Lỗi thường gặp và cách khắc phục lỗi của bơm hút chân không Máy bơm chân không và các hệ thống là một trong những thiết bị được sử dụng rộng rãi trong tiến trình phát triển các nhà máy..
Trang 1Lỗi thường gặp và cách khắc phục lỗi
của bơm hút chân không
Máy bơm chân không và các hệ thống là một trong những thiết bị được sử dụng rộng rãi trong tiến trình phát triển các nhà máy Nó rất quan trọng khi xác định đúng kích cỡ và chọn bơm chân không cũng như lấy đúng thông số kỹ thuật của nó Hiểu về nguyên tắc cơ bản của chân không, cũng như biết tốt về hệ thống đó là sự thống nhất cho phép người thợ máy đối phó với các vấn đề hằng ngày, cái đó thì không thể tránh khỏi
Bài viết này nhấn mạnh việc hướng dẫn khắc phục các vấn đề hỏng hóc khác nhau của một số loại bơm chân không thường được sử dụng như bơm hút chân không vong nước, kiểu piston, loại khô, kiểu cánh gạt, máy thổi chân không
Một số nhân tố chi phối và ảnh hưởng tới hiệu suất làm việc của hệ thống chân không Điều quan trọng là kiểm tra định kỳ hệ thống chân không và tất cả các phụ kiện bao gồm từ trên xuống các đường ống dẫn và dùng thiết bị kiểm tra sự rò rỉ vì nó đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện của hệ thống chân không
Một số trong những vấn đề thường gặp trong các hệ thống chân không có thể là do nguyên nhân chủ yếu sau đây:
- Điều kiện hoạt động và các thay đổi
- Sự thay đổi thông số kỹ thuật có ích
- Trục trặc thiết bị
Tải hút, nhiệt độ, tỉ lệ rò rỉ và các thông số quá trình khác nhau bao gồm các thành phần khí hút
là rất quan trọng quyết định cho hoạt động của một hệ thống chân không
Những thông số này có thể được ước tính theo tiêu chuẩn của Viện về sự trao đổi nhiệt và các tiêu chuẩn khác Những tiêu chuẩn này cũng có thể được áp dụng để thử kiểm tra hiệu suất của
hệ thống chân không Có khi hiện tượng bên ngoài là bước để đánh giá và giải quyết các vấn đề liên quan đề đơn vị chân không
Một số vấn đề chung thường thấy trong các loại bơm chân không khác nhau cùng với hướng dẫn khắc phục các vấn đề rắc rối được thảo luận trong bài viết này
A Bơm chân không vòng nước.
- Lỗi Quá công suất
Nguyên nhân của quá công suất có thể do nhiều thứ khác nhau So sánh dữ liệu với đường cong hiệu suất thực tế tốt nhất là điểm bắt đầu Nguyên nhân có thể xảy ra là:
• Vành đai lệch chi tiết và ứng lực không phù hợp của các vành đai
• Bơm bị quá tải với nước
• Bị hạn chế ở đầu vào hoặc đầu ra của bơm
Trang 2• Rò rỉ do gioăng ở thân máy – Siết đều các bulong nếu vẫn không được thì thay thế gioăng làm kín của máy.
• Rò rỉ ở các nút, chốt, đầu ống của máy – xiết chặt lại, nếu rò rỉ vẫn không hết thì kiểm tra
sự ăn mòn, quấn chỉ vào đường ren và thân máy Thay mới nếu ăn mòn nghiêm trọng
• Rò rỉ xuyên qua vật đúc – nguyên nhân có thể do sự xói mòn, ăn mòn hoặc bị vật cứng chèn vào trong bơm
- Hiện Tượng Bơm hoạt động ồn.
Tiếng ồn của bơm khi hoạt động có thể do:
• Vật lạ ở ngoài mắc kẹt vào trong máy bơm Đây là trường hợp rất nghiêm trọng thường
đi kèm với tiếng ồn và rung động bất thường
• Bơm bị quá tải nghiêm trọng với nước – Do tiếng reo và tiếng ồn của guồng quay
• Lỗ hổng – Âm thanh giống như có hòn bi trong bơm
• Đường ống vào máy bơm bị hạn chế – điều này có thể là do các van đóng hoặc 1 phần,
có vật lạ trong đường ống, Vít chắn ở trong ống v.v Hạn chế này sẽ làm giảm áp lực điều đó cho chân không thấp trong hệ thống và chân không cao trong máy bơm
• Kiểm tra xác định lưu lượng nước – dư thừa hay không đủ lượng nước sẽ bất lợi ảnh hưởng tới độ chân không
• Sự khác nhau về nhiệt độ của nước – nếu nhiệt độ của nước ghj nhận quá cao bơm có thể hoạt động giảm năng suất Để chân không cao điều quan trọng là phải có nước lạnh đủ lượng trong đó
• Thay đổi tốc độ của động cơ – nếu tốc độ chậm bơm sẽ chạy với hiệu suất thấp Kiểm tra động cơ và dây đai
• Hệ thống bị hở – nguồn gốc của rò rỉ có thể bao gồm hở van, hở miếng đệm, mặt bích không kín, van đóng kém, không đủ khí xuống ống tách, bị vỡ ống dẫn.v.v Rò rỉ lớn kết quả sẽ cho chân không thấp
- Vấn đề về rung lắc:
Vấn đề rung động đôi khi có thể là do vấn đề hệ thống nhưng có lúc cũng có thể có liên quan trực tiếp đến máy bơm Đại khái chúng có thể được phân loại thành hai phạm trù, cụ thể là gián đoạn và liên tục
Rung động gián đoạn
• Kiểm tra về chất lỏng slugs hoặc mang đến từ chất tách
• Kiểm tra khoang thấp trong đường ống hút gió, nơi chất lỏng có thể tích lũy và ợ hơi vào các máy bơm chân không trong khoảng thời gian không thường xuyên
• Kiểm tra các nguồn có nguồn gốc dao động không thường đều Đường ống hoặc máy tách có thể là nguồn gốc của rung động nếu chúng không được bảo vệ đúng vị trí
Rung lắc liên tục
• Tìm cái mang đến sự liên tục hoặc quá mức nước quy định của bơm
Trang 3• Nhìn vào đường ống xả hoặc chỉ số mức độ để đảm bảo rằng máy bơm không hoạt động khi trong điều kiện ngập nước
• Kiểm tra khớp nối hoặc độ căng và thẳng của dây đai
• Phải chắc chắn rằng bơm bắt đâu hoạt động tránh không cho hút chân không cao ngay lập tức Điều đó không cho phép vòng đai nguyên dạng
• Nếu đơn vị là thiết bị điều khiển, chắc chắn rung động không phải từ chính nó
• Kiểm tra bơm gắn trên khung chặt và thẳng Đế lỏng, miếng lót không thích hợp, nền cộng hưởng và kiến trúc không phù hợp có thể gây nên những rung động không mong muốn
• Kiểm tra vòng bi và bôi trơn và thay thế vòng bi bị lỗi
• Kiểm tra hệ thống đường ống đầu vào
Chế độ cao quá mức/ áp lực bơm tối đa.
B Bơm chân không kiêu piston.
- Hiện tượng áp suất bơm tăng đột biến
• Thiết bị làm việc bị hở – Tiến hành kiểm tra thiết bị tìm chỗ hở
• Lưu lượng của bơm dầu không phù hợp- làm sạch đường dẫn dầu
• Sự bẩn của dầu bơm – thay đổi dầu bơm
• Van xả bị trục trặc – kiểm ra van bằng cách “xả van”
• Bơm chân không bị hở, rò rỉ – kiểm tra nơi hở, rò rie của bơm
• Các thiết bị bên trong bị hao mòn hoặc hỏng hóc – tháo bơm ra kiểm ra kỹ các bộ phận bên trong
• Dòng chảy của dầu bị chặn lại – làm sạch đường dầu
Lỗi Bơm quá ồn kèm theo áp suất thấp.
Tiếng ồn nước của bơm xả ra – chắc chắn van khí đã mở
Lỗi Bơm ngừng chạy
Có thể do các nguyên nhân:
• Mất nguồn điện – kiểm tra nguồn ở bơm
• Bơm bị trục trặc, dầu bơm bị bẩn hoặc lượng dầu tra vào không dủ
• Đường xả của bơm bị tắc – Làm sạch đường xả, kiểm tra màn lọc dầu, các thiết bị, yếu tố xung quanh
Lỗi Bơm không khởi động được
• Không có nguồn điện – kiểm tra nguồn cung cấp ở bơm kiểm tra moto
• Bơm bị ngập dầu – lấy dầu từ bơm ra bằng cách dùng tay quay hoặc tháo bơm ra
• Nhiệt độ quá thấp – Nên để nhiệt của bơm nhỏ nhất là nhiệt độ bắt đầu làm việc
C Bơm hút chân không trục vít khô
Lỗi Bơm không đủ công suất.
Có thể do:
• Sự hút của lọc dầu hoặc lọc bị tắc- làm sạch hoặc thay thế
Trang 4• Độ hở quá nhiều – kiểm tra lại khoảng hở, khoảng trống.
Quá tải trên động cơ.
Sự quá nhiệt của bơm chân không có thể do
• Dầu bôi trơn quá nhiều phủ lên hết mặt trước – kiểm tra lượng dầu
• Nhiệt độ cao ở đầu vào bơm chân không – Giảm nhiệt độ đầu vào
• Tỷ số nén cao – kiểm tra áp suất hút và xả
• Sự cản trở giữa vít và bao chắn – tìm nguyên nhân gây ra cản trở
• Vấn đề với dòng nước lạnh – làm sạch đường ống nước lạnh
• Cổng xả hoặc đường ống bị tắc và áp suất ngược tăng lên – làm sạch, lau khô cổng xả, đường ống
Tiếng lóc cóc.
• Định vị không chính xác giữa thời gian ăn khớp bánh răng và trục vít – Định vị lại hệ thống
• Lắp ráp không đúng cách – lắp ráp lại
• Sự cố trên cơ cấu thiết bị do quá tải hoặc dầu bôi trơn không đúng
Hư hỏng bạc đạn hay bánh răng.
• Dầu bôi trơn không phù hợp
• Mức dầu bôi trơn thấp – cho thêm dầu bôi trơn
D Bơm hút chân không cánh gạt
Hiện tượng Bơm không khởi động:
• Kết nối bơm cho đúng cách – nếu kết nối lắp đặt chưa phù hợp
• Đặt công tắc bảo vệ động cơ chính xác – nếu lắp đặt chưa phù hợp
• Nếu điện áp hoạt động không phù hợp với động cơ, thay thế động cơ
• Thay thế động cơ nếu động cơ có gì trục trặc
• Nếu nhiệt độ của dầu dưới 12oC – làm nóng bơm hoặc dầu bơm hoặc sử dụng loại dầu khác
• Nếu dầu quá kém – sử dụng đúng loại dầu phù hợp
• Van xả, đường ống xả bị tắc, thay lọc/ làm sạch đường ống
Hiện Tượng Bơm không đạt áp suất tối đa
• Khả năng không phù hợp – sử dụng phù hợp khả năng của bơm
• Bên ngoài bị hở – khớp nối đường ống có thể bị lỏng, kiểm tra và xiết chặt các khớp nối
• Van nổi không đóng – sửa lại van
Trang 5• Thiếu dầu bôi trơn, do dầu không phù hợp hoặc dầu bẩn làm tắc lọc dầu hoặc đường ống dầu – thay dầu, thay thế lọc dầu hoặc làm sạch đường ống
• Đường ống chân không bị bẩn – làm sạch đường ống
• Khả năng của bơm quá yếu – kiểm tra yêu cầu năng suất bơm thay bơm mới nếu cần thiết
Tốc độ bơm quá chậm
• Chất bẩn làm tắc chỗ eo trong các cổng – làm sạch chất bẩn đảm bảo rằng lọc bụi bẩn được đặt trong đường ống
• Lọc xả bị tăc – đặt vào lọc xả mới
• Lắp đường ống quá hẹp hoặc quá dài – sự dụng chiều dài và độ rộng tương xứng khi lắp đặt đường dẫn
• Sự hút trở về van khó mở - kiểm tra lò xo của van
Trang 6Những lỗi thường gặp ở máy bơm ly tâm
Do sử dụng thường xuyên và lâu dài, một số nguy cơ hỏng có thể xảy ra ngoài ý muốn khi gia đình bạn đang sử dụng máy bơm nước hay máy bơm công nghiệp Dưới đây là một số hiện tượng thường gặp ở máy bơm :
Bơm không ra nước
1 Bơm không được mồi nước Mồi Bơm bằng nước đổ qua nút mồi, nút xả khí cần phải được
mở cho tới khi nước trong bơm trào tràn ra khỏi nút mồi
2 Bơm chạy ngược chiều so với thiết kế
3 Van chặn bị đóng chặt, hoặc bị tắc trong đường ống hút hoặc xả Kiểm tra gioăng mặt bích được cắt thủng phần giữa ống
4 Miệng ống hút chưa được nhấn chìm xuống bể hút Bạn có thể tăng chiều dài đường ống hút hoặc làm tăng mặt nước dưới đáy bể hút
5 Van đáy bị tắc, kẹt
6 Lưới chắn rác, lưới lọc bị tắc kín
7 Áp suất đường hút quá thấp
8 Van rẽ nhánh trên đường hút đang mở
9 Có một vài chỗ lọt khí trên đường hút Khí có thể chạy vào thông qua gioăng hoặc van phía trên của đoặn ống chứa dung dịch
10 Hệ thống hoạt động dưới áp suất âm Gioăng kín sợi tuýp đang cho phép không khí lọt vào
hệ thống Bạn nên chuyển kiểu làm kín bằng sợi tuýp sang kiểu làm kín bằng gioăng kín cơ khí
11 Bơm đã bị mòn Khoảng hở cho phép đã bị tăng lên quá mức
12 Có các bộ phận bị hỏng & vỡ Kiểm tra trục bơm, khớp nối, các bộ phận bên trong
13 Không có điện nguồn cung cấp cho bơm
Bơm đang hoạt động ngoài đường đặc tính – công suất thấp
1 Độ giơ của các bộ phận trong máy bơm nước lớn Đã đến lúc phải thay thế phụ tùng
2 Áp suất đầu hút quá thấp ; trong bơm có hiện tượng sủi bong bóng
3 Lưới chắn rác hoặc lưới lọc đã bị tắc một phần
4 Tốc độ hoạt động quá thấp Kiểm tra lại Vôn kế
5 Nút xả khí cho bể hút đã bị khoá kín
6 Van rẽ nhánh trên đường hút bị mở hay hở một phần
7 Van luân phiên đang chế độ đóng nhưng bị hở
8 Đường ống hút đã bị vỡ, rò rỉ Có vật nặng đã đi qua, dẫm qua
9 Đường ống hút bị thủng ; vỡ do hiện tượng ăn mòn
10 Không khí lọt vào qua gioăng kín sợi tuýp Bạn nên thay bằng phớt kín
Trang 7Bơm bị chạy quá tải
1 Tốc độ hoạt động quá lớn
2 Độ nhớt của dung dịch quá lớn so với dự kiến
3 Áp lực khai thác quá lớn so với tính toán
4 Gioăng kín sợi tuýp bị xiết quá chặt Bạn nên chuyển sang dùng Phớt kín
Qúa rung hoặc quá ồn
1 Van luân phiên va vào nhau liên hồi
2 Bu lông móng, bu lông neo đã bị lỏng
3 Bơm và động cơ bị mất cân bằng
4 Đường ống hút không được xiết chặt đúng
5 Độ nhớt của bơm quá lớn Bơm đang bị “đói” Kiểm tra nhiệt độ của nước đang bơm
Bơm quá ồn hoặc chạy quá tải thường là nguyên nhân của hiện tượng bọt khí.
Sau đây là các nguyên nhân thường gặp của hiện tượng bọt khí.
1 Van đáy hoặc bất cứ van nào trên đường hút bị kẹt dính
2 Có vật gì đó thỉng thoảng làm tắc đường ống hút Nếu bơm hút từ sông ; bể thu hoặc từ biển, thì cát là một trong nguyên nhân có khả năng
3 Giẻ rách lòng thòng hút vào buồng bơm là một nguyên thường gặp
4 Đường ống bị vỡ
5 Lưới chắn rác , màng lọc thường xuyên bị tắc nghẽn
6 Bể nước bị đóng băng khi thời tiết lạnh
7 Nắng mặt trời làm nóng đường hút, đang làm tăng nhiệt độ lưu chất đến điểm bốc hơi
8 Mặt nước động trong bể giảm xuống gây nên hiện tượng xoáy nước, khi đó luồng khí lọt vào buồng hút
9 Nhiều bơm đang hoạt động tại cùng một bể hút, làm giảm mực nước động rất nhanh
10 Phao báo cạn bị tắc Thỉng thoảng nó cho chỉ số mặt nước cao hơn thực tế đang có
11 Trong hệ thống bơm tuần hoàn, ống xả nối trực tiếp với ống hút, hoặc hở và nhiệt độ dung dịch tăng lên
12 Thỉnh thoảng chiều sâu hút quá sâu Ma sát đường ống hút tăng sẽ làm giảm khả năng hút của bơm
13 Bể hút được làm nóng để chống đông cho dung dịch Thỉng thoảng nó làm nóng quá mức
14 Tỷ trọng của dung dịch bị thay đổi Trường hợp này có thể xảy ra với lưu chất bơm có nhiệt
độ hoặc chất tẩy rửa hoặc chống đông bị kích hoạt trong đường ống
15 Bể xả bị thay đổi từ áp xuất dương sang áp xuất âm theo như dây truyền sản xuất
16 Gioăng nối Van trên đường ống hút có áp xuất âm và khí có thể lọt vào thông qua các đệm kín
17 Bể nước đang được bơm cạn kiệt
18 Miệng ống hút đang bị chuyển dịch hoặc biến đổi bằng nhiều cách khác nhau Lúc đó van đáy, rọ rác, cút cong hoặc các thiết bị khác có được lắp đặt trong hệ thống hút ?
19 Có thể các lớp cặn vôi của nước cứng hoặc các loại vật rắn khác đọng lại trong đường ống hút làm giảm kích thước đường ống hút sau khoảng thời gian sử dụng ?
Bơm bị mất mồi sau khi chạy một khoảng thời gian ngắn.
1 Nước đã bị hút cạn kiệt Kiểm tra mực nước bể hút ; thỉng thoảng phao điện bị tắc, và đưa ra mực báo nước không đúng
2 Tốc độ dòng chảy bị tăng giảm đột ngột
3 Nước đang bị sủi bọt tại đường ống hút
Trang 84 Ống hút rẽ nhánh đang làm nóng lưu chất bơm.
5 Một chỗ giò khí đang lớn dần tại đường hút
Bạn nhận ra bơm bị ăn mòn nhanh chóng.
1 Có các chất ăn mòn trong dung dịch, bơm bị hiện tượng ăn mòn Bạn nên sử dụng bơm lớn hơn và chạy ở tốc độ thấp hơn
2 Bị mòn ở một hoặc nhiều các bộ phận của bơm
3 Thiếu bôi trơn cho bơm
4 Bạn đang có hệ thống ống đang có sự cố Nó có thể làm cho nhiệt độ lưu chất tăng trong hệ thống thiết bị
5 Mất cân bằng quá nhiều
6 Bơm bị chạy khô
7 Ngoại trừ các lỗi trên, tốt nhất là giảm NPSH yêu cầu để sử dụng bơm lớn hơn và chạy với tốc độ thấp hơn
Trang 9Nguyên nhân và cách khắc phục lỗi máy bơm
Rất nhiều máy bơm trong quá trình hoạt động đã có những biểu hiện lỗi, có thể do nhà sản xuất nhưng cũng có thể do người vận hành chưa tốt Chúng tôi xin đưa ra một số lỗi mà máy bơm thường gặp để các bạn có thể phòng và khắc phục nếu gặp các trường hợp ấy
- Động cơ bị rò rỉ điện
+ Nguyên nhân : của hiện tượng này là chỗ nối dây, dây cuốn động cơ bị chạm vỏ do hư hỏng cách điện Ngoài ra do dây cuốn động cơ bị ẩm hoặc nước chảy vào cũng có những biểu hiện tương tự
+ Cách khắc phục : cần sấy khô hoặc sửa chữa chỗ nối dây
- Có tính hiệu dòng điện vào máy bơm như đèn báo sáng, nhưng máy vẫn không hoạt động
Có nhiều nguyên nhân.
+ Nguyên nhân : Điện áp nguồn quá yếu
+ Cách khắc phục : cần phải vệ sinh, kiểm tra và thay cánh bơm khác
+ Nguyên nhân : Do ổ bi động cơ bị mòn nhiều gây lệch tâm trục cánh bơm động cơ điện tạo cho cánh bơm rôtơ cọ xát với về mặt buồng bơm…
- Máy bơm chạy tốt nhưng không có nước chảy ra.
+ Nguyên nhân : chứng tỏ không có nước vào đầu ống hút do mất nước hoặc nguồn nước bị cạn
Nếu chạy lâu sẽ dẫn tới hiện tượng cháy máy bơm Ngoài ra cũng có thể do nguyên nhân mất nước mồi do van một chiều không kín hoặc tắc nghẽn hay gãy nơi ống hút
+ Cách khắc phục: kiểm tra lại nguồn nước Tốt nhất là xả hết không khí đọng trong buồng bơm
và mồi lại nước cho máy Trường hợp miệng ống hút nước vào máy bị tắc hoặc ống hút có chỗ bị gãy cần phải kiểm tra lại ống hút và thay thế
- Máy chạy có tiếng ồn, lượng nước bơm ra tốt, đầu bơm không nóng.
+ Nguyên nhân : là do ổ bi phần động cơ điện bị khô mỡ bôi trơn hoặc bị mòn và nước lọt vào.
+ Cách khắc phục : cần phải vệ sinh, bôi dầu vào ổ bi
+ Mặt khác nếu phần động cơ chạy có hiện tượng nóng, tiêu hao nhiều điện là do dây động cơ bị chập vòng
+ Cách khắc phục : phải quấn lại dây
- Nên lắp thêm lưới lọc nước ở ngõ vào để lọc đất cát có thể dẫn đến làm kẹt cánh bơm
- Khi bơm từ nguồn nước thủy cục rất yếu cũng cần phải mồi nước trước khi khởi động và lắp thêm van một chiều như loại bơm giếng sâu Nếu không có nước, phốt chận sẽ bị hư do quá nhiệt
Trang 10và làm nước chảy ngược vào máy gây nên cháy máy.
- Nên lắp thêm một bồn nước khoảng 400 lít hay hơn (tùy nhu cầu) đặt trên cao để ổn định áp lực nước trong nhà và phòng khi cúp nước
- Hỏng hóc thường gặp nhất là không thấy nước bơm Sự cố này là do đường ống trong nhà bị xì, hỏng van một chiều, hỏng phao tự động (trong bồn nước), hỏng phốt chận, cánh quạt và hỏng bạc đạn (nếu không sửa ngay sẽ làm cháy động cơ máy bơm)
- Động cơ máy bơm không hoạt động do điện áp không đủ (thấp hơn 160V, bạn nên lắp thêm một ổn áp riêng cho bơm nước nếu cần) Nếu tình trạng điện yếu kéo dài, sẽ dẫn đến hú máy, nổ
tụ và kết quả là cháy máy Để tránh cháy, khi nghe tiếng bơm hú phải cắt điện ngay Khi lắp ráp bơm bạn nên dùng một cầu dao hay CB riêng cho máy bơm nước trong nhà
-Hỏng rơ-le ở loại bơm áp lực do trong đường ống nước đi ra không có lắp van một chiều
-Khi động cơ bơm nước quay rất chậm và nước chảy ra rất yếu, là do lâu ngày các bạc đạn hai đầu bơm đã khô dầu Trường hợp này hay dẫn đến nổ cầu chì ngay Bạn có thể nhỏ ít dầu nhớt vào hai đầu trục trước khi thay cầu chì mới và cho bơm hoạt động trở lại