6 điểm Nhà thơ Minh Huệ từng tâm sự: Bên cạnh hình tượng Bác Hồ, ngọn lửa là “một nhân vật không thể thiếu” trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ.. Qua bài thơ Đêm nay Bác không ngủ, em hã
Trang 1ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI NGỮ VĂN 6
Thời gian làm bài: 120 phút
Câu 1 (2,0 điểm)
Xác định và phân tích tác dụng của phép tu từ so sánh, nhân hoá trong các câu thơ sau:
Lúc vui biển hát, lúc buồn biển lặng, lúc suy nghĩ biển mơ mộng và dịu hiền Biển như người khổng lồ, nóng nảy, quái dị, gọi sấm, gọi chớp.
Biển như trẻ con, nũng nịu, dỗ dành, khi đùa, khi khóc.
(Khánh Chi, Biển)
Câu 2 (6 điểm)
Nhà thơ Minh Huệ từng tâm sự: Bên cạnh hình tượng Bác Hồ, ngọn lửa là “một nhân vật không thể thiếu” trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ
Nghĩa là hình ảnh ngọn lửa ở đây rất sinh động và mang nhiều ý nghĩa sâu xa Qua bài thơ Đêm nay Bác không ngủ, em hãy:
a) Ghi ra những câu thơ có hình ảnh ngọn lửa
b) Nêu cảm nhận của em về ý nghĩa của hình ảnh ngọn lửa trong bài thơ
Câu 3: (12 điểm)
Lời tâm sự của một cái bàn học sinh loang lổ vết xước và hình vẽ
Trang 2ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
Câu 1: (4 điểm)Xác định và nói rõ tác dụng của phép tu từ so sánh , nhân hoá trong các câu thơ sau :
- Xác định được các phép so sánh, nhân hoá: 1 điểm
+ So sánh: Biển như người khổng lồ; Biển như trẻ con
+ Nhân hoá: Vui, buồn, suy nghĩ, hát, mơ mộng, dịu hiền
- Nêu được tác dụng: 3 điểm
+ Biển được miêu tả như một con người với nhiều tâm trạng khác nhau
+ Biển được nhà thơ cảm nhận như những con người cụ thể: khi thì to lớn, hung dữ như người khổng lồ; khi thì nhỏ bé hiền lành, dễ thương, đáng yêu như trẻ con Nhờ các biện pháp tu từ so sánh, nhân hoá đã gợi rõ, cụ thể màu sắc, ánh sáng theo
thời tiết, thời gian mà tạo nên những bức tranh khác nhau về biển
Câu 2 6 điểm
Nhà thơ Minh Huệ từng tâm sự: Bên cạnh hình tượng Bác Hồ, ngọn lửa là “một nhân vật không thể thiếu” trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ
Nghĩa là hình ảnh ngọn lửa ở đây rất sinh động và mang nhiều ý nghĩa sâu xa Qua bài thơ Đêm nay Bác không ngủ, em hãy:
a) Ghi ra những câu thơ có hình ảnh ngọn lửa 2 điểm
Yêu cầu học sinh ghi đủ 4 câu thơ có hình ảnh ngọn lửa, ghi đúng mỗi câu 0,5 điểm:
Lặng yên bên bếp lửa (1) Đốt lửa cho anh nằm (2)
Ấm hơn ngọn lửa hồng (3)
Bác nhìn ngọn lửa hồng (4) b) Nêu cảm nhận của em về ý nghĩa của hình ảnh ngọn lửa trong bài thơ
4 điểm + Trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ, hình ảnh này có rất nhiều ý nghĩa, trước hết đó là hình ảnh thực rất đẹp, là ngọn lửa tự tay Bác đốt lên, tỏa sáng, tỏa ấm
+ Hình ảnh ngọn lửa xuất hiện ở cả phần đầu và cuối bài thơ mang nhiều ý nghĩa sâu xa Ngọn lửa soi sáng bức chân dung Bác - vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc với
+ Hình ảnh ngọn lửa soi tỏ cả tấm lòng Bác với các chiến sĩ, với nhân dân, như tình cảm của người cha dành cho những đứa con yêu (Bác không ngủ, đốt lửa sưởi
ấm cho các anh, đi dém chăn cho từng người với bước chân nhẹ nhàng, trầm ngâm
lo nghĩ, ) Nhờ thế, hình ảnh Bác hiện ra thật thiêng liêng mà cũng thật gần gũi
1 điểm
Trang 3+ Nhà thơ còn dùng hình ảnh ngọn lửa để so sánh:
Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng
Hình ảnh “ngọn lửa” ở đây lại gợi tả được sự lớn lao bao trùm cả không gian, ngang tầm trời đất, tôn vinh sự vĩ đại của Bác và ngợi ca tình yêu thương Người dành cho các chiến sĩ ấm áp, mạnh mẽ hơn “ngọn lửa hồng” 1 điểm
Câu 3: 12 điểm
Bài viết cần đảm bảo các yêu cầu sau:
- Hình thức: xác định đúng thể lọai văn tự sự (Kể chuyện tưởng tượng), bố cục rõ ràng, trình tự kể hợp lí, diễn đạt trôi chảy, kể về cuộc nói chuyện giữa những chiếc bàn và ghế trong lớp không được các bạn học sinh bảo quản, câu văn có hình ảnh, cảm xúc, viết đúng chính tả, trình bày sạch sẽ
- Nội dung: Có thể dựa vào hoàn cảnh thực tế của tình trạng ghế, bàn tại lớp học không đươc học sinh bảo quản giữ gìn cẩn thận Nhưng cần nêu được các ý:
Giới thiệu nhân vật, hoàn cảnh xảy ra câu chuyện
Lời than thở của bàn về các hiện tượng vẽ bậy, cào xước lên mặt, kê không thẳng hàng, chạy nhảy trên mặt bàn
Ghế than thân vì bị đối xử quá tệ: ốc vít bị tháo khiến ghế xộc xệch, thậm chí còn
bị giơ lên thả xuống làm cong, gãy chân, tiện tay chân xô và đá
Bàn và ghế hồi tưởng về quá khứ khi mình còn lành lặn, đẹp đẽ
Cảm xúc khi nghe được câu chuyện giữa bàn và ghế
Rút ra bài học về cách bảo quản và sử dụng bàn, ghế