Những ngôi sao xa xôi

b Đề tài: Ca ngợi cuộc sống chiến đấu của thanh niên xung phong trên tuyến đ ờng Tr ờng Sơn... Tác phẩm: a Xuất xứ: Truyện sáng tác năm 1971 in lần đầu ở tạp chí “Tác phẩm mới” b Đề tài

Kiểm tra bài cũ

• Nhân vật chính của truyện – anh Nhĩ

từng đi nhiều nơi trên trái đất nh ng

cuối đời lại bị cột chặt vào gi ờng bởi

căn bệnh hiểm nghèo Nhĩ không thể

tự mình dịch chuyển lấy m ời phân trên

chiếc gi ờng hẹp kê bên cửa sổ Cũng

chính thời điểm ấy, Nhĩ đã phát hiện ra

vẻ đẹp bình dị, quyến rũ của vùng đất

bên kia sông, nơi bến quê quen thuộc

Và, cũng lúc nằm liệt gi ờng, đ ợc vợ

chăm sóc, anh mới cảm nhận đ ợc hết

nỗi vất vả, sự tần tảo và đức hi sinh của

vợ Nhĩ vô cùng khao khát đ ợc một lần

đặt chân lên bờ bên kia sông – nơi

gần gũi nh ng trở nên xa vời với anh

Anh đã nhờ cậu con trai thực hiện giúp

mình cái mơ ớc ấy nh ng cậu con trai

đã mải sà vào một đám phá cờ thế bên

hè phố, lỡ mất chuyến đò duy nhất

trong ngày … Và nhân vật Nhĩ đã Và nhân vật Nhĩ đã

chiêm nghiệm đ ợc cái quy luật, ý

nghĩa của cuộc đời một cách sâu sắc

• Túm tắt truyện ngắn Bến quờ của nhà văn Nguyễn Minh Chõu?

• Nờu giỏ trị nội dung của truyện ngắn Bến Quờ?

Miêu tả khung cảnh thiên nhiên Bến Quê.

Là những suy ngẫm, trải nghiệm sâu sắc của nhà văn về con ng ời và cuộc đời.

KHẳng định g ia đình là tổ ấm của con ng ời Thức tỉnh ở mọi ng ời những vẻ đẹp và giá trị bình dị, gần gũi của

Video minh hoạ :

Mĩ ném bom trên đường Trường

Sơn

Trong suốt 16 năm hoạt động, Trường Sơn đã phải chịu những tổn thất to lớn về người, vật chất và môi trường sinh thái, đặc biệt là ở các trọng điểm ATP, Xiêng Phan, ngã ba Đồng Lộc

Chỉ tính từ năm 1965 trở đi, Mĩ đã dùng 733.000 lần chiếc máy bay, đánh phá 152.000 trận, ném xuống 4 triệu tấn bom và chất độc hoá học 30.000 cán bộ, chiến sĩ hi sinh, 20.000 người bị

thương và hàng vạn người nhiễm chất độc hóa học, 14.500 xe, máy, 703 súng pháo và 90.000 tấn hàng bị phá hỏng Tuy nhiên Trường Sơn đã vượt lên trên bom đạn của kẻ thù Trong 16 năm đó, bất chấp sự đánh phá ác liệt của địch, Đoàn 559 đã thực hiện một khối lượng công việc khổng lồ : đào đắp, san lấp 29 triệu mét khối đất đá; xây dựng hệ thống đường gồm 5 hệ thống trục dọc, 21

hệ thống trục ngang với tổng chiều dài 20.000km chạy qua 9 tỉnh của Việt Nam, 7 tỉnh của Lào, 4 tỉnh của Campuchia, tuyến đường kín dài 3.140km, hệ thống đường ống xăng dầu dài 1.400km, hệ thống đường sông dài 500km; san lấp 78.000 hố bom, phá 12.600 bom từ trường, 8.000 bom nổ chậm, 85.100 quả mìn, làm cho kẻ thù kinh ngạc, lập nên một kì tích được cả thế giới biết đến, xứng đáng nhận huân chương Hồ Chí Minh và danh hiệu Anh hùng LLVTND.

Đường Trường Sơn-Đường Hồ Chí Minh, con đường đi đến độc lập tự do của dân tộc Việt Nam, con đường nối liền hai miền đất nước thực sự đã trở thành một huyền thoại của thế kỉ XX, một biểu tượng về tinh thần và ý chí của nhân dân Việt Nam Nó sẽ mãi mãi đi vào lịch sử cùng với những con người đã chiến đấu, hi sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc Có lẽ lời nhận xét của nhà báo Jacques Despuech, người từng ở Việt Nam trong chiến tranh đã nói lên tất cả điều đó :" Con đường mòn ấy, con đường ra tiền tuyến dài hàng chục ngàn kilômét bị trọng pháo, bom phá tạo thành các túi lửa khổng lồ suốt ngày đêm Vậy mà con đường ấy vẫn như mạng nhện muôn ngả, thực sự trở thành công cụ trọng yếu duy nhất trong lịch sử tiếp vận quân sự Việt Nam Nếu con đường voi đi vượt dãy núi Alpes của danh tướng Anibal, con đường chuyển trọng pháo qua đèo Saint Bernard của Bonaparte đặt bên đường mòn Hồ Chí Minh thì chúng đều tụt lại quá xa vì con đường ấy không chỉ là vật thể mà còn là con đường dân tộc, con đường của tâm linh nên có sức bền vững diệu kì "

733.000 lần chiếc máy bay,

đánh phá 152.000 trận, ‘ ném xuống 4 triệu tấn bom

30.000 cán bộ, chiến sĩ hi sinh, 20.000 người bị thương

và hàng vạn người nhiễm

chất độc hóa học , 14.500 xe, máy, 703 súng pháo

và 90.000 tấn hàng bị phá hỏng.

San lấp 78.000 hố bom, phá 12.600 bom từ trường, 8.000 bom nổ chậm, 85.100

quả mìn

Lª Minh Khuª

Ngữ văn 9 tập II

Tuần 29

T¸c gi¶:

Lª Minh Khuª sinh n¨m1949,quª TÜnh Gia,Thanh Hãa.

Lµ thanh niªn xung phong trong thêi k×

kh¸ng chiÕn chèng MÜ.

Lµ nhµ v¨n cã së tr êng viÕt vÒ truyÖn ng¾n Héi viªn Héi Nhµ v¨n.

b) Đề tài: Ca ngợi cuộc sống

chiến đấu của thanh niên xung phong trên tuyến đ ờng Tr

ờng Sơn

I/ Giới thiệu tác giả - tác phẩm

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

a) Xuất xứ:

Truyện sáng tác năm 1971 in lần đầu ở tạp chí “Tác phẩm mới”

b) Đề tài: Ca ngợi cuộc sống chiến đấu của thanh niên xung

phong trên tuyến đ ờng Tr ờng Sơn.

II/ Đọc-Tìm hiểu văn bản

*Đọc – Tóm tắt

Đọc diễn cảm :

Túm tắt truyện

Ba cô gái thanh niên xung phong Định, Nho và tổ tr ởng là chị Thao ở một tổ trinh sát phá bom tại một trọng điểm trên tuyến đ ờng Tr ờng Sơn.

- Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khối l ợng đất đá phải san lấp do bom địch gây ra, đánh dấu các vị trí những trái bom ch a nổ và phá bom.

- Cuộc sống ở nơi trọng điểm giữa chiến tr ờng dù khắc nghiệt hết sức nguy hiểm nh ng họ vẫn có những niềm vui hồn nhiên, thanh thản mơ mộng của tuổi trẻ.

- Mỗi ng ời một cá tính nh ng họ rất gắn bó yêu th ơng nhau trong tình đồng đội.

- Trong một lần phá bom, Nho bị th ơng,

Định và Thao lo lắng săn sóc Nho.

Đ

I/ Giới thiệu tác giả - tác phẩm

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

a) Xuất xứ:

Truyện sáng tác năm 1971 in lần đầu ở tạp chí “Tác phẩm mới”

b) Đề tài: Ca ngợi cuộc sống chiến đấu của thanh niên xung

phong trên tuyến đ ờng Tr ờng Sơn.

? Truyện đ ợc kể theo ngôi thứ mấy?

Cách chọn ngôi kể này giúp gì cho tác giả khi thể hiện nội dung câu chuyện?

Ngôi kể: ngôi thứ nhất

Tác dụng:

- Tăng tính chân thực, tính thuyết phục

- Khai thác sâu sắc diễn biến tâm lí

và những phẩm chất tốt đẹp của

nhân vật.

Đọc hiểu văn bản

• 1 Nột chung của ba cụ gỏi

a Hoàn cảnh sống và chiến đấu :

* Hoàn cảnh sống và

chiến đấu:

Ba cô gái chung hoàn cảnh sống và chiến đấu Tác giả đá miêu

tả họ ở hai phạm vi không gian nào ?

Họ còn chung một công việc Phá bom mìn Tác giả đã mieu tả Công việc này ở hai khoảng

Thời gian đối lập nhau

Đó là thời gian nào vậy?

Kh«ng gian mÆt ® êng hiÖn lªn qua nh÷ng chi tiÕt nµo trong truyÖn ?

- Hát: khe khẽ, bịa lời mà hát.

- Tắm, ăn kẹo.Thờu thựa

- Đón cơn m a đá: vui thích cuống cuồng.

Không gian mặt đ ờng Không gian hang đá

=> Căng thắng, ác liệt, hiểm

nguy đe dọa sự sống con ng

ời và con đ ờng

=> Khung cảnh bình yên, ờm dịu,

Con người mơ mộng và t ơi trẻ.

Em có nhận xét gì về sự t ơng phản giữa hai không gian?

><

* Công việc hàng ngày:

+ Đo khối đất đá lấp vào hố bom

+ Đếm – phá bom ch a nổ Chạy trên

cao điểm cả ban ngày.

+ Thần chết nằm ngay trong ruột quả

bom.

+ Thần kinh căng nh chão, tim đập

bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy trên

những nền đất có nhiều quả bom ch a

nổ.

+ Thời tiết nóng bức: trên 30 độ.

+ Bị bom vùi: Có khi bò trên cao

điểm về chỉ thấy hai con mắt lấp

lánh + đất bốc khói, không khí bàng

hoàng, máy bay ầm ĩ.

+ Đổ máu: Máu túa ra từ cánh tay Nho, túa ra, ngấm vào đất … Và nhân vật Nhĩ đã

Những công việc khó khăn gian khổ mạo hiểm với cái chết,

Video cụng việc phỏ bom

(Trớch từ phim truyện : Ngó ba

Đồng Lộc)

Hiện thực công việc chiến đấu của thanh niên xung phong

trên mặt đ ờng ntn? Đòi hỏi họ phải có những đức tính nào

mới trụ vững nh vậy ?

Từ hoàn cảnh sống và

chiến đấu , cũng như trong

cụng việc phỏ bom mỡn của

những cụ gỏi trong tổ trớnh sỏt

mặt đường , Và sau khi xem đoạn

phim trờn em cú cảm nhận

được những vẻ đẹp chung gỡ trong

tõm hồn , tớnh cỏch của họ?

* Vẻ đẹp đời th ờng và vẻ đẹp anh hùng.

- Họ là những cô gái rất trẻ,mộng mơ , lạc quan, yờu đời nh ng lại là những chiến sĩ xung phong ở chiến tr ờng có tinh thần trách nhiệm cao ,lòng dũng cảm: can đảm tr ớc khó khăn, gian khổ, hiểm nguy, sẵn sàng hi sinh , c ú t ình đồng chí, đồng đội keo sơn, gắn bó.

=> Đó là những phẩm chất tốt đẹp của lòng yêu n ớc, của lí tuởng cao

đẹp, vừa bình dị, hồn nhiên, lạc quan của thế hệ trẻ Việt Nam trong chiến tranh chống Mĩ.

Từ hiện thực cuộc sống của các cô gái thanh niên xung phong trong tru ện ngắn em vừa tỡm hiểu , em

liên t ởng tới văn bản nào đã học? So sánh điểm giống nhau giữa hai văn bản về nội dung trên?

Điểm giống nhau : Hoàn cảnh ác liệt của cuộc chiến tranh.Sự lạc quan yêu đời trẻ trung của những

ng ời lính, thanh niên xung phong, Vẻ đẹp của

lũng can đảm coi thường

II.Đọc hiểu văn bản

• 1 Nét chung của ba cô gái

Hoàn cảnh sống và chiến đấu :

•Không gian

Kh ông gian mặt đường

-Không gian hang đá.

•.Công việc phá bom :

Tiết 141

2 Nột riờng của ba cụ gỏi

• a Nhân vật Ph ơng Định

• Trong cuộc sống đời th ờng

Tìm những chi tiết giới thiệu

về nhân vật Ph ơng Định? Ngo ại hỡnh ? Tõm hồn ?Tớnh

cỏch?

… Tôi là con gái Hà Nội Nói một cách

khiêm tốn, tôi là một cô gái khá Hai

bím tóc dày, t ơng đối mềm, một cái cổ

cao, kiêu hãnh nh đài hoa loa kèn Còn

mắt tôi thì các anh lái xe bảo : Cô có “

cái nhìn sao mà xa xăm! ”

Xa đến đâu mặc kệ, nh ng tôi thích

ngắm mắt tôi trong g ơng Nó dài dài ,

màu nâu, hay nheo lại nh chói nắng.

Tôi mê hát Th ờng cứ thuộc một điệu

nhạc nào đó rồi bịa ra lời mà hát

Thực tình trong suy nghĩ của tôi,

những ng ời đẹp nhất, thông minh,

can đảm và cao th ợng nhất

Những chi tiết n ày giới thiệu

về nhân vật Ph ơng Định là một

cụ gỏi như thế nào ?

- Là cụ gỏi Hà Nội trẻ trung ,xinh xắn , mộng mơ ,

_Nhạy cảm ,thớch hỏt , thớch làm duyờn, kiờu hónh tự tin,

-Yờu mến gắn bú với đồng đội.Yờu vẻ đẹp

c ủa anh bộ đội cụ Hồ

Tính cách của Ph ơng Định

Tâm trạng khi đào bom

Hồn nhiên,

lãng mạn

Trong khi làm nhiệm

vụ

Tâm trạng khi chờ bom

nổ

Đọc đoạn văn sau:

Vắng lặng đến phát sợ Cây còn lại xơ xác

Đất nóng Khói đen vật vờ từng cụm trong không trung, che đi những gì từ xa Các anh cao xạ có nhìn thấy chúng tôi không ? Chắc có, các anh ấy

có những cái ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt Tôi đến gần quả bom Cảm thấy có

ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình, tôi không sợ nữa Tôi sẽ không đi khom Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đ ờng hoàng

mà b ớc tới.

Vắng lặng đến phát sợ Cây còn lại xơ xác

Đất nóng Khói đen vật vờ từng cụm trong không trung, che đi những gì từ xa Các anh cao xạ có nhìn thấy chúng tôi không ? Chắc có, các anh ấy

có những cái ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt Tôi đến gần quả bom Cảm thấy có

ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình, tôi không sợ nữa Tôi sẽ không đi khom Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đ ờng hoàng

mà b ớc tới.

Tâm trạng Ph ơng Định khi đến gần quả bom đ

ợc miêu tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào? Thể hiện đức tính gì ở cô?

Tính cách của Ph ơng Định

Tâm trạng khi đào bom

Trong khi làm nhiệm

vụ

Tâm trạng khi chờ bom

nổ

Can đảm

… Tôi dùng xẻng nhỏ đào đất d ới quả bom

Đất rắn Những hòn sỏi theo tay tôi bay ra hai bên Thỉnh thoảng l ỡi xẻng chạm vào quả bom Một tiếng động sắc đến gai ng ời, cứa vào da thịt

tôi Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm Nhanh lên một tí ! Vỏ quả bom nóng Một dấu hiệu chẳng lành Hoặc là nóng từ bên trong quả bom Hoặc là mặt trời nung nóng

…Tim tôi cũng đập không rõ D ờng nh vật duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi biến động chung là chiếc kim đồng hồ Nó chạy, sinh động và nhẹ nhàng , đè lên những con số vĩnh cửu Còn đằng kia, lửa đang chui bên trong cái dây mìn, chui vào ruột quả bom…

Tâm trạng Ph ơng Định khi phá bom , khi chờ

bom nổ đ ợc miêu tả bằng những từ ngữ, hình

ảnh nào?Đó là tâm trạng gì ?

Tính cách của Ph ơng Định

Tâm trạng khi đào bom

để đặt mìn Can đảm

Tâm trạng khi đến gần quả bom

Can đảm Sợ hãi

thoáng qua

Căng thẳng dồn nén

Trong khi làm nhiệm

vụ

Nghệ thuật

đối lập

Qua ph©n tÝch ngo¹i h×nh vµ tÝnh c¸ch, em cã c¶m nhËn chung nh thÕ nµo vÒ nh©n vËt Ph ¬ng §Þnh?

=> Nh©n vËt tiªu biÓu cho thÕ hÖ thanh niªn xung phong thêi

I II.Đọc hiểu văn bản

• 1 Nét chung của ba cô gái

• a Hoàn cảnh sống và chiến đấu :

• B Công việc phá bom mìn

• 2 Nét riêng của ba cô gái

• Nhân vật Phương Định mang vẻ đẹp đáng mến của

một cô gái vừa có cá tính riêng :nhạy cảm mộng mơ trong sáng ,vừa làm ta khâm phục bởi có sự gan góc dũng cảm can trường trong c«ng việc phá bom đầy nguy hiểm

b.Chị Thao:

• - Bình yên tr ớc thử thách: móc “

bánh quy trong túi thong thả

nhai … đến phát bực ”

• - Dứt khoát trong công việc: Chị

Thao cầm cái th ớc … hai đứa đi

cũng đủ”

• - Can đảm: Nửa tiếng đồng hồ

sau, chị chui vào hang … nhìn

tôi”

• - Thích hát: đây Thăng Long, đây

Đông Đô …

• - Thích làm duyên: áo lót của chị

cái nào cũng thêu chỉ màu ……

tỉa lông mày nhỏ nh cái tăm…

• - Sợ máu: thấy máu, thấy vắt là

+ Đ òi ăn kẹo (khi quần áo ớt vừa tắm

ở suối lên ) + Nho chống tay về đằng sau, ngả

hẳn ng ời ra cái cổ tròn nh chiếc túi áo nhỏ nhắn, tôi muốn bế nó trên tay, trông nó mát mẻ nh một que kem trắng:

.+ Nhận nhiệm vụ phá hai quả bom

d ới lòng đ ờng.

+ Bị th ơng trong lần phá bom + Xin mấy viên đá khi Ph ơng Định nhặt đ ợc (trời m a).

I II.Đọc hiểu văn bản

• 1 Nột chung của ba cụ gỏi

• a Hoàn cảnh sống và chiến đấu :

• B Cụng việc phỏ bom mỡn

• 2 Nột riờng của ba cụ gỏi

a Phương ĐịnhNhõn vật Phương Định mang vẻ đẹp

đỏng mến của một cụ gỏi vừa cú cỏ tớnh riờng :nhạy cảm mộng mơ trong sỏng ,vừa làm ta khõm phục bởi

cú sự gan gúc dũng cảm can trường trong cong việc phỏ bom đầy nguy hiểm

b Chị Thao: Can đảm trong công việc, mềm yếu trong tình cảm

• Nho : Nho thì lúc b ớng bỉnh, mạnh mẽ, lúc lại lầm

lì, cực đoạn, thích thêu hoa rực rỡ, loè loẹt trên

khăn gối

Ấn tượng chung của em về ba cụ gỏi thanh niờn xung phong trong

cõu chuyện trờn ?

=> Mang v ẻ đẹp ti đẹp ti p ti ờu bi u cho thế hệ thanh niên ểu cho thế hệ thanh niên

xung phong thời kháng chiến chống Mĩ cứu n ớc: hồn

nhiên, lạc quan, dũng cảm, công vịêc nguy hiểm, khó

khăn, cận kề cái chết, trong điều kiện sống chiến đấu

gian khổ khốc liệt, tình đồng đội gắn bó Ng ời đọc rất

trân trọng, mến mộ, khâm phục về sự dũng cảm, tinh

thần trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện

chiến đấu gian khổ khốc liệt.

II.Đọc hiểu văn bản

1 Nột chung của ba cụ gỏi

a Hoàn cảnh sống và chiến đấu :

B Cụng việc phỏ bom mỡn

2 Nột riờng của ba cụ gỏi

A Phương Định:Đ ể nhân vật tự kể về mình Ngh thu t ệ thuật ật miờu

t nhõn v t t ả nhõn vật tương phản trong nhiều thời gian, không ật ương phản trong nhiều thời gian, không ng ph n trong nhiều thời gian, không ả nhõn vật tương phản trong nhiều thời gian, không

gian ,kết h p miêu tả tâm lí với hành động v ợp miêu tả tâm lí với hành động và à ngoại hình

b Ch Thao: ị Thao: Can đảm trong công việc, mềm yếu trong tình cảm

c Nho : Nho thì lúc b ớng bỉnh, mạnh mẽ, lúc lại lầm lì, cực đoạn, thích

thêu hoa rực rỡ, loè loẹt trên khăn gối

III Tổng kết :

Nghệ thuật miêu tả tâm

lí nhân vật

đặc sắc.

Cách kể chuyện tự nhiên.

 Hình ảnh đẹp, tiêu biểu về thế hệ trẻ Việt

Nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ.

Tâm hồn trong sáng, mơ mộng

quan

của các cô

thanh niên xung phong trên tuyến đ ờng Tr ờng Sơn.

Bài tập: Điền cụm từ thớch hợp vào ụ trống sau cho phự

hợp nội dung đó học từ văn bản trờn?