
Chế độ cắt:
- Vận tốc cắt Vc = 210 m/phút
- Lượng chạy dao răng fz = 0.051mm/z
- Lượng ăn dao ngang ap = 0.2 mm
- Tốc độ quay trục chính n = 2800 vòng/phút
Bước 5&6: Phay bán tinh và phay tinh mặt cong lòng khuôn
Chọn dao VC2PSB0250
Footer Page 21 of 113.
Trang 22SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 21
Trang 23SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 22
Trang 24SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 23
Chế độ cắt:
- Vận tốc cắt Vc = 210 m/phút
- Lượng chạy dao răng fz = 0.1 mm/z
- Lượng ăn dao ngang ap = 0.2 mm
- Tốc độ quay trục chính n = 2800 vòng/phút
Footer Page 24 of 113.
Trang 25SVTH: Phan Văn Tú – Lớp: 09CDT1 Trang 24
- Lượng chạy dao răng fz = 0.051 mm/z
- Lượng ăn dao ngang ap = 0.2 mm
- Tốc độ quay trục chính n = 2800 vòng/phút
Footer Page 25 of 113.