Mục tiêu: Giúp học sinh: - Hiểu được cấu tạo và ý nghĩa của bộ phận chủ ngữ trong câu kể Ai là gì?. trong đoạn văn và xác định được chủ ngữ của câu tìm được BT1, mục III; biết ghép các
Trang 1Thứ tư ngày 1 tháng 3 năm 2017
Luyện từ và câu CHỦ NGỮ TRONG CÂU KỂ AI LÀ GÌ?
I Mục tiêu: Giúp học sinh:
- Hiểu được cấu tạo và ý nghĩa của bộ phận chủ ngữ trong câu kể Ai là gì? (Nội
dung ghi nhớ)
- Nhận biết được câu kể Ai là gì? trong đoạn văn và xác định được chủ ngữ của
câu tìm được (BT1, mục III); biết ghép các bộ phận cho trước thành câu kể
theo mẫu đã học (BT2); đặt được câu kể Ai là gì? với từ ngữ cho trước làm chủ
ngữ (BT3)
- HS có ý thức nói, viết câu có đủ bộ phận chính.
II Đồ dùng dạy học
- Bài giảng điện tử, 8 thẻ chữ cho Bài tập 2
- Bảng nhóm
III Các hoạt động dạy học
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
1 Kiểm tra bài cũ
- GV chiếu 3 câu hỏi, HS nào giơ tay
nhanh nhất, trả lời đúng sẽ được cộng
điểm:
Câu 1: Vị ngữ trong câu kể Ai là gì?
thường do thành phần nào của câu tạo
thành?
A Danh từ (cụm danh từ)
B Tính từ (cụm tính từ)
C Động từ (cụm động từ)
D Cả ba ý trên
Câu 2: Đặt 1 câu có dạng câu kể Ai là
gì?
Câu 3: Xác định vị ngữ trong câu sau:
“Tô Ngọc Vân là một nghệ sĩ tài hoa”
2 Giới thiệu bài mới
Trong tiết LTVC trước, các em đã tìm
hiểu về bộ phận vị ngữ trong câu kể Ai
là gì?, bài học hôm nay các em sẽ
được tìm hiểu thật kĩ về chủ ngữ trong
câu kể Ai là gì?
3 Hoạt động tìm hiểu bài mới:
a Hoạt động 1: Khám phá
- Mời 1 HS đọc đề bài
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi
làm câu 1 vào vở bài tập
- A
- Em là học sinh lớp 4/5, trường Tiểu học Phùng Hưng
- Vị ngữ: là một nghệ sĩ tài hoa
- 2 HS đọc đề
- Ruộng rẫy là chiến trường Cuốc cày là vũ khí
Nhà nông là chiến sĩ
Trang 2- GV: Trong các câu trên, câu nào là
câu kể Ai là gì?, mời 1 HS trả lời,
GV gạch chân các câu kể trên
- GV: Tìm chủ ngữ trong các câu
trên 1 HS trả lời, GV gạch chân
dưới chủ ngữ
- Ruộng rẫy/ Cuốc cày/ Nhà nông là
từ loại gì?
- Kim Đồng và các bạn anh là từ loại
gì?
- Vậy chủ ngữ thường do những loại
từ nào tạo thành?
- Mời 2 HS nhắc lại
- Làm cá nhân: Thêm chủ ngữ để
được câu hoàn chỉnh:
+ … là bộ phim hoạt hình được
nhiều bạn nhỏ yêu thích
+ … là bạn thân nhất của em
- Chủ ngữ trả lời cho câu hỏi gì?
- GV chốt ý: Chủ ngữ trong câu kể
Ai là gì? trả lời cho câu hỏi Ai?,
Cái gì? hoặc Con gì?
- Trong câu “Bạn Lan là bạn thân
nhất của em”:
+ Tác dụng của câu kể Ai là gì?
+ Câu trên có tác dụng gì?
+ Trong 2 bộ phận C-V, bộ phận
nào chứa các từ ngữ giới thiệu?
+ Bộ phận nào chứa các từ ngữ chỉ
sự vật được giới thiệu?
- GV chốt ý: Chủ ngữ trong câu kể
Ai là gì? chỉ sự vật được giới thiệu,
nhận định ở vị ngữ
- GV: Vậy chủ ngữ trong câu kể Ai
là gì? chỉ sự vật được giới thiệu,
nhận định ở vị ngữ Chủ ngữ trả lời
cho câu hỏi Ai?, Cái gì? hoặc Con
gì?
Chủ ngữ thường do danh từ (hoặc
cụm danh từ) tạo thành →Đó chính
là nội dung ghi nhớ
Kim Đồng và các bạn anh là những đội viên đầu tiên của Đội ta
- Danh từ
- Cụm danh từ
- Chủ ngữ thường do danh từ (hoặc cụm danh từ) tạo thành
- HS nhắc lại
+ Tom and Jerry/ Doraemon/…
+ Bạn Lan
- Chủ ngữ trả lời cho câu hỏi Ai?, Cái gì?, Con gì?
- 2 HS nhắc lại
+ Giới thiệu và nêu nhận định về 1 người, 1 sự vật
+ Giới thiệu về bạn Lan
+ Vị ngữ
+ Chủ ngữ
- 3 HS nhắc lại
- HS đọc
Trang 3- Mời 2 HS đọc ghi nhớ.
b Luyện tập
Bài 1:
- 1 HS đọc yêu cầu của bài
- Lưu ý HS các cụm từ “là”, “cũng
là”, “mới thực là”, “chắc chắn là”
dung để báo hiệu phần vị ngữ
- Yêu cầu HS thảo luận theo bàn để
thực hiện hai yêu cầu trong BT1
vào vở:
- Mời 1 HS đọc những câu là câu kể
Ai là gì?
- Mời 4 HS xác định chủ ngữ của 4
câu
- HS nhận xét GV chốt lại
- GV: Thường chủ ngữ trong câu kể Ai
là gì? do danh từ hoặc cụm danh từ tạo
thành Tuy nhiên một số trường hợp
chủ ngữ có thể do từ loại khác tạo
thành Ví dụ: CN: Vừa buồn mà lại
vừa vui: do 2 tính từ: (buồn, vui) ghép
với nhau bằng các quan hệ từ (vừa, mà
lại) tạo thành
Bài 2:
- Yêu cầu HS đọc yêu cầu đề bài
- Cả lớp thực hiện vào vở 4 HS
nhanh nhất lên chơi trò chơi sắp
xếp những tấm thẻ để tạo thành câu
hoàn chỉnh
- GV nhận xét, HS sửa bài
Bài 3:
- Yêu cầu HS đọc yêu cầu đề bài
+ Trong câu kể Ai là gì? vị ngữ trả lời
cho câu hỏi gì?
+ VD: Bạn Bích Vân là gì? Hà Nội là
gì? Dân tộc ta là gì?
+ Dân tộc ta là một dân tộc đoàn kết
- Cả lớp suy nghĩ để đặt câu vào vở
BT
- HS đọc đề
- HS chú ý nghe
- Văn hóa nghệ thuật // cũng là một mặt trận
Anh chị em// là chiến sĩ trên mặt trận ấy
Vừa buồn mà lại vừa vui// mới thực
là nỗi niềm bông phượng Hoa phượng// là hoa học trò
- 1 HS đọc đề
- Trẻ em là tương lại của đất nước
Cô giáo là người mẹ thứ hai của em Bạn Lan là người Hà Nội
Người là vốn quý nhất
- 1 HS đọc đề
- Là gì?
+ Bạn Bích Vân/ là người Hà Nội / là học sinh giỏi của lớp em / là người bạn tốt của em
+ Hà Nội / là thủ đô của nước ta / là nơi em sinh ra / là một thành phố đẹp + Dân tộc ta / là dân tộc anh hùng / là một dân tộc giàu lòng yêu nước / là một dân tộc có nền văn hoá lâu đời
Trang 4- Tổ chức cho HS chơi trò chơi: “Ai là Nhà văn nhí?”
+ GV: Bạn Bích Vân là gì? -> Mời 3
HS đọc câu của mình, HS còn lại lắng nghe để bình chọn câu hay nhất HS nào được nhiều bạn bình chọn nhất sẽ được 1 điểm cộng
+ Tương tự đối với 2 câu còn lại
- GV nhận xét
4 Củng cố: Chơi trò chơi “Hộp quà
bí mật”
- Có 4 hộp quà, mỗi hộp quà chứa 1
câu hỏi, HS nào trả lời đúng được cộng 1 điểm
5 Nhận xét, dặn dò:
- GV nhận xét tiết học
- Về nhà học thuộc phần ghi nhớ
- Chuẩn bị bài sau: Mở rộng vốn từ
“Dũng cảm”.