Slide trình bày các vấn đề sức khỏe liên quan đến lối sống. sức khỏe con người không những chịu ảnh hưởng bởi môi trường xã hội, tự nhiên mà còn bởi chính lối sống của mỗi người. quyết định người đó có khỏe mạnh hay không
Trang 1CÁC VẤN ĐỀ SỨC KHỎE
LIÊN QUAN ĐẾN LỐI SỐNG
Trang 3Nguyên nhân và kết quả
Trang 4Định nghĩa
Bệnh lối sống (Bệnh không lây nhiễm) là bệnh có liên quan với cách
cá nhân sống hàng ngày Một số lối sống gây ra các vấn đề sức khỏe phổ biến là chế độ ăn không hợp lý, thiếu vận động thể lực, lạm dụng rượu-bia và hút thuốc lá.
Một số bệnh liên quan đến lối sống: bệnh tim mạch (như nhồi máu cơ tim, đột quỵ), ung thư, bệnh đường hô hấp mạn tính (như bệnh phổi
tắc nghẽn mạn tính và hen) và đái tháo đường type 2.
Trang 5Gánh nặng bệnh tật liên quan lối sống (TG)
Trong khoảng 57 triệu trường hợp tử vong năm 2008
có 36 triệu, hay 63% là do bệnh không lây nhiễm.
Nguyên nhân hàng đầu của tử vong do NCD trên toàn
cầu năm 2008 là bệnh tim mạch (17 triệu người, hay
48% số ca tử vong do NCD).
Khoảng 44% số ca tử vong do NCD là ở người dưới
70 tuổi.
Nguồn: http://www.wpro.who.int/vietnam/topics/chronic_diseases/factsheet/vi/
Trang 6Gánh nặng bệnh tật liên quan lối sống (VN)
Ở Việt Nam, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính:
Năm 2008 có 430.000 tử vong vì NCD, chiếm 75% tổng số tử
vong.
Trong đó, tử vong do bệnh tim mạch chiếm 40%, ung thư 14%,
bệnh đường hô hấp mạn tính 8% và đái tháo đường 3%.
Theo một điều tra quốc gia thực hiện năm 2009/10 (ở nhóm người 25 – 64 tuổi):
Tỷ lệ người bị thừa cân và béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường
và tăng lipid máu lần lượt là 12,0%, 19,2%, 2,7% và 30,1%.
Tỷ lệ nam giới hút thuốc hàng ngày vẫn còn cao, tới 56,4%.
Khoảng 25% nam giới uống rượu ở mức gây hại.
Khoảng 80% người Việt Nam không ăn đủ lượng hoa quả và rau
xanh.
Số người thiếu vận động thể lực chiếm 28,7%.
Nguồn: http://www.wpro.who.int/vietnam/topics/chronic_diseases/factsheet/vi/
Trang 7Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Bữa ăn của học sinh tại Ý Bữa ăn của học sinh tại Mỹ
So sánh 2 chế độ ăn???
Trang 9Tình trạng béo phì trên thế giới
Năm 2015 tỷ lệ béo phì gấp đôi năm 1980
Năm 2014, 1,9 tỷ người trên 18 tuổi bị thừa cân Trong đó 600 triệu
người bị béo phì
39% người trên 18 tuổi bị thừa cân, và 13% bị béo phì
Tử vong do thừa cân và béo phì cao hơn so với nhẹ cân
Năm 2013, 42 triệu trẻ em dưới 5 tuổi bị thừa cân béo phì
Béo phì là bệnh có thể dự phòng được
Nguồn: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs311/en/
Trang 10Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Điều tra quốc gia Australia Điều tra quốc gia Việt Nam
2007-8
61,4% thừa cân, béo phì
94% không ăn đủ trái cây và
rau xanh theo khuyến nghị
62% không biết về hướng
dẫn hoạt động thể chất quốc
gia
Dinh dưỡng không hợp lý,
lười vận động -> thừa cân,
Trang 11Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Trang 13Điều tra dinh dưỡng 2009-10 (VN)
Trang 14Nguy cơ sức khỏe do béo phì
Tăng nguy cơ mắc các bệnh không truyền nhiễm như:
Bệnh tim mạch (Chủ yếu là bệnh tim và đột quỵ), đây là
nguyên nhân gây tử vong hàng đầu năm 2012
Rối loạn cơ xương khớp (Thoái hóa khớp, là nguyên nhân gây bệnh khớp hàng đầu)
Ung thư (Vú, đại tràng, nội mạc tử cung)
Nguy cơ mắc bệnh tỷ lệ thuận với chỉ số BMI
Trẻ em béo phì có nguy cơ bị béo phì, chết sớm và tàn tật khi trưởng thành Ngoài tăng nguy cơ bị bệnh trẻ có biểu
hiện khó thở, tăng nguy cơ gãy xương, cao huyết áp,
bệnh tim mach, đề kháng insulin và ảnh hưởng tới tâm lý
Nguồn: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs311/en/
Trang 15Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Nguy cơ sức khỏe Nguy cơ sức khỏe
Béo phì có nguy cơ cao
huyết áp gấp 2 lần người
bình thường
cơ tim, đột quỵ, bệnh
thận mạn tính
Trang 16Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Nhồi máu cơ tim Đột quỵ
Trang 17Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Nhồi máu cơ tim Đột quỵ
Trang 18Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Đái tháo đường
thành bị đái tháo đường
85% là thừa cân, béo
phì
Trang 19Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Glucose máu lúc đói
125mg/dl
Glucose sau uống 2h là 140-199mg/dl
Trang 20Tình trạng đái tháo đường trên thế giới
Tặng từ 108 triệu 1980 lên 422 triệu năm 2014
Đái tháo đường ở người lớn tăng từ 4,7% năm 1980 lên 8,5%
năm 2014
Tỷ lệ đái tháo đường tăng nhanh ở các nước thu nhập thấp và
trung bình
Đái tháo đường là nguyên nhân chính gây ra mù lòa, suy thận,
nhồi máu cơ tim, đột quỵ và cắt cụt chi dưới
Năm 2012, 1,5 triệu ca tử vong trực tiếp do đái tháo đường, 2,2
triệu ca tử vong do hàm lượng glucose máu cao
1/2 số ca tử vong do đái tháo đường trước 70 tuổi WHO đánh
giá đái tháo đường là nguyên nhân gây tử vong thứ 7 năm
2030
Nguồn: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs312/en/
Trang 21Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Hậu quả đái tháo đường
Theo thời gian đái tháo
đường gây tổn thương:
Trang 22Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Ung thư đại tràng Ung thư đại tràng
Trang 23Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Ung thư vú Ung thư nội mạc tử cung
Trang 25Dự phòng béo phì
Tổ chức xã hội, các bên liên quan hỗ trợ thông qua các chính sách, chương trình
Giúp cho cộng đồng tiếp cận với chế độ luyện tập
và chế độ ăn lành mạnh
dễ dàng, đặc biệt là với người nghèo
Hạn chế lấy năng lượng
từ chất béo và đường
Tăng sử dụng rau xanh,
hoa quả cũng như đậu,
Trang 26Dự phòng béo phì
Công nghiệp thực phẩm
Giảm chất béo, đường,
muối trong quá trình chế
Trang 27Các vấn đề sức khỏe và chế độ ăn
Trang 28Các vấn đề sức khỏe và vận động
Hoạt động thể chất Hoạt động thể chất
động thể chất là khi bất
kỳ cơ xương nào hoạt
động sinh năng lượng
Bao gồm: Hoạt động khi
làm việc, chơi thể thao,
làm công việc nhà, du lịch
Trang 29Các vấn đề sức khỏe và vận động
Gánh nặng do lười vận động Thiếu hoạt động thể chất
Là 1 trong 10 nguyên nhân
hàng đầu gây tử vong
Là nguyên nhân hàng đầu gây
tử vong do bệnh không lây
nhiễm như bệnh tim mạch,
ung thư, đái tháo đường
Cứ 4 người có 1 người không
vận động đủ
80% trẻ vị thành niên thiếu vận
động
Nguy cơ tử vong cao hơn
20-30% so với người luyện tập đủ
Trang 31Vận động như thế nào là đủ???
Người trưởng thành 18-64 tuổi
Hoạt động ít nhất 150
phút/tuần từ cường độ
trung bình tới mạnh, hoặc
75 phút/tuần với hoạt
Trang 32Vận động như thế nào là đủ???
Người trên 65 tuổi
Hoạt động ít nhất 150 phút/tuần từ cường độ trung bình, hoặc 75 phút/tuần với hoạt động mạnh
Để có sức khỏe tốt nên tăng vận động 300 phút/tuần cho các bài tập mức độ trung bình
Người hạn chế vận động cần tăng cường các hoạt động thăng bằng nhằm phòng ngã ít nhất 3 lần/tuần
Các hoạt động tăng sức mạnh
của cơ bắp ít nhất 2 ngày/tuần
Trang 33Các vấn đề sức khỏe và vận động
Lợi ích???? Lợi ích của hoạt động thể chất
Cải thiện sức khỏe hệ cơ,
hô hấp và tuần hoàn
Tăng cường chức năng
xương
Giảm nguy cơ cao huyết
áp, bệnh động mạch vành, đột quỵ, đái tháo đường, Ung thư vú, đại tràng và trầm cảm
Giảm nguy cơ ngã gãy xương chậu, cột sống
Giúp kiểm soát cân nặng
Trang 34Các vấn đề sức khỏe và vận động
Thực trạng hoạt động thể lực Thực trạng hoạt động TL
2010, 81% trẻ vị thành niên 11-17 tuổi thiếu hoạt động thể lực
Trẻ nữ ít hoạt động thể lực hơn nam 84% và 78% theo khuyến nghị của WHO
Trang 35Ô nhiễm không khí
Sợ bạo lực
Và tội phạm Bên ngoài
Thiếu công Viên, vỉ hè,
Cơ sở vật chất
Trang 36Tăng cường hoạt động thể lực
C ộn
g đồ
ng
Trang 37Các vấn đề sức khỏe và vận động
Chiến lược tăng hoạt động Chiến lược tăng hoạt động
Trường học có khu vui chơi, hoạt động thể lực
an toàn cho học sinh khi
ra chơi
Giáo dục thể chất cho trẻ
em nhằm phát triển thói quen hoạt động thể chất thường xuyên
Cung cấp các cơ sở vật chất cho chơi thể thao, giải trí cho cộng đồng
Kết hợp các hoạt động
thể lực của các bên liên
quan giúp tăng hoạt động
Trang 38Các vấn đề sức khỏe và hút thuốc
Gánh nặng bệnh tật Gánh nặng bệnh tật
Cứ 2 người hút thuốc lá
có 1 người tử vong
Hút thuốc lá gây 6 triệu
người tử vong Hơn 5
triệu do tác hại trực tiếp
của thuốc lá, hơn 600000
người không hút thuốc lá
y tế
Trẻ em nghèo làm việc trong các nông trại thuốc
lá bị mắc bệnh thuốc lá xanh “Green tobacco sickness”
Trang 39Các vấn đề sức khỏe và hút thuốc
Bệnh tim mạch như đột quỵ,
nhồi máu cơ tim, bệnh mạch
máu ngoại biên, phình động
Ung thư như ung thư phổi,
thanh quản, họng, miệng, thực
quản, tụy, tiêu hóa, thận, bàng
quang, và ung thư bạch cầu
Thiệt hại kinh tế, 2005
ước tính 193 tỷ đô (97 tỷ mất do sản xuất và 96 tỷ
đô mất cho chi phí y tế).
Trang 40Các vấn đề sức khỏe và hút thuốc
VĐSK người hút thụ động
Có 4000 chất hóa học trong
khói thuốc lá, 250 chất gây
hại cho con người, 50 chất
gây ung thư
Người lớn gây bệnh tim
mạch, bệnh hô hấp như bệnh
mạch vành, ung thư phổi
Trẻ sơ sinh gây tử vong đột
ngột
Phụ nữ mang thai gây cân
nặng sơ sinh thấp
Trang 41Các vấn đề sức khỏe và hút thuốc
Tác hại thuốc lá Hôi miệng và hỏng răng
Trang 42Các vấn đề sức khỏe và hút thuốc
Trang 43Các vấn đề sức khỏe và hút thuốc
Bệnh mạch vành Bệnh mạch máu ngoại vi
Trang 45Các vấn đề sức khỏe và hút thuốc
Dự phòng thuốc lá??? Xã hội
In hình tác hại thuốc lá lên bao thuốc
Tăng thuế thuốc lá
Cấm hút thuốc lá nơi công cộng và trong gia đình
Trang 46Các vấn đề sức khỏe và hút thuốc
Cá nhân
Tư vấn cai thuốc lá
Các chất thay thế nicotine
thuốc không kê đơn (ví
dụ, miếng nicotine, nhai, ngậm
Thuốc kê đơn (ví dụ,
thuốc hít nicotine, sịt mũi)
Thuốc kê đơn không có
nicotine , như bupropion
SR và varenicline tartrate
Trang 47Các vấn đề sức khỏe và hút thuốc
Cai thuốc lá Độ lồng sắt cai thuốc lá
Trang 48Các vấn đề sức khỏe và hút thuốc
Trang 49Các vấn đề sức khỏe và uống rượu
3,3 triệu người chết/năm
và chấn thương
Lạm dụng rượu có liên quan với lao và HIV/AIDS
Lạm dụng rượu gây ảnh hưởng đến kinh
tế, xã hội
Trang 50Các vấn đề sức khỏe và uống rượu
và chấn thương
Lạm dụng rượu có liên quan với lao và HIV/AIDS
Lạm dụng rượu gây ảnh hưởng đến kinh
tế, xã hội
Trang 51Các vấn đề sức khỏe và uống rượu
và chấn thương
Lạm dụng rượu có liên quan với lao và HIV/AIDS
Lạm dụng rượu gây ảnh hưởng đến kinh
tế, xã hội
Trang 52Các vấn đề sức khỏe và uống rượu
Bệnh tim mạch: cơ tim,
cơ tâm nhi và tâm thất, tai biến mạch máu não, tăng huyết áp,
xơ gan, chứng mất trí, trầm cảm, gout, bệnh thần kinh, viêm tụy, viêm thực quản, viêm đường tiêu hóa, và đái tháo
đường
Trang 53Các vấn đề sức khỏe và uống rượu
Chi phí liên quan như
mất việc, chi phí cho y
tế, chi phí cho tội phạm,
lực lượng an ninh, và tai
nạn giao thống liên quan
đến lái xe khi uống
rượu
Trang 54Các vấn đề sức khỏe và uống rượu
Trang 55Các vấn đề sức khỏe và uống rượu
Trang 56Các vấn đề sức khỏe và uống rượu
Trang 57Các vấn đề sức khỏe và uống rượu
Trang 58Dự phòng tác hại do rượu bia
Trang 59Chiến lược dự phòng tác hại do rượu
Quy định về kinh doanh
xe không uống rượu
Giảm nhu cầu thông qua
cơ chế về thuế và giá cả
về tác hại của rượu và chính sách về rượu bia
Cung cấp các dịch vụ có thể chi trả cho người
nghiện rượu
Thực hiện các chương trình sàng lọc và can thiệp ngắn hạn các dịch
vụ phòng tác tại do rượu
Trang 60Chiến lược dự phòng tác hại do rượu
Trang 61Chiến lược dự phòng tác hại do rượu
Ủng hộ người thân Ủng hộ người thân
Trang 62COMPANY NAME
Thank You!
www.themegallery.com