3 Bài mới: Giới thiệu bài: tiết trước cô đã hướng dẫn các em tìm hiểu những vấn đề cơ bản của chính sách giáo dục và đào tạo, tiết học hôm nay cô sẽ tiếp tục giúp các em tìm hiểu chính s
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 30:
Bài 13 CHÍNH SÁCH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO,
KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, VĂN HOÁ
(Tiết 2)
I- MỤC TIÊU BÀI GIẢNG:
1) Kiến thức:
2) Kỹ năng:
3) Thái độ, hành vi:
II- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
SGK, SGV, Văn kiện ĐH Đảng IX , sơ đồ, bảng biểu
III- TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:
1) Tổ chức lớp:
2) Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Phương hướng, biện pháp cơ bản để phát triển giáo dục và đào tạo?
3) Bài mới: Giới thiệu bài: tiết trước cô đã hướng dẫn các em tìm hiểu
những vấn đề cơ bản của chính sách giáo dục và đào tạo, tiết học hôm nay cô sẽ tiếp tục giúp các em tìm hiểu chính sách khoa học và công nghệ Khi tìm hiểu rõ được nội dung của chính sách khoa học, công nghệ, các em sẽ hiểu vì sao chính sách giáo dục và đào tạo lại được học trước mà không phải là chính sách khoa học,công nghệ Nội dung chính của tiết học gồm 2 phần : thứ nhất là nhiệm vụ của khcn, thứ 2 là phương hướng cơ bản để phát triển khcn Nhiệm vụ đầu tiên của các
em là hãy thảo luận nhóm trong từng bàn để trả lời cho cô câu hỏi: khoa hoc là gì? Công nghệ là gì?
1 Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm
khoa học công nghê và và trò động lực
thúc đẩy sự nghiệp CNH- HĐH
-Gv hỏi: khoa học là gì? Công nghệ là
gì ?
-HS : trả lời
2 Chính sách khoa học và công nghệ.
a Chính sách khoa học và công nghệ, vai trò của nó.
- Chính sách khoa học và công nghệ là các chủ trương, biện pháp của Đảng và Nhà nước nhằm phát triển khoa học và công nghệ phục vụ cho sự nghiệp phát
Trang 2-GV: cảm ơn câu trả lời của em khoa
học chính là cn chính là từ đó ta có
thể suy ra khái niệm chính sách kh,cn là
gì?
-Cũng giống như giáo dục và đào tạo,
kh, cn đc đảng và nhà nước đã đề ra
chính sách, điều đó chứng tỏ kh và cn có
vai trò vô cùng quan trọng KHCN được
Đảng và nhà nước xác định là quôc sách
hàng đầu, là động lực thúc đẩy sự nghiệp
phát triển đất nước Vậy theo các em?
KH, cn có vai trò như thế nào?
- Hs trả lời
- Gv: Đầu thế kỷ XX, loài người đã tích
lũy được một kho tàng trí tuệ về khoa
học và kỹ thuật đồ sộ KarlMarx (1818
-1883) đã từng có một luận điểm nổi
tiếng: “tri thức xã hội phổ biến (được
hiểu là khoa học - TVK) đã chuyển hóa
thành lực lượng sản xuất trực tiếp” Có
thể nói từ nửa cuổi thế kỷ XX, con người
đã mở rộng them tầm nhìn, thực sự nối
thêm cánh để bay và làm việc trong
không gian bao la, đã làm cho không
gian thu hẹp khoảng cách, con người
xích lại gần gũi nhau hơn, cuộc sống tốt
đẹp, sôi nổi hơn, khối óc, sâu rộng hơn,
hiểu biết thế giới khách quan khám phá
quá khứ lịch sử cũng như dự đoán tương
lai xác thực hơn(1)…
+ Đến cuối thế kỷ XX, một bước ngoặt
lịch sử có ý nghĩa trọng đại sang một
thời đại kinh tế mới (thường gọi là thời
đại kinh tế tri thức) Đặc điểm của kinh
tế tri thức là vai trò ngày càng to lớn của
những đổi mới liên tục về khoa học và
công nghệ trong sản xuất và vai trò chủ
đạo của thông tin và tri thức với tư cách
là nguồn lực cơ bản tạo nên sự tăng
triển kinh tế - xã hội của đất nước
- KH và CN được Đảng ta xác định là
"Quốc sách hàng đầu", là nền tảng và động lực thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Trang 3trưởng và năng lực cạnh tranh của nền
kinh tế
+ Trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, khoa
học và công nghệ đã thực sự thúc đẩy sự
gia tăng của cải vật chất, nâng cao chất
lượng sản phẩm đáp ứng nhu cầu tiêu
dùng ngày càng cao của con người
Khoa học và công nghệ đã trực tiếp
tác động nâng cao năng suất lao động,
giảm nhẹ cường độ lao động, giảm chi
phí, giá thành sản xuất, giảm rõ rệt tỷ lệ
tiêu hao vật chất, tăng tỷ lệ chất xám
trong cấu tạo sản phẩm,… Nhiều sản
phẩm mới ra đời phong phú, đa dạng, đa
năng, mẫu mã đẹp, kích thước nhỏ nhẹ
hơn Chu kỳ sản xuất cũng được rút ngắn
đáng kể
+Theo một số số liệu thống kê đáng tin
cậy:
Tốc độ tăng trưởng kinh tế thế giới năm
1990 so 1982 tăng 28,5% - khối lượng
thương mại thế giới tăng 57,9% (IMF
10/1990)
+ Thế kỷ XVIII, một nước muốn công
nghiệp hóa thường mất 100 năm Đầu
thế kỷ XX, còn khoảng 30 năm Vào
thập niên 70 - 80 rút xuống 20 năm
Thập niên 90 chỉ còn trên dưới 10
năm (4)
2 Hoạt động 2: Tìm hiểu nhiệm vụ
của KH và CN
-GV: với vai trò to lớn của KHCN, khcn
trở thành quốc sách hàng đầu cho sụ phát
triển của mỗi quốc gia Nước ta cũng ko
phải là ngoại lề, đảng và nn đã đề ra 3
nhiệm vụ của khcn nhằm phát huy đc vai
trò đó Các e suy nghĩ và trả lời cho cô
bít? 3 nhiệm vụ đó là gì?
-HS tl
b Nhiệm vụ của khoa học và công nghệ:
Để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước,
KH-CN có nhiệm vụ cơ ban sau:
Trang 4-GV: phân tích qua các nhiệm vụ
+ Giải đáp kịp thời những vấn đề lý luận
và thực tiễn do cuộc sống đặt ra: mọi sự
đều đổi thay nhưng chỉ có sự thay đổi là
ko thay đổi Lịch sử nhân loại luôn biến
đổi, có những kiến thức trước kia đúng
nhưng h ko đúng trước kia bệnh
phong, các bện nan y đc coi là vô
phương ko chữa đc nhưng do sự pt của
khoa học mà con người đã nghiên cứu,
tìm tòi và tìm ra cách chữa hay như các
loại điện thoại mỗi ngày 1 đổi mới do
nhu cầu của con người
+Cung cấp luận cứ khoa học :đảng ta
luôn lấy cn maclenin va tu tg hcm làm
kim chỉ nam cho hành động
+ đổi mới và nâng cao trình độ : mỗi 1
phút qua đi là lại có 1 phát minh mới,
nước ta phải cập nhật để tránh tụt
hậu liên hệ với hs như điện thoại của
các em đc thay nhiều hỏi học sinh, tạo
ko khí í
+ Nâng cao khcn chỉ là đồ vật, muốn
sử dụng hiệu quả thì cần có con người có
năng lực vd: điện thoại xịn chưa sử
dụng đc hết các chức nang, nhà nước đầu
tư phát triển hệ thống điện hoạt nhân thì
phải cử nguwofi sang nga học hỏi kinh
nghiệm, mời chuên gia,
3 Hoạt động 3: Tìm hiểu phương
hướng cơ bản
GV: Em hãy cho biết thực trạng phát
triển KH và CN ở nước ta hiện nay như
thế nào?
HS: suy nghĩ và trả lời
GV: Kết luận
Thành tựu: Tiềm lực KH và CN đã
được tăng cường và phát triển KH và
CN đóng góp tích cực tích cực trong
-Giải đáp kịp thời những lý luận và thực tiễn do cuộc sống đặt ra
- Cung cấp luận cứ khoa học cho các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước;
- Đổi mới nâng cao trình độ công nghệ;
-Nâng cao trình độ quản lý
c Phương hướng, biện pháp cơ bản để phát triển khoa học và công nghệ:
Trang 5phát triển kinh tế xã hội Cơ chế quản lý
KH và CN từng bước được đổi mới
Trình độ nhận thức và ứng dụng KH và
CN của nhân dân ta ngày càng được
nâng cao
Hạn chế: Năng lực KH và CN còn
nhiều yếu kém Trình độ CN của nhiều
ngành sản xuất còn thấp kém và lạc hậu
Cơ chế quản lý KH và CN chậm được
đổi mới, còn mang nặng tính hành chính
Thị trường KH và CN phát triển chậm
* GV: Từ thực trạng trên em hãy cho
biết đảng và nhà nước đã có phương
hướng nào để phát triển KH và CN?
- Hs trả lời
-GV:Phân tích từng phương hướng một:
Đổi mới cơ chế quản lý khoa học và
công nghệ
+ GV hỏi em hiểu thế nào là đổi mới cơ
chế quản lý trước kia cơ chế quản lý
ntn? Bjo ra sao?
Cơ chế quản lý Kh và CN là khái niệm
dùng để chỉ phương thức mà qua đó nhà
nước tác động vào KH và CN để định
hướng KH và CN phát triển đến các mục
tiêu đã định
Ở Việt Nam có nhiều công trình KH
nghiên cứu xong nhưng lại không sử
dụng đến dẫn đến quyền lợi của mọi
người không được hưởng vì thế không
thúc đẩy được sự phát triển, gây khó
khăn cho người dân Vậy nên cần phải
đổi mới cơ chế quản lý KH và CN nhằm
khai thác mọi tiềm năng sáng tạo trong
nghiên cứu khoa học, lí luận Nhà nước
đầu tư ngân sách vào các chương trình
nghiên cứu quốc gia đạt trình độ khu vực
và thế giới; huy động các nguồn lực để
đi nhanh vào một số lĩnh vực sử dụng
công nghệ cao, công nghệ tiên tiến
- Đổi mới cơ chế quản lý khoa học và
công nghệ
Trang 6Ở Việt Nam, theo Bộ trưởng, Bộ
KHCN Nguyễn Quân thì : “Tỷ lệ đầu
tư cho KHCN từ ngân sách nhà
nước tính trên GDP của Việt Nam là
0,5%, không thấp so với thế giới
Nhưng mức đầu tư của xã hội và
doanh nghiệp ngoài nhà nước cho
KHCN còn rất thấp, khoảng 0,3-0,4%
GDP Như vậy, tổng đầu tư của Việt
Nam cho KHCN hằng năm vẫn dưới
1% GDP Trong khi đó, mức đầu tư
của Trung Quốc năm 2010 là 2,2%
GDP, của Hàn Quốc là 4,5% GDP
Nếu tới năm 2020, tổng mức đầu tư
cho khoa học công nghệ của Việt
Nam không đạt 2% GDP, thì rất khó
để chúng ta thành công trong công
cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước”
GV : Phương hướng thứ 2 để phát
triển KH và CN là tạo thị trường cho
KH và CN
GV : Bất kì một ngành nghề nào cũng
cần phải có thị thường, vậy để có thị
trường khoa học và công nghệ thì nước
ta phải làm gì?
HS trả lời: phải tạo ra môi trường cạnh
tranh bình đẳng, thúc đẩy việc áp dụng
tiến bộ KH và CN, đổi mới CN, hòan
thiện cơ sở pháp lý và nâng cao hiệu lực
thi hành pháp luật về sở hữu trí tuệ và
trọng dụng nhân tài
GV: 1 trong những phương hướng cơ
bản để phát triển KH và CN là xây
dựng tiềm lực KH và CN
Gv: Đó là tập trung nghiên cứu cơ bản
định hướng ứng dụng., Nhà nước coi
trọng việc nâng cao chất lượng, tăng
thêm số lượng đội ngũ cán bộ KH; tăng
cường cơ sở vật chất kĩ thuật; đẩy mạnh
- Tạo thị trường cho khoa học và công
nghệ.
- Xây dựng tiềm lực khoa học và công
nghệ.
Trang 7hợp tác quốc tế trong nghiên cứu KH và
CN
Theo thống kê của Bộ Khoa học và Công
nghệ (KH&CN), đến cuối năm 2010 cả
nước có 1.513 tổ chức KH&CN, trong đó có
1.001 tổ chức ở trung ương và 512 tổ chức
tại địa phương Số người làm nghiên cứu
khoa học và phát triển công nghệ có
60.543 người, phân bổ theo 5 lĩnh vực:
Khoa học xã hội và nhân văn; khoa học tự
nhiên; khoa học nông nghiệp; khoa học y
-dược và khoa học kỹ thuật và công nghệ
Như vậy, số tổ chức KH&CN cũng như đội
ngũ nghiên cứu khoa học đã có sự tăng
trưởng đáng ghi nhận So với năm 1996, số
tổ chức KH&CN đã tăng gấp gần ba lần;
GV: Em có suy nghĩ gì về hiện tượng
chảy máu chất xám ở nước ta hiện nay?
Hs: trả lời
GV: nhận xét: Nước ta đang diễn ra tình
trạng chảy máu chất xám rất nghiêm
trọng.Nhiều nhà khoa học có thành tích
tốt nhưng lại bị nhà nước trả lương thấp
không đủ chi tiêu, sự nhiệt tình đối với
nghề nghiệp cũng giảm sút, buộc họ phải
tìm đến nơi có thu nhập cao như Hoa Kỳ,
Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản… dẫn tới
nước ta đang mất dần nhân tài Vì vậy
nhà nước phải có các chế độ đãi ngộ cho
phù hợp như trả lương đúng với tài năng
mà họ xứng đáng được nhận.được nhà
nước cử đi đào tạo nước ngòai học hỏi…
Hiện nay nhà nước ta trả lương cho các
nhà khoa học vần còn thấp < 5
triệu/tháng Với số tiền ít ỏi này k thúc
đẩy được khoa học phát triển, số lượng
nhà khoa học còn ít trong khi Trung
Quốc là nước có đội ngũ các bộ khoa
học đông nhất thế giới
GV: Phương hướng cuối cũng là Tập - Tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm.
Trang 8trung vào các nhiệm vụ trọng tâm
Đó là đẩy mạnh nghiên cứu các lĩnh vực
Kh và CN, ứng dụng, chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, phát triển công nghệ thông tin, công nghệ sinh học và công nghệ vật liệu mới
Nước ta đang tiến hành công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước vì vậy cần phải tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm để thúc đẩy đất nước phát triển Đặc biệt là giảm nông nghiệp và nâng cao công nghiệp nên cần có bước tiến chuyển giao công nghệ
Kết luận: Thực hiện những phương hướng cơ bản trên sẽ nâng cao năng lực
và hiệu quả hoạt động KH và CN nước
ta, đồng thời đẩy mạnh hội nhập quốc tế trong lĩnh vực này
GV: Cho HS xem những hình ảnh về thành tựu của khoa học công nghệ:
-Thế giới:
+Hàn quốc chế tạo rôbốt người 23/10/2006
+Trung Quốc phóng thành công vệ tinh
tự tạo đầu tiên
+Bỉ sang tạo ra đền giao thông chuyển màu theo tình huống
+Anh tiến hành cấy ghép gan nhân tạo +Ở Mỹ đã chế tạo xe hơi không người lái:- đó là một thành tựu lớn của khoa học ,nâng cao sự an tòan và tíh chính xác
+Năm 2012 các nhà khoa học đã thám hiểm dưới lớp băng dày 2,5 dặm ở nam cực
_Ở Việt Nam:
Trang 9+ Thiết bị điện cho máy may công
nghiệp sewsaver lĩnh vực áp dụng dệt
may ( tháng 10/2006)
+ Máy bơm nước k cần nhiên liệu
+ chế tạo bình lọc nước áen trongt sinh
hoạt
+ Việc lai “24 lúa” thương hiệu Việt
Nam ( tháng 7/2006)
+ vườn treo công nghệ mới sản xuất rau
an tòan
4 Hoạt động 4: Trách nhiệm của học
sinh đối với chính sách KH và CN d, Trách nhiệm của học sinh
4) Củng cố:
- Bài học hôm nay chúng ta cần phải nắm được các kiến thức cơ bản sau đây:
+ Vai trò của khoa học và công nghệ + Nhiệm vụ của khoa học và công nghệ + Phương hướng cơ bản để phát triển KH và CN + Trách nhiệm của học sinh
- Bài tập củng cố
5) Hướng dẫn tự học.
- Làm bài tập SGK
- Đọc trước bài mới phần 3.chính sách văn hóa